polytheist;
բազմաստուածք, idols, cf. Կուռք.
Հեթանոսք կուրացեալ էին ի բազմաստուած մոլորութիւնն. (Զքր. կթ.։)
Ի հաւատալոյ անտի (ի մի) յԱստուած՝ բազմաստուածոց մոլորութիւնս կարճեմք. (Կոչ. ՟Ը։)
Ոչ կարացին փոքր գիտութեամբն հասանել ի մեծ գիտութիւնն՝ վասն բազմաստուած մոլորութեանն. (Իգն.։)
Ի ջնջումն բազմաստուած մոլորութեանն. (Լմբ. հանգ.։)
Յաղագս երկրպագութեան բազմաստուածոցն քոց։ Մահուամբն իւրով զբազմաստուածոց խռովութիւնն խաղաղացոյց։ Բագինք բազմաստուածոցն կործանեցան։ Իմ թագաւորութիւնս ի բազմաստուածոցն տուեալ է ինձ։ Ո՞չ կամիս բազմաստուածոցն զոհել. (ՃՃ.։)
cf. Բազմաստուած.
Այնմ՝ եւ որ բազմաստուածեան պաշտամունսն մուծին՝ վկայեն. (Եզնիկ.։)
Ի բազմաստուածեան մոլորութիւն՝ իբրեւ ի գբի ինչ եւ ի ներքին վիրապի (կապեալք). (Սեբեր. ՟Գ։)
polytheism.
Զի մի՛ բազմաստուածութիւն ըստ հեթանոսաց իմանայցեմք. (Աթ.։)
Զի մի՛ բազմաստուածութիւն աստուածոց ի ներքս ածիցեմք. (Ածաբ.։)
Կամ զաստուածեան կարծիս բերել ի վերայ արարածոցս, որ է բազմաստուածութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Զմեզ լուծեալ ի կապանաց բազմաստուածութեանն. (Խոր. հռիփս.։)
Զբազմաստուածութեանն վրդովմունս խաղաղացուցանել. (Մամբր.։)
Զի՞նչ նմանութիւն է աստուածպաշտութեանս մերոյ առ բազմաստուածութիւնն հեթանոսաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
Ի ստապատիր կռոցն բազմաստուածութենէ. (Նար. ՟Զ՟Բ։)
Լուսաւորեալ լեզուօքն հրեղինօք՝ հրեղինօք՝ զբազմաստուածութեանցն վանեցին զմոլորութիւն. (Գանձ.։)
prostitute.
Զի ի դէմս բազմաստուած բազմասիզեխն րահաբու նկարագրեսցի խորհուրդ. (Եփր. յես.։)
to spare, to be sparing of;
to pardon, to respect, to exempt, to privilege;
to save, to spare, to husband, to be thrifty, to administer or manage well, to be sparing of expence, to economize;
— ի կերակրոյն, to stint one's self;
— ի ժամանակն, to economize time;
— ի շրթունս, to bridle one's tongue;
— ի բարկութիւն, to abstain from wrath.
Զի խնայեսցէ զմեզ ի կարծեաց բազմաստուածոցն. (Վեցօր. ՟Թ։)
to pa cify, to calm;
to conciliate, to reconcile.
Խաղաղացուցանել զպատերազմական վրդովումն, կամ զբազմաստուածութեան վրդովմունս, կամ զամենայն արեւմուտս. (Պիտ։ Մամբր։ Խոր. Բ. 52։)
cf. Դիւական.
Դիւային բազմաստուածութեանն նուէրք. (Մեկն. ղեւտ.։)
false, fallacious, fictitious.
Ի ստապատիր կռոցն բազմաստուածութենէ։ Ստապատիրն ստորնականաց բազմաձեռնեան խարդաւանողաց. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
worship, adoration, latria, religion;
service, office, ministry;
ceremony, mystery;
service, office;
employment, function, duty, post, place;
— աստուածային, divine worship;
— կռոց, idolatry, the worship of idols;
սնոտի —, superstition;
— ննջեցելոց, burial service;
burial;
— բարի, piety, religion, fear of God;
հասարակաց պաշտամունք, public functions;
—, պաշտամունք, Olympic or public games;
ի պաշտամանէ, by profession;
պաշտօնեայ հասարակաց պաշտամանց, the Minister of Public worship;
— առնել, to pay one's court to, to court, to flatter;
— առնուլ, to be honoured or adored, to be ministered to;
— հարկանել, տանել, to serve;
ի պաշտաման կալ, to be in the ministry;
պաշտել զ—, to exercise one's trade or calling;
— տանել, to serve, to worship, to adore;
ի — առնուլ, to adore;
— մատուցանել, to worship, to perform a service agreeable to God;
աստուածական առնուլ —, to cause oneself to be adored like a god;
ի — մտանել, to enter a person's service;
— կատարել, to fulfil a function;
կորուսանել զ—, to lose one's place;
ունել, ժառանգել զ— ուրուք, to take a person's place, to replace one;
— կատարել վասն հոգւոյ ուրուք, to celebrate a mass for the repose of a person's soul;
—ս երգոց կատարել, to sing psalms, to praise;
— ինչ առնելով, — ինչ առնելոյ վասն, through respect, for regard, by adulation.
Որ զբազմաստուածեան պաշտամունսն մուծին. (Եզնիկ.։)
numerous, many;
plural.
Եղիջիք իբրեւ աստուածք. Ուստի՞ եգիտ օձն զյոգնական անունս՝ զաստուածս. իբրու զի մի է ճշմարիտ Աստուած, լինելոց էր ի մարդկանէ բազմաստուածութեան կարծիք. (Փիլ. լին. ՟Ա. 36։)
polytheist.
πολύθεος . Բազաստուած, եւ բազմաստուածեան.
polytheism.
somatology.
Ոչ որպէս մարմնաբանութիւնս յաղագս մարդկան կարծել (զերիս անձինս), զի մի՛ բազմաստուածութիւն թստ հեթանոսաց իմանայցեմք. ընթերցի՛ր մարմնաբնութիւնս. զի յն. է մարմնաբնապէս կամ մարմնաբուսապէս. այսինքն ըստ մարմնաւոր բնութեան։
to circumscribe, to bound, to limit.
Զբազմաստուածութեանն անմաքրութիւնն ի տիեզերաց ոլորտեցուցանել. (ՃՃ.։)
portrait-painting;
description, painting;
iconography.
Ի բազմաստուած մոլորութեան պատկերագրութեանն պղծեցին զամենայն նիւթ. (Տօնակ.։)
to cause, to do, to occasion, to make, to produce;
to pretend, to seek pretexts, to take as an excuse, to allege;
to dissemble, to feint;
— զանգիտութիւն, to play the simpleton.
Որ զբազմաստուածեան պաշտամունսն մուծին, վկայեն եւ պատճառեն այսպէս. (Եզնիկ.։)
cf. Վրդովումն.
Շարժումն խռովութեանց եւ վրդովմանց։ Խաղաղութիւն իմ ոչ ըստ աշխարհի ինչ խաղաղութեան իմանի, որ մերձունի զվրդովումն, այլ խաղաղութիւնն իմ անխառն է ի վրդովմանց։ Զբազմաստուածութեանն առ հասարակ ջնջեցին զվրդովմունս, խաղաղութիւն արարեալ բոլոր աշխարհի. (Փիլ. իմաստն.։ Նանայ.։ Խոր. հռիփս.։)
alarm, trouble, disquiet, restlessness, agitation, confusion, disorder, tumult.
Շարժումն խռովութեանց եւ վրդովմանց։ Խաղաղութիւն իմ ոչ ըստ աշխարհի ինչ խաղաղութեան իմանի, որ մերձունի զվրդովումն, այլ խաղաղութիւնն իմ անխառն է ի վրդովմանց։ Զբազմաստուածութեանն առ հասարակ ջնջեցին զվրդովմունս, խաղաղութիւն արարեալ բոլոր աշխարհի. (Փիլ. իմաստն.։ Նանայ.։ Խոր. հռիփս.։)