Definitions containing the research սեպ : 644 Results

Մանանեխ, ի

cf. Մանանիխ.

· Calfa

NBHL (1)

Արկին ընդ ըռնկունս նորա տրորեալ մանանեխ քացախով. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ժ՟Թ.։)


Մանկական, ի, աց

adj.

infantile, puerile, childish.

· Calfa


Մանկատիպ

adj.

young.

· Calfa

NBHL (1)

Խնամեաց ի նա (ի կոյսն իրայիտա), զի յոյժ մանկատիպ էր, եւ գեղեցիկ տեսլեամբ. (Հ=Յ. եւ Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ի՟Գ.։)


Հոռի

s.

the second month of the ancient Armenian calendar.

· Calfa

NBHL (1)

Հոռի, զի հորեն երկրագործք եւ մշակք, զցորեան ի զգինի ի շտեմարանս ժողովելով. որ ըստ իմիք յարմարի անշարժ տոմարի յայսմաւուրաց, կամ ժամանակի թարգմանչաց, ըստ որում հոռին պատասխանէ կէս մի սեպտեմբերի, եւ կէս մի հոկտեմբերի։


Հոռոմ, ի, ոց

s. adj. roman, latin;
greek.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈՌՈՄ ῤωμαῖος romanus, romaeus. գրի եւ ՀՈՌՈՎՄ. իբր Հռոմ, այսինքն Հռովմայեցի. սեպհական կոչումն լատին ազգի իտալացւոց բնակելոց ի հռովմ քաղաքի եւ ի սահմանս նորա. այլ ի փոխադրիլ կայսրութեան ի բիւզանդիոն՝ յոյնք եւս սկսան ի նոյն անուն կոչիլ.


Հպարտական, ի, աց

adj.

vain-glorious, boastful.

· Calfa


Հռետորական, ի, աց

adj.

rhetorical, oratorial.

· Calfa


Հսկայական, ի, աց

adj.

giant's, giant-like, gigantic.

· Calfa

NBHL (1)

Սկայական. սեպհական սկայից.


Հրանիւթեայ

cf. Հրեղէն;
— փոշի, gunpowder.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՐԱՆԻՒԹԱԿԱՆ ՀՐԱՆԻՒԹԵԱՅ. Հրանիւթ. եւ սեպհական հրանիւթից, այսինքն հրեշտակաց.


Հրեշտակական, ի, աց

cf. Հրեշտակային.

· Calfa


Հրէական, ի, աց

adj.

jewish, hebrew, judaical;
— օրէնք, the jewish law;
— հնութիւնք, judaical antiquities.

· Calfa


Հրիտակ, աց

s.

inheritance;
legacy, bequest, gift by will, endowment;
— առնել, to bequeath.

· Calfa

NBHL (1)

Ինչք սեպհական թողեալք կտակաւ ի ժառանգութիւն. ... յն. խրի՛մադա. պրս. խրիյտէ, խրիտ. լտ. հէրէտիդաս կամ լէկադում.


Հինգհեգեան

adj.

pentasyllabic.

· Calfa

NBHL (1)

Չորեքհեգեան, կամ հինգհեգեան լիցի անուն։ Թէեւ չորեքհեգեան կամ հինգհեգեան լիցին անուանքն. որպէս յովսեպոս (ի-օ-սիբ-բօս), կղաւդիոս (գլա-իւ-տի-ա-նօս). (Թր. քեր.։)


Հիւսիսական, ի, աց

cf. Հիւսիսային.

· Calfa


Հմայական, ի, աց

adj. s.

cf. Դիւթական;
—ն, cf. Դիւթութիւն.

· Calfa


Հոգեկան

adj.

spiritual, incorporeal;
psychical.

· Calfa


Հոգեմատեան

adj.

written by inspiration of the Holy Ghost.

· Calfa


Հողակալ, աց

s.

land-holder.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ունի զհող ինչ սեպհական. տէր գետնոյ. հողին տէրը.


Հողային

chem.

cf. Հողեղէն;
humic;
որդն —, earth-worm, mawworm.

· Calfa

NBHL (1)

χοϊκός terreus, pulvereus γεώδης terrenus. Հողական. սեպհական հողոյ, երկրի. եւ Հողանիւթ. հողատեսակ. հողեղէն. եւ Որ զեռայ ի հող.


Հեթանոսական, ի, աց

adj.

heathenish, pagan, gentile.

· Calfa


Հերեսիութիւն, ութեան

s.

cf. Հերեսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵՐԵՍԻՈՏՈՒԹԻՒՆ կամ ՀԵՐԵՍԻՈՒԹԻՒՆ. ՀԵՐԵՍՈՒԹԻՒՆ եւ կամ ՀԵՐԻՍՈՒԹԻՒՆ. Բառ յն. է՛րէսիս αἴρεσις haeresis. որ ասի ի մեզ եւ ՀԵՐՁՈՒԱԾ, իբր Հերետիկոսութիւն. յարումն եւ յամառութիւն ի սեպհական եւ ի մոլար կարծիս ընդդէմ հաւատոյ. աղանդ.


Հերեսութիւն, ութեան

s.

heresy.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵՐԵՍԻՈՏՈՒԹԻՒՆ կամ ՀԵՐԵՍԻՈՒԹԻՒՆ. ՀԵՐԵՍՈՒԹԻՒՆ եւ կամ ՀԵՐԻՍՈՒԹԻՒՆ. Բառ յն. է՛րէսիս αἴρεσις haeresis. որ ասի ի մեզ եւ ՀԵՐՁՈՒԱԾ, իբր Հերետիկոսութիւն. յարումն եւ յամառութիւն ի սեպհական եւ ի մոլար կարծիս ընդդէմ հաւատոյ. աղանդ.


Հրոս, ի, իւ

s.

militia men, troops;
military banditti, horde;
band, gang, crew;
scout, rover, robber, plunderer;
cf. Կաւատ.

· Calfa


Ձաղկեմ, եցի

va.

to beat, to whip, to flog, to lash, to scourge, to flagellate, to discipline.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձեալ ձաղկեցին զսուրբն, եւ արկին ի բանտ։ Փոկովք ձաղկեցին զկուրծսն. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Գ. Հ=Յ. սեպտ. ՟Ժ՟Բ.։)


Ձեռական, ի, աց

adj.

by hand, manual;
subject, submissive;
own, proper.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԵՌԱԿԱՆ. ὐποχειριός qui sub manibus est, tractabilis եւ alumnus ἵδιος proprius. Որ է ընդ ձեռամբ. որպէս ձեռասուն ոք, եւ որպէս սեպհական, իւրական. ձեռաց տակը եղածը, ունեցածը.


Ձեռակերտ, աց

adj. s. fig.

made with the hand, manufactured;
manufacture;
creature;
building, town built by oneself;
farm;
craft, calling;
— իւր, the work of his own hands.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԵՌԱԿԵՐՏ ա. իբր Ձեռակերտական. արհեստական. նիւթական. եւ Ձեռական. սեպհական. ինքնակամ. եւ Աշխատաւոր ձեռօք. ձեռագէտ. արուեստաւոր.


Ձեր, ոց, րմէ

pron.

adj. poss. your;
ոչ խնդրեմ ինչ զ—, I do not require anything of yours;
—ն, yours.

· Calfa

NBHL (1)

(գերան. ա. ի գոյակ. Դուք, ձեր) ὐμέτερος, ὀ, ἠ, τὸ ὐμῶν vester, -tra, -trum. Որ ինչ ձեր է. ձեզ սեպհական. ձերային. ձերոյին. ձերը.


Ձիւնածեծ

adj. vn.

snow-beaten;
— լինել, to snow-ball.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիւնածեծ եւ բքալլուկ ժուժկալեալ. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ա.։)


Ձկնորսական, ի, աց

adj.

belonging to a fisherman, piscatory, fishing.

· Calfa


Ձմերային, այնոյ, ոց

adj. s.

wintry, hibernal, winterly;
—յին ձգի գիշերք, the long winter evenings;
cf. Ձմերանի.

· Calfa


Յաբեթական, ի, աց

cf. Յաբեթեան.

· Calfa


Յաբեթեան

adj.

of or belonging to Japheth;
Armenian;
— տոհմ, the Armenian nation, the Armenians.

· Calfa


Յակովբեան

adj.

of Jacob or James.

· Calfa


Յանգուցանեմ, ուցի

va.

to draw on, to win, to attract, to charm, to captivate, to reconcile, to conciliate, to appease, to calm;
to conclude, to terminate, to finish;
յինքն — զսիրտս, to steal hearts, to win, to conciliate;
յինքն — զոք, to win or bring over.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՆԳՈՒՑԱՆԵՄ ՅԱՆԿՈՒՑԱՆԵՄ. ἱδιοποιέω proprium facio, vendico, concilo ἑπάγω, προσάγομαι attraho եւ այլն. Յանկեցուցանել. յարեցուցանել. տալ յանկչել. յանգել յինքն կոյս. յինքն ձգել. գրաւել. սեպհականել.


Յիմարական, ի, աց

adj.

insensate, foolish.

· Calfa


Յիշատակագրութիւն, ութեան

s.

commentary, memoir, annals.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս խօսի Յովսեպոս ի ժամանակս յիշատակագրութեան իւրոյ. (Զքր. կթ.։)


Յորսայս

adv. fig.

supinely, with one's face upward, lying on one's back;
backwards;
— զարկուցանել, to hurl or throw backwards, to overthrow, to upset, to throw down on the back, to stretch on the earth;
— կալ, խաղալ, to lie down prone, flat on the face, to stretch at one's whole length;
to fall backwards;
— կալ, լինել, to be idle, negligent, neglectful, to stand with folded arms;
պրկել ի —, to throw down and hind strongly;
— անկանիլ, to fall on one's back, backwards;
— կացի ի դալարւոջ, I stretched myself on the grass;
յինքն —եալ անկանիլ, to recede, to flow back;
մինչեւ յե՞րբ —եալ կաս ոʼվ վատ, how long wilt thou sleep, o sluggard ?

· Calfa

NBHL (1)

Պրկեցին ի յորսայս, եւ փոկով ձաղկեցին զկուրծսն. (Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ժ՟Ա.։)


Յունական, ի, աց

adj.

Greek;
— հուր, greek fire;
— ոճ, grecism;
վարել զոճ —, to grecize, to grecianise, to render greek.

· Calfa


Նախախնամական, ի, աց

adj.

provident, careful.

· Calfa


Նախարարական, ի, աց

adj.

lordly, seignorial, princely.

· Calfa


Նախնական, ի, աց

adj.

primitive, ancient;
primordial, primitive (soil);
— թիւ, primary number.

· Calfa


Նահապետական, ի, աց

adj.

patriarchal.

· Calfa


Նամակակիր

s.

letter-carrier, postman, messenger, courier, post.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակ զոմն նամակակիր ի սեպհականն իւր հայրենական գաւառն առաքեաց. (Նար. խչ.։)


Նաւական, ի, աց

adj.

naval;
nautical;
— զօրութիւն, sea-forces, marine, navy;
— գիտութիւն, navigation, art of sailing.

· Calfa


Նաւակոծութիւն, ութեան

s.

shipwreck.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նաւակոծութիւն անկեալ՝ հանին զնա ալիք ծովուն ի ցամաք. (Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ի՟Զ.։)


Նափորտ, ի, ամբ, ունք

s.

cloak, mantle;
monk's long mantle;
cope, chasuble.

· Calfa

NBHL (1)

Իջեալ նափորտամբն (իբր շապկաւ կամ կտաւով) միայն, եւ հողաթափովն՝ եկաց ի վերայ հանդերձին։ Զնափորտն իւր արարեալ պատան՝ զսպեաց. (Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ի՟Զ. եւ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ի՟Թ.։)


Յատկաբար

adv.

properly, specially, particularly, expressly, precisely.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՅԱՏԿԱՊԷՍ. ἱδίως, ἱδικῶς, εἱδικῶς proprie, speciatim. Յատուկ եւ սեպհական օրինակաւ. տիրապէս. մասնաւորապէս, որոշակի.


Յատկական, ի, աց

adj.

cf. Յատուկ.

· Calfa

NBHL (1)

ἱδικός, εἱδικός, ἱδιάζω, -ουσα, -ον proprius, specialis, privatus. Յատուկ. սեպհական. առանձնական. իւրական. մասնաւոր.


Յատկանամ, ացայ

vn.

to be appropriated, separated, distinguished.

· Calfa

NBHL (1)

Որոշիլ որպէս յատուկ եւ սեպհական. սեփականիլ. եւ տիրապէս եղանիլ.


Յատկեղ

adj.

own, essential.

· Calfa

NBHL (1)

ἱδιότατος, εἱδικώτατος propriissimus, specialissimus. որ եւ ՅԱՏԿԱԳՈՅՆ. Կարի յատուկ. տիրապէս սեպհական. որպէս մարդոյ՝ բանականն.