Definitions containing the research ժ : 10000 Results

Թանահատ, ից

adj.

abstaining from soups.

NBHL (1)

Հատեալ, այսինքն հրաժարեալ ի թանէ՝ վասն պահեցողութեան. ապուր կամ թան չուտօղ.


Թանամ, ացայ, ացի

va.

to wet, to bathe, to dip, to drench, to soak;
to moisten, to bedew, to water;
թանալ զանկողին իւր արտասուօք, to bathe one's pillow with tears;
արտասուօք թանալ զոտս ուրուք, to bathe the feet with one's tears;
թանալ զսուր ի պարանոց ուրուք, to cut the throat, to massacre;
թանալ յարիւնս բազմաց, to butcher, to slaughter, to shed much blood, to swim in blood;
թանալ ի գինի, to soak, to steep in wine;
գնացին առանց թանալոյ ի վերայ ծովուն, they passed the sea dry-shod.

NBHL (1)

Յորժամ անձրեւ է, հարկ է իմաստնոյն թանալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Թանգարական, ի, աց

adj.

mercantile, com-merciale;
esteemed, precious, dear.

NBHL (1)

Թանկագին. ազնիւ. կամ արժանի մեծաշահ վաճառաց. թանկ, սուղ.


Թանգուզեմ, եցի

vn.

to shun, to elude, to set one's self free, to steal, or to get away, to escape, to fly from, to avoid;
to be ashamed, to shuffle, to use chicanery;
-զելով խօսել, to speak with respect or reverence.


Թանձրադանդաղ

adj.

heavy and slow, lubber.

NBHL (1)

Թանձր եւ դանդաղ. ծանրաշարժ. յոյր.


Թանձրալեզու

adj.

of an hard language;
who speaks thick, indistinctly;
of a strange speech.

NBHL (1)

στιβαρός crasus, gravis եւ այլն. Որոյ լեզուն կամ բարբառն է թանձր եւ հաստ. լեզուն հաստ՝ ծանտր, դժուար հասկընալու.


Թանձրախիտ

adj.

thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.


Թանձրահոծ

adj.

very thick, very dense.

NBHL (1)

Ամպ թանձրահոծ իբրեւ զթաղ լմեալ՝ բալաձեւ սպիտակափայ յոյժ. (Արծր. ՟Ա. 3. (գրի թանձրախոծ ի կրկին ձձ)։)


Թանձրամած

adj.

thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.

NBHL (1)

Ճառագայթք արեգական յորժամ ծագեսցեն, պատառեն զօդն թանձրամած. (Ոսկ. ես.։)


Թանձրամայրի

adj.

bushy, thick, woody, wooded, sylvan, woodland.


Թանձրասիրտ

adj.

thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.

NBHL (1)

Թանձրասիրտ ժողովուրդ. (Լմբ. սղ.։)


Թանձրութիւն, ութեան

s.

thickness;
solidity, density, bigness;
concretion, coagulation, condensation;
consistence;
fatness, plumpness;
plenty, abundance;
rusticity, awkwardness;
stupidity, dullness;
— ծերութեան, great old age.

NBHL (2)

Որ խուժադուժ եւս էր տեսանելով քան զմտօքն թանձրութեան (կամ թեամբ). յն. անմտութեամբ. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 40։)

Ի հնոց թանձրութիւնն դառնալ (յայժմու բարակութենէ սովորութեանց). (Լմբ. առ լեւոն.։)


Թաչեմ, եցի

vn.

to mumble, to mutter.


Թառամ

adj.

faded, tarnished.

NBHL (1)

Դոյն ինչ ժամանակ կանաչագեղ եւ զուարճ երեւին, եւ յետ այնորիկ թառամ, ազազուն, եւ տգեղ տեսանին. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)


Թառամեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to fade, to wither, to tarnish.


Թառամիմ, եցայ

vn.

to fade, to wither, to decay;
to be tarnished.

NBHL (1)

μαραίνομαι marceo, marcesco, flaccesco, contabesco, exaresco Թարշամիլ. նուաղիլ, շիջանիլ՝ եւ որպէս թէ մեռանել ծաղկանց եւ բուսոց. գունաթափ, ուժաթափ, եւ ուշաթափ լինել. խամրիլ. հաշիլ մաշիլ. ապականիլ, խանգարիլ. թոռմիլ, թօշնիլ, մարիլ.


Թառանչ, ից

s.

sigh, groan;
colic, bowel complaint.

NBHL (2)

ԹԱՌԱՆՉ կամ ԹԱՌԱՉ, ԹԱՌԱՆՉԱՆՔ, ԹԱՌԱՉԱՆՔ, նաց. ἅσθμα, στεναγμός suspirium ardens, gemitus Հառաչանք ուժգին. հեծութիւն ի խորոց սրտէ. յոգւոցհանութիւն. հեւալն. ախ, ահիզար

Որոց եւ թաշկինակն զախտս թառանչանացն հերքեալ բժշկէր. (Տօնակ.։)


Թառանչանք

s.

cf. Թառանչ.

NBHL (2)

ԹԱՌԱՆՉ կամ ԹԱՌԱՉ, ԹԱՌԱՆՉԱՆՔ, ԹԱՌԱՉԱՆՔ. ἅσθμα, στεναγμός suspirium ardens, gemitus Հառաչանք ուժգին. հեծութիւն ի խորոց սրտէ. յոգւոցհանութիւն. հեւալն. ախ, ահիզար.

Որոց եւ թաշկինակն զախտս թառանչանացն հերքեալ բժշկէր. (Տօնակ.։)


Թառանչեմ, եցի

vn.

to sigh, to groan;
to lament, to weep;
to have a severe colic.

NBHL (2)

ԹԱՌԱՆՉԵՄ ԹԱՌԱՉԵՄ. որ ասի եւ ԹԱՆՉԵԼ. στενάζω suspiro, gemo Հառաչել ուժգին ի խորոց սրտէ. հեծել. յոգւոց ելանել. հեւալ. եւ Պէսպէս ձայնս ի վեր տալ ի փորոյն, իբր զգայռելով. ախուվախ՝ ուֆ աման էթմէք.

Մեք յորժամ զարթնուցումք, բազում ժամս ընդ քորելն եւ ընդ քոշքոտելն, եւ ընդ թառանչելն եւ ընդ թանչելն հանեմք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։ (յն. յերկար ձկտիլ։))


Թառափ, ի

s.

sturgeon.

NBHL (1)

Թառափ է սայրասուր, եւ յոյժ աճէ քան զերկայնութիւն առն. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Թասուն

adj.

panting for breath, asthmatic, short-breathed, wheezy;
— or Արքունի գինի, Taxos wine;
strong, generous wine.

NBHL (1)

Դու զթասուն գինին ըմպես, նմա եւ ոչ բաժակ մի ցուրտ ջրոյ տաս ի ծարաւ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)


Թարախ, ոյ, ոց, ի, աց

s.

matter, sanies, corrupted matter.


Թարախածոր

cf. Թարախալից.

NBHL (1)

Զթարախածոր մնացորդս բաժակին (ուրկաց) ախորժանօք ըմպէր (Աշոտ Ողորմածն). (Վրդն. պտմ.։)


Թարախիմ, եցայ

vn.

to become sanious, to be purulent, full of corrupted matter.


Թարգմանութիւն, ութեան

s.

translation, version;
interpretation, explanation;
ճոխագոյն, ընդարձակ —, paraphrase;
ազատ —, բառական —, free translation;
literal -.

NBHL (1)

Թարգմանութիւնս ժողովրդոց։ Թարգմանութիւնք սոցին տեսութեան։ Հրաշապէս ունի զթարգմանութիւն. (Նար.։)


Թարթափիմ, եցայ

vn.

to wander, to loiter, to lounge about;
to be involved in difficulty, perplexed with business;
to haunt, to frequent;
ի — ական, cf. Թարթափ.

NBHL (3)

ԹԱՐԹԱՓԻԼ ԱԿԱՆ. ῤοπή, ῤιπή ictus, vibratus oculi Թարթել. քթթել. վայրկեան ժամանակի. րոպէ. (յն. րօբի՛, ռիբի՛, արկուած. ձգուած)

Ի դուզնաքեայ ժամու իբր ի թարթափել ական։ Եթէ՛ ի թարթափել ական կամիցիս, եւ եթէ՛ առ սակաւ սակաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)

Տիպ նիւթոյն երեւի ի միում ժամու ի թարթափել ական. (Երզն. մ.։)


Թարմատար, աց

adj. gr.

vain, frivolous, useless;
vile, abject, inferior;
superadded, false, factitious, artificial;
expletive.


Թարշամեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Թառամեցուցանեմ.

NBHL (1)

Զախտիցն շարժմունս թարշամեցուցանէր. (Ճ. ՟Ա.։)


Թարց

prep.

without;
cf. Առանց.


Թաւագլուխ

adj.

shock-headed.

NBHL (1)

Ծածկեալ անձն ի հերաց մարմնոյն ծերունի թաւագլուխ։ Յոյժ թաւագլուխ է, եւ հաստանձն. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Բ. եւ Հ=Յ. յունիս. ՟Ի՟Թ.։)


Թաւալագլոր

adv.

in rolling, revolvingly, rolling along or down;
— խաղալ, to tumble dowrn, to roll down, to prostrate one's self;
to agitate one's self, to fall dead;
to be thrown down, to be upset;
to throw a somerset;
to throw ones self headlong, to precipitate one's self;
— խաղացուցանել, to roll, to prostrate, to precipitate, to fell, to upset;
— անկաւ յարեան իւրում, he fell rolling in his blood.


Թաւալեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Թաւալեմ.


Թաւալիմ, եցայ

vn.

to roll, to tumble;
to wallow, to plunge in, to penetrate;
յերկիր —, to roll on the earth;
ընդ մոխիր, յաճիւն —, to get covered with ashes, with dust;
ընդ տիղմ —, to roll in the mud, to wallow in the mire;
— ի փափկութիւնս մարմնոյ, to give one's self up to sensual pleasures, to abandon one's self to, to plunge into;
առաջի —, — անկանիլ, — առաջի ուրուք, to prostrate one's self at the feet of, to implore;
— առ ինչ, to give one's self up to, to incline to, to bend towards.

NBHL (1)

Ի մարմնոյս փափկութիւնս թաւալելով. (Փիլ. ՟ժ. բան.)


Թաւացուցանեմ, ուցի

va.

to render thick with branches;
to make hairy or hirsute.

NBHL (1)

Լերկ, եւ մերկ առ ճշմարտութիւնն է իմաստուն. ապա եթէ ուրեք՝ եւ զսա ծածկեսցէ եւ թաւացուսցէ յաղագս հարկաւոր ժամանակաց. (Փիլ. լին. ՟Դ. 203։)


Թաւութ

s.

thicket, coppice.

NBHL (1)

Հոլովեալ անկաք ի խիստ թաւուտ թուփս դժնըկաց. (Փարպ.։)


Թաւուտ

adj.

thick, hushy, tangled, briery.

NBHL (1)

Հոլովեալ անկաք ի խիստ թաւուտ թուփս դժնըկաց. (Փարպ.։)


Թաւրնջակ

cf. Խաժուրիկ.


Թափանցանց

cf. Թափանցական;
ելանել, լինել, բերիլ, to penetrate, to pierce;
— լինել մտաց, to think, to understand, to penetrate, to perceive.

NBHL (1)

Կարէ միտքն թափանցանց լինել. (Լմբ. ժող.։)


Թափանցանցութիւն, ութեան

s.

penetration;
penetrability.


Թափանցիկ

adj.

that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.

NBHL (2)

Եւ թափանցիկ բնութիւնն անսահման՝ եկն ի սահման ժամանակական. (Գանձ.։)

Ի վայրկենի ընդ ամենայն խորհուրդս լինի թափանցիկ (միտքն)։ Հոգւոյն սրբոյ շնորհքն ընդ մաքուր միտսն թափանցիկ լինի։ Եւ նորա յղկելովն թափանցիկ լինի ընդ նորին անօսրութիւնն պայծառութեամբ մտացն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժող.։)


Թափառական, ի, աց

adj.

vagabond;
vagrant, wandering, roving, rambling;
— շրջել cf. Թափառիմ.

NBHL (1)

Գերի թափառական։ Ոչ ոք իցէ՝ որ ժողովիցէ զթափառականսն։ Եւ ոչ իցէ ազգ, յոր ոչ հասանիցեն թափառականքն Եղամայ. (Երեմ. ՟Ի. 3։ ՟Խ՟Թ. 5. 36։)


Թափառանք, նաց

s. pl.

the act of idling or lounging about.

NBHL (1)

Ոչ դժուարելով ընդ թափառանսն եւ ընդ յածումն։ Զօտարութիւնս ստէպ ստէպ, եւ զմիմեանց վերայ թափառանս մոլորանացն. (Փիլ. իմաստն.։)


Թափառիմ, եցայ

vn.

to wander, to roam, to be vagrant, vagabond;
to ramble, to rove, to stroll, to range.


Թափառոտ

cf. Թափառական.


Թափառումն, ման

s.

cf. Թափառանք.

NBHL (1)

Որք առաքելական քարոզութեամբն ժողովեցան ի մեղացն թափառմանէ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Թափիչ, չի, չաց

s.

bleacher;
washerwoman, laundress;
fuller;
a washerwomans heetle;
stick for gathering fruit;
— վարոց, the penis of animals;
— համոզակեր, a judge, arbiter, he who confers rewards;
he who separates combatants.


Թափուր

adj. s.

vacant, empty;
abandoned, forsaken;
uninhabited, desert, unpeopled;
deprived of;
wanting in;
— առնել, թողուլ, to make or render desert, to devastate;
— լինել, մնալ, to be deserted, desolate, unpeopled;
— առնել զտուն, to remove from a house;
— ի հանճարոյ, deprived or devoid of talent;
wooden tray, tea-tray.

NBHL (2)

κενός (լծ. հյ. սին). vacuus, inanis ἕρημοις desertus իբր Թափեալ ի լիութենէ. Դատարկ. ունայն. սին. ամայի. եւ Թօթափեալ յիւրոցն. անօգնական. լքեալ. եւ Անբաժ. զերծ.

Թափուր ի հոգւոց, կամ յանիրաւութեանց. (Վրք. հց.։ Փիլ. ժ. բան.։)


Թաքնաբար

adv.

secretly, stealthily, furtively;
unknown to others;
silently, softly, quietly, noiselessly;
enigmatically, allegorically.


Թաքնանամ, ացայ

vn.

to become hidden, to remain concealed.


Թաքնում, եայ

vn.

cf. Թաքչիմ.