Definitions containing the research հանդերձ : 1401 results

Չու, ոց

s.

way, road;
journey, travel, voyage;
departure;
decamping;
removal, removing;
march, marching;
campaign;
expedition;
— առնել, ի — անկանել, to begin a journey, to set out, to start, to go away, to leave, to remove;
— առնել զօրաց, to decamp, to break up the camp, to march.

· Calfa

NBHL (2)

ἅπαρσις, πορεία, ἁναζύγη discessio, discessus, profectio, iter, castrum motio, expeditio. Արմատ Չուելոյ. Ելք ի տեղւոջէն իւրովքն հանդերձ, եւ երթ այլուր. ուղեւորութիւն. շարժումն բանակի կամ վրանաւորաց. կէօչ.

ՉՈՒ. παρεμβολή castra ἁποσκευή apparatus. Բանակ. կարաւան. հանդերձանք. աղխ. կահ կարասի.


Չուխազգեստ

adj.

dressed in woollen cloth.

· Calfa

NBHL (1)

Արք եւ կանայք՝ չուխազգեստք եւ պարեգօտահանդերձք. (Թղթ. դաշ.։)


Չուխայ, ի

s.

cloth, woollen cloth, wool-stuffs.

· Calfa

NBHL (2)

Զի գնեսցէ հանդերձ իւր եւ չուխայ։ Եդ զչուխայն ի ներքոյ իւր. (որ զկնի կոչի կտաւ. որպէս եւ հին թրգ. կտաւ ասուեաց, ասուի) (Վրք. հց. ՟Բ։)

Քթուէր զչուխայ իւր։ Տայր նմա ծերն չուխայ (ի կարել զհանդերձ). (Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ժ՟Ե։)


Պալարակապ

adj.

studded, adorned or set with studs.

· Calfa

NBHL (1)

Հեծեալս կառօք, հանդերձ պալարակապ երիվարօք՝ հովանոցօք. (Ես. ՟Կ՟Զ. 20։)


Պախարակեմ, եցի

va.

to blame, to reprove, to rebuke, to reproach, to find fault with, to reprobate, to disapprove, to condemn, to censure.

· Calfa

NBHL (1)

Պախարակէ զնոսա, իբրու թէ հանդերձք իցեն հնացեալք եւ տկարք։ Սկսանի պախարակել զստոյգ աղտեղութիւն նոցա. (Իգն.։)


Պաղպաջեմ, եցի

vn.

to shine, to sparkle, to glitter.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորն պաղպաջէր փաղփուն հանդերձիւ. (Լաստ. ՟Ժ։)


Պաճուճեմ, եցի

va.

to deck, to attire, to embellish, to adorn, to beautify, to decorate, to bedizen, to bedeck;
to paint, to plaster;
to dissemble, to feign, to disguise;
to give oneself airs;
— զմարմին, to embalm;
—եալ, cf. Պաճուճազարդ;
— առասպելք, cunningly devised fables;
— կերակուր, skilfully dressed meats.

· Calfa

NBHL (2)

Որչափ ինչ պաճուճեցին որդիքն Իսրայէլի, բայց ոչ այնպէս ինչ զտեառնէ իւրեանց։ Ի հանդերձս ոսկէհուռն զարդարեալ եւ պաճուճեալ։ Տքնութիւն նորա առ ի պաճուճել ի կատարման նորա։ Պաճուճեալ զգեստուք զարդ։ Ոչ եթէ պաճուճեալ ինչ առասպելաց զհետ երթեալ. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 9։ Սղ. ՟Խ՟Դ. 10։ Սիր. ՟Լ՟Ը. 31։ ՟Ա. Պետ. ՟Գ. 3։ ՟Բ. Պետ. ՟Ա. 16։)

Պաճուճեցէ՛ք զորդւոյ իմոյ սիրեցեալ անդամս։ Պաճուճիս պէսպէս հանդերձիւք եւ մատանեօք։ Այնպիսին պաճուճեսցի՝ որ ի բոզանոցսն ջերանին. (Ոսկ. ղկ. յհ. եբր։)


Պայազատեմ, եցի

va.

to succeed, to inherit;
to make oneself master of, to master, to domineer, to lord, to rule over.

· Calfa

NBHL (1)

Զթագաւորութիւնն ի սրբոյն Կոստանդիանոսէ պայազատէ Կոստանդիանոս նորին որդին հանդերձ եղբարբք. (Սանահն.։)


Պայծառագունութիւն, ութեան

s.

brightness of tint, splendid colour.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառութիւն գունոց, հանդերձից, եւ հանդերձանաց.


Պայծառազարդ

adj.

superbly ornamented, magnificent, splendid, superb.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեցուցանէ հանդերձ պայծառազարդս. (Թէոփիլ. պհ.։)


Պայծառապէս

adv.

splendidly, gloriously, pompously, magnificently.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ իշխանն զգեցեալ զհանդերձս իւր՝ շրջէր ի քաղաքին պայծառապէս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)


Պայռիք, ռեաց

s.

notch of an arrow.

· Calfa

NBHL (1)

Ձախն բուռն հարկանէ զաղեղանէն, իսկ աջն զլարն յինքն ձգէ՝ ընդ նմին ձգելով հանդերձ պայռեօք զնետն, եւ յառաջ կարկառմամբ ձախու ձեռինն առ նպատակն ուղղէ. (Նիւս. երգ.։)


Պանդխտանամ, ացայ

vn.

cf. Պանդխտիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուգապէս ի խաւարի կեան, որք հանդերձ խորանաւս այսուիկ ի կեանս յայս պանդխտանան. (Նիւս. կուս.։)


Պաշար, աց

s.

provision, viaticum, food, victuals;
victualing, providing, provisions, stores, equipment;
the Holy Sacrament.

· Calfa

NBHL (1)

ἑφόδιον viaticum ἑπισιτισμός cibaria. բայիւ ἑφοδιάζω ad iter sumo. Պաճարանք ուտելեաց՝ որպէս թոշակ ճանապարհի. կերակուր ի պէտս ուղեւորութեան, կամ հանդերձեալ պիտոյից. պարէն. նպար. ճամբու պաշար, կերակրեղէն. զախրէ, թուշէ.


Պաշտեմ, եցի

va.

to adore, to worship;
to minister, to serve, to wait on;
to administer, to confer;
to officiate;
to provide, to furnish;
to exercise, to employ;
— զխորհուրդս, to administer the Sacraments;
— զծառայութիւն, to serve.

· Calfa


Պաշտիմ, եցայ

vn.

to employ, to use, to make use of, to avail oneself of, to adopt.

· Calfa

NBHL (1)

Պաշտի բանս եւ ի հանդերձեալն դատաստան։ Պաշտի այժմ եւ առ մեզ ամբաստանելս, եւ անդ սպառնալիքս. (Նախ. եզեկ.։)


Պաշտօնական, ի, աց

adj.

ministerial, official;
— օրագիր, official paper, gazette.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ պաշտօնականին զարդու գերագոյնքն՝ հանդերձ քահանայիւքն՝ դնեն ի վերայ աստուածայնոյն սեղանոյ զսրբազանն հաց, եւ զօրհնութեանն բաժակ։ Քահանայիցն երկոքումբք ոտիւք ծունրդրութիւնքն՝ վեհագոյն քան զպաշտօնականին զարդու միով ոտամբն կրկնելն. (Դիոն. եկեղ.։)


Պաշտօնասէր

adj.

devout, pious, religious.

· Calfa

NBHL (1)

Ճոխք քաղաքին եկեալ պաշտօնասիրօքն հանդերձ՝ պատեցին զմարմինն. (Ճ. ՟Ժ.։)


Ջրային

adj. s.

aqueous, aquatic, watery. aquatic animal.

· Calfa

NBHL (1)

Հողմք, որ հանդերձ ջրով յանկարծակի պատառեալք լինին, ջրային լինին կոչեցեալ. (Արիստ. աշխ.։)


Ռահվիրայ

s.

road-mender, road-niaker;
pioneer.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւ ստասաւորօք հանդերձ, եւ որսացն պառականօք, եւ ռահվիրա մարդկաւն, եւ խառնաղանջ խորանապահ զօրուն. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Ռամիկ, մկաց

adj. s.

vulgar, low, plebeian, popular, common, vile, trivial;
the vulgar, the common people, lower orders;
տգէտ —ն, the ignorant mob.

· Calfa

NBHL (1)

ծառայք հանդերձ տերամբ, եւ ռամիկն թագաւորաւն։ Ռամիկն (կամ խառնիճաղանջն) ներելի ողորմութեան է. (Իմ. ՟Ժ՟Ը. 1։ ՟Ղ. 7։)


Ռամիկսպաս

s.

camp-follower.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւ սպասաւորօք ... եւ ռամիկսպաս զօրօքն, եւ տիկնաւն հանդերձ. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Սախտեմ

va.

to saddle.

· Calfa


Սակեր, սակերք, աց

s.

rescript, decree.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւել զանընդդիմակաց հրամանն հանդերձ սակեօք կայսերագիր նշանակելովք։ Պատահեալ սպարապետին հայոց՝ հանդերձ սակերօք կայսեր յանդիման լինէին։ Եւ նորա առեալ սակերս կայսերական նշանօք՝ փութայր վաղվաղակի զհրամանն կատարել. (Կորիւն.։)


Սահմանապահ, աց

s.

frontier guard;
lord of the marches, provincial governor;
— զօրք, frontier garrison or guard.

· Calfa

NBHL (1)

Իշխան հանդերձ զօրօք՝ պահապան եւ վերակացու սահմանաց. սահմանակալ. կուսակալ. բդեշխ. եւ բանակ նորա։


Սաղարթապատ

adj.

covered with leaves.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խանձարուրս պատի, զի զսաղարթապատ եւ զմաշկեղենն հանդերձ պատառեսցէ։ Սաղարթապատ լինին ի մեջ անտառախիտ ծառոց դրախտին. (Զքր. կթ.։)


Սաղմոս, աց

s.

psalm;
psalm-book, psalter;
— ասել, to recite or sing psalms;
to play on the harp, to sound the lyre;
cf. Ծայր.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ յն. փսալմօ՛ս. ψαλμός psalmus. եբր. միզմօռ, զիմաս . արաբ. զիպուր. Նուագ. քնարերգական. երգ հանդերձ նուագարանաւ. եւ Սաղմոսարան, իբր նուագարան կամ քնար դաւթի տասնաղի, եւ դիրք օրհնութեանց դաւթի, (Սղմ.։ եւ ՟Ա. Թագ.։ ՟Բ. Թագ.։ Մն. եւ այլն։)


Սաղմոսանուագ

cf. Սաղմոսասաց.

· Calfa

NBHL (1)

ψαλτῳδός, ψαλμῳδός psalmorum cantor. Որ նուագէ զսաղմոս. սաղմոսերգու, եւ հարկանօղ զսաղմոսարան հանդերձ երգով. եբր. միզրէր. տես (՟Ա. Մնաց. ՟Զ. 33։ ՟Թ. 33։ ՟Ժ՟Է. 19. 27։ ՟Ի՟Թ. 28։ ՟Բ. Մնաց. ՟Է. 11։ ՟Ի. 22։ ՟Լ՟Է. 15։)


Սաղմոսեմ, եցի

vn. va. to recite, chant or sing psalms.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրախութեամբ սաղմոսեսցուք առաջի նորա։ Սուրբն դաւիթ սաղմոսեաց առ տէր։ Աղօթք հանդերձ սաղմոսելով. (Խոսր.։ Լմբ. յայտն.։ Ճշ.։)


Սաղմոսերգութիւն, ութեան

s.

psalm-singing, psalmody.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթք հանդերձ սաղմոսերգութեամբ։ Խաչակրօն անդադար սաղմոսերգութեամբ. (Ճշ.։ Շար.։)


Սամոյր, մուրաց

s.

sable;
— or սամուրենի, cf. Սամուրենի.

· Calfa

NBHL (1)

Զհանդերձսն եւս տեսցուք՝ որպիսի ինչ են. միեթէ կամա՞ր, կամ սամոյրք. եւ ոչ ուրեք. այլ փառքն աստուծոյ այլք եւ փակեսցին. (Ոսկ. ես.։)


Սայլակ, աց

s.

small cart, truckle, dray-cart;
— ձեռաձիգ, barrow, hand-barrow.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեցին հանդերձ տապանակաւն ի սայլակին։ Դրդուեցաւ ի սայլակէ անտի անկանիլ։ Ի վերայ ուսոցն բարձցեն զնտ, եւ ոչ եթէ ի սայլակի. (Եփր. ՟ա. թագ.։ եւ Եփր. ՟ա. մնաց.։)


Պարգեւեմ, եցի

va.

to give, to make a present, to present with, to make largesses, to give freely and munificently, to distribute generously or liberally;
to reward.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այլ աւանս հանդերձ ագարակօք պարգեւեաց նմա. (Խոր. ՟Բ. 44։)


Պարեգօտ, ից

s.

tunic, cloth, coat;
morning gown.

· Calfa


Պարզաբար

adv.

simply;
clearly, explicitly;
sincerely;
— ասել, in a word, in short, in fine;
— ասացից, frankly, to be plain with, openly, ingenuously, without reserve.

· Calfa

NBHL (1)

Մտեալ ի սենեակ կուսին արգանդի պարզաբար (աստուածուբանութեամբ եւեթ). (ելեալ անտի յոգաւորաբար (բաղադրութեամբ՝ մարդկութեամբ հանդերձ). Նար. ՟Լ՟Դ։)


Պարզմտութիւն, ութեան

s.

simplicity, good nature, artlessness, plainness, sincerity, candour, ingenuousness;
foolish credulity, singleness, silliness, simplicity.

· Calfa

NBHL (1)

Զսովորական հաւատն իմ հանդերձ առաքինաւէտ պարզամտութեամբն առից. (Պիտ.։)


Պարկ, աց

s.

sack, bag, purse, budget, wallet, satchel;
— զօրաց, knapsack;
— թղթաբերի, courier's bag.

· Calfa

NBHL (1)

Ծրարեաց երկուս տաղանդս արծաթոյ յերկուս պարկս։ Եբեր նմա զպարկսն՝ կնքօքն հանդերձ։ Մի պարկ ի ճանապարհ. (՟Դ. Թագ. ՟Է. 23։ Տոբ. ՟Բ. 6։ Մտթ. ՟Ծ. 10։ եւ Մրկ. ՟Ղ. 8։)


Պարկեշտաժողով

adj.

composed of virtuous persons.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբն գայիանէ՝ սանականն հռիփսիմեաւ, եւ պարկեշտաժողով ընկերօքն հանդերձ. (Ագաթ.։)


Պարկեշտասէր

adj.

virtuous, modest, pudic.

· Calfa

NBHL (1)

Երանելին գայիանէ՝ հանդերձ պարկեշտասէր հռիփսիմեաւ. (Ագաթ.։)


Պարկեշտութիւն, ութեան

s.

modesty, decency, decent bearing, carriage, demeanour or deportment, honesty;
chastity, pudicity, purity, bashfulness;
moderation, temperance, abstinence, frugality, sobriety;
gravity, stateliness, reverend aspect;
պարկեշտութեամբ, cf. Պարկեշտաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Այնոցիկ՝ որ տաճարին էին սպասաւորք, շնորհիլ (զերեխայրիս) հանդերձ պարկեշտութեամբ եւ ամենայն պատուով. (Փիլ. քհ. ՟Ծ՟Բ։)


Պարսաքար, աց, ից

s.

sling-stone.

· Calfa

NBHL (1)

Երկերիւր զարկք նետից եւ ռըմբաց բազմաց հանդերձ պարսաքարիւք ի նա դիպեալ. (Ժող. հռոմկլ.։)


Պարփակ

s. fig. guard, shield.

· Calfa

NBHL (1)

Տէր օգնական է իմ եւ պարփակ, հանդերձ հրեշտակոքըք շրջաբանակ. (Գանձ.։)


Պեղեմ, եցի

va.

to hollow, to excavate, to dig, to delve;
to sap, to mine, to sink;
— գուբս, հորս, to open a trench, to sink a well;
զարտասուաց աղբիւրս —, to shed tears.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հանդերձ իւեանց ընկալեալ զհողն՝ արտաքս պեղէին. (Ագաթ.։)


Սարկաւագապետ, աց

s.

archdeacon.

· Calfa


Սարուած

s.

cf. Սարութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սարք. գործիք. անօթ. կազմած. սպաս. հանդերձանք.


Սարութիւն, ութեան

s.

instrument, tool, apparatus, harness, furniture;
նաւ կազմեալ ամենայն սարութեամբ, ship complete in stores and rigging.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՍԱՐՈՒԱԾ. որպէս կազմած. հանդերձանք.


Սարսափեմ, եցի

vn.

cf. Սարսափիմ.

· Calfa

NBHL (1)

φρίττω horreo. որ եւ ՍԱՐՍԱՓԻԼ. Սարսիլ յոյժ հանդերձ սօսափմամբ կամ սարսռալով. սոսկալ. դողալ. զրհուրիլ. քստմնիլ. խռովիլ. ձեռքը ոտքը դող ինկնալ, պաղիլ, փշաքաղիլ, սահմակիլ, խիստ վախնալ, տակնուվրայ ըլլայ.


Սգատեսակ

cf. Սգալի.

· Calfa

NBHL (1)

Յովհաննէս սգատեսակ հանդերձիւն։ Վասն սգատեսակ զգեստուն։ Փոխէ զհանդերձն սգատեսակ. (Իգն.։ Շ. մտթ.։ Լմբ. պտրգ.։)


Սգատեսիկ

cf. Սգալի.

· Calfa

NBHL (1)

Յովհաննէս՝ անկերակուր, եւ սգատեսիկ հանդերձիւն կոչեաց զնոսա ապաշխարել զմեղս իւրեանց. (Մեկն. ղկ.։ 1)


Սեբենի

cf. Սեբինէ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի դներ հանդերձ ներքոյ քո, այլ՝ խոտ եւ սեբին, որպէս աբբայ արսենիոս։ Կապերտս ադանէին, եւ սեբինէս. (Վրք. հց. ձ։)