Definitions containing the research գան : 3047 results

Տնկագործութիւն, ութեան

s.

cultivation, plantation.

· Calfa


Տնկական, ի, աց

adj.

vegetable, vegetative, vegetating;
innate, inborn;
possessive, adventitious.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ միանգամ գօսանալոյ ի տնկականէն շնչոյ զրկին, որով շարժինն առ աճումն եւ զարգանալ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Տնկարան

s.

garden;
green-house.

· Calfa


Տնկուած, ոց

s.

plant, or anything planted.

· Calfa


Տնօրէնութիւն, ութեան

s.

cf. Տնտեսութիւն;
disposition, measure;
տնօրէնութեան տեղիք, the Holy places.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորագրեցեր զտնօրէնութեան քո զտեղի։ Զտնօրէնութեան քում էակցին։ Զոր ի տնօրէնութեանն խոնարհութեամբ ընթերցեալ։ Որ զտնօրէնութիւն աստուածորդւոյն ի յարգանդի ծանեար հոգւովն. (եւ այլն. Շար.։)


Տնօրինարան

s.

place of our Saviour's passion.

· Calfa


Տոհմական, ի, աց

adj. s.

of good family, high-born, illustrious, noble, patrician;
national;
relation, kindred;
—ք, produce, fruit, revenue, harvest.

· Calfa

NBHL (1)

Ունիցիս գանձս յերկինս. ոչ կորնչին իրքն, այլ առաւել տոհմականօք ածեն, եւ առաւել քան զոր տայցեսն՝ առնուս. (Մեկն. ղկ.։)


Տոհմիմ, եցայ

vn.

to take rise or origin, to descend from.

· Calfa


Տողական, ի, աց

adj.

well ranged, regulated, in order.

· Calfa


Տոմար, աց

s.

tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.

· Calfa

NBHL (1)

Տումար տենչալի՝ անսխալ դրոշմեալ։ տումար անճառ անքնին։ Դուռն աղխեալ, եւ տումար անլուծանելի. (Նար. կուս.։ Շար.։ Շ. գանձ վերափոխ.։)


Տոչոր

cf. Տոչորումն.

· Calfa


Տոչորիչ

adj.

burning, devouring.

· Calfa


Տոռն, ռին, ռան, ռունք, ռանց

s. fig.

rope, cord, string, twine;
tie, band, bond, link;
— շան, leash.

· Calfa

NBHL (1)

Ելանես ունայն (յընչիցդ) ի միջոյ հանգանակացն, որպէս տոռն ի սանդէն, որ ոչինչ վերացուցանէ (կամ վերացուսցէ) ընդ իւր՝ յորոց մանրէն. (Լմբ. առակ.։)


Տուգատ

cf. Տուկատ.

· Calfa

NBHL (1)

Միում եղեգան, որով տուգատ զօրութիւն դադարեաց. (ա՛յլ ձ. տոկս. նորա) (Առ որս. ՟Ը։)


Տուժապարտ

adj.

amenable to fine.

· Calfa

NBHL (1)

Տուժից կամ տուգանաց պարտական. վնասապարտ. վրիժապարտ.


Տուժեմ, եցի

va.

to amerce, to fine, to mulct, to punish with a fine.

· Calfa

NBHL (1)

ζημιόω, -ομαι mulcto, punio, -or ἁποτίω, ἑκτίω , ἁποτινύω, δίδωμι solvo, exsolvo, repenso, rependo, do. Տուգանել. տոյժս՝ վրէժս պահանջել. վնասել. պատժել. զրկել. ճերիմէի տակ ձգել, վճարել տալ, կլկլցնել, թագլաթամագ.


Տուժիմ, եցայ

vn.

to pay a fine, to indemnify, to make amends, to recompense.

· Calfa

NBHL (2)

կ. եւ հ. Տուգանիլ. կրել վնաս իբր ի պատիժ. կորուսանել. վճարել զտոյժս. ճէրիմէն քաղել.

Զաշխարհս ամենայն շահեսցի, եւ զանձն իւրոյ տուժեսցի։ Որ ինչ իցէ մարդոյ, ընդ անձին իւրոյ տուժեսցի։ Զգազանաբեկ ես յանձնէ տուժէի։ Ինչ՝ զոր ոչ յափշտակեալն էր (իմ) տուժէի նոցա։ Զամենայն պատմուճան տուգանօք տուժեսցին։ Զխափանածոյ նորա եւ զբժշկութեանն տուժեսցի։ Տէր հորոյն տուժեսցի արծաթ։ Տուժելով տուժեսցի ցուլ ընդ ցլուն։ Տուժելով տուժեսցի.եւ այլն։


Տուրեւառ, ից

s. adj.

commerce, traffic, trade;
interchange, exchange;
conference, communication, correspondence, frequentation, society;
commercial, mercantile, trading;
— շնչոյ, respiration, breath;
— ամուսնութեանց, marriages, weddings;
դադարումն —ից, stagnation of business, of affairs;
ի յետին — շնչոյն, at the last moment or gasp;
— առնել, to trade, to traffic, to negotiate;
ի — գեղարդանցն ճայթիւն որոտման ելանէր, a sound as of thunder proceeded from the clash of the spears;
cf. Թեւակոխեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ սաղոմովն ասէ, թէ ի մէջ տուրեւառ վաճառացն մխի առակն մեղաց։ Շրթամբք ասես (զաղօթս), եւ միտքդ թուեն զվաշխս եւ զհանգանակս, զտուրեւառ վաճառումն. (Ոսկ. ապաշխ. եւ Ոսկ. ի քանան.։)


Տուրժիմ, եցայ

vn.

cf. Տուժիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Տուրժիցի ընչիւք եւ անարգանօք։ Տուրժեցի ամի ամի այսչափ։ Տուրժեցի աւուր աւուր դամ մի. (Պղատ. օրին. ՟Դ. ՟Զ։)


Տուփ, տփոց

s. arith. phys.

box, case, chest;
cf. Խնկաման. book-case;
small square;
— սահուն, movable, running or drop-box;
չքնաղագիւտք ի յակունս՝ պահին ի —ս մանունս, precious things are packed in small parcels.

· Calfa


Տոփան, աց

s.

batlet, rammer;
beetle, ram;
tewing-beetle.

· Calfa


Տպազիոն, աց, ից

cf. Տպազիովն.

· Calfa


Տպանամ, ացայ

vn.

to be printed, stamped or impressed.

· Calfa

NBHL (1)

Սահմանեալ է, եւ տպացեալ։ Առ մարգարէսն տպացաւ խորհուրդ օտարանալոյն որդւոցն իսրայէլի, եւ հաւատոցն հեթանոսաց ... եւ այս եւս տպացաւ առ նահապետաւն. (Կիւրղ. գանձ.։ Իգն.։)


Տպաւորեմ, եցի

va.

to form, to figure, to model;
to imprint, to print, to mark;
to grave, to engrave;
to inculcate, to impress.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ նստէր արքայ նոր, նոյնժամայն փոխէին զդրամ գտեալ ի գանձս արքունի, զնորայն տպաւորեալ պատկեր. (Խոր. ՟Գ. 5։)


Տրակից, կցի, կցաց

adj.

granting or according together.

· Calfa

NBHL (1)

Տրակից եւ բաշխողակից բնաւորապէս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Տրամաբանութիւն, ութեան

s.

logic;
սուտ —, paralogy.

· Calfa

NBHL (1)

Անյայտք են՝ եթէ կատարելանան, զի հազիւ սպիքն գան, ըստ որումն սրբազանի տրամաբանութեան. (Արծր. ՟Գ. 17։)


Տեսանողական, ի, աց

adj. s.

visual;
prophetic;
—ն, the eyes.

· Calfa


Տեսարան, աց

s.

theatre, spectacle;
scene;
sight, the eyes;
landscape, scenery;
watch-tower;
look-out man, top-man;
vedette;
շուրջ —, amphi-theatre;
— աշխարհի լինել, to be a subject of scorn or opprobrium.

· Calfa

NBHL (1)

Ողորմապէս լինէր տեսարան մեծ։ Քանզի տեսարան եղեն հրեշտակաց եւ մարդկան։ Զի՞նչ իցէ՝ տեսիլ եղեաք. գո՛յ հնար մարդկան լինել տեսարան։ Չարագանեալ եւ կործանեալ, եւ տեսարան աշխարհի եղեալ։ Որ ի տեսարան հանէ զայնոսիկ, որք պհարկեշտութեամբ եւ ամօթխածութեամբ ի տան են սնեալք. (Վրք. հց. ՟Դ։ Շար.։ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։ Լմբ. իմ.։)


Տեսողութիւն, ութեան

s. ast.

cf. Տեսանողութիւն;
theorem;
vision, visibility.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ յապագայսն տեսողութին հարամյեցեր աստուածայնապէս։ Զոր ետես հռչակաւոր մարգարէն եզեկիէլ ի տեսողութեան իւրում. (Նար. գանձ հոգ.։ Մաշտ.։)


Տեսուչ, սչի

s. fig.

inspector, director, overseer, intendant, guardian;
bishop.

· Calfa


Տերեւալի

cf. Տերեւալից.

· Calfa


Տերեւալից

adj.

full of leaves, leafy.

· Calfa


Տեւեմ, եցի

vn.

to last, to persevere, to continue;
to endure, to support, to bear;
— ի մարմնի, to live, to subsist;
ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց, he patiently suffered the tortures.

· Calfa

NBHL (1)

Ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց գանից։ Ուստի գթած հայրն ոչ տեւեալ (այսինքն չհանդուրժեալ՝) միշտ բարկութեամբ ըզմեզ խրատեալ (այսինքն խրատել). (Շ. տաղ լուս. եւ Շ. վիպ.։)


Տի

int. conj.

cf. Տիք;
come now! come on! courage! — նա, rather, it is better;
moreover;
տի՜նա, cf. Տի՛.

· Calfa


Տեռատես, աց

adj.

f. troubled with the bloody flux.

· Calfa

NBHL (1)

αἰμορροῦσα femina sanguinis profluvio laborans. (իբր ջեռատես, ջեռեալ ի ներքուստ) Կին՝ որոյ ամսական արիւնն ջեռեալ՝ հոսի արտաքոյ ժամանակին ստէպ. ախտացեալ դաշտանաւ. (յն. էմօռռօու՛սա արիւնահոս) գան կէօրէն.


Տեսակ, աց

s. gr. adj.

species;
sort, kind, race;
fashion, manner, way;
form, figure, appearance, look;
sight, countenance, aspect, air;
image, idea;
dress, costume;
form, species;
visible;
հաղորդել կրկին —աւ, to receive the Communion in both kinds;
սեռ՝ կենդանի, — մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական, genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason.

· Calfa

NBHL (3)

Բանն աստուած առեալ յարգանդէ կուսին զամենայն զտեսակս մարդոյ կազմութեան յինքեան՝ եղեւ մարդ. (Աթ. ՟Դ։)

Որդի (ըստ աստուածութեան՝) ձայն եւ տեսակ եւ բան հօր. իսկ թէ տեսակ է, յայտ է թէ եւ պատկեր եւ նկարագիր էութեանն ծնողին։ Տեսակ աստուծոյ զի՞նչ իցէ այլ, եթէ ոչ ամենայն իրօք որ համարձակութեամբ գոչէր, թէ որ ետես զիս՝ ետես զհայր. (Կիւրղ. գանձ.։)

Անուան տեսակք են երկու. նախագաղափար, երկիր. եւ ածանցական, երկրային։ Բայի՝ տեսակք երկու. նախագաղափար՝ ոռոգեմ եւ ածանցական՝ ոռոգանեմ. (Թր. քեր. (այս ըստ յն. իսկ ի մեզ ածանցականն բայի սեպհական՝ է անցողականն. որ պակասի ի յն. եւ լտ)։)


Տեսական, ի, աց

adj. phil. s.

visible, apparent, plain;
theoretical, contemplative, speculative;
perspicacious, sharp;
prophetical, prescient, foreknowing;
formal, special;
—ն, theory;
— ազն, ազգ, տոհմ, the nation, race, tribes of Israel;
—ն ընդ զգայութեամբ անկանի, the visible is subject to the senses.

· Calfa


Տեսականամ, ացայ

vn.

to be specified, qualified, formed, figured.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ թէ միայնոյ ի գունոյն եւ ի ձեւէ տեսականայ խնձոր, այլեւ ի հոտոյն եւ ճաշակման որակութենէ։ Զտեսակացեալ մարմինս։ Բանն գրեալ առոգանութեամբքս տեսականայ ի գիրս եւ ի բարբառս. (Նիւս. բն.։ Երզն. քեր.։)


Քաջահաւատ

adj.

very faithful;
most confiding.

· Calfa


Քաջերգող

adj.

singing well, musical.

· Calfa


Քառ, ից

adj.

floor.

· Calfa


Քառակերպ, ի, ից

adj.

cf. Քառակերպեան.

· Calfa


Քառակերպեան

adj.

having four forms.

· Calfa


Քառանիւթ

adj.

cf. Քառանիւթեայ.

· Calfa


Քառանիւթեայ

adj.

composed of four matters or elements.

· Calfa


Քառանկիւն, կեան

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարօղ է ասել զեռանդիւիցն զձեւ՝ քառանգիւնի։ Զեռանկիւնին եւ զքառանկիւնին. (Կիւրղ. գանձ.։ Անյաղթ պորփ.։ Անյաղթ որակ.։)


Քառանկիւնի

adj.

having four angles, quadrangular.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարօղ է ասել զեռանդիւիցն զձեւ՝ քառանգիւնի։ Զեռանկիւնին եւ զքառանկիւնին. (Կիւրղ. գանձ.։ Անյաղթ պորփ.։ Անյաղթ որակ.։)


Քառասայր

cf. Քառասայրի.

· Calfa


Քառասայրեան

cf. Քառասայրի.

· Calfa


Քառասայրի

adj.

four-edged.

· Calfa