Definitions containing the research կոստանդիանոս : 22 Results

Ընդիկտիոն, ի

See full entry →

s.

indiction;
շրջան —ի, cycle of -.

Etymologies (1)

(սեռ. -ի.-ՆՀԲ դնում է ի և ի-ա հլ. սակայն առանց վկայութեան) «15 աարիների մի շրջան» (այս թուականութիւնը սկսում է 313 թուից՝ Մեծն Կոստանդիանոսի Խաչի երևումից և գործածական է մինչև այ-սօր՝ Պապական կոնդակներում.) Տոմար. Աասն. էջ 69. Շնորհ. թղթ. Վանակ. հց. (Լաստ. ժը. տպ. 1844, էջ 80 ունի դիքտիոն միւսների մէջ գտնում ենք նաև ընդիքտիոն, ինդիկտիոն, ինդիքտիոն ձեւերը)։


Բազկակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

helper, coadjutor.


Բարեհռչակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բարեհամբաւութիւն.


Բնաշխարհ

See full entry →

s.

country, reign.


Լուռ, լռի, լռաց

See full entry →

adj.

mute, silent, taciturn;
— բերանով, in silence;
լուռ հաւատք, absolute, blind faith;
լուռ լինել՝ կալ, to be silent, to keep silence, to remain mute, cf. Լռեմ;
լուռ լինել ի թշնամութենէ, to cease from being enemies;
to conceal enmity;
լուռ լինել յաստիճանէ, to be deprived of, to be degraded, deposed;
լուռ լե՛ր, silence! hush! hold your tongue! ի լուռ լե՛ր, do not celebrate;
չկարէր լուռ կալ, he could not refrain from speaking.

NBHL (1)

Գիտաց, եթէնմալուռ ոչ կայ երանելին կոստանդիանոս. (Խոր. ՟Բ. 85։)


Ինքնակալ, աց

See full entry →

s. adj.

autocrat, monarch, emperor;
self-depending, independent, absolute, free;
— կամք, free will.

NBHL (1)

Եւ հրաման յինքնակալէն կոստանդիանոսէ. Ինքնակալ վաղենտիանոս օգոստոս. (Խոր. ՟Բ. 86։ ՟Գ. 19։)


Առանձնաշնորհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prerogative, privilege, exemption, immunity.

NBHL (1)

Զամենայն տուրսն, զառանձնաշնորհութիւնսն, զոր մեծն կոստանդիանոս տուեալ էր. (Մարթին.։)


Կապերտակ, ի

See full entry →

s.

piece of tag, shred, strip, scrap, cutting of linen or cloth.


Կապերտիկ, տկի

See full entry →

cf. Կապերտակ.


Կոճակ, աց

See full entry →

s. bot.

heel-bone;
button;
*trunk of a tree;
արձակել՝ քակել զկոճակս, to button, to unbutton. bud, germ.

NBHL (1)

Յորոց (ի բեւեռաց խաչին) զմինն առնելով բարեպաշտն կոստանդիանոս՝ սանձաց կոճակս ձիոյն իւրում շինեալ պատրաստեաց՝ օրհնութիւն ընդունել յաստուծոյ. (Լմբ. զքր.։)


Կրօնազգեաց

See full entry →

adj.

religious, pious, devout.

NBHL (1)

Կրոնազգեաց աստուածասիրութեան նշանակ թագաւորին կոստանդիանոսի։ Կրօնազգեաց մենազգեաց անապական. (Բուզ. ՟Գ. 10։ 6։)


Միամարտ

See full entry →

cf. Մենամարտ.


Ստոյգ, ուգաց

See full entry →

adj. adv.

true, just, certain, sure, indubitable, assured, positive, infallible, veritable, real, authentic, genuine;
surely, certainly, assuredly, to be sured, by all means.


Պալատ, ի

See full entry →

cf. Պալատն.

NBHL (1)

Դարձաւ թագաւորն կոստանդիանոս ի պաղատան։ Զսուրբ հայրապետն սեղբեստրոս ընդ իւր տանէր ի պաղատանն. (որպէս թէ ուղր. իցէ Պաղատան)։ Եփիմիանոս ի պալատն իւր ունէր շինեալ եկեղեցի։ Ի պալատին եկաց ամս քառասուն։ Ներքինի մի ի պալատէ անտի է. եւ այլն. (Վրք հց։)


Պալատն, տան, տանք

See full entry →

s.

palace, hall;
court;
hotel.

NBHL (1)

Դարձաւ թագաւորն կոստանդիանոս ի պաղատան։ Զսուրբ հայրապետն սեղբեստրոս ընդ իւր տանէր ի պաղատանն. (որպէս թէ ուղր. իցէ Պաղատան)։ Եփիմիանոս ի պալատն իւր ունէր շինեալ եկեղեցի։ Ի պալատին եկաց ամս քառասուն։ Ներքինի մի ի պալատէ անտի է. եւ այլն. (Վրք հց։)


Պայազատեմ, եցի

See full entry →

va.

to succeed, to inherit;
to make oneself master of, to master, to domineer, to lord, to rule over.


Պայծառ, աց

See full entry →

adj.

clear, limpid, pure;
clear, serene, clean;
gay;
splendid, sparkling, brilliant, luminous, shining;
bright, polished, clean;
distinct, evident, plain;
illustrious, glorious, farfamed, renowned, celebrated;
ի հանդերձս —ս, arrayed in gorgeous apparel.


Որդիանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become the son of;
to be adopted by.

NBHL (1)

Մեռեալ կոստայ՝ փոխանորդ նմա առաքէ դիոկղետիանոս զնորին որդի, եւ զիւր որդիացեալն կոստանդիանոս։ Բազում փառօք մեծարեաց զորդիացեալն (կամ զորդի որդիացելոյ) իւր. (Խոր. ՟Բ. 80։ Վրք. սեղբ.։)


Փեսայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to espouse, to marry a person's daughter, to be or become a son-in-law.


Տապաստ, ի

See full entry →

s.

mat, carpet.

NBHL (1)

Եղեւ բորոտութիւն թագաւորին կոստանդիանոսի իբրեւ տապաստ (կամ տապասկ). (Հ=Յ. յնվր. ՟Ժ՟Ե.։)


Օգոստափառ

See full entry →

cf. Օգոստական.

NBHL (1)

Ինքնակալ եւ մշտայաղթ կայսեր կոստանդիանոսի՝ մեծ եւ օգոստափառ, թագաւորաց թագաւորի. (Թղթ. դաշ.։ Շ. թղթ.։ Նար.։)


Քսանամեակ

See full entry →
NBHL (2)

Ուստի մինչեւ ցկոստանդիանոսի քսանմեակն լինին ամք ՟Յ։ Ի ինգետասաներորդ ամէն տիբերեայ ցքսաամեակն կոստանդիանոսի յաղթողի սեբաստեան ամք ՟Յ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Յաղթօղն կոստանդիանոս զքսանեմեակն ի նիկոմիդացւոց քաղաքին կատարեաց։ Ճշմարտ թուօղն ժամանակաց եւսեբի պամփիլեայ աւարտաբանէ ի քսանեմեակն ոստանդիանոսի. (Խոր. ՟Բ. 85։ Ասող. ՟Ա. 1։)