well pointed, sharp, cutting, piercing, trenchant;
— սուսեր, trenchant glave.
Բայց զու տե՛ս զնոցա հանդէսն սայրասուր սրովն։ Չէ՛ բաւական սայրասուր սուսերն հատտնել զմեզ ի յուսոյ յարութեան կեանց. (Ճ. ՟Բ.։)
Իսկ մարդադէմըն գազանաց ըզսայրասուրըն քարշէին (զսուսեր). (Շ. եդես.։)
Զոր իբրեւ տեսանէ չարակնն, որպէս սայրասուր սրով հարկանի. (Գր. հր.։)
Ի կողահերձ սայրասուր սլաքէ ուժգին բախմանէ, որով զվէրն մեծ ընկալաւ ի խաչին։ Պակասեսցին զէնքն սայրասուրք. (Նար. ՟Ի՟Ը. ՟Ղ՟Դ։)
Մայրն՝ ուր խոցեցաւ յայնժամ ի նախատանացն սայրասուր սլաքօք. (Լմբ. համբ.։)
Հրամայեաց սղոցք սայրասուրք եւ տապակս երկաթիս պատրաստել. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Սայրասուր.
Սո՛ւր բերանով (երկաթ). սայրասուր. հատու.
thistle.
βαρκηνείμ, βορκονείμ բառ եբր. պարէգանիմ Տեսակ ինչ սայրասուր փշոյ, կամ տատասկի.
sturgeon.
Թառափ է սայրասուր, եւ յոյժ աճէ քան զերկայնութիւն առն. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)
nettle;
մշտան —, indigo;
եղճի սերմն, ivy.
κνίδη, κνίς, ἁκαλήφη urtica. գրի եւ ԵՂԻՆՋ. ասի եւ իբր ռմկ. Աղինճ, Աղիճ, Աղիջ, Աղիջիկ, Եղիճիկ, Եղեճուկ. Խոտ, որոյ տերեւքն ի մի կողմն լի են մանր եւ բարակ սայրասուր փշովք.
pebble, flint.
ԳԱՅԼԱԽԱԶ գրի եւ ԳԱՅԼԱՀԱԶ. σμυρίτης λίθος, ἁκρότομος , ψῆφος Smyris, petra acuta, lapillus durus Որձաքար վէմ կարծր. որ ի սուրբ գիրս ըստ յն. անխտիր դնի՝ քար, եւ սայրասուր վէմ, եւ սմիռեան քար (այն է սիւմպատէճ. գուցէ եւ կածքար. չագմագ կամ պիլէյի դաշը ). տես (Ել. ՟Դ. 25։ Յես. ՟Ե. 2։ Յոբ. ՟Խ՟Ա. 6։) Իսկ ի բառս Գաղիանոսի ասի լինել Ազգ մարմարիոնի։
made of pebble or flint.
sharp, pointed, piercing, cutting, trenchant;
penetrative, acute, perspicacious, keen, subtle, lively;
sharpness;
sharply;
acute accent;
— ձայն, sharp sound, shrill voice;
— ազք, ակն, keen sight;
— ականջ, sharp ear;
— համ, acrid savour;
— ցաւ, acute pain;
— ունկն կալջիր խրատու հօր քոյ, be most attentive to your father's advice.
ὁξύς, ἡκανημένος acutus, praeacutus եւ velox. Սրեալ. սայրասուր. հատու. բարկ. բարակ. նուրբ. եւ Արագ յոր եւ է կարգի. արագընթաց. արագալուր. արագատես. արագամիտ. կտրուկ.
cf. Չարակնեայ.
Զոր իբրեւ տեսանէ չարակնն, որպէս սայրասուր սրով հարկանի, նախանձի, մախայ։ Չարակն բանսարկուն ոչ կարացեալ տանել զտեսութիւն գերունակ փառաց նախաստեղծին. (Գր. հր.։)
to grind, to sharpen, to whet, to point, to set, to give an edge, to acuminate;
to spur, goad or urge on, to stimulate, to rouse up, to excite, to stir.
ἁκωνέω, ὁξύνω acuo, exacuo, acutum reddo. Սո՛ւր կամ սայրասուր առնել զգործի երկաթի, որպէս եւ զատամունս եւ զեղջիւրս, առ քաջ հատանելոյ. յեսանել.
sharpened, whetted;
pointed, sharp;
սուսեր —, trenchant sword.
ὁξύς acutus. Սրեալ իբր յեսանաւ, սայրասուր.
strong, great;
violent, impetuous, vehement;
—, —ս, strongly, vigorously, violently, vehemently;
—ս գանել, to beat violently, unmercifully;
— առնուլ, to take by force;
—ս ակնարկել, to eye disdainfully, to regard ferociously;
—ս ընթանալ, to be swift-footed, to run swiftly.
Ի կողահերձ սայրասուր սլաքէ ուժգին բախմանէ։ Ուժգին լլկանօք։ Ուժգինս հնչեցեալ։ Ուժգինս ակնարկես։ Ուժգինս ընթանալ. (Նար.։)
spit;
ի — հարկանել, cf. Շամփրեմ.
shaft, arrow, dart;
stiletto;
style, needle;
— ժամացուցի, hand;
— ժամուց, hour-hand;
— վայրկենից, minute-hand.
ἁκωνή, ἁκίς, ἁκμή cuspis, acies. իսկ ի սուրբ գիրս τόξευμα, βολίς jaculum. (լծ. թ. սիլահ. զէն Սայր սայրասուր բերան կամ ծայր զինուց. եւ Սսցեալ կամ ձգելի զէն երկաթի, նետ, նիզակ, տէգ, եւ սուր). Սայր. սայրասուր բերան կամ ծայր զինուց. եւ Սլացեալ կամ ձգելի զէն երկաթի. նետ. նիզակ. տէգ. եւ սուր.
ի կողահերձ սայրասուր ոլաքէ ուժգին բախմանէ։ Սլաքով խոցեցայ ի կողս վասն քո. (Նար. ՟Ի՟Ը։ Եպիփ. թաղմ.։)
sharp-pointed, piercing, keen.
Սրեալ որպէս սլաք. սայրասուր.
pike;
spade in cards;
— մօրուաց, fresh beard, down, downy beard;
ի — նիզակի or — նիզակաց, ի սուր — նիզակի, with the lance, with arms;
with lance or spear thrusts;
ի — նիզակի տապալեցի զնա, I brought him down with a lance thrust;
տիգօք աչաց ակնարկել, to glare at, to frown at, to dart an angry or threatening look, to look daggers at;
տիգօք աչաց խաղաց ի վերայ իմ, be sharpened his eyes upon me, he frowned on me.
λόγχη, δόρυ hasta, lancea եւ ἁκίς acies, cuspis, mucro ὁβελίσκος veruculum. Արդն, գեղարդն. նիզակ. սայրասուր որպէս սլաք կամ փուշ. (լծ. եւ դիգէն ՝ փուշ)
thorn, spine, prickle;
thistle;
an Armenian note;
— ձկան, bone, fish-bone;
— պսակ, crown of thorns.
ἅκανθα spina, vepres. Բոյս խայթոցաւոր, կամ սայրասուր սիաք բուսոց եւ տնկոց. տիքէն. դիքէն (լծ. տէգ)
edge, sharpness;
cf. Սար;
սատակել ի — սուսերի, to put to the edge of the sword.
, ի հլ. «թուրի բերան» Բ. մկ. ե. 11. Գ. մկ. զ. 4. Ոսկ. եբր. «լեռան ծայրը» Մաշկ. որից սայրասուր «բերանը սուր» Նար. Լմբ. Շնորհ. Յայսմ. սայրադիր «սուրի ծայր» Սիր. լդ. 31. սայրուց «նաւի քի՞թը կամ կո-ղերը» Ոսկ. եփես. 871. երկսայրի ՍԳր. երեք. սայրի Վրք. հց. երեքսայր Կնիք հաւ. 315. եռասայր Մխ. երեմ. միասայրի Նեեմ. դ. 18. կրկնասայր ԱԲ։ Բառիս երկրորդ ձևն է ՍԱՅՌ, որ յիշում է ՀՀԲ «լեռան գլուխ» նշա-նակութեամբ, առանց վկայութեան. որից ձևացած են սեռ «լեռան մէջքը» Օրբել. 150 (Ելանէ ձորովդ ի վայր ի Սևաջուրդ և ի վեր ի սար վանաց ձորոյ սեռիւդ). Արձ. 1323 թ. = Վիմ. տար. 161, բնասեռ «նոյն նշ.» Օս-բել. 149, 169 (Անտի ի բլուրդ որ ի շինա-գլխիդ, և անտի ջրթափաւն յՍտերջաց գա-ւակ և բնասեռիւդ ի Վարդանայ մարգի խո-ռըն. Եւ ի հիւսիսոյ դեհաց բնասեռովն և վայր ի գետն հանդէպ Խոտոյ և Քարաձորին մեծ բնասեռովն ի սարն). որ և բնասար Օր-բել. 149 (Եւ յարևմտից կողմանէ Լորաձորդ բնասարաւդ. հմմտ. Այտնեան, Քնն. քերակ էջ 143). միասեռի «միասայրի, մի բերանով (սուր)» Կղնկտ. հրտր. Էմինի, էջ 84=Շահն. 209)։