Definitions containing the research ոյն : 10000 Results

Ելումն, ման

See full entry →

s.

proceeding, emanation, birth, emission.

NBHL (1)

Զոգւոյ ելումն արգելուլ ի մարմնոյն. (Խոսր.։)


Եկ

See full entry →

s.

act of coming, arrival.

NBHL (1)

Օրէն մի եւ նոյն կացցէ բնակին եւ եկին, որ գայցէ մերձենալ ի ձեզ։ Եկաց յարելոց ի ձեզ։ Յեկացն յարեցելոց ի նոսա ի մէջ իսրայէլի։ Հրէայք, եւ եկք նոցուն։ Զնիկողայոս զեկն անտիոքացի, եւ այլն։


Եկ, աց

See full entry →

s. adj.

alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.

NBHL (1)

Օրէն մի եւ նոյն կացցէ բնակին եւ եկին, որ գայցէ մերձենալ ի ձեզ։ Եկաց յարելոց ի ձեզ։ Յեկացն յարեցելոց ի նոսա ի մէջ իսրայէլի։ Հրէայք, եւ եկք նոցուն։ Զնիկողայոս զեկն անտիոքացի, եւ այլն։


Ե՜կ

See full entry →

int.

come on!come now!

NBHL (1)

Օրէն մի եւ նոյն կացցէ բնակին եւ եկին, որ գայցէ մերձենալ ի ձեզ։ Եկաց յարելոց ի ձեզ։ Յեկացն յարեցելոց ի նոսա ի մէջ իսրայէլի։ Հրէայք, եւ եկք նոցուն։ Զնիկողայոս զեկն անտիոքացի, եւ այլն։


Եկելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Եկաւորութիւն.

NBHL (1)

Աստուածեղէն հոգւոյն եկելութեանն. (Տօնակ.։)


Եղանակ, աց

See full entry →

s. mus. gr.

mode, modification;
form, formule, make, manner, way;
sort, kind, quality, condition, conduct;
means, expedient;
turn, trick;
air, tone, modulation;
time, measure;
mood;
— տարւոյ, season;
անգործ —, dead season.

NBHL (1)

Զնոյն իսկ զքերթողն քերթուածօքն զուարճացուցանէ՝ եղանակաւ, եւ կամ դաշամբ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Եղանիմ, եղէ, եղեայ

See full entry →

vn.

to be become, to be created;
to happen;
— ուրեք, to sojourn;
— ընդ կնոջ, to know a woman;
եղիցի լոյս եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
եղիցի եղիցի, amen, so be it, be it so;
մի եղիցի, God forbid!

NBHL (1)

Որոց ծնունդքն ի միում ժամու չէին, եւ մահքն ի միասին եղանին։ Արժանի եղայ խորհրդոյն. (Եզնիկ.։)


Եղարամայր

See full entry →

cf. Եղերամայր.

NBHL (1)

Զեղարամարս զառաջնորդս կոծոյն։ Եղարամարքն եւ ձայնարկուք. (Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)


Եղբայրակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraternity, brotherhood;
fellowship

NBHL (1)

Անհաւատագոյն քան զհնդեսին եղբայրակցութիւնս այնր մեծատան. (Նար. ՟Կ՟Դ։)


Եղբայրատեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

hatred, ill will towards a brother.

NBHL (1)

Եղբայրատեցութիւնն վերագոյն յանցանք են քան զամենայն յանցանս. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Եղբայրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraternity;
brotherhood

NBHL (1)

Զնոյն անցս չարչարանաց եղբայրութեան ձերոյ. (՟Ա. Պետ. ՟Ե. 9։)


Եղեգնաձեւ

See full entry →

adj.

in the form of a cane.

NBHL (1)

Ուղղագոյն յարմատոյն եղէգնաձեւ ի վեր ընթանալով ցօղուն շուշանին. (Նիւս. երգ.։)


Եղելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Եղանութիւն.

NBHL (2)

Լինելութիւն երկնի եւ երկրի ... եղելութիւն լուսոյն. (Արշ. ՟Գ։)

Եթէ անեղութիւնն էութիւն է, հարկ եղիցի եւ եղելութեանն էութիւն. եւ եթէ երկոքեան էութիւնք են, ո՛չ եղիցի ներհական անեղութեանն եղելութիւն, այլ՝ նոյն. քանզի ո՛չ է ներհական էութիւն՝ էութեան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Եղերական, ի, աց

See full entry →

adj.

mournful, dismal, dreary;
lamentable, plaintive;
tragic;
— կատակերգութիւն, tragi-comedy;
— վախճան, մահ, tragic end or death;
— տեսիլ, tragic, sad spetacle, tragedy.

NBHL (1)

Կային աննըւազ, բաց ի միոյն եղերական անձին, անձին եղկելոյ տարամերժեալ ի բաղանիս յընթացս. (Շ. տաղ. քառասնից։)


Եղերերգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

funeral song;
elegy.

NBHL (1)

Զնոյն ձայն կրկնակական եղերերգութեան լալեաց բազմութեան. (Նար. ՟Խ՟Է։)


Եղէգ, եղեգի

See full entry →

s.

endive, succory.

NBHL (1)

ԵՂԷԳ πικρίς (որպէս եւ եբր. մէրօրիմ. այսինքն դառն ինչ) amarigo, herba vel lactuca amara, cichorium sylvestre գրի եւ ԵՂԷԳՆ. Դառնիճ. դառն հազար. նոյն ընդ Եղերդ կամ ընդ եղերդակ վայրի.


Եղծ

See full entry →

s. adj. adv.

destruction;
refutation;
spoilt, corrupted, misshapen, bad;
— զեղծ, disorderly, confusedly.

NBHL (1)

Արդ այսոքիւք որպէս առասպելաւ այժմիկ ասացեալքս են եղծք, սակայն արիագոյնք (այսինքն լաւք). (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Եղծանեմ, եղծի

See full entry →

va.

to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.

NBHL (2)

Գուցէ եղծանիցեմ զժառանգութիւն իմ։ Մի՛ եղծցես զանուն իմ ի տանէ հօր իմոյ։ Կազմելով կամէր տէր եղծանել զնոսա։ Եղծանելով եղծցես զնոսա։ Յո՛ր կողմ եւ դարձցի ամպարիշտն, եղծանի։ Եղծաւ գեղ կանանց։ Գոյն երեսաց քոց մի՛ եղծցի։ Մի՛ եղծանիցի հրաման մարաց եւ պարսից.եւ այլն։

Ոչ եղծանես, այլ գրես։ Գրիմ, եւ իսկոյն եղծանիմ։ Զգրեալս եղծի։ Զգովեստն առ աստուած եղծի։ Եղծայ, զեղծայ. (Նար.։)


Եղկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

misfortune, misery, disaster, calamity;
lukewarmness.

NBHL (1)

Եղկութեամբ, որ ործացուցիչ է, եւ ի փսխելն պատեհագոյն. (Մագ. ՟Բ։)


Եղնգնաքար, աց

See full entry →

s.

onyx, sardonyx.

NBHL (1)

ԵՂՆԳՆԱՔԱՐ ὁνύχιον onychinus lapis, jaspis σαρδόνυξ sardonicus գրի եւ ԵՂԵՆԳՆԱՔԱՐ, եՂԵԳՆԱՔԱՐ, փոխանակ գրելոյ Եղընգնաքար. ասի եւ ԵՂՈՒՆԳՆ. Քար պատուական ի գոյն եղընգանց մարդոյ. ... տե՛ս եւ յասպիս.


Եղուտ, ի

See full entry →

adj.

substantial.

NBHL (2)

Պատուանակագոյն է եղուտն քան զմակեղուտն։ Եղուտ է՝ որ առընթեր գոլով՝ գոյացուցենէ, եւ ոչ գոլով՝ ապականէ։ Եղուտքն յեղտիցն լնանին, եւ ոչ ի մակեղտիցն. (Անյաղթ պորփ.։)

Առանց եղուտ եւ արարչագործ բանին եւ հոգւոյն իմանայք զաստուածութիւնն իբրեւ զհրէայս. (Ղեւոնդ.։)


Եղջերաւոր, աց

See full entry →

adj.

horned.

NBHL (1)

Եհաս ի խոյն եղջերաւոր. (Դան. ՟Ը. 6։)


Եղջերեայ, եաւ, եայց

See full entry →

adj. s.

horny, corneous;
trumpet, horn.

NBHL (1)

Գերագոյն քան զերիքովին փողն եղջերեայ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Եղջերու, աց

See full entry →

s.

stag;
hart;
բառաչէ —, the stag bells.

NBHL (2)

ἕλαφος cervus, cerva եբր. այալ, էլիմ. Արուն եղին, կամ նոյն ընդ Եղն. եղնիկ.

Ուր եղջերուք զեղջիւրս ընկենուն, արդարեւ վայր անապատագոյն է։ Ի մարտի երկիւղածութեան ո՛չ երբէք տարցի նապաստակ զերկրորդութիւն եղջերուի. (Փիլ. լիւս.։)


Ենթադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to submit, to subdue, to subject;
to suppose, to presuppose.

NBHL (1)

Ի խօսելն ընդ աստուծոյ աղօթիւք՝ հեղգանամք զնոյնն (զկնկուղ) ենթադրել։ (Լմբ. եկեղ.) որպէս Հանգուցանել, կարգել.


Ենթադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

submission, subjectionjsupposition, assertion, demand;
hypothesis.

NBHL (1)

Յայնժամ առօղն եւ առեալն լինէին մի ենթադրութիւն եւ մի անձն. զի տեսակ մարդոյն կայանայր ի վերայ նախկին ենթադրութեանն, ոչ ինքեամբ. (Մխ. ապար.։)


Ենթալուսնեայ

See full entry →

adj.

sublunary.

NBHL (1)

Մասնականացն, եւ ենթալուսնեացն ոչինչ միշտ եւ նոյնպէս բնաւորեցաւ գոլ. (Անյաղթ պորփ.։)


Ենթակայական, ի, աց

See full entry →

adj.

hypostatical;
constitutive.

NBHL (1)

Շնչաւորին եւ զգայնոյն տարբերութիւն՝ ենթակայական (կամ ենթական) է կենդանւոյւ գոյացութեան. քանզի կենդանին՝ գոյացութիւն շնչաւո՛ր զգայո՛ւն է. (Պորփ.։)


Ենթակայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

existence;
hypostasis.

NBHL (1)

ὐπόστασις subsistentia, et substantia որ եւ ԵՆԹԱԿԱՑՈՒԹԻՒՆ, եւ ՍՏՈՐԱԿԱՅՈՒԹԻՒՆ. գրի եւ ԸՆԹԱԿԱՅՈՒԹԻՒՆ. Իրական գոլն հաստատութեամբ. իսկութիւն. գոյաւորութիւն. գոյացութիւն. բնութիւն, եւ անձնաւորութիւն. զորս ըստ տեղւոյն պարտ է զանազանել.


Ենթակէտ

See full entry →

cf. Ստորակէտ.

NBHL (1)

Միջակն () յաւարտելոյն (։) եւ յենթակիտէն (,) ունի զիւր ունակութիւնն։ Բութն եւ ենթակէտն զանկատաարութիւն բանին յայտնեն. (Երզն. քեր.։)


Ենթամնայ, ի

See full entry →

s.

hyphen, mark of division of a word.

NBHL (1)

Ենթամնայ եւ ստորատդ հակառակ են միմեանց. ենթամնայդ ի խառնել զբանն, իբր թէ օրէնս ուսոյց. իսկ ստորատն ի բաժանել զսոյն. (Երզն. քեր.։)


Եպերանք, անաց

See full entry →

s. pl.

blame, contempt.

NBHL (1)

Նոյն ընդ Եպերանք, որպէս արմատ նորին. (լծ. ընդ այպն. թ. այըպ)


Եպիսկոպոսապետ, աց

See full entry →

s.

archbishop.

NBHL (1)

Սրբոյն աթանասի եպիսկոպոսապետին աղեքսանդրի։ Սրբոյն բարսղի եպիսկոպոսապետի կեսարու. (Ի խորագիրս գրոց նոցա։)


Գալարումն, ման

See full entry →

s.

roll;
fold, contraction, shrink;
wrench, sprain, distortion, twisting, tortuosity.

NBHL (1)

Պէսպէս գոյնքս գալարմամբս այսուիկ լինելով. (Պղատ. տիմ.։)


Գալուստ, գալստեան

See full entry →

s.

arrival, approach, accession.

NBHL (1)

Ի կարգի եկեղեցական գրոց՝ Գալուստ ասի Քրիստոսի, Մարդեղութիւն, Տեառնընդառաջն, Ծաղկազարդն, եւ Կատարած աշխարհ. որպէս եւ Գալուստ հոգւոյն սրբոյ՝ Օրն պենտեկոստէից։ (Շար.։ ՃՃ.։ Տօնակ.։)


Գահակալեմ, եցի

See full entry →

vn.

to succeed to the throne, to take the place of some one in dignity.

NBHL (1)

Սուրմակայ ակնկալեալ փոխանակ սրբոյն սահակայ գահակալիլ յաթոռն. (Յհ. կթ.։)


Գահակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

succession to the throne or to some dignity.

NBHL (1)

Եւ եւս ի մեծագոյն ձգիլ գահակալութիւնս. (Ճ. ՟Ա.։)


Գահաւորակ, աց

See full entry →

s.

throne;
palanquin;
high canopy;
gridiron.

NBHL (1)

Եւ արասցես նմա (կրակարանի սեղանոյն) գահաւորակ վանդակակերպ պղնձի. եւ արասցես գահաւորակին չորս օղամանեակս, եւ այլն. (Ել. ՟Ի՟Է. 4։)


Գահերէց, րիցու, րիցունք

See full entry →

s.

president, principal;
primate;
dean.

NBHL (1)

πρόεδρος, προκαθήμενος praeses Երէց գահու քան զայլս. նախագահ. աւագագոյն յոր եւ է կարգի. պաշ, րէիս, սէրտար.


Գաղափարեմ, եցի

See full entry →

va.

to Conform, to imitate;
to copy, to transcribe.

NBHL (1)

Զշնորհսն հոգւոյն սրբոյ եւ զօրութիւնն ջրով գաղափարէ. (Նանայ.։)


Գաղթ, ի, ից

See full entry →

s.

transmigration, emigration, flight;
journey;
pilgrimage;
the colony, the settlers or fugitives.

NBHL (1)

Աւերի երկիրն ի գաղթէն։ Որ գաղթին յերեսաց ասորեստանւոյն. (Գէ. ես.։)


Գաղթական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

fugitive, refugee, settler;
colony.

NBHL (1)

Ի պատառուածս նոյն ամբարտակի գետոյն՝ այժմ, որպէս լսեմք, մարդիկ աշխարհին ի հէն եւ ի գաղթականս՝ փախստեամբ ամրանան. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Գաղձն, ձին

See full entry →

s. bot.

monks rhubarb.

NBHL (1)

Քաղ. որ եւ նոյն կարծի ընդ Գայլխոտ. Մոլախոտ վնասակար՝ ապականիչ այգեաց.


Գաղջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to cool, to grow tepid, lukewarm;
to slacken.

NBHL (1)

Ոչ ի հըրոյն ողջակիզեալ, այլ ներհակօքըն գաղջացեալ. (Շ. վիպ.։)


Գաղտաբար

See full entry →

cf. Գաղտ.

NBHL (1)

Ասէ անօրէնն յունկն սրբոյն գաղտաբար. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Գ.։)


Գաղտագողի

See full entry →

adv. adj.

by stealth, clandestinely, secretly;
secret, furtive, stealthy.

NBHL (2)

Գաղտնի հանգոյն գողոյ. պատրուակեալ.

Զնոյն չարիս ի ծածուկ եւ գաղտագողի կատարէ. (Լմբ. ովս.։)


Գայթագղեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

scandalous, who causes scandal.

NBHL (1)

Է զի ի գայթագղեցուցչէն գթել լինի, է զի ի գայթագղեցելոյն գայթագղելն հանդիպի. (Բրս. հց.։)


Գայթագղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

scandal;
stumble;
obstacle.

NBHL (1)

Վայ աշխարհի ի գայթագղութեանց. հարկ է գալ գայթագղութեանց. բայց վայ մարդոյն այնմիկ՝ յոյր ձեռն գայցէ գայթագղութիւն. (Մտթ. ՟Ժ՟Ը. 7։)


Գայթոտ, աց

See full entry →

adj.

tbat stumbles, trips;
slippery.

NBHL (1)

Ճանապարհս զգուշագոյնս թողլով՝ ի մինս յայս խոտորիմք, որ այսպէս վրիպող եւ գայթոտ է. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Գանգատ

See full entry →

s.

complaint, lament, quarrel, woe, claim;
— ունել՝ առնել, cf. Գանգատիմ.

NBHL (1)

Մեծի ուրբաթուն այրոյն գանգատն է. Աստուածածին կոյսն մարիամ, եւ այլն. (Տաղ.) (ուր այրոյն՝ կամ է որպէս այրի մնացելոյ ի միածնէն, կամ երգելի որպէս զայլ ողբ՝ կոչեցեալ թերեւս Այրւոյ գանգատ. եւ կամ է գանգատ ա՛յ ո՛հ ասելոյ, որ գրի յայս տաղարան՝ ա՛յ վո՛յ ա՛յ վո՛յ։)