Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Գաւառական, ի, աց

See full entry →

adj.

provincial;
native.

NBHL (1)

Բազումք ի գաւառականաց վկայէին։ Զբուն գաւառականօքս զանցուցանեմք. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Գաւիթ, ւթի, ւթից, ւթաց

See full entry →

s.

vestibule, court, forecourt, porch, portico, —, — ոչխանրաց, sheepfold, sheepcote;
— եկեղեցւոյ, parvise.

NBHL (1)

Գաւիթ տանն արքունի։ Գաւիթ թագաւորին։ Կոխել զգաւիթս իմ մի յաճախէք։ Նստէր արտաքոյ ի գաւթին։ Գաւիթ քահանայապետին։ Զգաւիթն՝ որ արտաքոյ տաճարին.եւ այլն։


Գբայաթ

See full entry →

s.

home, house.

NBHL (1)

Բառ անյայտ՝ որպէս տուն, բնակարան. (զոր իմաստակ գրիչն գրէ՝ պալատ. )


Գգուեմ, եցի

See full entry →

va.

to caress, to cajole, to coax, to fondle, to flatter, to cocker, to dandle.

NBHL (1)

Ի գիրկսն սիմէոնի գգուեցաւ։ Գգուես սիրով աղաւնակերպ. (Շար.։)


Գեզ

See full entry →

s.

slit, rent, stain, mark

NBHL (1)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Գեզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գեզ.

NBHL (1)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Գելոց, աց

See full entry →

cf. Գելարան.

NBHL (1)

Եւ ընդ գելոց գելարանին՝ զիմ ճմլեսցես սիրտս առ բարին. (Յիսուս որդի.։)


Գելում, ելի, ելայ

See full entry →

va.

to tighten. fo press, to close;
to wring, to distress.

NBHL (4)

ԳԵԼՈՒՄ գելի, Գելանիմ, գելայ. στρεβλόω Torqueo, contorqueo, distorqueo, στρέφω flecto, σπαράσσω lactero Արգելուլ եւ գալարել ի կապանս. պրկել. ոլորել. ճնշել. ճնլել զմարմինն կամ զսիրտն։ տրորել, ճզմել, սըխմել. գըսգըվրագ պաղլամագ, սըգմագ, ինճիթմեք.

Սիրտ իմ գելու։ Սիրտ իմ գելաւ յիս. (Երեմ. ՟Դ. 19։ Ողբ. ՟Ա. 20։)

Զսիրտ իմ գելու, եւ զորովայն իմ գալարէ. (Եփր. խոստով.։)

Գելոյր եւ տապալէր երկդիմի մտօք (որպէս օձ գալարեալ). (Եղիշ. ՟Բ։)


Գեհեն, ենի

See full entry →

s.

gehenna, hell.

NBHL (1)

γεέννα Gehenna Բառ եբր. կեէննօմ. այսինքն վիհ ենոմայ, կամ ձոր տրտմութեսն, ուր իսրայէլացիք զորդիս իւրեանց ընդ հուր սնցուցանէին. ուստի ի նոր կտ. վարի որպէս Հնոց անշէջ, այն է Դժոխք. ճէհէննէմ, ճէհիմ, հէճիմ, եւ վէյլ (իբր վիհ, ձոր)


Գեղազարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to ornament, to embellish.

NBHL (1)

Հռիփսիմէ գեղազարդեալ կուսից պարծանք. (Շ. տաղ.։)


Գեղազարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

embellishment.

NBHL (1)

Մատռուակացն գեղազարդութիւն։ Փառք եւ գեղազարդութիւն։ Որ ի նմա խնդութիւն՝ հարսանեաց նմանեցաւ, եւ գեղազարդութիւն ժառանգողացն՝ արեգական. (Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. իմ.։)


Գեղաղէշ

See full entry →

adj.

pretty, genteel, charming.

NBHL (1)

Գեղաղէշ երեսս ունիմ, եւ կամ ընչաւէտ եմ. (Կանոն.։)


Գեղապաճոյճ

See full entry →

adj.

well adorned, adjusted, compounded;
embellished, decorated;
— զարդարել, to embellish;
to adorn, to decorate.

NBHL (1)

Պաշտել զգեղապաճոյճ պատկերն. (Լմբ. իմ.։)


Գեղապանծ

See full entry →

adj.

glorious, graceful, charming, superb, excellent.

NBHL (1)

Գեղապանծ եղեր ի գեղ քո. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 15.) իմա, պանծանօք վստահեցար։


Գեղապարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to dance prettily;
to advance excellently.

NBHL (1)

Պանդուխտ է իմաստակութիւն, եւ ի ձեռն ներշրջանակացն գեղապարէ։ Ի ներշրջանական խրատն բազում ինչ գեղապարիցէ այր առաքինի։ Որք ուղիղ խղատուք գեղապարեցին. (Փիլ. լին. ՟Գ. եւ ՟Դ։ Զգեղապարելն ուսեալ ներշրջանակացն. Յհ. իմ. ատ.։)


Գեղապարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dance or agreeable movement of the feet.

NBHL (1)

Իմանալի գեղապարութեամբ զեռահիւսակ սրբասացութիւնս յօրինէ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Գեղգեղանք, նաց

See full entry →

s.

modulation, melody, trill, shake, quaver.

NBHL (1)

Գութ գեղգեղանացս յօրհնութեան իբրեւ վարդապետ իմն լինի ածել յուղղութիւնս. (Ոսկ. ես.։)


Գեղգեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to trill, to modulate, to quaver, to shake, to sing agreeably.

NBHL (1)

Զարմանալ պարտիմք ընդ քաղցրանուանդ բարբառ, զոր գեղգեղեալ յօրինէ ճպուռն։ Անդադար գեղգեղէ զբարբառն առաւել քանզերգս արուեստականաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Գեղեցկագոյն

See full entry →

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

NBHL (2)

Գեղեցկագոյնք էիցս արեգակն եւ լուսին։ Զի՞նչ է գեղեցկագոյն՝ քան զպաշտօն աստուծոյ միաբան յամենեցունցն կատարիլ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

Ձեւացոյց տեսակաւ եւ թւովք, ըստ որում հնար էր, քաջ գեղեցկագունիւք. (Պղատ. տիմ.։)


Գեղեցկագործ

See full entry →

adj.

who works well;
done or composed elegantly.

NBHL (1)

Գեղեցկագործ մատեան. (Յհ. իմ. ատ.։ Այլ ի կրկին միտս մարթի բերիլ ասելն.)


Գեղեցկադէմ

See full entry →

adj.

well looking, handsome, graceful.

NBHL (1)

καλοπρόσωπος, καλλίμορφος formosus Գեղեցիկ դիմօք։ (Նիւս. կուս.։)


Գեղեցկակերպ

See full entry →

adj.

well shaped, handsome, graceful.

NBHL (1)

Տարերց գեղեցկակերպից երկիր պագանել. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Գեղեցկահրաշ, ի, ից

See full entry →

adj.

charming, astonishing, wonderfully fine or handsome.

NBHL (1)

Զիմածին գեղեցկահրաշ զարմ գթով սնուցանէի. (Պիտ.։)


Գեղեցկաձայնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

euphony, good voice, sweet sound.

NBHL (1)

Կատարելով իմն եւ ըռնգացն առ ի գեղեցկաձայնութիւն ինչ, կամ ի չարաձայնութիւն. (Նիւս. բն.։)


Գեղեցկաձեւ

See full entry →

adj.

of fine form.

NBHL (1)

Զօրէն գեղեցկաձեւ կամարի յարմարեալ ծայրիւքն առ միմեանս. (Պիտ.։)


Գեղեցկամարմին

See full entry →

adj.

of a fine form or shape, handsome, well shaped.

NBHL (1)

Յազատատոհմիկ գաւառաց (իմա՛ գաւառականաց) եւ ի գեղեցկամարմնոց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Գեղեցկանուագ

See full entry →

adj.

that sings, that is sung agreeably, sweet, harmonious.

NBHL (1)

Կցուրդս գեղեցկանուագս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Գեղեցկապէս

See full entry →

adv.

very well, prettily, divinely, elegantly.

NBHL (1)

Գեղեցկապէս յարդարել. ստեղծուլ. յօրինել. կարգել. օրինադրել. կեալ. գահնկալել. խոստովանել. խորհրդածել. իմանալ կամ դատել. միաւորիլ. եւ այլն. (Խոր.։ Փարպ.։ Աստուածութեամբ։ Փիլ.։ Յհ. կթ.։ Աթան.։ Կամրջ.։ Շ. բարձր.։ Յհ. իմ.։)


Գեղեցկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

beauty, charms, graces, delicacy, gentility, decency, neatness, elegance;
ornament, enamel, flower, embellishment, bloom;
— տեղւոյ, amenity.

NBHL (2)

Գեղեցկութիւն հասակի, դիմաց, երկրի, քայռամանեկի. (Խոր.։ Եղիշ.։ Յհ. իմ.։)

Գեղեցկութիւն վարդապետութեան, կամ մտաւորաց։ Գեղեցկութիւնք ի վանս. իբր լաւութիւն, բարեկարգութիւնք. (Իգն.։ Եզնիկ.։ Վրք. հց. ՟Բ։) (Յն. գալլօս, է նոյն ընդ հյ. ձայնիս գեղ. այլ ոմանք ի յունաց ստուգաբանութեամբ իմա հանեն ի ձայնէս գալէօ, որ է կոչել, ըստ առածի արիսպագացւոյն.


Գեղձամ, ացայ

See full entry →

vn.

to desire, to wish, to be inclined, moved, to grow tender.


Գեղձումն, ման

See full entry →

s.

strong or intense desire, eagerness, wish, longing.

NBHL (1)

Բարեկամացս գեղձումն այսքան փղձկի ի դորա ողորմելիսդ՝ որ վասն իմ, կերպարանք. (Լմբ. պտրգ.։)


Գեղմն, ղման

See full entry →

s.

fleece, wool.

NBHL (1)

Գեղմն իմանալի, զոր ետես գեդէովն։ Գառինքն օրինականք ... ետուն մեզ զգեղմն ընդունիչ զցօղն երկնային. (Շար.։)


Գեղցեմ, եցի

See full entry →

vn.

to modulate the voice.


Գեղօն, ից

See full entry →

s.

dancing music;
dancing with singing;
pomp, show.

NBHL (1)

Միթէ ի գեղօ՞ն (կամ ի գեղաւ) յառնիցես, եւ ի ցոյց շպարիցի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը.) յն. մի բառ, իբր պաճուճանք հանդիսի։


Գետահետեմ, եցի, տեալ

See full entry →

va. vn.

to make flow like a river;
to flow like a river.

NBHL (1)

Գետահետեա՛ զյորդահոս իմաստութիւն քո ի սիրտս մեր. (Ճ. ՟Ժ.։)


Գետնաթաւալ

See full entry →

adj.

that rolls on the ground.

NBHL (1)

Գետնաթաւալ եւ փրփրերախ՝ դիւին խոնարհեալ երկիր պագանեն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Գետնամուտ

See full entry →

adj.

that sinks, hides it self under the earth.

NBHL (1)

Ի գետնամուտ եւ ի վիմադարան գազանաց ... ստեւք ասրէից. (Նար. մծբ.։)


Գետնանախանձ, ից

See full entry →

adj.

that loves the ground, that stretches it self on the ground;
attached to the vanities of the world, secular, mundane;
low, vile.

NBHL (1)

Ի նուաստագունիցն եւ ի գետնանախանձից ի վեր ամբառնա։ Նուաստից եւ գետնանախանձաց իմաստից. (Նիւս. կուս. եւ Նիւս. երգ.։)


Գետնաշարժ, ից

See full entry →

s.

earth-quake.

NBHL (1)

Իբրու ոչինչ տակաւին ոտից գոլով պիտոյից՝ յանոտս սոքա եւ գետնաշարժս առ երկրաւ ծնան. (Պղատ. տիմ.։)


Գետնափոր

See full entry →

adj.

hollowed;
subterraneous.

NBHL (2)

Որ գետնափոր (գուցէ՝ գետնափորձ) գտանիցէ քան զնոսա (զմեղուս) իմաստուն. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Է.) յն. երկրաչափ։

Անդ տեսանիցես տաղաւարս եւ գետնափորս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։) յն. καταγώγιον diversorium


Գետնաքարշ

See full entry →

adj.

that crawls on the ground, creeping;
mundane;
vile, low;
— տանել, to drag on the ground;
— լինել, cf. Գետնաքարշիմ.


Գերաբուն

See full entry →

adj.

supernatural;
sublime, excellent, divine.

NBHL (1)

Ելցես յիմաստըս գերաբունս. (Շ. այբուբ. ՟Գ։)


Գերագոյակ

See full entry →

cf. Գերագոյ.

NBHL (1)

ԳԵՐԱԳՈՅԱԿ եւ ԳԵՐԱԳՈՅԱԿԱՆ. Գերագոյ. եւ Սեպհական կամ գերագոյակն երրորդութիւն ունին զհայեցուածս անլոյծ պնդութեամբ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Գերադրական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

superlative.

NBHL (2)

Զմեծութիւն քո, զիմանալին եւ զանապատումն զգերադրական շնորհն. (Համամ առակ.։)

ԳԵՐԱԴՐԱԿԱՆ ՄԱՍՆԻԿ ասի առ քերականս ըստ յն. դադօս կամ սդօս, եւ լտ. սիմուս կամ իմուս, յանգ ածականաց. որ չիք ի մեզ, այլ վարեմք զբաղդատականն, գոյն, կամ յառաջոյ դնեմք, եւ՛ս, ամենա. գեր. եւ այլն. (ռմկ. է՛ն մէնծը, էն պզտիկը) (Թր. քեր.։)


Գերադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to elevate, to prefer;
to augment, to benefit.

NBHL (1)

Ասիմ կենդանի (ըստ սեռին), եւ գերադրիմ ի վերինսն (որպէս բանական ըստ տեսակին). (Համամ ի քեր. երզն.։)


Գերադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

elevation, sublimity;
preference;
excellence, advantage.

NBHL (1)

ὐπέρθεσις transpositio, abundantia, excellentia Վերադրութիւն. յաւելուած, առաւելութիւն, յարդարութիւն. եւ Գերազանցութիւն. (Փիլ. իմաստն.։ Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Գերազարդ

See full entry →

adj.

well ornamented, rich, superb.

NBHL (2)

գերազարդ միտ, նմանութիւն։ Գերազարդիցն տռփմանց գիտութիւնք։ Խորհրդոց գերազարդից թաքնութեանց տեսութիւնիս. (Դիոն.։ ուր Մաքսիմոս միշտ մեկնէ գերակարդ, եւ գերաշխարհիկ։)

Գերազարդիցդ հանդիսարան. այսինքն՝ իմանալեաց աշխարհ. (Բենիկ.։)


Գերակայ, ից

See full entry →

adj.

eminent, pre-eminent, supreme.

NBHL (4)

Ըստ գերակայ իւրում ճոխութեան։ Զրկեալ ի գերակայ բարեացն. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. եկեղ.։)

Հանէ յիմաստըս գերակայ. (Շ. այբուբ.։)

Ի գերակայիցս զնոցա յանդիմանել զաննզգամութիւն. (Աթան. ՟Ժ՟Բ։)

Վերնատունկ իմն է առաքինութիւն, եւ ի գերակայսն հայի. (Նիւս. երգ.) իմա՛ ըստ յն. ի գեր ի վերոյսն։


Դառնահոտ

See full entry →

adj.

that stinks.

NBHL (1)

Իբրեւ զդառնահոտ ծծումբ ի քիմս քո ծանրանան. (Կլիմաք.։)


Դառնաճաշակ

See full entry →

cf. Դառնահամ;
— լինիմ, to taste gall or anything bitter.