Definitions containing the research գան : 3048 Results

Րոտեմ, եցի

See full entry →

va.

to assemble, to reunite;
to beseech, to beg;
to drive away.

NBHL (1)

Րոտել վերստին զմերժեալսն առ ի քէն։ Րոտել զմարմինս մեր ի մի շաւիղ ընտրութեան հոգւոյ. (Նար. գանձ.։)


Րոտումն, ման

See full entry →

s.

assemblage, reunion;
prayer;
րոտմամբ սրտի, with palpitating heart.


Րուպ

See full entry →

cf. Տրուպ.


Ցամաք, աց

See full entry →

adj. s.

dry, arid;
terra firma, continent, mainland;
— կղզի, peninsula;
— երկիր, dry land;
հաց —, dry bread;
— փայտ, dry wood;
— աչօք, with tearless or dry eyes;
զ— ծարաւոյն շիջուցանել, to quench or allay thirst;
յածիլ ընդ ծով եւ ընդ —, to scour sea & land;
անցանել ընդ —, to pass dry-footed, dry-shod;
ելանել or իջանել ի —, to land, to go ashore or ou shore;
հասանել ի —, to reach the shore;
— երթալ, անցանել, to travel by land.

NBHL (1)

Ցամաք փայտ։ Ցամաք աղբիւր. (Անյաղթ բարձր.։ Կիւրղ. գանձ.։)


Ցայգ, ոյ

See full entry →

s. adv.

night;
— or զցայգ, nightly, by night, during the night;
զ— եւ զցերեկ, night & day, day & night;
by night & by day.

NBHL (2)

Ցայգ ցաւագին՝ երկուց վտանգից, մինն լալոյ, եւ միւսն մահու։ Զգիշերոյն աղօթքն եւ ցայգոյ (մօտ յայգանալ) ի ձիթաստանեաց լերինն առանձինն մատուցանէր. (Նար. լ։ Կորիւն.։)

ՑԱՅԳ. մ. Մինչեւ ցայգ. մինչեւ յայգանալ առաւօտու. գիշերայն. զցայգ.


Ցայթեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ցայտեմ.


Ցանկալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

desirable, to be wished for, longed for, much sought after, amiable, dear;
— պարզութիւն, amiable simplicity;
— է ինձ, I desire, I wish for, I would that, I dream of nothing but;


Ցանկամ, ացայ

See full entry →

vn.

to desire, to wish, to envy, to covet, to long for;
to desire inordinately, to covet greedily.


Ցանկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ցանկամ.


Ցանցեմ, եցի

See full entry →

va.

to fish with nets, to take or catch in a net.


Ցաւագար, աց

See full entry →

adj.

unhealthy, infirm, sickly, broken down, feeble, weak.


Ցաւած, ի

See full entry →

adj.

suffering, infirm, ill;
afflicted, wretched.


Ցաւակցաբար

See full entry →

adv.

compassionately, sympathisingly.


Ցեղացեղ

See full entry →

s. adj. adv.

various tribes or clans;
diverse, varied;
diversely.


Վարոց, աց

See full entry →

s.

switch, stick, rod, verge;
penis, member, genitals.

NBHL (1)

Ղանգանուն ի ցօղոյ անկեալ զխոտով՝ կռուի ի թափիչ վարոցս եւ ի մօրուս քօշից. (Խոր.։)


Վարչահարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cudgelling, beating with a staff.

NBHL (1)

Հարումն վարչաւ. գան.


Վարտիք, տեաց

See full entry →

s.

drawers;
— գեղջկաց, breeches, small-clothes.

NBHL (1)

σαράβαρα . որ է բառ եբր. սարէպպալին. այլ կայ եւ յն. ἁναξυρίς, περισκέλιον bracca, femorale. Ագանելիք ի վայր կոյս՝ ի միջոյ եւ ի վայր. ծածկոյթ երանաց եւ բարձից. տիզլիք, տօն, թընպան, շալվար, չաշգըր. տե՛ս եւ ԱՆԴՐԱՎԱՐՏԻՔ.


Վեհագոյն

See full entry →

adj.

superexcellent, supreme, eminent.


Վեհագունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

superiority, pre-eminence.

NBHL (1)

Մեծ քան զնա, եւ ի վեհագունութեան է այս։ Աստուածային գիրք զգալուստն աստուծոյ բանին լինել ասեն առ ի վեհագունութիւն յայսցանէ բանն աստուծոյ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Վեհանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be exalted, ennobled or elevated.

NBHL (1)

Վեհացեալ տեսանեմք յաւէտ՝ քան թէ վեհացուցեալ, օգտեալ առաւել՝ քան թէ օգտեցուցեալ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Վեհանձն, ձին

See full entry →

adj.

magnanimous, generous.

NBHL (1)

Վեհ անձամբ կամ ոգւով. վեհազն. ազնուական. աւագանի.


Վեհացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to exalt, to elevate, to extol, to deify.

NBHL (1)

Վեհացեալ տեսանեմք յաւէտ՝ քան թէ վեհացուցեալ։ Վեհագոյն երեւեալ, եւ ոչ վեհացուցեալ զնա. (Կիւրղ. գանձ.։)


Վեստարիս

See full entry →

s.

wardrobe-keeper.

NBHL (1)

Կալաւ զիս վեստարիս նորա, այնչափ գանեաց բրօք, մինչեւ թափեցաւ ամենայն մարմին իմ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. ձ. (տպ. վերստին)։)


Վերագնաց

See full entry →

adj.

going, rising up.

NBHL (1)

Տու՛ր զինչս աղքատաց, ու ա՛ռ ըզխաչ ճըգանց, եւ լե՛ր վերագնաց. (Գանձ.։)


Վերագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to write upon, to inscribe;
to attribute, to refer to;
to write above, before.

NBHL (1)

Աստուծոյ վերագրել. (Կիւրղ. գանձ.։)


Վերադիտող

See full entry →

s.

overseer, inspector;
bishop.

NBHL (2)

Վերադիտօղ եւ օրէնսուսոյց արարատեան աշխարհիդ։ Տեառն յովհաննիսի հայոց վերադիտողի։ Տեառն անանիայի հայոց վերադիտողի։ Գահերիցութիւնք վերադիտողաց. (Փստ. առ զօր. կթ։ Մագ. ՟Ա։ Լաստ. ՟Գ։ Նար. գանձ եկեղ.։)

Թեթեւագոյն եւ թռչուն բանիցն (ընդդէմ ծնողաց)՝ ծանրագոյն են տուգանքն, քանզի վերադիտող առ այսոսիկ կարգեալ է՝ իրաւանց հրեշտակ նեմեսիս. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Վերածնեմ, եցի

See full entry →

va.

to regenerate, to endow with new life, to cause to be born again, to revive, to reproduce.

NBHL (1)

Որ ոչն վերածնի ի ջրոյ եւ ի հոգւոյ, այնպիսին ոչ նկատեալ տեսանէ զմշտնջենաւոր արքայութիւն երկնից։ Զարգանդ աւազանին, որով վերածնին հեթանոսք յորդեգրութիւն. (Զքր. կթ.։)


Վերակնարկեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Վերակնեմ.


Վերակնեմ, եցի

See full entry →

vn.

to look on high, to lift up one's eyes.


Վերառնում, առի

See full entry →

va.

to take or carry on high, to raise, to heave up;
to receive, to take home;
to glow, to leap with joy, to exult;
յաստուածութիւն — զոք, to place among the gods;
յաստուածութիւն վերառեալ լինել, to receive divine honours.

NBHL (1)

Խոնարհեալ ի մերս՝ վերառեր զմարմին։ Առօղ բանն օծանէ զվերառեալ մարդկութիւն իւր։ Զոր վերառեաց մասն ի մեր հողանիւթ բնութենէս իբրեւ զշիւղ ձիթենւոյ։ Անդին յիջանել բանին յարգանդ սուրբ կուսին՝ վերառեաց ի կուսական համբարանէն մասն. (Շար.։ Զքր. կթ. ծն. եւ Զքր. կթ. մկրտ.։ Ժող. շիրակ.։)


Վերարկու, աց

See full entry →

s.

over-coat, mantle, cloak;
coverlet, quilt;
— ձիոյ, horse-cloth;
caparison.


Վերծանեմ, ծանեցի, ծանեայ

See full entry →

va.

to read, to recite.

NBHL (1)

Զողբերգութիւն դիւցազնաբար վերծանեսցուք։ Վերծանելի՛ է ըստ ենթադատութեան, ըստ առոգանութեանցն, ըստ տրոհութեան. (Թր. քեր.։)


Վերծանող

See full entry →

s.

reader;
lecturer.

NBHL (1)

ἁναγνώστης lector. Ընթերցօղ. դպիր. գրակարդաց. որ եւ գիտէ թարգմանել կամ մեկնել՝ զոր ընթեռնու. անագանոս. (ի յն. անաղնօ՛սդիս ).


Վերծանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

reading, recitation.

NBHL (1)

Վերծանութիւն ներկուռ ըստ առոգանութեանցն։ Յաղագս վերծանութեան. վերծանութիւն է քերթածաց կամ շարադրաց անվթար յառաջաբերութիւն. (Թր. քեր.։)


Վերնամարտ

See full entry →

adj.

warring against the Most High, against the celestial powers.


Վերնայարկ, աց

See full entry →

s. fig.

the highest floor, garret, attic;
palate;
պատուհան —ի, garret-window;
բնակիչ —ի, garretteer.

NBHL (1)

Ի վերնայարկն սրահէ խորհրդակատարն վայրէ (որ է վերնատուն սիովնի)։ Ի վերնայարկս սրահն հոգեկիր։ Ընդ վերնայարկ անձեռագործ երկնից կամարաւ. (Նար. ՟Հ՟Ե. Նար. գանձ եկեղ. եւ Նար. խչ.։)


Վերնապարգեւ

See full entry →

cf. Երկնաձիր.


Վերջեանք

See full entry →

s. adv.

the last;
ի —նսն, lastly, in the last place, after all.

NBHL (1)

մ. ՎԵՐՋԵԱՆՔ, Ի ՎԵՐԵԱՆՍՆ. Անագան ժամ. եւ Յետոյ. վերջոյ. ետքերը, ետքը.


Վերսաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

emphasis.

NBHL (1)

Ոլորակ է բացագանչութիւն՝ պատկանաւոր ձայնի. թէ ըստ վերսաստութեան, շեշտիւըն. (Թր. քեր.։)


Վերտեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Վերտիմ.

NBHL (2)

ՎԵՐՏԵՄ ՎԵՐՏԻՄ. Իբրեւ զվերտ շղթայագործ լինել. պարանցիկ լինել. խայտալ. եւ Վերտս իմն ագանել. զինիլ. զրահիլ. վստահիլ.

Եւ արդ մի՛ ինչ վերտեսցին, որ արարածոցս երկիրպագանեն, թէ զսատանայի կամս ոչ առնիցեն. (Եզնիկ.։)


Վերտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dance, to hop, to jump, to skip about;
to put on a cuirass, to wear a coat of mail.

NBHL (2)

ՎԵՐՏԵՄ ՎԵՐՏԻՄ. Իբրեւ զվերտ շղթայագործ լինել. պարանցիկ լինել. խայտալ. եւ Վերտս իմն ագանել. զինիլ. զրահիլ. վստահիլ.

Եւ արդ մի՛ ինչ վերտեսցին, որ արարածոցս երկիրպագանեն, թէ զսատանայի կամս ոչ առնիցեն. (Եզնիկ.։)


Վեցանկիւն, կեան

See full entry →

cf. Վեցանկիւնի.

NBHL (1)

Ի չորից հինգանկիւնեաց, եւ ի վեցանկիւնեաց չորից։ Վեցանկիւնք չորք. ա, զ, ժե, իը, լինին ՟Ծ։ Ի չորրորդէ վեցանկիւնոյ ի քառասուն եւ ի հնգէ. (Փիլ.։)


Վեցանկիւնի

See full entry →

adj. s.

hexagonal;
hexagon.

NBHL (1)

Ի չորից հինգանկիւնեաց, եւ ի վեցանկիւնեաց չորից։ Վեցանկիւնք չորք. ա, զ, ժե, իը, լինին ՟Ծ։ Ի չորրորդէ վեցանկիւնոյ ի քառասուն եւ ի հնգէ. (Փիլ.։)


Վեցանձնական, ի, աց

See full entry →

adj.

containing six persons;
carrying six persons.


Վզենկեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to pay damages, to make amends.

NBHL (1)

ՎԶԵՆԿԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. ռմկ. վզնկերնել. Ստիպել ի հատուցանել զվզենակն. տալ տուժել. տուգանել. եւ Վնասել.


Վզենկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to make amends, to pay damages, to make compensation.

NBHL (1)

եւ հ. Տուգանիլ. տուժիլ. կրել զվզենակ՝ զծախս կամ զվնասն.


Վզուրկ

See full entry →

cf. Վզրուկ.

NBHL (1)

ՎԶՈՒՐԿ ՎԶԸՐԿ ՎԶՐՈՒԿ. Բառ պ. պիւղիւրք. Մեծ. աւագ յարքունիս. իսկ պիւզիւրկեան, աւագանի, մեծամեծք. (լծ. թ. վեզիր. լտ. վիգարիուս ).


Վզրուկ

See full entry →

adj.

great.

NBHL (1)

ՎԶՈՒՐԿ ՎԶԸՐԿ ՎԶՐՈՒԿ. Բառ պ. պիւղիւրք. Մեծ. աւագ յարքունիս. իսկ պիւզիւրկեան, աւագանի, մեծամեծք. (լծ. թ. վեզիր. լտ. վիգարիուս ).


Վէմ, վիմաց

See full entry →

s.

stone;
rock;
— անկեան, corner stone, head-stone;
— շափիղայ, sapphire;
ի վիմէ ասր ստանալ, to squeeze oil from marble, to desire impossibilities.


Վէպ, վիպաց

See full entry →

s.

history, narration, tale, story, account;
romance;
poem, poetry.