Definitions containing the research յանկ : 441 Results

Անկարծ

See full entry →

adj. adv.

unexpected, unforeseen, extraordinary, unaccountable;
յ—ս, suddenly.

NBHL (3)

Ուստի՞ ծնանիցին իրքս այս, բայց եթէ յանկարծ ի վատթար անձանց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)

Հզօրն յանկարծէ (կամ յանկածէ) պատկառէ. (Նար. մծբ.։)

Բանակեալ էր յանհոգս յանկարծս եւ աննենգ խաղաղութեամբ. (Բուզ. ՟Ե. 38։)


Անկարծելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անկարծ.

NBHL (1)

Որ չէր կարծելի. անկարծ. արտաքոյ կարծեաց. անակնունելի. յանկարծական. եւ Նորահրաշ. հրաշափառ. նոր իմն. որպէս յն. ἁδόκητος, παράδοξος եւ այլն. inopinatus, inexpectabilis եւ այլն.


Անկարկատ

See full entry →

adj.

mended, not repaired;
irreconcilable.


Անկարող

See full entry →

adj.

unable, feeble, incapable.

NBHL (1)

Եթէ ոչ ջուր իսկ ստացեալ իցես, վասն զի յանկարողաց ես. (ՃՃ.։)


Անկաւոր

See full entry →

cf. Յանգաւոր.

NBHL (2)

ԱՆԿԱՒՈՐ գրի եւ ԱՆԳԱՒՈՐ. Անկ. յանկաւոր. դիպող. պատշաճեալ. արժանաւոր. տիւշէր, ճայիս, այըգ. միւնասիպ.

Զտուն հօր՝ կրսեր որդւոցն սովոր են տալ. բայց տեսցի անկաւորին լինել։ Ամենայն շնորհ իսկ բովանդակ յանկաւորսն երթիցէ։ Զի չվայելէ զսրբոյ եկեղեցւոյ ժառանգութիւնն յանկաւորացն հեռացուցանել, բայց եթէ անկաւորացն կամաւորութեամբ. (Մխ. դտ.։)


Անկեղծ, ից

See full entry →

adj. adv.

sincere, candid, frank, ingenuous;
true, loyal, faithful;
sincerely, ingenuously, candidly.


Անկենդան

See full entry →

adj. s. chem.

lifeless, dead;
cold, without ardour, — animation;
inanimate;
azote.

NBHL (1)

Ի կենդանս եւ յանկենդանս. (Անյաղթ բարձր.։ եւ Նար. յովէդ.։)


Անկեր

See full entry →

adj.

that does not eat;
not eaten;
that has nothing to eat, famished.

NBHL (1)

Յանապատ տեղւոջ կալով՝ յանկերակուր եւ յանջուր առապարի. (Տօնակ.։)


Անկերակրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of food;
hunger;
phthisis.


Անկերպ

See full entry →

adj.

shapeless;
unformed, imperfect;
ugly.

NBHL (1)

Զնիւթն, զսկիզբն, զտեսակ յանկերպ գոյին. (Սարկ. լս.։)


Անկերպարան

See full entry →

cf. Անկերպ.

NBHL (1)

Հաստատեաց զաշխարհ յանկերպարան նիւթոյ. (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 18։)


Անկերպարանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

deformity.

NBHL (1)

cf. ԱՆԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆ. Զի մի՛ կարծիցի, թէ յանկերպարանութենէ այսպիսի իրք գործիցին. (Ոսկ. ես.։)


Անկերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անկերպարանութիւն.

NBHL (1)

Ցնդեալքն ի հող, եւ յանկերպութիւն նիւթոյ տարածեալք՝ յարուցեալ կանգնեսցին. (Երզն. մտթ.։)


Անկէտ

See full entry →

adj.

without a point;
without pause, eternal.


Անկիւն, կեան, կեանց

See full entry →

s.

"angle;
corner, nook;
— ճանապարհի, turning of the road;
բութ —, obtus-angled, obtus-angular;
սուր — acute-angled;
— հատանել, cf. Ական հատանել."

NBHL (1)

Երկու սիւնս արասցես յանկիւնս խորանին։ Արար եւ զեղջիւրս նորա ի վերայ չորեցունց անկեանց իւրոց։ Յանկիւնէն մինչեւ ի դուռն։ Եղեւ գլուխ անկեան։ Յանկիւնս տան քոյ։ Առ անկեամբ գնացից տան նորա։ Առ ամենայն անկեան դարանակալ լինի։ Յանկիւնս հրապարակաց։ Ոչ եթէ յանկեան ուրեք գործեալ իցէ այս. եւ այլն։


Անկիւնակալ

See full entry →

adj.

angular;
— վէմ՝ քար, corner-stone.

NBHL (1)

Զանկիւնակալ քարն առաւել ընտրութեան արժանի վարկանին։ Ի հիմունսն վէմ, եւ յանկիւնսն անկիւնակալ քար՝ զերկուս որմսն ի միասին կապել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Անկնիք

See full entry →

adj.

not marked, unsealed;
not baptized.

NBHL (2)

Զկնքելովք տամբքն սատակիչն անցանէր, եւ յանկնիքսն մտանէր, եւ կոտորէր զանդրանիկսն. (Սեբեր. ՟Ժ։)

Շրջանակեալ (սուրն բոցեղէն) յորժամ տեսցէ զոք յանկնքիցն, ի բերան պատահէ. (Բրս. մկրտ.։)


Անկոխ

See full entry →

adj.

untrodden, desert.

NBHL (3)

Յերկիր անկոխ։ Յանկոխ երկրին։ Անապատ անկոխ։ Անկոխ ճանապարհ։ Յանկոխս (այս ինքն յանկոխ վայրս) հարին զխորանս։ Թողլոյ զնա յանապատ, եւ առցէ նոխազն յինքն զանօրէնութիւնս նոցա յանկոխն։ Յագեցուցանել զանկոխն եւ զանշէնն. եւ այլն։

Ի յանկոխն մարդկային մտաց սրբութիւն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)

Գերազանց քան զբնակութիւն ի յանկոխելին տեղի ձեռնարկէր։ Իմաստասիրութիւն վերնական եւ անկոխելի. (Նար.։)


Անկողնակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

bed-fellow.

NBHL (1)

Նեղասրտեալ յանկողնակցէն՝ խնդրէ զառաւօտն, զի փախստական լիցի. (Լմբ. առակ.։)


Անկողոպուտ

See full entry →

adj.

that cannot be plundered, not subject to devastation.

NBHL (2)

Յանկողոպուտ գանձս արքայութեանն համբարիցես։ Սատանայ անգամ չկարէ կողոպտել. այլ յանկողոպուտ գանձին պահեսցի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ ՟Բ. 25։)

Աստի անդր մատուսցուք յանկողոպտելի գանձանակն ի ձեռն աղքատաց։ Զամենայն ինչ անդր ժողովեսցուք յանկողոպտելի գանձարանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 24. 28։)


Անկուած, ոց

See full entry →

s.

weaving, texture;
weft.

NBHL (1)

Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Ըստ վերնոյ խառնուածոյն անկուածոյ վակասին։ Հիւսեալս ընդ միմեանս յանկուած վակասին. (Ել. ՟Լ՟Թ. 10. 18. 19։)


Անկումն, ման

See full entry →

s.

fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.

NBHL (1)

Ի սկզբանցն մինչեւ յանկումն գալ կենցաղոյս. (Պիտ.։)


Անկուռ

See full entry →

adj.

rough, rude, uneven, rugged.

NBHL (1)

Անկուռ է առաքինութեանն ճանապարհ. քանզի սակաւք են՝ որ գնան ընդ նա. եւ կո՛ւռ եւ կո՛խ՝ չարութեանն։ (Անխրատն) ի յանկուռ ճանապարհաց ոչ խոտորեալ եւ խորշեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)


Անկոփ

See full entry →

adj.

not carved, unpolished, rough.

NBHL (1)

Ամենայն ի քարանց պատուականաց, չափով յանկոփից (յն. այլազգ է)։ Առնեն վէմս անկոփս ըստ օրինացն (յն. ամբողջ). (՟Գ. Թագ. ՟Է. 9։ ՟Ա. Մակ. ՟Դ. 47։)


Անկրական, ի, աց

See full entry →

adj.

impassive, insensible.


Անհանգէտ

See full entry →

adj.

not conformable, dissimilar, unequal;
inconsequent, not inferible.

NBHL (1)

ἁσύμβατος. non conveniens, non cohaerens. Ոչ հանգէտ. ոչ յանկաւոր. աննման. անյարմար. անդէպ.


Անհետ

See full entry →

adj.

without vestige, untraced;
— առնել, to annihilate;
— լինել, to be annihilated.


Այտնում, եայ

See full entry →

vn.

to swell, to puff, to be inflamed, to be bloated.

NBHL (1)

Եւ նոքա ակնունէին նմա այտնլոյ, կամ անկանելոյ, եւ յանկարծակի մեռանելոյ. (Գծ. ԻԸ. 6։)


Անագանի

See full entry →

adv.

late, late in the evening, at a late hour.

NBHL (1)

Այր մի ծեր եմուտ ի գործոյ յանգոյ անագանի։ Եւ ել անագանին ննջեաց յանկողնի իւրում. (Դտ. ԺԹ. 16։ ՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 13։)


Անարուեստ, ից

See full entry →

adj.

of no trade, or profession;
artless;
guileless;
immaterial, simple, natural;
rough, rude.


Անբաժանելի, լւոյ

See full entry →

adj.

cf. Անբաժան.

NBHL (1)

Ելուզմունք բարունակացն ընդ գերակայ ծայրս ծառոցն շարամանեալք, ոյց գրեթէ անորիշ յիրերաց եւ անբաժանելի թուէր յանկութիւն. (Պիտ.։)


Անբաւ, ից

See full entry →

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (1)

Յանապատին՝ յանբաւ եւ յանկոխ երկրին. (Երեմ. ՟Բ. 6։)


Անգ

See full entry →

cf. Անկ.

NBHL (1)

cf. ԱՆԿ, իբր ա. Անկաւոր. յանկաւոր. պատեհ. պատշաճ. ճայիզ, տիւշեր, միւնասիպ. ἑπιτήδειος. conveniens. եւ իբր գ. յանգ. յանգումն, նիհայէթ, եւ այլն.


Անգութ

See full entry →

adj.

incompassionate, unpitying, inhuman;
cruel, barbarous, implacable.

NBHL (1)

Իբր անկաւոր. յանկաւոր. արժանաւոր.


Անդարման

See full entry →

adj.

irremediable, irreparable, incurable.

NBHL (1)

Իջանէր յանկարգ եւ յանդարման տեղիս Գողթան. (Կորիւն.։)


Անդէն

See full entry →

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

NBHL (2)

Անդէն իսկ վաղվաղակի թողուն զհայրն իւրեանց։ Ո՛չ անդէն եւ անդ յանկարծաթափ. (Ագաթ.։)

Անդէն յանկարծակի պարփակեալ մառախղով. (Ագաթ.։)


Աներկբայաբար

See full entry →

adv.

cf. Աներկբայ.

NBHL (1)

Այսպէս աներկբայ ունի առ պարսաւելիսն յանկութիւն բանի. (Պիտ.։)


Անզաւակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

state of a person bereft of children;
barrenness.

NBHL (1)

Լա՛ւ է անզաւակութիւն հանդերձ քաջութեամբ։ Այրութիւն եւ անզաւակութիւն եկեսցէ յանկարծակի ի վերայ քո։ Մի՛ եւս լիցի այդ ի մահ եւ յանզաւակութիւն. (Իմ. ՟Դ. 1։ Ես. ՟Խ՟Է. 9։ ՟Դ. Թագ. ՟Բ. 21։)


Անզգաստ, ից

See full entry →

adj. adv.

not vigilant, careless, inattentive;
յանզգաստս, յանզգաստից, insensibly;
cf. Անզգուշաբար.

NBHL (1)

ՅԱՆԶԳԱՍՏՍ ՅԱՆԶԳԱՍՏԻՑ, ՅԱՆԶԳԱՍՏՈՒՑ մ. Առանց զգացուցանելոյ, եւ զգալոյ. յանպատրաստից. յանկարծ. տույմատան, ղաֆիլ.


Անզգաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of a vigilance, carelessness, inattention.

NBHL (1)

Իսկ Յն. տայ եւ զայս միտս, ի դիմամարտիցն յանկարծ գալստենէ։


Անզգոյշ, գուշի, ից

See full entry →

adj.

incautious, uncircumspect, inconsiderate, imprudent, unwary, heedless.

NBHL (1)

ԱՆԶԳՈՅՇ. ԱՆԶԳՈՒՇԱԲԱՐ ἁφυλάκτως. Առանց զգուշութեան. անզգուշութեամբ. անպահպանաբար. յանզգաստից. յանկարծ.


Անզգոյշ

See full entry →

adv.

without precaution, inadvertently, imprudently.

NBHL (1)

ԱՆԶԳՈՅՇ. ԱՆԶԳՈՒՇԱԲԱՐ ἁφυλάκτως. Առանց զգուշութեան. անզգուշութեամբ. անպահպանաբար. յանզգաստից. յանկարծ.


Անընկալ

See full entry →

adj.

cf. Անընդունելի;
— լինել, to be inadmissible.

NBHL (1)

Զի մի՛ յանկարծ երեւեալ՝ անծանօթ անընկալ լիցի։ Անընկալ եղեւ (ի մարդկանէ). (Ագաթ.։)


Անթիւ, թուոյ, ոց

See full entry →

adj.

innumerable, immense.


Անհոգանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be neglectful, inattentive, indifferent.


Անհուն

See full entry →

adj.

not fordable;
unfathomable, immense.

NBHL (2)

Անհնար է եւ անհուն՝ ձայնակցութիւն ի յարմարութենէ եւ յանյարմարութենէ լինել երբէք։ Նոյ ետես անհուն ծով եղեալ յանկարծօրէն զամենայն երկիր. (Փիլ.։)

Զիարդ ընդ անհուն յանկոյս անցանէին. (Վրք. հց. ձ։)


Ամպ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

cloud;
— փոշւոյ՝ ծխբյ, a cloud of dust, smoke.


Ամպահարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be struck by lightning.


Կայսերական, ի, աց

See full entry →

adj.

imperial.


Կանացի, ցւոյ, ցեաց

See full entry →

adj. s. pl.

female, feminine, womanly, womanish;
effeminate;
— սեր, ազգ —, womankind, the fair sex;
— ձայն, womanish voice;
— զգեստ, woman's garments;
— զարդ, female attire or ornaments;
զգենուլ —, to dress oneself in female attire;
մտանել զմուտ —, ննջել զգործ —, to lie with mankind;
—ք, women;
the menses.