Definitions containing the research պոր : 551 Results

Փ (piour)

s.

the thirty fifth letter of the alphabet, and the twenty ninth of the consonants;
eight thousand, eight thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

փ. Լծորդ լինի ի մեզ երբեմն ընդ բ. զի նոյն են փաղառութիւն, բաղառութիւն. դերփել, գերբել. կարապ, կարափ. պոր, փոր. պայքար, փայքար, սեպհական, սեփհական, սեփական, եւ այլն։


Փախչիմ, եայ, խուցեալ

vn.

to flee, to run away, to escape, to get away, to evade, to elude, to avoid.

· Calfa

NBHL (1)

Փախչել յանձնասիրութենէ, կամ ի ստացուածոց, ի խնդրոյ, ի սահմանելոյ. (Յճխ. ՟Ի։ Սարկ. աղ.։ Անյաղթ պորփ.։)


Փախստական, ի, աց

s. adj. fig.

fugitive, deserter, runaway;
fugitive, fleeing;
fleeting, transient;
— ծառայ, runaway slave;
— առնել, արկանել, հանել, վարել, տալ, to put to flight;
— լինել, գնալ, երթալ, դառնալ, անկանել, դիմել, to take to flight, to turn tail, to run away.

· Calfa

NBHL (1)

Ըմռնեցաւ ի պորտ կիտին փախստականն. (Լմբ. իմ.։)


Փաղանուն

adj.

univocal;
synonymous;
s. pl. synonyma.

· Calfa

NBHL (1)

Էակն ստուգաբար փաղանուն ոչ կարէ գոլ. վասն զի ի փաղանունսն ոչ գոյ առաւել եւ նուազ. . . եւ դարձեալ փաղանունքն հասարակաբար տան անուան եւ իրի հաղորդութիւն. իսկ էակն ոչ հասարակաբար տայ. (Անյաղթ պորփ.։)


Փաղանունաբար

adv.

cf. Փաղանունապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փաղանունաբար ստորոգին, երկակի են. են որք անուան եւ իրի տան, որպէս կենդանին՝ մարդոյն. եւ են՝ որք իրի միայն, որպէս տարբերութիւնք. (Անյաղթ պորփ.։)


Փաղանունակի

cf. Փաղանունապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փաղանունաբար ստորոգին, երկակի են. են որք անուան եւ իրի տան, որպէս կենդանին՝ մարդոյն. եւ են՝ որք իրի միայն, որպէս տարբերութիւնք. (Անյաղթ պորփ.։)


Փաղանունապէս

adv.

univocally;
synonymously.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փաղանունաբար ստորոգին, երկակի են. են որք անուան եւ իրի տան, որպէս կենդանին՝ մարդոյն. եւ են՝ որք իրի միայն, որպէս տարբերութիւնք. (Անյաղթ պորփ.։)


Փասեան

s. ornith. cf. Փասիան.

· Calfa

NBHL (1)

Զփասեան (կամ զփասիան), եւ զպոր, եւ որ այլք այսպիսիք. (Խոր. ՟Բ. 78։)


Փցուն, ցնոյ

adj. bot.

bad, useless, vile, abject, despicable;
carious, rotten.

· Calfa

NBHL (1)

Նմա՛ն է փցուն խոհակերի. (Անյաղթ պորփ.։)


Քաղրթեղ

adj.

tun-bellied.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ կունդ է (ոք իբրեւ զսոկրատ), քաղրթեղ չէ. թէ քաղրթեղ է, ուշիմ չէ (իբրեւ զնա). թէ ուշիմ գոյ, սոփոնիսկոսի որդի ոչ կարէ գոլ. (որ են յատկութիւնք սոկրատայ). (Անյաղթ պորփ.։)


Քայլափոխեմ, եցի

vn.

cf. Քայլեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զայդ տեղիդ՝ յորում կասդ այլ մի՛ եւս քայլափոխեր։ Պա՛րտ է ոճով առնել զբաժանումն, ոչ գերազանցական աշտիճանաւ քայլոփոխել. (Սարգ. յկ. ՟Զ։ Անյաղթ պորփ.։)


Քանաբար

adv.

in how many ways ?.

· Calfa

NBHL (1)

Քանաբա՞ր ասի հակադրութիւն։ Գիտացաք՝ եթէ քանաբա՛ր ասի տեսակ։ Ըզքանաբա՛րն ասել եթող. (Անյաղթ ստորոգ. եւ Անյաղթ պորփ.։)


Վերաբուսանիմ

vn.

to grow again, to be produced anew.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուստ դարձեալ երկրորդ տարակուսանս վերաբուսանին մեզ. (Անյաղթ պորփ.։)


Վերլուծական, ի, աց

adj. s.

analytic, analytical;
—ք, analytics.

· Calfa

NBHL (1)

Վերլուծականին գործ (է՝) քակտելն ինչ յայնս, յորոց եւ գոյացեալ գոյ։ Վերլուծականն ի շարադրելոցն սկսանելոյ ի պարզագոյնն երթեալ յանդի. (Անյաղթ պորփ.։)


Վերլուծութիւն, ութեան

s.

analysis.

· Calfa

NBHL (1)

Դաւթի փիլիսոփայի ներդինացւոյ վերլուծութիւն ներածութեան պորփիւրի. (Անյաղթ պորփ.։)


Վեցաբար

adv.

in six ways or manners.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպիսի կարեւոր՝ վեցաբար ասի գոլ. կամ որպէս նիւթ, կամ եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)


Վիճաբար

adv.

contentiously.

· Calfa

NBHL (1)

Որք ոչ վիճաբան ինչ ունին յաղագս այնր, թէ աստուած մարդկային իրացն հոգ տանի։ Ապա եթէ վիճաբարոք ի ներս գայցէ, զայս ասեմ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Անյաղթ պորփ.։)


Փիլիսոփայական, ի, աց

adj.

philosophical.

· Calfa


Փոխանակ

prep.

instead of, in place of;
in exchange or in return for, as a reward for;
— նորա, in his place;
— ընդ, instead of;
— զի, whereas;
for as much as, since, because;
անձն քո — անձին նորա, your life shall be surety for his;
ասել —ուրուք, to say in a person's name.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն փոխանակ փելիքսի փեստոս պորկիոս. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 27։)


Փոխանակ, ի

s. adv.

substitute;
lieutenant;
vicar;
successor;
exchange, barter, compensation;
—աւ, by turns, alternatively, reciprocally, mutually;
— արքայի, vice-roy;
— բդեշխի, vice-consul;
proconsul;
— հանդերձից, change of clothes, changes of raiment;
արարի — քո զեգիպտոս, have given Egypt as your ransom.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն փոխանակ փելիքսի փեստոս պորկիոս. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 27։)


Փոխանորդեմ, եցի

va.

to substitute, to fill or take the place of, to succeed to;
— զկեանս, to die.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յետ նորա փոխանորդեսցէ զեկեղեցին։ Քահանայք զմիմեանս փոխանորդէին վասն մահուն արգել լինելոյ։ Վնխճանի եւ փլաբիանոս. պորփիւր փոխանորդի ի տեղին. (Ճ. ՟Ա.։ Շ. բարձր.։ Սոկր.։)


Փորձիմ, եցայ

vn.

to be tried, tempted;
to try, to endeavour, to seek;
to be purified, refined.

· Calfa

NBHL (1)

Փորձին ցուցանել։ Փորձին յոռի ցուցանել զբացատրեալ սահմանդ։ Զայս տարակուսանսլուծանել փորձեսցուք. (Անյաղթ պորփ. եւ Անյաղթ արիստ.։)


Տարադատեմ, եցի

va.

to discern, to distinguish.

· Calfa

NBHL (1)

Տարադատէ, այսինքն որոշէ՝ զմասնականն ի հանրականացն։ Բանականն՝ որ տարադատէ զմեզ յանբանից. (Անյաղթ պորփ.։)


Տարադէմ

adj.

far, far off, far distant, remote;
— գնալ, դէմ եդեալ — գնալ, to go afar, abroad, to be estranged, to leave one's native land, to go from home.

· Calfa

NBHL (1)

Դէմ եդեալ տարադէմ գնացեալ՝ փախստեայ լինէին։ Դէմ եդեալ ես տարադէմ գնացի ի պորոս ատրպատականին ... Դէմ եդեալ չուէ առ թագաւորն եգերացւոց. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։)


Տարալուծական

gr.

disjunctive.

· Calfa

NBHL (1)

Կա՛մս այս՝ կամ բաղհիւսական է շաղկապ, կամ տարալուծական. (Անյաղթ պորփ. յորմէ եւ Երզն. մտթ.։)


Տարակուսեմ, եցի

va.

to cause to doubt, to create doubts, to cause doubts to.

· Calfa

NBHL (1)

Տարակուսեն ոմանք, ասելով։ Բարիո՞ք տարակուսեցին առ ամենայն. ասասցուք՝ թէ ոչ. (Անյաղթ պորփ.։)


Տարակուսութիւն, ութեան

s.

cf. Տարակուսումն.

· Calfa

NBHL (1)

Չորրորդ տարակուսութիւն հանդիպի ընդդիմակացուաց իմաստասիրութեան։ Զայս տարակուսութիւն լուծանելով ասեմք։ Որով եւ երկրորդ տարակուսումն լուծանի. (Սահմ. ՟Ա։ Անյաղթ պորփ.։)


Տարակուսումն, ման

s.

cf. Տարակոյս;
argument, objection.

· Calfa

NBHL (1)

Չորրորդ տարակուսութիւն հանդիպի ընդդիմակացուաց իմաստասիրութեան։ Զայս տարակուսութիւն լուծանելով ասեմք։ Որով եւ երկրորդ տարակուսումն լուծանի. (Սահմ. ՟Ա։ Անյաղթ պորփ.։)


Տարաձայնեմ, եցի

vn.

cf. Տարաձայնիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Տարաձայնեցի՞ն արդեօք առ միմեանս իմաստասէրքդ, թէ ոչ։ Ի սոցանէ ոչինչ տարաձայնեալ երեւի. (Անյաղթ պորփ.։ Կիւրղ. գանձ.։)

Դիտաւորութիւն առաջիկայ շարադրութեանս եւ՛ ձայնակցեալ է յոմանց, եւ՛ տարաձայնեալ է։ Տարաձայնեալ է, վասն զի եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)


Տարաձայնութիւն, ութեան

s.

dissension, disagreement, variance, discord, strife.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ յաղագս այսոցիկ տարաձայնութիւն է արիստոտէլի եւ պղատոնի. (Անյաղթ պորփ.։)


Տարբեր, ից, աց

adj. s.

different, unlike, various, diverse, dissimilar, sundry;
—ք, difference.

· Calfa


Տարբերեմ, եցի

va. vn.

to difference, to diversify, to distinguish, to vary, to change;
cf. Տարբերիմ.

· Calfa


Տարբերութիւն, ութեան

s. ast.

difference;
dissimilitude, diversity, variety, distinction, disparity;
shade;
agitation, inconstancy, wavering;
course;
վերելական —, ascensional difference.

· Calfa


Տարորոշեմ, եցի

va.

to distinguish, to separate, to divide.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ արիստոտելական բացորոշութեանց զհոմանունութիւն տարորոշեսցուք. (Անյաղթ պորփ.։)


Տարորոշութիւն, ութեան

s.

distinction, separation, division.

· Calfa

NBHL (1)

Պէտս ունիլ առ տարորոշութեան մի մի ի զանազանութեանցն։ Առ տարորոշութիւն մի՛ առցես զսեռ ըստ այլում իրի տեսակ, եւ զտեսակ սեռ, այլ նոյնպէս։ Առ տարորոշութեան՝ թէ յառաջագոյն է սեռ քան զտեսակ. (Անյաղթ պորփ.։)


Տարորոշումն, ման

s. med. secretion.

· Calfa

NBHL (1)

Պէտս ունիլ առ տարորոշութեան մի մի ի զանազանութեանցն։ Առ տարորոշութիւն մի՛ առցես զսեռ ըստ այլում իրի տեսակ, եւ զտեսակ սեռ, այլ նոյնպէս։ Առ տարորոշութեան՝ թէ յառաջագոյն է սեռ քան զտեսակ. (Անյաղթ պորփ.։)


Տափնչութիւն, ութեան

s.

flat-nosedness.

· Calfa

NBHL (1)

Զտեսակն ոչ կարեն փոխել, որ են տափնչութիւն, սպիտակութիւն. (Անյաղթ պորփ.։)


Տրամախոհութիւն, ութեան

s.

judgment, reasoning.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդհանուրքն ենթակայացեալ են ո՛չ ըստ ինքեան, այլ ի մերում տրամախոհութեանս։ Կարծիք զընդհանուրսն գիտեն՝ առանց գիտելոյ զպատճառսն, իսկ տրամախոհութիւնն ըստ պատճառացն։ Կարծիք զեզրակացութիւն միայն գիտէ. բայց միայն տրամախոհութիւն է, որ հաւաքէ (այսինքն հաւաքաբանէ). (Անյաղթ պորփ. եւ Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Տրամանկիւն

s.

diagonal.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղկանան ընդ միմեամբքն (ի ծառն պորփիւրի), եւ մի այն՝ որ ի տրամանդեանցն է. իսկ ոչ բաղկանան ընդդիմակք, եւ մի ի տրամանգեանցն ... եւ ո՛չ մի ի տրամանկեանցն, որ ասէ այլանջատական։ Յերիցն երկուքն գտանին ընդ միմեամբք, եւ մինն տրամանգիւնի. իսկ եթէ չորք են բաղկացելիք երկու տրամանգիւնիքն, եւ երկու ընդմիմիեամբքն. (Անյաղթ պորփ.։)


Տրամանկիւնի

adj.

diagonal.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղկանան ընդ միմեամբքն (ի ծառն պորփիւրի), եւ մի այն՝ որ ի տրամանդեանցն է. իսկ ոչ բաղկանան ընդդիմակք, եւ մի ի տրամանգեանցն ... եւ ո՛չ մի ի տրամանկեանցն, որ ասէ այլանջատական։ Յերիցն երկուքն գտանին ընդ միմեամբք, եւ մինն տրամանգիւնի. իսկ եթէ չորք են բաղկացելիք երկու տրամանգիւնիքն, եւ երկու ընդմիմիեամբքն. (Անյաղթ պորփ.։)


Ցան, ի, ից

s. adj. adv.

sowing;
dispersion;
cf. Ցռօտ;
scattered, disseminated, spread;
— եւ ցիր, ցիր եւ —, scattered about, dispersed every where;
here & there;
— եւ ցիր առնել, կացուցանել, սրփել, to scatter here & there, to disperse;
— աստ անդ հարցանել, to interrogate (a scholar) promiscuously.

· Calfa

NBHL (1)

Կղզիք եւ քաղաքք, որ անուանեալ կոչին սպորագէս, այսինքն ցանք ուցիրք. (Շիր. քրոն.։)


Տպաւորութիւն, ութեան

s. fig. chem.

impression, stamp, print, mark, figure, form;
impression;
— գործել յոք, to produce an impression on a person;
fixation

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի ոսկի մատանի՝ զքաջի ուրուք ունելով զտպաւորութիւն ... եւ ոմն մի այսոսիկ տպաւորութիւնս տեսեալ. (Անյաղթ պորփ.։)


Տրամաբանաբար

adv.

logically.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք աստուածաբանաբար, եւ ոմանք տրամաբանաբար (խնդիր յուզեն). արդ ասէ, թէ ասուածաբանաբար ոչ կամիմ խնդրել, այլ՝ տրամաբանաբար։ Տրամաբանաբար է յորժամ խնդրեմք, եթէ հոմանունք իցեն բարբառքն ... Տրամաբանաբար աստանօր զբանականն կոչէ. (Անյաղթ պորփ.։)


Տրամաբանական, ի, աց

adj.

logical.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջիկայ շարագրութիւնս պիտանացու է ի տրամաբանական հնարս։ Տրամաբանական այն է, յորժամ ոմն հարցանէ, եւ ոմն ասէ։ Չորք գոն տրամաբանական հնարք, բաժանականն, սահմանականն, ապացուցականն եւ վերլուծական. (Անյաղթ պորփ.։)


Տրամաբանութիւն, ութեան

s.

logic;
սուտ —, paralogy.

· Calfa

NBHL (1)

յայտ առնէ ի փիլիպպէի տրամաբանութեանն. (Անյաղթ պորփ.։)


Տեսակարարեմ, եցի

va.

to specify.

· Calfa


Տեսաւորութիւն, ութեան

s.

theory;
vision;
the eyes;
interview.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հետակայում տեսաւորութեան (կամ տեսութեան) ուսցուք։ Պղատոնական տեսաւորութիւնք խորինք եւ դժուրաք. (Սահմ. ՟Ա։ Անյաղթ պորփ.։)


Տեսութիւն, ութեան

s.

sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.

· Calfa

NBHL (1)

Պիտանացուի ելոյ սոցայցն տեսութիւն։ Առաջիկայ տեսութիւն ... Խորագոյնս ասել ըստ տեսութեան ոչ կամիմ. (Պորփ.։ Անյաղթ պորփ.։)


Տի

int. conj.

cf. Տիք;
come now! come on! courage! — նա, rather, it is better;
moreover;
տի՜նա, cf. Տի՛.

· Calfa


Տեսակ, աց

s. gr. adj.

species;
sort, kind, race;
fashion, manner, way;
form, figure, appearance, look;
sight, countenance, aspect, air;
image, idea;
dress, costume;
form, species;
visible;
հաղորդել կրկին —աւ, to receive the Communion in both kinds;
սեռ՝ կենդանի, — մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական, genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդ միմեամբք տեսակ ասի, որ եւ տեսակ կարող գոյ գոլ եւ՛ սեռ. (զոր օրինակ թռչուն է տեսակ կենդանւոյ, եւ սեռ ամենայն թեւաւորըաց կամ հաւըուց). (Անյաղթ պորփ.։)

Նիւթ եւ տեսակ գոյացուցիչք են բնականաց։ Տեսակ ասի եւ կերպարան. (Անյաղթ արիստ. եւ Անյաղթ պորփ.։)