Definitions containing the research գան : 3047 results

Տրտնջեմ, եցի

vn.

to grumble, to murmur, to complain, to cry out, to quarrel.

· Calfa

NBHL (1)

γογγύζω (լծ. գանգատել) murmuro, mussito, musso, obmurmuro καταλαλέω obloquor. որ եւ ՏՐՏՆՋԱԼ. Տրտունջ առնել. (իբր ընդ ունչս տրտմել կամ տռտռալ) քրթմնջել. շշնջել. մրմնջել տժգոհութեամբ. գանգատ ունել. բողոքել. չարախօսել զանձանց եւ զիրաց՝ որ չիցեն ըստ հաճոյս անձին. տռտռալ. մրմռալ. գանկըտիլ.


Տրտնջողութիւն, ութեան

s.

cf. Տրտունջ.

· Calfa


Տրտնջութիւն, ութեան

s.

cf. Տրտունջ.

· Calfa


Տրտնջումն, ման

s.

cf. Տրտունջ.

· Calfa


Տրցակ, աց

s.

bundle, bunch;
— խոտոյ, truss, bottle;
— փայտի, faggot, bundle of wood;
— մագնիտական, pencil of magnetic rays;
առնել տրցակ or տրցակեմ, to truss, to tie in a bundle, to bottle, to bind up in faggots.

· Calfa

NBHL (1)

Խուրձ. կապոց խոտոց՝ եղեգանց՝ գաւազանաց եւ այլոց իրաց. իբր δέσμα, σύνδεσμος, φάκελλος, φακελλίδιον fasciculus.


Տօնանամակ

cf. Տօնապատճառ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկացօղ եղեալ իմ այս տօնանամակացս՝ լցեալ հոգեւոր գանձիւք եւ երկնային մանանային. (Տօնակ. յիշատ.։)


Տօնապետ, աց

s.

chief of a feast or solemnity;
chairman of a banquet, host, inviter.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ ուրուք եկելոյ, որում ի յառաջնումն տեղւոջ բազմել (առ) տօնապետին պարտ երեւի. (Կիւրղ. գանձ. ՟Ի՟Զ։)


Րաբուն, ից

s.

my master, my lord;
master, doctor.

· Calfa

NBHL (1)

Րաբուն հանճարոյ՝ տեսութեան մերոյ՝ անթարգմանելի խորոցդ աստուծոյ. (Նար. գանձ հոգ.։)


Րաբունաբար

adv.

masterly, doctorally, like a master.

· Calfa


Րաբունեմ, եցի

va.

to teach, to instruct, to give precepts.

· Calfa


Րաբունի, նւոյ, նեաց

s.

rabbi, master, doctor, instructor;
—նեաց պետ, chief-rabbi.

· Calfa

NBHL (1)

Րաբունւոյդ բարւոյ։ Րաբունւոյն ի քեզ բնակեալ։ Րաբունեացն պետ, եւ ձիր իմաստից՝ տէր յիսուս քրիստոս. (Ժմ.։ Մագ. խլ։ Նար. գանձ խաչի.։ Րաբունին էից ի քէն ծնանի. Գանձ.։)


Րախճան

cf. Խրախճան.

· Calfa

NBHL (1)

Րախճան՝ պատճառ հաշտութեան տեառն անսկզբան ընդ ծառայն սխալական՝ նշանդ խաղաղութեան։ Րախճան պերճալի, կոչումն ընտանի. (Նար. խչ. եւ Նար. գանձ եկեղ.։)


Րահետ

cf. Արահետ.

· Calfa


Րամ, ի, ից

s.

cf. Երամ.

· Calfa


Րամեմ

va.

cf. Երամեմ.

· Calfa


Րամկական, ի, աց

adj.

whole, total, all together.

· Calfa


Րենական, ի, աց

adj.

divine.

· Calfa


Րոպէ, ից

s.

second;
instant, moment;
the world, the universe;
Europe.

· Calfa


Րոտեմ, եցի

va.

to assemble, to reunite;
to beseech, to beg;
to drive away.

· Calfa

NBHL (1)

Րոտել վերստին զմերժեալսն առ ի քէն։ Րոտել զմարմինս մեր ի մի շաւիղ ընտրութեան հոգւոյ. (Նար. գանձ.։)


Րոտումն, ման

s.

assemblage, reunion;
prayer;
րոտմամբ սրտի, with palpitating heart.

· Calfa


Րուպ

cf. Տրուպ.

· Calfa


Ցամաք, աց

adj. s.

dry, arid;
terra firma, continent, mainland;
— կղզի, peninsula;
— երկիր, dry land;
հաց —, dry bread;
— փայտ, dry wood;
— աչօք, with tearless or dry eyes;
զ— ծարաւոյն շիջուցանել, to quench or allay thirst;
յածիլ ընդ ծով եւ ընդ —, to scour sea & land;
անցանել ընդ —, to pass dry-footed, dry-shod;
ելանել or իջանել ի —, to land, to go ashore or ou shore;
հասանել ի —, to reach the shore;
— երթալ, անցանել, to travel by land.

· Calfa

NBHL (1)

Ցամաք փայտ։ Ցամաք աղբիւր. (Անյաղթ բարձր.։ Կիւրղ. գանձ.։)


Ցայգ, ոյ

s. adv.

night;
— or զցայգ, nightly, by night, during the night;
զ— եւ զցերեկ, night & day, day & night;
by night & by day.

· Calfa

NBHL (2)

Ցայգ ցաւագին՝ երկուց վտանգից, մինն լալոյ, եւ միւսն մահու։ Զգիշերոյն աղօթքն եւ ցայգոյ (մօտ յայգանալ) ի ձիթաստանեաց լերինն առանձինն մատուցանէր. (Նար. լ։ Կորիւն.։)

ՑԱՅԳ. մ. Մինչեւ ցայգ. մինչեւ յայգանալ առաւօտու. գիշերայն. զցայգ.


Ցայթեմ, եցի

va.

cf. Ցայտեմ.

· Calfa


Ցանկալի, լւոյ, լեաց

adj.

desirable, to be wished for, longed for, much sought after, amiable, dear;
— պարզութիւն, amiable simplicity;
— է ինձ, I desire, I wish for, I would that, I dream of nothing but;

· Calfa


Ցանկամ, ացայ

vn.

to desire, to wish, to envy, to covet, to long for;
to desire inordinately, to covet greedily.

· Calfa


Ցանկանամ, ացայ

vn.

cf. Ցանկամ.

· Calfa


Ցանցեմ, եցի

va.

to fish with nets, to take or catch in a net.

· Calfa


Ցաւագար, աց

adj.

unhealthy, infirm, sickly, broken down, feeble, weak.

· Calfa


Ցաւած, ի

adj.

suffering, infirm, ill;
afflicted, wretched.

· Calfa


Ցաւակցաբար

adv.

compassionately, sympathisingly.

· Calfa


Ցեղացեղ

s. adj. adv.

various tribes or clans;
diverse, varied;
diversely.

· Calfa


Տիեզերակեցոյց

adj.

saving the world, all-saving.

· Calfa


Տիզ, տզի, տզոյ, տզոց

s.

tick, acarus;
Mexico-seed, castor-oil, ricinine oil.

· Calfa


Տիկին, կնոջ, կնանց, կնայց

s. fig.

mistress, Mrs, dame, lady;
princess, queen, empress;
վիկտորիա տիկնանց —, Queen Victoria;
— մանկամարդ, young lady, miss, damsel;
— երկնից, queen of heaven, moon;
— վանաց, superioress, abbess.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞ր տիկինն իցէ, եւ կամ ո՞ր նաժիշտ։ Տիկնայք փափկասունք հայոց աշխարհին։ Հանդերձ գանձիւքն, եւ տիկնաւն փառանձեմաւ։ Եզեր տիկին հայոց մեծաց. (Եղիշ.։ Խոր.։ Շ. տաղ.։)


Տիպ, տպոյ, տպի, տպաց

s. anat.

type, model, example, pattern;
manner;
figure, image, form;
expression;
style;
impression, stamp, print, mark;
edition;
—ք կերպարանաց, feature, lineament, character;
—ք մեռելոց, phantom, ghost, shadow;
— կերպարանաց բանից, style;
այսու տպով, in this manner or way;
ի —, similar, like, conform, in the form of;
վաթսներորդ —, sixtieth edition;
բերել զ— ուրուք, իրիք, to be like, to resemble, to have likeness to;
hymen, the virginal membrane.

· Calfa

NBHL (2)

Տիպք կոնքացն յառաջ բերելով զմարգարիտն։ Ոչ կիզուն փայլատակունքն զտպացն մարմին։ Թաքեաւ իբրեւ յարգանդի ի խորշ տպի. (եւ այլն։ Եփր. աւետար.։)

Մարմնոյն են ձեւք եւ տիպք՝ նստել եւ յառնելն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Տիրագոյն

cf. Բուն.

· Calfa


Տիրադրուժ

adj.

betraying one's master, faithless, traitorous, treacherous, false.

· Calfa

NBHL (1)

Յօտարի անուն խրախուսեն իբրեւ զտիրադրուժս։ Տիրադրուժք յիւրեանց կուռս ձուլածուին երկիրպագանէին։ Պաշտօնեայս տիրադրուժք էին։ Ի բերանոյ տիրադրուժն փիսակայ. (Եզնիկ.։ կորիւն։ Նար. ՟Է։ Երզն. մտթ.։ Բուզ. ՟Գ. 20։)


Տիրակիր

adj.

carrying, bearing or containing the Lord.

· Calfa


Տիրանամ, ացայ

vn.

to make oneself master of, to become master, to rule, to dominate, to govern, to have dominion over, to sway;
to pass under the dominion.

· Calfa

NBHL (1)

Տիրանայ ամենայն գանձուց առն իւրոյ. (Եփր. աւետար.։)


Տիրացուցանեմ, ուցի

va.

to render or make master, to cause to rule or govern;
to authorize, to empower;
to effectuate, to fulfil.

· Calfa

NBHL (1)

Տիրացուցանէ (կամ տիրեցուցանէ) ի վերայ ազգին զեղբայրն սաթինկան։ Տիրացոյց զհազարապետս իւր ի վերայ ամենայն գանձանակին։ Անվայելուչ եւ զմամոնայն տիրացուցանել ինքեան, եւ պաշտել։ Զօրք սատանայի, զոր կամաւ եւ ախորժելով քեզ տիրացուցեր. (Խոր. ՟Բ. 49։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։ Մաշկ.։)


Տիրուհի, հւոյ

s.

the blessed Virgin;
mistress or lady;
քաղաք —, capital.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ ամենասուրբ արարչընկալ տիրուհի։ Տիրուհի անարատ մեյր տեառն։ Խնդան ծննդեամբ տիրուհոյն։ Կուսին տիրուհւոյ։ Ի գոյժ հրաժարման տիրուհոյն. (Նար.։ Շար.։ Շ. գանձ.։)


Տկարաբար

adv.

feebly, faintly, slightly.

· Calfa

NBHL (1)

Դադարեսցէ տկարաբար ի ներքս բերեալ մտախոհութեանց։ Որ տկարաբար յաղթի ի մարմնաւորաց։ Աղքատաբար եւ տկարաբար ունէին նոքա զքրիստոս. (Կիւրղ. գանձ.։ Լմբ. սղ.։ Եւս. պտմ. ՟Գ. 27։)


Տկարանամ, ացայ

vn.

to lose strength, to become weak, to be weakened, to decay;
to become infirm, unwell, indisposed, poorly, to fall sick;
to be incapable, unable;
to have the weakness to;
to be scandalized;
— ի հաւատս, to be of little faith;
որում —նայ եւ ոչ ինչ, nothing is impossible with Him.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ տկարասցին ոմանք իմանալ զորդւոյ ծնունդն։ Հեզ լինել տկարանան։ Տկարանայր եկեղեցին ամփոփել զնոսա. (Կիւրղ. գանձ.։ Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Տկարութիւն, ութեան

s.

weakness, debility, imbecility, infirmity;
languor, extenuation;
impotency;
indisposition, sickness;
fragility;
cf. Տկարամտութիւն;
— ածել or արկանել զաստուծով, to accuse God of weakness.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղէշ մի տնկոյ, կամ ծղօտ մի եղեգան. զամենեւին տկարութիւն փայտին՝ նմանեցուցանէ այսոցիկ անուանց. (Շ. բարձր.։)


Տղայ, ոց

s. fig.

infant, baby, child;
stripling, youth, lad;
simple-minded, innocent;
novice, ignorant;
— մանուկ, little child.

· Calfa


Տղայանամ, ացայ

vn. fig.

to be or become a child;
to behave as a child;
to act the child;
to grow or become young again.

· Calfa

NBHL (1)

ՏՂԱՅԱՆԱԼ. Մատաղանալ. առուգանալ.


Տղայասպան

adj. s.

child-murdering;
infanticide.

· Calfa


Տղմասոյզ

adj.

sunk in mud.

· Calfa


Տնանկաբար

adv.

poorly, penuriously, in poverty.

· Calfa