Definitions containing the research մարի : 1097 Results

Մարգարտատեսիլ

See full entry →

adj.

like a pearl.


Մարդակերպ, ից

See full entry →

adj. s. zool.

human, having a human form or figure;
after the men's manner;
anthropomorphite.

NBHL (2)

Զվատթարսն ոչ մարդ, այլ՝ մարդակերպ համարի գազան։ Ոմանք ոչինչ ի մարդակերպ գազանաց որոշեալ են. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)

ՄԱՐԴԱԿԵՐՊ. ա.մ. Առօղ կամ ունօղ զճշմարիտ բնութիւն մարդկային. մարդկեղէն կերպարանօք եւ բնութեամբ.


Մարդապաշտ, ից

See full entry →

s. fig.

anthropolatra;
flatterer, fawner, adulator.

NBHL (1)

Ոչ մարդապաշտ են հաւատացեալքն ի քրիստոս, այլ ճշմարիտ աստուածապաշտք. (Նախ. եփես.։)


Մարդասեր

See full entry →

adj.

advantageous to the propagation of the human race.

NBHL (1)

Ելլադա մարդասե՛ր (է), ստոյգ եւ ճշմարիտ խորհուրդ ծնանելով. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Մարդեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incarnation;
our Lord's human nature;
creation, gene ration or genealogy of mankind.

NBHL (1)

Անսկիզբն բանն հաճեցաւ առնուլ մարդեղութեամբ սկիզբն ի կուսէդ՝ քրիստոս աստուած թագաւոր յաւիտենից։ Զճշմարիտ մարդեղութիւն մարմնացելոյն ի սուրբ կուսէն։ Վկայ եղեն քո մարդեղութեանդ. եւ այլն. (Շար.։)


Մարդկական, ի, աց

See full entry →

cf. Մարդկային.

NBHL (1)

Մի՛ զամենայն զմարդկական կարիսն ի միում շարի հարեալ՝ ընդ մի համարիցիս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Մարերի

See full entry →

s.

the tenth month of the ancient Armenian calendar, (May).

NBHL (1)

Ամիս հայոց՝ ըստ անշարժ տումարի համեմատ մայիսի, (որպէս ամիս մարեաց կամ թխելոյ հաւուց).


Մարզանգոշ

See full entry →

cf. Մարզանոն.

NBHL (1)

ՄԱՐԶԱՆԳՈՇ կամ ՄԱՐԶԱՆՈՆ. cf. ՄԿՆԱԿԱՆՋ. քէքլիք օթու զոր Լեհ. նոյն համարի ընդ Մարեմայ խոտ։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Մարզանոն

See full entry →

s. bot.

pilosella, creeping mouse-ear.

NBHL (1)

ՄԱՐԶԱՆԳՈՇ կամ ՄԱՐԶԱՆՈՆ. cf. ՄԿՆԱԿԱՆՋ. զոր Լեհ. նոյն համարի ընդ Մարեմայ խոտ։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Մարմարակուռ

See full entry →

cf. Մարմարաշէն.

NBHL (1)

Մարմարիոնօք կռեալ՝ պատեալ. կճեայ.


Մարմարաշէն

See full entry →

adj.

made or built of marble, marmorean.

NBHL (1)

որ եւ ՄԱՐՄԱՇԷՆ ասի. Ի մարմարիոնէ շինեալ. մէրմէրէ շինած. իբր անուն մասնաւոր վանից։ (Սամ. երէց.։ Կիր. պտմ.։ Մագ. եւ այլն։)


Մարմարապատ

See full entry →

adj.

covered or paved with marble.

NBHL (2)

Մարմարիոնաւ պատեալ.

Ի սիւնս կճեայս, եւ յորս մարմարապատս. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ. յն. ի սիւնս, եւ ի մարմարիոնս։)


Մարմարեայ

See full entry →

cf. Մարմարեղէն.


Մարմնագործեմ, եցի

See full entry →

va.

to change into flesh.

NBHL (1)

Ի հոգւոյն սրբոյ եկելոյ առ մարիամ՝ ըստ գաբրիէլի ձայնին՝ մարմնագործեցաւ փրկչականն. (Սարկ. հանգ.։)


Մարմնազգեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incarnation.

NBHL (1)

Ճշմարիտ, կամ անհաս մարմնազգեցութեամբ. (Ճշ.։ Ճ. ՟Գ.։)


Մարմնապէս

See full entry →

adv. fig.

bodily, corporally;
materially;
carnally, sensually, lustfully;
essentially, really, substantially.

NBHL (1)

Ծնաւ մարմնապէս ի սրբոյն աստուածածնէն մարիամայ. (Պրպմ.։)


Մաքրափայլ

See full entry →

adj.

shining, bright with cleanliness, candid, clear, pure, clean;
glorious, virtuous.

NBHL (1)

Մաքրափայլ՝ քրիստոսազգեաց՝ ճշմարիտ որդւոյ մերոյ՝ սարկաւագի. (Ածազգ. ՟Ժ՟Բ.) յն. σεμνότατος , պարկեխտ եւ նազելի. լտ. ornatissimus, բարեզարդ։


Մեծակն

See full entry →

adj.

large-eyed.

NBHL (1)

Եւ ինքն մարիամ բարետեսիլ դիմօք, մեծակն, եւ անձամբ չափաւոր։ Ասի ըստ մարմնոյ մեծակն, եւ լայն երեսօք, որ է պատկեր իմանալի հոգւոյն գեղեցկութեան. (Տօնակ.։ Վրդն. յանթառամն.։)


Մեծապատիւ

See full entry →

adj. adv.

very honorable, very glorious;
honorably, splendidly, with great honour;
— մեծարել, առնել, to load with honours;
to welcome, to receive with honor, with open arms, to treat with great honour, to feast, to entertain.

NBHL (1)

Բարձրեալն փարօք, մեծապատիւ ամենակալ ճշմարիտն աստուած։ Վասն մեծապատիւ շքեղ տաճարին։ Մեծապատիւ մեծապարգեւ արարաք զամենայն կողմանս քաղաքացն. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 12։ ՟Գ. Մակ. ՟Զ. 14. եւ 10։)


Մեծարգի

See full entry →

cf. Մեծարգոյ.

NBHL (1)

Մեծարգի զբանս ճշմարիտս առանց երդման՝ քան զստութիւն ամբարշտութեան. (Վեցօր. ՟Բ։)


Մեծարոյ

See full entry →

cf. Մեծարգի.

NBHL (1)

Որ զայն քան զայս մեծարոյ համարի (յն. նախապատուէ)։ Եւ բազմաց իսկ մեծարոյ էր. (յն. պատկառելի, կամ մեծ համարեալ). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5. ՟Բ. 11։)


Մեծաքաղաք, աց

See full entry →

s.

great city, capital.

NBHL (1)

Վայրագք՝ զքաղաքք ոչ տեսեալ, զգեօղն կամ զգաւիթն մեծաքաղաք կարծեն, անգիտութեամբ արդարեւ ճշմարիտ մեծաքաղաքին։ Զմեծաքաղաքս զայս աշխարհ։ Մեծաքաղաքիս աշխարհիս այսորիկ խնամիչն։ Զմեծաքաղաքս զայս՝ աստուած իբրու ակնածու միշտ յականէ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 34։ Փիլ. ել. ՟Ա. 1։ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Մեկին

See full entry →

adj. adv.

explicit, clear, evident, formal, precise;
distinct, only, sole;
simple, ordinary, obscure;
clearly, explicitly, distinctly, precisely, expressly, intelligibly.

NBHL (2)

Որ աստուծոյ միայն են մեկինք։ Յոյժ դիւրին եւ մեկին է ճշմարիտ աստուծոյն մերոյ՝ ածել ի գոյ զչգոյսն. (Վեցօր. ՟Գ։)

Որ ոչ թէ ճշմարիտ ունին զսովորութիւն, այլ մէկին եւ դոյզնաբար։ Պարզ մեկին ի սկզբանն իսկ պատերազմին նուազեցան եւ լքան. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 25։ ՟Ը. 3։)


Մեկնաբար

See full entry →

adv.

cf. Մեկին.

NBHL (1)

Է՞ր վասն զմի վէմն զճշմարիտն՝ շինուած ոչ անուանեաց, այլ մեկնաբար զանունն եդ առաջի. (վէմ ասէ կենդանի. Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Մեկուսի

See full entry →

prep. adv.

apart, aside, separately, in private, singly;
— առնել, to remove, to alienate;
— կալ, լինել, to remain aloof, to withdraw, to retire, to stand in dispart.

NBHL (1)

Ամենայն դստերք եւայի տգեղացան. միա՛յն (մարիամ) գտաւ մեկուսի. (Ոսկիփոր.։)


Մեղադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to find fault with, to blame, to accuse, to reproach, to censure, to reprove, to criminate, to condemn;
— զժամանակն, to blame the want of time.

NBHL (1)

Հրեշտակք եւայի մեղադրէին, իսկ այժմ զմարիամ փառաւորեն. (Եփր. կուս.։)


Մեղմագոյնս

See full entry →

adv.

cf. Մեղմ.

NBHL (1)

Եւ վասն գալոյն ճշմարիտ հոգւոյն խօսեալ մեղմագոյն. (Գանձ.։)


Մեղմեխ, աց, ից

See full entry →

adj.

insinuating, alluring, enticing, smirking;
unsincere, deceitful, subtile, fraudulent, wicked, malicious.

NBHL (1)

Ամպարշտացն բանքն մեղմեխք են. երբեմն սուտ խօսին ըստ հաճութեան լսողաց, եւ երբեմն ճշմարիտ. (Լմբ. առակ.։)


Մենութիւն, ութեան

See full entry →

s.

solitude, lonesomeness.

NBHL (1)

Զանապատն տեսանիցես, զմենութիւնն նշմարիցես ... ուր մենութիւնն է. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Մեսիա

See full entry →

cf. Մեսիայ.

NBHL (1)

ՄԵՍԻԱ կամ ՄԵՍԻԱՅ. Բառ եբր. մաշիա, մաշուախ. այսինքն Օծեալ. (որպէս մշկահոտ իւղով, կամ մեռոնաւ) որ յունարէն Քրիստոս ասի, սեպհականեալ Յիսուսի փրկչին աշխարհի՝ իբրեւ ճշմարիտ քահանայապետի, թագաւորին թագաւորաց, եւ տեառն մարգարէից. մէսիհ.


Հում, հմոյ

See full entry →

adj. fig.

raw, unripe, sour, hard;
half-cooked;
cruel, ruthless, inhuman.

NBHL (1)

Ամբարտաւանք, հումք, ցուտք, եւ անհաւատք։ Տմարի եւ հում։ Հում գոլ, եւ տմարդի ունել զանձն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 8. 31. 33։)


Հրաբերան

See full entry →

adj.

fire-mouthed.

NBHL (1)

Եւ սերովբէքըն ճշմարիտքըն հըրաբերան. (Շ. ոտ. բարձր.։)


Հրաշագեղ

See full entry →

adj.

charming, graceful, of admirable beauty.


Հրաշանազելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

very pretty, charming, fair.

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր մարիամ հրաշանազելի կոյս. (Աթ. ի կոյսն.։)


Հրեշտակաբար

See full entry →

adv.

in an angelic manner, angelically;
like a messenger.

NBHL (1)

Զճշմարիտն հրեշտակաբար պատմէ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 38։)


Հրեշտակատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Հրեշտակատիպ.

NBHL (1)

Զարդափայլեալն գոլով։ Եւ ինքն մարիամ հրեշտակատեսիլ կուսութեամբն անկապուտ գոլով. (Զքր. կթ. յորմէ եւ Տօնակ.։)


Հօրաբարոյ

See full entry →

cf. Հայրաբարոյ.

NBHL (1)

Հօրաբարոյ բարերարութեամբքն լիցին արժանի ճշմարիտ որդւոյն աստուծոյ եղբարք անուանիլ. (Ագաթ.։)


Ձաղկ, ի, աւ

See full entry →

s.

rod, switch, stick, cudgel, whip;
cf. Ձաղկանք;
— հերք, մազ, bristled up, set on end.

NBHL (1)

Չոր ձաղկն դալարացեալ տերեւէր՝ իբր զմարիամ կոյս. (Ոսկ. գծ.։)


Ձեռնարկ, ի

See full entry →

s.

enterprise, undertaking;
subscription, signature;
argument, reasoning.

NBHL (1)

Ի մէջ ժողովոյն ձեռնարկ արարեր ի տումարին վասն արտասահմանութեան իմոյ. (Ճ. ՟Բ.։)


Ձեռնարկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to put one's hand to, to undertake, to try, to attempt;
to lay hands on, to make an attempt, to attack, to encroach;
to argue, to reason, to dissert, to descant.

NBHL (1)

Եպիփանոս՝ ճշմարիտ եւ արդարադատ զաստուած ձեռնարկէ ցուցանել. (Խոր. ՟Ա. 5։)


Ձեռնարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ձեռնարկումն.

NBHL (1)

Գրեաց ձեռնարկութեամբ իւրով ի տումարին. (Ճ. ՟Բ.։)


Ձեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Կերպարանիմ.

NBHL (1)

ՁԵՒԱՆԱԼ. հյց. կամ այլ խնդ. պէսպէս առմամբ. որպէս Կերպարանիլ. հանդիսանալ. յարմարիլ.


Ձիգ

See full entry →

s. adj. adv.

shooting, act of shooting;
texture;
stretched, well tight;
extended, vast;
long, prolix;
long, a long while or time;
ի — արկանել, to prolong, to protract, to lengthen;
to flag, to droop;
— դնել, to bend the bow;
— արշաւել or զհետ մտանել, to run or pursue far;
ամիսս —ս, for months together.

NBHL (1)

Ի ձիգ արկանէր գեղեցիկ փութով զճշմարիտ կրօնսն. (Աթ. անտ.) այսինքն յերկարեալ հանապազորդէր։


Ձու, ոց

See full entry →

s.

egg;
— լողակաց, eggs, spawn, roe;
—ի միջուկ, դեղնուց —ոյ, yolk of an egg;
սպիտակուց —ոյ, white of an egg;
— բոյնկալ, nest egg;
— վաղահաս, rath -;
— հնացեալ, stale -;
— անծնունդ, փուտ, addled, rotten -;
խեճեպ —ոյ, egg-shell;
միզն —ոյ, the membrane of an -;
թերխորով —, boiled eggs;
պինդ —, hard -;
— ի տապակի, poached eggs;
fried-s;
— ածել, արկանել, ծրդել, to lay eggs;
ի —ս նստել, տածել զ—ս, to hatch, to sit on, to brood on.

NBHL (1)

Մի՛ առնուցուս զմարին ձուօքն հանդերձ. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ։)


Մայրի, րւոյ, րեաց

See full entry →

s.

wood, forest;
trees, grove;
cavern, den, lair.


Մայրիկ

See full entry →

s.

mam, mamma, dear mother.

NBHL (1)

իբր՝ Ո՛վ մայր քաղցրիկ կամ սիրելի. մարիկս.


Մայրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

maternity, motherhood.


Մանաւանդ

See full entry →

conj. adv.

more, rather, better;
—, -զի, —թէ, above all, chiefly, principally, especially.

NBHL (1)

Երանելի՛ է մանաւանդ տալն՝ քան առնուլն։ Մորմոքէին մանաւանդ ի վերայ բանին։ Լա՛ւ է ինձ մանաւանդ մեռանել, եւ ոչ զի զպարծանս իմ ոք ընդունայն համարիցի։ Այլ այժմիկ ծաներուք զաստուած, մանաւանդ թէ ծանուցայք յաստուծոյ։ Միթէ ո՞չ լուան. մանաւանդ զի ընդ ամենայն իսկ երկիր ել բարբառ նոցա. եւ այլն։


Մանելիք

See full entry →

s.

distaff.

NBHL (1)

Զայս ասաց մարիամ, եւ առ ի ձեռն զմանելիս իւր. (Հ. ապր. ՟Է.։)


Մանկամարզ, ից

See full entry →

adj. s.

gymnastic;
gymnastic-master.

NBHL (1)

Դամնոն մանկամարզ՝ ոտիւք կաղ էր. գողացելոյ կօշկացն, իցի՜ւ, ասաց, թէ յարմարիցի գողոյն. (Պիտառ.։)