Definitions containing the research ուն : 10000 Results

Թաքնաբար

See full entry →

adv.

secretly, stealthily, furtively;
unknown to others;
silently, softly, quietly, noiselessly;
enigmatically, allegorically.

NBHL (2)

Թաքնաբար ունին առ իւրեանս անյայտ ի տեսողացն. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)

ԹԱՔՆԱԲԱՐ ԹԱԳՆԱԲԱՐ. κρυφίως, κρυφαίως, κρυφῇ occulte Իբրեւ թաքուն. գաղտնի օրինակաւ. ծածկապէս. ի ծածուկ. լռելեայն. ծածուկ, գողտուկ.


Թաքնախորհուրդ

See full entry →

adj.

secret, occult, hidden, mysterious, dark, obscure.

NBHL (1)

κρυφιωμύστος arcani mysterii, arcana docens Որոյ խորհուրդն է թաքուն. ունակ գաղտնեաց.


Թաքնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become hidden, to remain concealed.

NBHL (2)

Թաքուն մնալ. թաքչել.

Ի քէն այսպիսի այր պատուեսցի, զի մի՛ թագնասցի, որոյ եւ անունն գրեալ է ի դպրութեան կենաց. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)


Թաքնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

hiding, occnltation, concealment;
secrecy, mystery, arcanum.

NBHL (1)

κρυφιότης, τὸ κρύφιον arcanum, secretum Թաքունն գոլ. ծածկութիւն. գաղտնութիւն. գաղտնիք. խորհուրդ.


Թաքուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to hide, to cover, to conceal;
to mask, to cover with a pretence;
to veil;
to envelope;
to hide or bury under ground, to inter;
որոգայթ —, to lay snares for;
չգիտէր ուր — զանձն, he did not know what hole to creep into.

NBHL (1)

ԹԱՔՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ գրի ԹԱԳՈՒՑԱՆԵՄ, գուցի, գո՛. (լծ. լտ. թէ՛կօ). κρύπτω, ἑγκρύπτω, ἁποκρύπτω abscondo, occulto, tego Թաքուն կամ ի թաքստի պահել. ծածկել. անյայտ առնել յաչաց. գոց կամ գաղտուկ պահել.


Թաքստեայք, տէից

See full entry →

s. pl.

the fugitives.

NBHL (2)

ԹԱՔՍՏԵԱՅՔ ԹԱՔՍՏՈՅՔ. Թաքուցեալք. եւ ի պահեստի եդեալք. պահւըտածները. եւ պահծուները.

Գունդն հայոց հանդիպէին թագստէիցն, եւ սրոյ ճարակ արարեալ զնոսա, եւ այլն. (Մեսր. երէց.։)


Թաքստոյք, տոյից

See full entry →

s. pl.

hidden things, arcana.

NBHL (2)

ԹԱՔՍՏԵԱՅՔ ԹԱՔՍՏՈՅՔ, տոյից. Թաքուցեալք. եւ ի պահեստի եդեալք. պահւըտածները. եւ պահծուները.

Գունդն հայոց հանդիպէին թագստէիցն, եւ սրոյ ճարակ արարեալ զնոսա, եւ այլն. (Մեսր. երէց.։)


Թաքստոց, աց

See full entry →

s.

hidding-place;
ի թաքստոց լինել, to hide or conceal one's self.

NBHL (1)

ԹԱՔՍՏՈՑ կամ ԹԱԳՍՏՈՑ. Տեղի թաքստի, տուն պահեստի. մթերք.


Թեզան, աց

See full entry →

s.

woof, warp;
cf. Թեզանիք.

NBHL (1)

Միով խորգով մինչեւ ի ծունգսն, եւ այն առանց թեզանի. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ի՟Ե.։)


Թեզանատ, աց

See full entry →

s.

sleeveless cloak.

NBHL (1)

Որ ոչն ունի զթեզանիս, կամ զերկայնաթեւ հանդերձ. թեզնիքը կարճ.


Թեզանաւոր, աց

See full entry →

s.

sleeved cloak.

NBHL (1)

ԹԵԶԱՆԱՒՈՐ ԹԵԶԱՆԵԱՅ. χειριδωτός, χιτών manicatus, tunica Զգեստ՝ որ ունի զթեզանիս. պատմուճան. վերարկու. քոթանակ.


Թեզանիք, նեաց

See full entry →

s. pl.

sleeves.

NBHL (1)

Պաշտօնեայք թեզանեօքն պատրաստ առ ի գործ ունին զձեռս. (Լմբ. պտրգ.։)


Երիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յերիւրեմ.

NBHL (1)

Գունովքն ի մարդոյ տեսակ երիւրեցին։ Ընդ օդս բախեալ, լեզուովս երիւրեալ, եւ ի յօդս ցնդեալ (ձայն). (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Երկաբնակ

See full entry →

adj.

believing in two natures in Jesus Christ;
having two dwelling-places.

NBHL (1)

Զի՞նչ է երկաբնակդ անուն ... ո՞ւր անդանօր բնակեցաւ յերկուս. (Գր. տղ. առ տուտ.։)


Երկաթակուռ

See full entry →

adj.

made or furnished with iron;
— շաւիղ, cf. Երկաթուղի.

NBHL (1)

Ի վաղիւն կռուեցան երկաթակուռ մահակօք՝ իբրեւ զուռունս դարբնաց, որ բախեն ի վերայ սալից. (Պտմ. վր.։)


Երկաթակտրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

iron mine.

NBHL (1)

Գերմանիա ... ունի անտառս յոյժ մեծածառս, եւ զերկաթակտրութիւն (ա՛յլ ձ. երկաթահանս). (Խոր. աշխարհ.։)


Երկաթահանք, նաց

See full entry →

s.

cf. Երկաթակտրութիւն.

NBHL (2)

Գերմանիա ... ունի անտառս յոյժ մեծածառս, եւ զերկաթակտրութիւն (ա՛յլ ձ. երկաթահանս). (Խոր. աշխարհ.։)

Պարսպեցին զնա տուն բնակութեան իւրեանց, եւ կոչեցին սարակինէ, որ ասի երկաթահանք. (Պտմ. վր.։)


Երկաթեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

of iron;
— գործիք, tool, instrument of iron.

NBHL (1)

Ադամանդեայ ունելով սիրտ, եւ հոգի երկաթեղէն». այսինքն խիստ եւ կարծր. (Սարկ. քհ.։)


Երկածին

See full entry →

s. chem.

body composed of two substances.

NBHL (1)

Հակառակն միածնի՝ նեստորաբար առնլով զկրկնակի ծնունդ քրիստոսի, այսինքն բաժանելով յերկուս դէմս.


Երկակենդան

See full entry →

adj.

amphibious, that lives on land and in water.

NBHL (3)

Է կենդանի ինչ՝ սուբոս անուն, ոչխարանման, երկակենցաղ, եւ ձկնակեր. (Խոր. աշխարհ.։)

Նոյնպէս եւ ամենայն մարդ երկակենցաղ եւ երկմիտ՝ զաղփաղփուն է յամենայն ճանապարհս իւր. (Եպիփ. բարոյ.։)

Որքան ինչ ի ջուր զկեանս երկակեցի՛կս ունիցին». իմա՛ որպէս մ. յն.


Երկակենցաղ

See full entry →

cf. Երկակենդան.

NBHL (3)

Է կենդանի ինչ՝ սուբոս անուն, ոչխարանման, երկակենցաղ, եւ ձկնակեր. (Խոր. աշխարհ.։)

Նոյնպէս եւ ամենայն մարդ երկակենցաղ եւ երկմիտ՝ զաղփաղփուն է յամենայն ճանապարհս իւր. (Եպիփ. բարոյ.։)

Որքան ինչ ի ջուր զկեանս երկակեցի՛կս ունիցին». իմա՛ որպէս մ. յն.


Երկակի

See full entry →

adj. adv.

two, double, binary;
twice, doubly.

NBHL (1)

Երկակի շրթանցս, կամ բազկաց կամ ունկան։ Ի յերիկամանց մասունս երկակի։ Երկակի հնգիցն։ Եօթանասնեկի երկակի լեզուաց. (Նար. (որք լինին եւ մ. իբր երկիցս)։)


Երկակիսակ

See full entry →

s.

twice two and a half, (five).

NBHL (1)

Անուն սորա ասի երկակիսակ. զի սա է կէս տասնեկին, եւ կիսորդ երկուց եւ կիսից. (Մագ. ՟Ձ՟Դ։)


Երկակողմանի

See full entry →

adj.

having two sides;
two sided, reciprocal.

NBHL (1)

ԵՐԿԱԿՈՂՄ մանաւանդ ԵՐԿԱԿՈՂՄԱՆԻ. Որոյ կամ ուր են երկու կողմանք, մասունք, հայեցուածք դէմ ընդդէմ.


Երկակողմ

See full entry →

cf. Երկակողմանի.

NBHL (1)

ԵՐԿԱԿՈՂՄ մանաւանդ ԵՐԿԱԿՈՂՄԱՆԻ. Որոյ կամ ուր են երկու կողմանք, մասունք, հայեցուածք դէմ ընդդէմ.


Երկակտուր, տրոյ

See full entry →

s.

diameter.

NBHL (1)

διάμετρος linea dimetiens, per medium secans Որ կտրէ յերկուս մասունս հաւասարս. այն է տրամագիծ.


Երկամանակ

See full entry →

adj.

that has two times or measures.


Երկայնածնօտ

See full entry →

adj.

having a long jaw, long-jawed.

NBHL (1)

Որոյ ծտօտն է երկայն. երեսը կամ դունչը երկան.


Երկայնաձեռն

See full entry →

adj.

long-handed.

NBHL (1)

Գայր ամիրայն տաճկաց, որոյ անունն երկայնաձեռն կոչէին. (Ուռհ.։)


Երկայնաձեւ

See full entry →

adj.

long, extended;
parallelogram, oblong.

NBHL (1)

Տեսեալ առ եզերբ ծովուն երկայնաձեւ բլուր. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Երկայնաձիգ

See full entry →

adj.

very long, elongated;
that lasts long;
far.

NBHL (2)

Երկայնաձիգ հովիտ, կամ ձող, ելուզմունք բարունակաց, ստեղն, մատունք. (Խոր. ՟Ա. 15։ Պիտ.։ Սկեւռ.։ Մագ.։)

Ըստ երկայնաձիգ լարի բանն ունի զբխումն. (Լմբ. ժղ.։)


Երկայնամօրուս

See full entry →

adj.

longbearded.

NBHL (2)

Էր սուրբն պօղոս ալէխառն, երկայնամօրու. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ի՟Թ. որ ի Հ. գրի՝ երկայնամօրուս։)

Էր սուրբն պօղոս ալէխառն, երկայնամօրու. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ի՟Թ. որ ի Հ. գրի՝ երկայնամօրուս։)


Երկանաքար, վէմ —

See full entry →

s. adj.

mill-stone;
mill-stone quarry;
of millstone;
— հաստատուն, bedstone, bed mill-stone, lower mill-stone;
— շարժական, runner, upper mill-stone, top mill-stone.


Երկասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Աշխատասիրութիւն.

NBHL (1)

Յերկոցունց յայսցանէ երկասիրութեանց ... ի գործնական եւ ի տեսական ընթացիցն. (Սարգ. յռջբ.։)


Երկավանկ, ից

See full entry →

adj.

dissyllabic.

NBHL (1)

Փոխանակ երկավանգի (աբրամ՝) լիցի եռավանգ (աբրաամ)։ Երկավանգ անուն աբրամ՝ մեկնեալ է, հայր վերամբարձ. (Փիլ. լին.։)


Երկատեսակ

See full entry →

adj.

of two kinds.

NBHL (1)

Երկատեսակ ունելով զհայելի մտացն. (Վրդն. ծն.։ (լաւ եւս էր թարգմանել՝ Լուսատեսակ, կամ յստակ. յորմէ եւ յաջորդ ածանցքն։))


Երկատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

division into two parts;
— լուսնոյ, dichotomy.

NBHL (1)

Ո՞ւր ունիցի տեղի երկատութեանն բան. (Սարկ. հանգ.։)


Երկար

See full entry →

adj. s. adv.

long, extended, ample;
prolix;
slow, tardy;
length;
—, ընդ —, long, a long while;
at length.

NBHL (2)

Երկայն՝ ըստ տեւողութեան ժամանակի, եւ շարունակութեան տեղւոյ, բանից, եւ այլն.

Զի մի՛ թողուցուն զյաղթութիւն եւ զարմասցին ընդ երկարս հասակաց. (Եփր. ել.։)


Երկարատեւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

duration, length.

NBHL (2)

Յերկար տեւողութիւն. շատ դիմացկունութիւն.

Ո՛չ ըստ ինքեան ունել զերկարատեւութիւն զօրէն այլոց տնկոց. (Պիտ.։)


Երկաւոր, ի, աց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (2)

Ցանկութիւնքն են ի յերիկամունքն, եւ ի ներքին երկաւորեակքն. (Լծ. փիլ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաւորեակ, ակք

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (2)

Ցանկութիւնքն են ի յերիկամունքն, եւ ի ներքին երկաւորեակքն. (Լծ. փիլ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաւորիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (2)

Ցանկութիւնքն են ի յերիկամունքն, եւ ի ներքին երկաւորեակքն. (Լծ. փիլ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաքանչիւր, ոց

See full entry →

adj. s.

both, each, every.

NBHL (1)

Տղայ մանկանն անձն անկցորդ է եւ անընդունական երկաքանչիւրոյ, բարւոյ եւ չարի։ Որ զմիմեանց կախեալ են, ոչ առանց երկաքանչիւր (այսինքն երկաքանչիւրոյ) շարժմանց զներգործութիւնն առնու։ Է մէջ զգայութիւնն, եւ ծայրք երկաքանչիւրքն՝ միտքն եւ զգալին. (Փիլ.։)


Երկբայ

See full entry →

adj.

doubtful, uncertain, undetermined, perplexed;
յերկբայս լինել, to doubt, to have doubts;
to scruple, to demur;
յերկբայս արկանել, to call into question;
յերկբայս առնել, to bring into suspicion, to make suspicions.

NBHL (1)

Զամենայն զօրսն յունաց յերկբայս արար ի սուրբ ուխտէն. (Եղիշ. ՟Դ։)


Երկբայաբար

See full entry →

adv.

uncertainly, doubt-fully.

NBHL (2)

Որ երկբայաբար ունին զգոյութիւնն, զեթէ է՞, պարտ է խնդրել. (Սահմ. ՟Ա։)

Երբեմն վկայել, եւ դարձեալ երկբայաբար ունել զկարծիսն. (Իգն.։)


Երկբայանք

See full entry →

s.

cf. Երկբայութիւն.

NBHL (1)

Ոչ ի կարծիս կոչէին, եւ ոչ երկբայանօք հաւատացին ի յարուցիչն ամենեցուն. (Մամբր.։)


Երկբան, ից

See full entry →

adj.

amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.

NBHL (2)

Նոյնպէս եւ զսարկաւագունս պարկեշտս, մի՛ երկբանս. (՟Ա. Տիմ. ՟Գ. 8։)

Երկբա՛ն է յեօթանասնիցն թարգմանութենէ ամօք հինգ հարիւր ութսուն եւ վեցիւք։ Երկբան են առ հրէից եբրայականն՝ ամօք վեց հարիւր յիսունիւք։ Երկբանի՛ ի հրէական եբրայեցւոցն ամօք երեք հարիւր քառասուն եւ իննուք. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկբարբառ

See full entry →

adj. s.

diphthong.

NBHL (2)

Երկբարբառք են բունք (ըստ յն. αι, αυ, οι, ευ, ει, ου. ).. եւ բռնաբարբառք երկձայնք. եւ այլն. (Թր. քեր. զոր մեկնիչք նորա Երզն. եւ Նչ. ի հայումս դժուարին քաջ իմանալ։)

δίφθογγος diphtongus Ունօղ զկրկին ձայն ի մի վանկ յօդեալ յերկուց ձայնաւորաց, կամ ի մի եւ եթ ձայնաւոր ունակ զօրութեան կրկին տառից. զոր օրինակ ու, իբր լտ. u. աւ, իբր օ. ե՛ւ, իբր իւ, այսինքն եու. եւ ւ, իբր իւ կամ ի. ե, իբր եէ. ա՛յ, իբր աե. եւ այլն. որք ասին եւ Երկձայն.


Երկբացիկ

See full entry →

adj.

that opens on two sides or doubly, double;
— դուռն, folding-door;
— խեցեմորթ, bivalve.

NBHL (1)

Երկոցունց դրանց փայտս մայրս, երկբացիկս՝ մի մի դուռն, եւ ծխնիք նոցա երկբացիկք. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 34։)


Երկբերան, ոյ, ովք

See full entry →

adj.

that has two apertures;
two edged, double-biting, two-bladed.

NBHL (1)

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)