celestial assembly;
cf. Երկնագումար.
Երկնահուլիցն ճանապարհ առնելով՝ ի քեզ էջք եւ ելք առնէին. (Գանձ.։)
flowed or come from heaven, celestial.
Զհեղեղածուփ անդնդաձիգ սահմանացն երկնահոս զուգաճանապարհորդութեանն. (Արծր. ՟Դ. 11։)
cf. Երկնահանգոյն.
Հրակերպ երկնաձեւ ... շքով պաճուճեաց. (Նար. խչ.։)
given by heaven, celestial, divine.
sky, firmament.
Յերկնամիջոցսն հրճուեսցին. (Միսայէլ խչ.։)
that goes, that leads to heaven, celestial.
Յամենայն ժամու զմեզ երկնաչու ճանապարհին յարգարեսցո՛ւք. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)
that flows, that falls from heaven abundantly.
Քրիստոսաձիր երկնառատ ճառագայթիւք տապանայր ծովն. (Շար.։)
celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.
inhabitant of heaven.
Արտաքս մնալ երկնաքաղաքացի ճոխութեան. (Ճ. ՟Ա.։)
to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.
Կամ Առթել, յառաջ բերել ինչ ճգամբք.
twelve;
— յիւնիսի, the 12th of June, the twelfth instant.
all the twelve.
cf. Երկոտասանեքեան.
cf. Յերկուանամ.
that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.
Կաշառեալք ի չարէն երկուորեակ ամբարհաւաճութեամբ, եւ ի սնոտի կարծեաց խաբեալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Եւ ո՛չ երկուորեակք լծոցն ի ճահ ճեմեսցին առանց եղողի. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)
cf. Երկուորեակ.
Երկուորեօք ծննդովքն զուարճացեալք։ Հանդերձ երկուորի ծննդովք. (Նիւս. երգ.։)
disagreement, variance, discord, dissension, division, disunion, quarrel.
Երկպառակութեամբ ճեղքելոյ ի միմեանց. (Փարպ.։)
cf. Երկպառակեմ.
Մի՛ երկպառակտեր եւ ճեղքեր զեկեղեցի. (Ոսկ. հռ.։)
two edged.
Սուր երկսայրի. (Սղ. ՟ճխթ. 6։ Առակ. ՟Ե. 4։ Դտ. ՟Գ. 16։ Եբր. ՟Դ. 12։ Յայտ. ՟Բ. 2։)
Յահեկէ զստինն երկսայրի։ Ի ճահ դիպեցուցանէր երկսայրին. (Խոր. ՟Ա. 10։ ՟Բ. 82։)
that has two cloaks.
Երկվերարկու շնորհազարդ շքով պաճուճեաց. (Նար. խչ.։)
agriculturist;
planter, husbandman, labourer.
Երկրագործ մարդկանդ երկաթն է կենաց պատճառ. (Եղիշ. յես.։)
Մարդկային կեանք առաջին է յորովայնի մօրն ... եւ երկրորդ կեանք երկրագործ, որ յաշխարհիս քաղաքավարի ... իսկ երրորդ՝ կենդանեաց աշխարհն. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)
terrestrial.
that treads, walks on earth;
terrestrial.
geometrician
Զգիւտս երկրաչափ ճարտարութեան. (Վեցօր. ՟Ը։)
geometrical;
—ն, geometry.
worldly-minded.
Ժառանգութիւն տեառն կոխեցաւ ի գարշապարաց պղծոց, եւ ի խոզական երկրապիշ անցաւորաց։ Ըստ կարգի պաճարաց եւ անասնոց անմտից երկրապիշք եղեալք. (Յհ. կթ.։)
rooted in the earth.
Եւ զոմն երկրասոյզ վախճանաւ կենդանւոյն կորուսանէր. (Պիտ.։)
that has created the world;
created of earth, terrestrial.
Մի՛ թուեսցես ի ճիւղս երկրաստեղծ մատանցդ զգիւտս գործոցս. (Նար. ՟Հ՟Ը։)
cf. Երկրային.
Զերկրաւոր ասացի ձեզ։ Մարմինք երկրաւորք։ Ա՛յլ փառք երկրաւորաց։ Երկրաւոր տաճար շինուածոյս մերոյ։ Երկրնաւորաց, եւ երկրաւորաց։ Որք զերկրաւորս եւեթ խորհին։ Երկրաւոր, շնչաւոր, եւ դիւական.եւ այլն։
Երկրաւոր բանք, կամ վիճակ, գահ, բարք, եւ այլն. (Նար.։)
worldliness;
sensuality.
Որ բուն տգէտքն կարօղ են յայս երկրաքարշութիւնս զնոսին ճանաչել. (Լմբ. առ լեւոն.։)
repetition, resumption, reiteration;
— օրինաց, Deuteronomy.
ԵՐԿՐՈՐԴՈՒԹԻՒՆ. δευτερεία secundae partes, locus secundus, vel inferior Երկրորդականն գոլ ի կարգի, ի պատուի, ի ճարտարութեան, եւ այլն.
Վասն յառաջ ճանապարհին աղօտացեալ ի յերկրորդութեանն կատարման. (Դիոն. երկն.)
cf. Երկիր պագանեմ.
Փշովք պսակեսջի՛ր (ընդ քրիստոսի) ... երկրպագեցի՛ր ի խաղ արարողացն զճշմարտութիւնն. (Ածաբ. ծն.։)
worshipper.
cf. Երնջնակ.
ԵՐՆՋՆԱԿ կամ եՐՆՋԱԿ. ռմկ. երինճակ. ἑρύγγιον eryngium Ազգ կանկառի, յորմէ չկաթէ կաթն այլոց կանկառաց. փուշ որոյ միջուկն ուտի։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)
thistle (eryngium);
երնջնակի տակ, gentian;
cf. Բոգ.
ԵՐՆՋՆԱԿ կամ եՐՆՋԱԿ. ռմկ. երինճակ. ἑρύγγιον eryngium Ազգ կանկառի, յորմէ չկաթէ կաթն այլոց կանկառաց. փուշ որոյ միջուկն ուտի։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)
happy, blessed, prosperous, fortunate, lucky;
— լինել, to be happy.
Երջանիկ կարդան եղկելոյս։ Եզրի երջանիկ։ Երջանկին դաւթի։ Երջանիկն արքայից։ Երջանիկ խոստումն, կամ բան, հայցուած, փայտ, դշխոյ։ Կաճառք երջանկաց. (Նար.։)
Ընդ երջանկաց որդւոց լուսոյ։ Ո՛վ երջանիկ ճառագայթ. (Շար.։)
to prosper, to be fortunate
Երջանիկ լինել. ի բարեբախտ վիճակի գտանիլ. խրախտ լինել.
Կամ Երջանիկ համարել զանձն. պերճանալ, ճոխանալ.
happiness, fortune, prosperity, beatitude, felicity.
εὑτυχία, εὑδαιμονία, εὑπραγία felicitas Երջանիկ վիճակ. երանութիւն. բարեբաստութիւն.
ad. triple;
trebly.
Երիս երրակաց փառաբանողաց (իննեակ դասուց)։ Հուպ երրակին (այսինքն երրորդութեանճ) լոյս գերազանց. (Գանձ.։)
Ոց երրակի սիրով բանին՝ հարցանելով քո յետ ճաշին. (Յիսուս որդի.։)
Trinity;
triplicity.
Միութիւն օրհնաբանեալ՝ եւ երրորդութիւն։ Մի պատճառ ամենայն էիցս՝ երրորդութիւնն. յորմէ գոլն եւ բարի գոլն է ամենայն էիցս. (Դիոն.։)
Երրորդութեանս մերում խաղաղութիւն առնելով՝ զճմարիտ խաղաղութիւնն խաղաղանայցեմք. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)
colour, hue, dye;
fashion, form.
Երփնիւ ճային։ Տպրատեսակ, կամ բազմատեսակ երփնիւ. (Նար. ՟Հ՟Ա. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. խչ.։)
also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.
Եւս քան զեւս յաճախէր. (Խոր. ՟Բ. 89։)
Եւս քան զեւս աճեցին եւ բազմացան. (Եղիշ. ՟Գ։)
cooked meat;
cooling draught, decoction.
Եփոցք եւ խորովոյք եւ ծախք ի վաճառաց. (Մանդ. ՟Դ։)
cf. Եփոյ.
Եփոցք եւ խորովոյք եւ ծախք ի վաճառաց. (Մանդ. ՟Դ։)
seventy;
—ք, the Septuagint.
Յեօթանասնիցն ճառ փոխարկեալ զդէմս բանիցս. (Նար. առաք.։)
all the seven.
Եօթանեքին ճրագարանքն։ Եօթանեցունց գառանցն. (Թուոց. ՟Ը. 2։ ՟Ի՟Ը. 21։)
cf. Եօթանեքեան.
Եօթանեքին ճրագարանքն։ Եօթանեցունց գառանցն. (Թուոց. ՟Ը. 2։ ՟Ի՟Ը. 21։)
that has seven lights.
Շինեաց իւր տաճար զմարմինն, յորում էջ եւ եկաց եօթնալոյս հոգին. (Նախ. առակ.։)
Եօթնալուսեան ճառագայթք ճոխանալ. (Անան. եկեղ։)
heptagon.
Աւելորդ եօթնանկիւնք, ՟Ա, ՟Զ, ՟Ժ՟Ա, ՟Ժ՟Զ, ՟Ի՟Ա, ՟Ի՟Զ ... Ուղղորդ եօթնանկիւնի, ՟Ա, ՟Է, ՟Ժ՟Ը, ՟Լ՟Դ, ՟Ծ՟Ե, ՟Ձ՟Ա, ՟ճժբ ... Աճէ եօթնանկիւնին հինգ հինգ (ըստ արմատոյն). (Սարկ. տոմ.։)