Definitions containing the research ծ : 10000 Results

Դրժութիւն, ութեան

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (2)

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)

Իբր մահադեղօք դիւրաւ ներգործէ զդրժութիւն. (Պիտ.։)


Դրժումն, ման

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (2)

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)

Իբր մահադեղօք դիւրաւ ներգործէ զդրժութիւն. (Պիտ.։)


Դրոշմաւոր

adj.

marked.

NBHL (1)

Ի հովուաց, որ զիւրեանցն արածեն զհօտս դրոշմաւորս, եւ ո՛չ զօտարաց եւ աննշանս. (Իգն.։)


Դրոշմեմ, եցի

va.

to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.

NBHL (3)

Գիրն գիր աստուծոյ դրոշմեալ ի տախտակսն. (Ել. ՟Լ՟Բ. 16։)

Քաղդէական գրով զքաջութիւնն իւր դրոշմել (յարձանի)։ Զնորին կործանումն դրոշմէ (ի գիրս պատմութեան). (Եւս. քր. ՟Ա։)

Դրոշմեալ է աւազանաւ, սուրբ աւազանին ծննդեամբ, սուրբ մկրտութեամբն. (Խոր. ՟Գ. 53։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։)


Դրուագ, աց

s.

incrustation;
sculp-ture;
ceiling, wainscoting;
thin plate of metal;
emblem;
well finished work.

NBHL (4)

ԴՐՈՒԱԳ կամ ԴՐՈՒԱԿ. ψαλίς, ἁγκύλη, λεπίς fornix, laquear, cochlea, lamina Դիր, կամ դրութիւն առ ի զարդ. եդեալ ագոյցք. ոլորք. յօրինուած պէսպէս՝ ի գլուխ սեանց, եւ ի պէտս.

Զարդք սեանցն, եւ դրուագք նոցա արծաթիք։ Դրուագք սեանցն, եւ խոյօղք նոցա։ Դրուագս կռածոյս՝ նուարտանս սեղանոյն. (Ել. ՟Լ՟Ը. 11. 12. 17։ Թուոց. ՟Ժ՟Զ. 38։)

ԴՐՈՒԱԿ կամ ԴՐՈՒԱԳ. Հիւսուած, կամ գլուխ բանի. հատուած. պարբերութիւն. վարդապետութիւն. աւանդութիւն. իբր θέσις, περιοχή thesis, periocha եւ այլն.

Այս դրուակ՝ մեծ եւ հաւաստի պատմութեամբ լինի. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Դրուագեմ, եցի

va.

to incrust;
to sculpture;
to ceil;
to wainscot;
to ornament, to embellish, to plaster.

NBHL (2)

περιέχω, κοιλοσταθμέω, ξυλόω cingo, circumdo, circumcamero, contingo Պատել. շուրջ դնել. յօրինել՝ տախտակամած կամ կամարաձեւ.

Պարծեսցուք ի դրուագել աղքատութիւնս. այսինքն շուրջ պատել. (Լմբ. սղ.։)


Դրուատեմ, եցի

va.

to praise, to give praises, to celebrate.

NBHL (3)

ἑπαινέω laudo Գովել. ներբողել. բարեբանել. գովութիւն ընծայել.

Դրուատեցին զշաւիղ խորհրդոյ մտաց խնդրողին։ Դրուատեալ ես սուրբ պանծալի նշան։ Ծով դրուատի ունակ մարգարտի. (Նար.։)

Դրուատեսցուք աստուածային նշանիս։ Դրուատել աստուածածնին բարեբանեալ ծննդեանն. (Ճ. ՟Գ.։)


Դրուատիք, տեաց

cf. Դրուատ.

NBHL (3)

Մահ ընկալեալ փոխանակ ընդ դրուատեացն։ Բան դրուատեաց։ Դրուատիս գովութեան։ Բազում դրուատիս։ Մեծի դրուատեաց արժանաւոր։ Մեծաւ դրուատօք (կամ դրուատեօք). (Ագաթ.։ Կանոն.։ Փարպ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)

Ազգի ազգի դրուատիս տայցեն։ Յաստուծոյ գտանես դրուատիս։ Դրուատօքն պարարէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Գ։)

Ըստ արժանի հօրն դրուատից։ Ուրախութիւնք եւ դրուատք։ Համառօտագիծ դրուատից։ Զնկար անկուածի ճառիս դրուատի (կամ դրուագի). (Խոր. ՟Գ. 67։ Արիստակ. նաւակատ.։ Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Դրուատումն, ման

s.

cf. Դրուատ.

NBHL (3)

Մահ ընկալեալ փոխանակ ընդ դրուատեացն։ Բան դրուատեաց։ Դրուատիս գովութեան։ Բազում դրուատիս։ Մեծի դրուատեաց արժանաւոր։ Մեծաւ դրուատօք (կամ դրուատեօք). (Ագաթ.։ Կանոն.։ Փարպ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)

Ազգի ազգի դրուատիս տայցեն։ Յաստուծոյ գտանես դրուատիս։ Դրուատօքն պարարէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Գ։)

Ըստ արժանի հօրն դրուատից։ Ուրախութիւնք եւ դրուատք։ Համառօտագիծ դրուատից։ Զնկար անկուածի ճառիս դրուատի (կամ դրուագի). (Խոր. ՟Գ. 67։ Արիստակ. նաւակատ.։ Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

NBHL (5)

Նուիրաց մերոց առաջի աստուծոյ աստ լինի դրութիւն. (Խոսր.։)

Բարեկարգութեան յօրինուածս, եւ հաճելի դրութիւնս. (Սարկ. քհ.։)

ԴՐՈՒԹԻՒՆ. Դրուագ. յօրինուած բանի. շարագրութիւն. եւ Խօսք.

Իշխանական՝ բնութեամբ, եւ ոչ դրութեամբ։ Բնութեամբ, եւ ո՛չ դրութեամբ որդի է յիսուսս քրիստոս։ Երեւիմք որդիք աստուծոյ, յա՛յտ է զի ըստ դրութեան. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)

(Աստուած) կատարեալ է. ո՛չ ստանալով եւ դրութեամբ, այլ՝ էութեամբ։ Չար ի բնութենէս՝ ո՛չ արարչութեամբ, այլ դրութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ ՟Ե։)


Դրսով

cf. Դսրով.

NBHL (2)

Նախատողի ծաղր, բանագրի դսրով. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)

Ոչ զծերս դսրով առնելոյ վասն ասեմ զայս, այլ զլկտիս. (Ոսկ. եբր. ՟Է։)


Դրօշակիր, կրաց

s.

ensign, standard-bearer;
gonfalon-bearer;
banneret.

NBHL (1)

Վիրօք պարծիցի, որպէս դրօշակիրքն դրօշօքն. (Ոսկ. գաղ.։)


Դրօշեմ, եցի

va.

to sculpture, to make images.

NBHL (4)

Զփայտն խեղաթիւր եւ ոստովք վարակեալ՝ առեալ դրօշեաց մտադրութեամբ գործոյն իւրոյ. (Իմ. ՟Ժ՟Գ. 13։)

Դրով գործեաց, եւ դրօշեաց զնա ... Եւ դրօշեաց ի նմանութիւն պատկերի. (Ես. ՟Խ՟Դ. 12. 13։)

Նոցա ձեռագործքն յախտէ իմեքէ սկիզբն ընկալեալ դրօշեցան. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Դրօշեալ գիրք նուիրականք աստուածայինք. յն. իմա՛ զդրոշմեալ նշանագիրս եւ զխորհրդաւոր պատկերս եգիպտական բրգանց. որպէս տառք սրբազնաքանդակք։


Եբենեայ, էի, ից

adj.

ebon.

NBHL (4)

Գիր անուանեալ Եչ, ունակ զօրութեան կրկին ձայնաւորացս ի մի յարելոց սղելով, իէ՛. որպէս ձայնաւոր կիսաձայն, կամ երկբարբառ անկատար, յար եւ նման յ տառի անկելոյ ի մէջ բառի. եւ Օ ե տառի դաղմ. ըստ ձեւոյն եւ ըստ հնչման. նման է եւ արաբ. եէ՛. եւ լտ. j, որ ասի ի՛ երկայն, եւ ընդ բաղաձայնս գրի։ Սորին վասն առ նախնիս մեր անխտիր գրեալ տեսանեմք՝ լեալ, կամ լիեալ. եւ եթէ՝ ըստ յն. գրի էիթէ, եւ վերծանի ի՛թէ։

ե. Լծորդ է եւ ընդ է. որպէս երէ, էրէ. գեթ, գէթ. եթէ, եթե (որ նոյնպէս հնչի. ապա թէ ոչ՝ չի՛ք բառ յանգեալ ի ե) տէր, տեառն, տեարք։ Եւս եւ ընդ ա, ը, ի. զոր օրինակ ապարասան, ապերասան. դիեցիկ, դիացիկ. ենթ, ընդ. եթ, ըեթ, ըթ. իւղ, եւղ. աղբեւր, աղբիւր. մեւս, միւս. հարեւր, հարիւր. (որք միօրինակ հնչեն). շաւիղ, շաւեղ. պիղծ, պեղծ. նստիլ, նստել. եւ այլն։

Խորհրդաբար ասի ի քերթուածս.

Եչն, Երրեակ անձամբ թիւ կատարեալ, զերրորդութիւնըն ծանուցեալ։ Երկնաւորացըն տայ ցանկալ, ի յերկրայնոցս ի բաց դառնալ։ Եչն՝ Երդէ զայս միշտ յականջըս քո, տալ ըզհամար պարտուցըն քո. (Շ. այբուբ.։)


Եբրայական, ի, աց

adj.

heblew;
— բարբառ, hebrew, the hebrew language;
— ոճ, hebraism, hebrew idiom.

NBHL (1)

Եբրայական գիրք, ընթերցուած, լեզու, եւ այլն. (Եւս. քր.։ Նար. խչ.։) եբրայականք. իբր Եբրայեցիք. (Ագաթ.։)


Եբրայեցերէն

adv.

in hebrew, in the hebrew language.

NBHL (1)

Յովսէփ ոչ խօսէր եբրայեցերէն, զի մի՛ ճանաչիցի. (Կիւրղ. ծն.։)


Եբրայեցի, եցւոց

s. adj. adv.

jew;
hebrew;
—ք, the Hebrews, the Jews.

NBHL (1)

Եբրայեցի զի կոչեցաւ աբրահամ, զի յանցից անտի (այսինքն յայնկոյս, կամ էօթէ՝ պէրի ) գետոյն էր նա, կամ յեբերայ էր նա. (Եփր. ծն.։)


Եգիպտական, ի, աց

adj.

egyptian, of Egypt.

NBHL (1)

Եգիպտական նշանագործութեամբք. (Փարպ.։)


Եգիպտացի, ցւոյ, ցւոց

s. adj.

egyptian.

NBHL (2)

Մերթ որպէս Եգիպտական. յեգիպտոս գործեալ, այսինքն բանած.

Եգիպտացի դիպակակիտուած. (Նար. խչ.։)


Եգիպտուհի, հւոյ

s.

egyptian woman.

NBHL (1)

Վարք մարիամայ եգիպտուհւոյն։ Մեծ եգիպտուհին՝ կոչեալ մարիամ. (Վրք. հց. ձ։ Հ=Յ. ապր. ՟Ա.։ Հ. կիլիկ.։)


Եդեմական, ի, աց

adj.

of Eden.

NBHL (1)

Ուր ենովք եւ հեղիաս կան ծերացեալք աղաւնակերպ ի դրախտին եդեմական». իմա՛, տեղի նման վայելչութեան դրախտի՝ անծանօթ ի մարդկանէ, որպէս պատկեր արքայութեան, որ առաւել կոչի վերին երուսաղէմ, եւ բնակարան հրեշտակաց։


Եդեմահիւս

adj.

composed of the flowers of Eden;
of choice flowers.

NBHL (1)

Հիւսեալ յեդեմ, այսինքն ի ծաղկանց դրախտին.


Եզաբուն

adj.

sole, only, even

NBHL (1)

Երեքպայծառեան լուսոյն եզաբուն ճառագայթ. (Խոր. վրդվռ.։)


Եզականութիւն, ութեան

s.

singularity.

NBHL (2)

Միութիւն աստուծոյ, կամ աստուածութեան. եւ Անհամեմատն գոլ արարչի ընդ արարծս.

Աստուած ինքնաբուն, վսեմական գոյութիւն. նոյն եզականութիւն՝ երկրպագեալ ի բոլոր եղականաց՝ իմանալեաց եւ զգալեաց, ոչ ի բաց բարձրեալք զհայր եւ զորդի եւ զհոգին սուրբ. (Պիտառ.։)


Եզաձի

s. adv.

a cavalier, rider, horseman;
with a single horse;
small boat.

NBHL (2)

Ներ գեղեցկաձիոջդ՝ ձիդ ... յածեղաձիոջդ՝ եզաձին. (Պերիարմ. ուր գրէ Անյաղթն.)

Յածեզաձի ասելով՝ նշանակեմք տեսակ իմն փոքու նաւի. եւ թէ զատուսցուք զմասնկունսն, եւ ասասցուք՝ եզաձի, նշանակեմք զոմն մեկնակաձի, որ ոչ երբէք կցորդութիւն ունի առ նաւ։


Եզանամ, ացայ

vn.

to assemble, to be united.

NBHL (1)

Եւս ի յեզանալ հանդիսին՝ հերքեցին զչար հերձուածսն. (Շար.։)


Եզերանամ, ացայ

vn.

to terminate, to finish;
to confine.

NBHL (4)

ԵԶԵՐԱՆԱՄ ԵԶԵՐԵՄ ԵԶԵՐԻՄ. Յեզր ինչ բերիլ, յանգիլ, աւարտիլ. փակիլ. վերածիլ. ծար մը հասնիլ.

Ապա յաջող նաւարկութեամբ՝ ի տրապօլիս եզերեցին». այսինքն հասին ի ծովեզրն. (Ներս. մոկ.։)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Եզերեմ, եցի

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (4)

ԵԶԵՐԱՆԱՄ ԵԶԵՐԵՄ ԵԶԵՐԻՄ. Յեզր ինչ բերիլ, յանգիլ, աւարտիլ. փակիլ. վերածիլ. ծար մը հասնիլ.

Ապա յաջող նաւարկութեամբ՝ ի տրապօլիս եզերեցին». այսինքն հասին ի ծովեզրն. (Ներս. մոկ.։)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Եզերիմ, եցայ

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (4)

ԵԶԵՐԱՆԱՄ ԵԶԵՐԵՄ ԵԶԵՐԻՄ. Յեզր ինչ բերիլ, յանգիլ, աւարտիլ. փակիլ. վերածիլ. ծար մը հասնիլ.

Ապա յաջող նաւարկութեամբ՝ ի տրապօլիս եզերեցին». այսինքն հասին ի ծովեզրն. (Ներս. մոկ.։)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Եզնակ

s.

calf;
Աստուծոյ —, Ոսկի —, cockchafer, may-hug.


Եզնակն

s.

chasselas.

NBHL (2)

Աստուծոյ եզնակ, որ է ճիճի թեւաւոր. (Գաղիան.։)

Այր մի տառապեալ ունելով եզն .. . զեզնակն իւր՝ զոր ունէր, եւ այլն. (Եպիփ. ծն.։)


Եզնամոլ

s.

a couple of oxen;
couple.

NBHL (2)

ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.

Երկու եզնամոլիցն լծեալ ի լուծ խաչին քրիստոսի։ Զոր աղաչեալ եզնամոլին սուրբն մարուգէ։ Երկու եզնամոլիցն, զսուրբ առաքեալսն ասեմ։ Երկու եզնամոլեացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Եզնամոլի, լիք, լեաց

cf. Եզնամոլ.

NBHL (2)

ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.

Երկու եզնամոլիցն լծեալ ի լուծ խաչին քրիստոսի։ Զոր աղաչեալ եզնամոլին սուրբն մարուգէ։ Երկու եզնամոլիցն, զսուրբ առաքեալսն ասեմ։ Երկու եզնամոլեացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Եզող, աց

ast.

Bootes.

NBHL (3)

Վարօղ զլուծս եզանց. հօփաղ, քշօղ։

Եւ ո՛չ երկուորեակք լծոցն ի ճահ ճեմեսցին առանց եզողի. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)

Կովուց եզողքն՝ առանց սայլի վարողին ... թարց եզողի՝ լծեալ երնջին. (Գանձ.։)


Եզր, զերք, զերաց

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

NBHL (8)

πέρας, ὅρος, χεῖλος, ἅκρον terminus, ora, labium, finis Ծայր. ծագ. աւարտ. սպառուած. ափն. շուրթն կամ ծնօտ իրաց. ծար.

Եզր գետոյ, կամ ծովու, ձորոյ, քաղաքի, երկրի։ Առ եզեր, յեզեր, առ եզերբ գետոյն։ Զեզերբ ձորոյն։ Ընդ եզր ծովուն։ Առ եզեր հեղեղատին. (ի սուրբ գիրս։)

Ի ծովուն եզեր՝ վարդապետեցեր. (Գանձ.։) Զեզերս բնակեալս ի ներքոյ երկնից. (Առակ. ՟Ը. 26։)

Զամենայն երկիր եզերօք պատեալ ջուրբք. (Վրդն. ծն.։)

Զգալին ամենայն իրօք ըմբռնեալ լինի եզերօք ոմամբք։ Ոչ իւիք եզերօք մեծութիւն աստուածային բնութեանն սահմանի. (Նիւս. երգ.։)

Աստուածայինքն ... եզերովք ոմամբք ոչ սահմանին։ Նմանութիւնն ասծուծոյ եզր է ամենայն առաքինութեանց։ Ամբարտաւանութիւնն եզր է ամենայն մեղաց. (Սարգ.։)

ԵԶՐ. ըստ տրամաբանից, որ եւ ՍԱՀՄԱՆ ասի յԱնյաղթէն, է Բառ եդեալ ի ծայրս նախադասութեան.

Եզր է այն, յոր լուծանի առաջարկութիւնն. որպէս ենթակայն եւ ստորոգեալն. եւ եզերքն լուծանին ի վանկս եւ ի գիրս. (Մխ. ապար.։)


Եզրակացութիւն, ութեան

s.

conclusion;
result;
epilogue.

NBHL (3)

Իբրու զահարոնեանն մարիամ ի ծովածուփս ծփանաց եզրակացութեամբ պարել։ Ստուգապէս եզրակացութեան ծայրութիւն հասելոց։ Ըստ տարորոշ յեղանակի եզրակացութիւն առնուլ. (Մագ.։)

Կարծիք հանդերձ պատճառաւ եզրակացութիւն է առաջարկութեանց. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)

Ոչ երբէք յերկուց բացասութեանց եզրակացութիւն լինի. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Ելանելի, լիք, լեաց

s. adj.

ladder, scale;
stairs, stair-case;
of going out or going up;
— շրջանակաւ, a round stair-case.

NBHL (1)

Աստիճանաձեւ ելանելեօք. (Վրդն. ծն.։)


Ելանեմ, ելի

vn.

to go out, to go from the inside to the outside;
to ascend, to go to a higher place;
to be horn, to take rise, to be produced, to proceed, to emanate, to flow from, to derive;
to attain, to arrive;
to agree, to be proper and suitable;
to surmount, to surpass, to go beyond, to overflow, to advance;
to stray;
ելանէ արեգակն, the sun rises or begins to appear on the horizon;
— ի վեր or ի վերայ, to reascend;
to leap over, to cross;
to gush out;
— աքաղաղի ի վերայ մարւոյն, to tread the hen;
— ի վերայ մատակի, to cover a mare, a bitch;
— ի ցամաք, to disembark;
— յորջոյ, to dislodge;
— զմիմեամբք, to concur;
to surpass;
յոգւոց —, to sigh;
ի գլուխ, ի լրումն —, to be ended, finished;
—ի գենաց, ի կենցաղոյս, to make one's exit from this world, to depart this life, to die, to decease;
to become defunct;
— ի հիւանդութենէ, to recover;
— ընդ սուր, զէնս, to commit suicide, to run one's self through with a sword;
ի պխտիւ —, to exalt or raise one's self to honour;
— յանկողինս ուրուք, to commit adultery;
to seduce;
անմասն, դատարկ —, to have no part, to be excluded;
— զհետ ուրուք, to pursue, to give chase;
յաչաց —, to render one's self hateful or odious, to fall in disgrace;
— ըստ չափ, to pass beyond, to exceed;
— կուսին ըստ չափ, to pass the flower of her youth;
— ըստ ձեռն՝ ընդ իշխանութիւն ուրուք, to revolt, to rebel, to rise up against;
— ըստ քաղաքն, ըստ դուռն քաղաքին, to leave the city;
— ի նաւ, to embark;
— ի կառս, ի ձի, to mount in carriage, on horseback;
— ընդ առաջ, to meet, to go out to meet;
— ի պատերազմ, to go to battle;
ի յորս —, to go hunting;
— յանկողինս մահճաց, to go to bed;
ընդ հակառակս —, to oppose one's self to, to resist;
— ընդ ինչ, to occupy one's self, to dedicate one's self to;
ի չարեաց ի չարիս ելին, from one perverseness they passed to another;
յայլոց յայլ ճառս —, to pass from one subjeet of discourse to another;
ընդ գին —, to buy, to traffic;
— ի սիրտ, to think, to conceive an idea;
to hope;
զարդարիլ եւ ընդ ոսկի —, to clothe or adorn one's self with golden apparel;
— իմիք յայդ, to remain, to rest over for the next day;
— յաջողութեան գորղացն ի ձեռս ուրուք, to progress, to succeed, to promote an affair by another persons means;
օրհնեալ լիցիս դու յ— եւ ի մտանել քում, (blessed be thy going out and coming in), God be with you, good luck to you.

NBHL (9)

ԵԼԱՆԵԼ. ἑκπορεύομαι procedo եւ այլն. Ծագել, ծնանիլ. եւ Բղխել, յառաջ գալ.

Թագաւորք յերանաց քոց ելցեն։ Որ ելանէն ի քէն, նա ժառանգեսցէ զքեզ։ Գետ ելանէր յեդեմայ։ Եւ ել որթդ այդ։ Ի տեառնէ ել իրդ այդ։ Զօրութիւն բազում ելանէր ի նմանէ։ Այլ հասկք ելանէին։ Ելցէ ծաղիկ յարմատոյ անտի։ Յաստուծոյ ելի։ Ելի ի հօրէ։ Որ ի հօրէ ելանէ.եւ այլն։

ԵԼԱՆԵԼ. Յարածիլ, հռչակիլ.

Ելանէին եւ իջանէին ընդ նա։ Ել ի լեառն յիսուս։ Ել ծուխ ի բարկութենէ նորա։ Ելանէր բոց երկրին իբրեւ մրրիկ հնոցի։ Բարկութիւն աստուծոյ ել ի վերայ նոցա։ Քաղք եւ խոյք ելանէին ի վերայ մաքեաց եւ այծից։ Ելեր յանկողինս հօր քո.եւ այլն։

ԵԼԱՆԵԼ. ἑπιβαίνω conscendo Հեծանել, նստել.

Եւ ել վիճակն մատաթեայ». յն. անկաւ ի վերայ. (Գործ. ՟Ա. 26։)

Տեսցուք՝ թէ երազք նորա ընդ ի՞նչ ելանիցեն. (Եփր. ծն.։)

Առ իս ելանեն առածք մարգարէիցն. (Նար.։)

Ոչ անկանիցի ի սիրտ. (այսինքն) ոչ ելցէ ի սիրտ. ո՛չ միայն ոչ առցեն, այլեւ ոչ յուսասցին, եւ ոչ զմտաւ ածիցեն. (Մխ. երեմ.։)


Ելլադական, ի, աց

adj.

that belongs to Greece;
Grecian, Greek.

NBHL (1)

Ստեփաննոս կարդացեալ, որ ըստ ելլեդականին պսակ առձայնի։ Ելլադական իւղեալ մրցողաց. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Ելլենացի, ցւոյ, ցւոց

adj. s.

Greek.

NBHL (1)

Ո՛վ սողոն, ելլենացիքդ դուք միշտ մանկունք էք (ըստ հնախօսութեան), զի ծեր ելլենացի ոչ գոյ լսել. (Պղատ. տիմ.։)


Ելող, աց

adj.

that which comes out of, which proceeds from.

NBHL (1)

Որպէս եւ անցեալն՝ Ելեալ, ելելոյ, ոց. նովին մտօք վարի. էլած.


Ելողութիւն, ութեան

s.

proceeding, emanation.

NBHL (1)

Պատճառ միոյն ծննդեամբ, եւ միւսոյն՝ ելողութեամբ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)


Ելուզանեմ, ուզի

va. math.

to extract;
to produce;
— զքառակուսի արմատ, to extract the square root.

NBHL (1)

Իբր Ելուցանել. Տալ ելանել. հանել. ի լոյս ընծայել. ըստ յն. բացակատարել. ἁποτελέω


Ելուզումն, ման

s. math.

shoot, sprout, production;
extraction;
— արմատոց, evolution.

NBHL (1)

Երկարաձիգ ելուզմունք բարունակացն ընդ գերակայ ծայրս ծառոցն շարամանեալ. (Պիտ.։)


Ելումն, ման

s.

proceeding, emanation, birth, emission.

NBHL (1)

Հօր՝ ծնօղ գոլ, որդւոյ՝ ծնունդ, իսկ հոգւոյ՝ ելումն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Ելումուտ

cf. Ելեւմուտք.

NBHL (1)

Զհետ ելումտիցն կաթուածով կենարար կողիդ գծագրեա՛. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)


Ելունդն, լնդան

s.

carbuncle, boil;
pimple, blister, bubo, malignant tumour;
— ելանել, հանել յանթս, to form a gathering under the arm-pits;
— քանդակաց, alto-relievo.

NBHL (1)

Իսկ ծերն կնքեաց խաչ յելունն, եւ արձակեաց զնա. (Վրք. հց. ՟Ի.) ձ. (տպ. կընքեաց զնա խաչիւ, եւ տեառնագրեաց զեղունգն)։


Եկ

s.

act of coming, arrival.

NBHL (4)

(ի թանձրացեալն).) προσήλυτος advena, proselytus ἅποικος, γειῶρος peregrinus Եկեալ ոք արտաքուստ. օտարական յաւելեալ ի բնակս երկրին կամ ի ժողովուրդ աստուծոյ. եւս եւ Եկամուտ. պանդուխտ. գաղթական. դրսեցի՝ երկրցի եղած, կամ դարձած.

ԵԿՔ. իբր Եկամուտք. հասք. եկածը.

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.


Եկ, աց

s. adj.

alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.

NBHL (4)

(ի թանձրացեալն).) προσήλυτος advena, proselytus ἅποικος, γειῶρος peregrinus Եկեալ ոք արտաքուստ. օտարական յաւելեալ ի բնակս երկրին կամ ի ժողովուրդ աստուծոյ. եւս եւ Եկամուտ. պանդուխտ. գաղթական. դրսեցի՝ երկրցի եղած, կամ դարձած.

ԵԿՔ. իբր Եկամուտք. հասք. եկածը.

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.


Ե՜կ

int.

come on!come now!

NBHL (4)

(ի թանձրացեալն).) προσήλυτος advena, proselytus ἅποικος, γειῶρος peregrinus Եկեալ ոք արտաքուստ. օտարական յաւելեալ ի բնակս երկրին կամ ի ժողովուրդ աստուծոյ. եւս եւ Եկամուտ. պանդուխտ. գաղթական. դրսեցի՝ երկրցի եղած, կամ դարձած.

ԵԿՔ. իբր Եկամուտք. հասք. եկածը.

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.