Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Խոտորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Խոտորեմ.

NBHL (1)

ԽՈՏՈՐԵՄ ԽՈՏՈՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑκκλίνω, ἁποκλίνω declino, incino πλαγιάζω obliquo, diverto διαστρέφω, ἑκστρέφω perverto, everto πλανάω seduco. Հանել արտաքոյ ուղւոյ. իմի կողմն տանել. դարձուցանել. շեղել. մէկ դի տանիլ, քաշիլ, դարձընիլ.


Խոտորիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to turn aside, to deviate, to swerve;
to go astray, to lose the way;
to decline, to shrink from;
to slope, to slant;
to go astray, to err, to be perverted, to abandon oneself to;
to avoid, to shun.

NBHL (3)

ἑκκλίνω, ἁποκλίνω, ἑκνεύω declino, diverto διαστρέφομαι pervertor πλανῶμαι erro, vagor. Զարտուղիլ. շեղիլ յուղւոյ. դառնալ եւ գնալ կամ գալ ընդ այլ կողմն. մերձենալ. մէկ դի ծռիլ, դառնալ, մօտիլ.

ԽՈՏՈՐԻԼ. Թիւրել. ստերիւրիլ. հակամիտել. մոլորիլ.

ԽՈՏՈՐԻԼ. Խորշիլ. երեսս դարձուցանել՝ խոտելով. օտարանալ. կէրի տուրմագ։


Խոտորնակիմ

See full entry →

vn.

to slant, to slope;
to turn aside, to go astray.

NBHL (1)

ԽՈՏՈՐՆԱԿԵԼ կամ ԽՈՏՈՐՆԱԿԻԼ. περιφέρομαι jactor. Խոտորնակի շրջիլ, տարուբերիլ.


Խոտորումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խոտորութիւն.

NBHL (1)

διαστροφή perversio ἁποστροφή, ἁποστασία defectio. Խոտորիլն մոլորիլն, դարձ յուղզութենէ ի թիւրութիւն. հեստութիւն. ապստամբութիւն յաստուծոյ. մեղք. մոլորութիւն.


Խորամանկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to chicane, to quirk, to quibble, to use stratagem and artifice, to deceive, to cheat;
to be cunning, artful, fraudulent, knavish.

NBHL (1)

Եւ Նիւթել. հնարիլ. առնել ինչ նենգանօք.


Խորանակից

See full entry →

adj.

dwelling in the same paviliou or tent.

NBHL (1)

Տնակից եւ խորանակիցհամաբնակ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 83։)


Խորանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become hollow or deep;
to dive into, to go to the bottom of.

NBHL (2)

βἁύνομαι, ἁποκολοποῦμαι profundus fio, excavor, sinuosus fio. Խոր լինել. ունելզխորութիւն. գոգիլ. գոգանալ. խոռոչանալ. ի խորս իջանել. եւ Նսեմանալ առ խորութեան.

Խորանալն արմատոյն իջուրս։ Ամենայն սերմանց պարտ էնախ խորանալ, եւ ծածկիլ. (Նչ. եզեկ.։ Երզն. քեր.։)


Խորասոյզ, սուզի

See full entry →

adj. s. mar.

sunk deeply, deep;
abyss, gulf, pit;
— աչք, sunken eyes;
— առնել, to submerge, to sink to the bottom, to plunge into, to immerse;
— լինել, to dive to the bottom, to sink;
— ի ցաւս, sunk in grief;
— ի թախիծս մտաց, plunged in remorse;
to founder.

NBHL (1)

ԽՈՐԱՍՈՅԶ ԼԻՆԵԼ. Սուզանիլ ի խորս, ընկղմիլ.


Խորասուզեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խորասոյզ առնեմ.

NBHL (1)

Խորասուզիլ կամօք ի խորխորատ. (Լաստ. ՟Ի՟Թ։)


Խորարմատ

See full entry →

adj.

deeply rooted;
— հաստատիլ՝ կանդաղիլ, to strike deep into the soil, to take deep root, to be deeply rooted.


Խորդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խորդիւն.

NBHL (1)

Ռընդացն ձայն խորդման. (Փիլ. յովն.։)


Խորեմ, եցի

See full entry →

va.

to hollow, to excavate;
to fathom;
to withhold, to retain;
to purloin, to steal, to rob, to embezzle;
to peculate.

NBHL (1)

βοθύνω profundum facio, in profundum mergo κατορύττω defodio. Խոր առնել. խորացուցանել. ի խորս իջուցանել. խորունկցընիլ, փոսել.


Խորթաբարոյ, ից

See full entry →

adj.

unsociable, morose;
capricious, whimsical.

NBHL (1)

Խորթ եւ վայրենի բարուք. օտարոտի ի գնացս քան զծայգան, խորթաբարոյսքան զգալիլեա։ Սովաւ խորթաբարոյիցն հերձուածողաց բերանք կարկին. (Նար. ՟Բ. ՟Հ՟Ե։)


Խորթանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be degenerated, estranged, spoiled.

NBHL (2)

νοθεύομαι alienor, pro adulterio habeor. Խորթ լինել կամ գտանիլ. օտարանալ իբրեւ զխորթ.

Եւ Օտարեանալ ի կարգէ. անստոյգ, անհարթ գտանիլ.


Խորին

See full entry →

adj.

deep, high;
impenetrable, ahstruse, obscure, hidden, difficult to understand;
— ականողիք, sunken eyes.

NBHL (1)

Խորին փիլիսոփայ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Խորխոլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to fall in, to sink, to give way.

NBHL (1)

Հերձոտիլ. խորելով խորիլ. ճեղքրտիլ, բացուիլ.


Խորհիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to think, to meditate, to consider, to cogitate, to study;
to reason, to reflect;
to suppose, to judge, to imagine, to fancy;
to bring to memory, to call to mind, to recollect;
— ընդ միմեանս, to consult, to advise together, to deliberate, to concert;
— ի սնոտիս, to meditate on trifles;
ի խորհելն անգամ սոսկամ, the mere thought of it makes me shudder;
յայն խորհէր հանապազ, he thought of nothing else.

NBHL (1)

ԽՈՐՀԵԼ. Դնել ի մտի յօժարիլ. կամիլ. ջանալ.


Խորհուրդ, հրդեան, հրդոց

See full entry →

s.

thought;
design, intention, resolution;
imagination, fancy, inspiration;
sentiment, disposition;
idea, fantasy, revery;
advice, counsel;
deliberation, consultation;
secret;
mystery;
symbol;
sacrament;
designedly, intentionally, on purpose, purposely;
փրկական —, the Holy Sacrament;
տուն, տաճար խորհդոյ, council-hall;
խորհրդեան դպիր, secretary;
— չար, pernicious advice;
— առնել՝ ի մէջ առնուլ՝ ունել, to consult, to determine, to decide on, to resolve on;
to deliberate, to confer together, to take counsel, to advise with;
— տալ, to counsel, to give advice, to advise;
— հարցանել, to ask advice, to consult, to take counsel;
ի մի — միաբանել, to think together, to deliberate unanimously;
շրջել ի խոհրդոց, to change or alter one's mind;
շրջել զոք ի խորհրդոց, to dissuade from, to advise against;
— ի մտի եդի գիտել, I had conceived the idea of knowing;
— արարի ընդ միտս իմ, I deliberated with myself;
— կալաւ, he conceived the idea to;
զյանդուգն զայն խորհեցաւ —, he formed the hardy design to;
մինչդեռ յայսմ խորհրդի էր, in the midst of these thoughts, while thus deliberating.

NBHL (1)

Ո՛չ անշունչ է իբրեւ զմարմին, եւ ոչ մտաւոր իբրեւ զխորհուրդս. (Փիլ. լին.։)


Խորհրդագէտ

See full entry →

adj.

astute, shrewd, wary, cautious;
initiated, adept;
— առնել, to let into a secret, to initiate into a mystery;
— լինել, to be initiated.

NBHL (1)

Կիւրոս խորհրդագէտ մարդ էր եւ հնարաւոր, բայց ի յաղախնոյն մեռաւ. (Լծ. փիլ.։)


Խորհրդածեմ, եցի

See full entry →

vn.

to reflect, to ponder, to think, to revolve, to meditate, to consider;
to imagine, to form an idea of, to suppose;
to consult, to deliberate;
to explain, to expound, to comment upon;
to administer the sacraments;
to celebrate mass.

NBHL (1)

ԽՈՐՀՐԴԱԾԵԼ. μυσταγωγέω initio sacris, mysteria vel sacra edoceo. եւ ոբրու συμβολικῶς σημαίνω symbolice significo ἐρμηνεύω interpretor ἁναλογέω similis sum, conferor, referor. Կատարել զխորհրդաւոր ինչ սրբազան. խորհրդաբար յառաջ ածել, վերածել, ցուցանել, նշանակել. մեկնել. կր. համեմատիլ. նմանիլ.


Խորհրդակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

adviser, counsellor;
confident.

NBHL (1)

Գտի զդա խորհրդակից դալիլեացւոց աղանդոյն. (ՃՃ.։)


Խորհրդակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

council, consultation;
conference, parley;
confidennce.

NBHL (1)

Կամ Խորհրդակցիլն. ատեան խորհրդոյ. եւ Խորհուրդ մտաց. խոհականութիւն.


Խորհրդանոց

See full entry →

cf. Խորհրդարան.

NBHL (1)

Խորհրդանոցքն եւ մեհեանքն եւ տաճարքն. (Փիլ. ՟Դ. 51։)


Խորհրդատօնք, նից

See full entry →

s.

mysteries;
orgies, drunken revelry, feasts of Bacchus, bacchanals, drinking-bout.

NBHL (1)

Ոչ արժանի համարեալ զայդոսիկ որ յայսպիսի քաղաքավարութիւն գրեցին զինքեանս, խորհրդատօնս առնել. յն. ὁργιάζω. (Փիլ. բագն.։)


Խորշակահար

See full entry →

adj.

sun-burnt, parched by excessive heat, or by a burning wind;
— առնել, to burn, to parch;
— լինել, to be burnt, parched.

NBHL (2)

ԽՈՐՇԱԿԱՀԱՐ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. Խրշակաւ հարկանել, եւ հարկանել. տոչորել, իլ.

Ամառն խորշակահար առնէ. (Փիլ. լին.։ ՟Գ. 10։ Յճխ. ՟Դ։)


Խորշեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to avoid or shun.

NBHL (1)

στέλλω, ὐποστέλλω contraho, reprimo, inhibeo, compesco. Տալ խորշիլ իբրու ի խորշ ամփոփելով. ի բաց քեցել, հեռացուցանել. խրտուցանել. հեռացնել, խրտեցնել, ետ քաշել.


Խորշիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to feel an aversion to, to loathe, to turn from with disgust, to avoid, to shun, to eschew, to flee;
to be shy, to beware, to show or pay regard to;
to ho respectful;
— յումեքէ, to take a dislike to, to avoid of.

NBHL (2)

στέλλομαι, ὐποστέλλω, -ομαι subduco me, vito, caveo ἑκκλίνω declino εἵκω cedo παραλάττομαι fugio եւ այլն. Որպէս թէ ի խորշ մի ամփոփիլ. Ի բաց մեկնիլ. խրտչել. գարշիլ. խուսափել. թիկունս դարձուցանել. հեռանալ. օտարանալ. անձնապահ լինել. զգուշանալ. խղճել. թանգուզել. երկնչել. ետ քաշուիլ.

ԽՈՐՇԻՄ. αἱσχύνομαι, ἑνθρέπομαι pudefio στέλλομαι revereor եւ այլն. Ամաչել. պատկառիլ. ակն ածել. ակն առնուլ.


Խորշոմիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow wrinkled, to shrink, to shrivel up;
— հանդերձից, to fold, to plait, to crease.

NBHL (1)

φθάρομαι corrumpor κοιλοίνομαι excavor. եւ ըստ հյ. ῤυτιδόω rugo. Խորշ խորշ լինել. կնճռիլ. թարշամիլ, ապականիլ. կռնճմտիլ, թոշնիլ, թորմիլ, աւրիլ.


Խորշումն, ման

See full entry →

s.

aversion, repugnance, dislike, reluctance;
reserve, caution;
regard, respect.

NBHL (1)

ὐποστολή contractio αἱδώς verecundia εὑλάβεια, θεραπεία reverentia, cautio, officium, cultus. Խորշիլն. յետս կասումն. զգուշութիւն. եւ Պտտկառանք. ակնածութիւն, յարգանք.


Խորոպճին

See full entry →

s.

gynecaeum, harem, womens appartments.

NBHL (1)

Է՛ որ առնանոց է, եւ է՛ որ խորոպճին։ Խորոպճին տեղի է՝ որում շրջին բնակեալ բարք կանացիք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 15։)


Խորովիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to suffer, to be afflicted;
to sympathise, to have pity or compassion on;
to entreat earnestly;
to be roasted.

NBHL (1)

ἑκκαίομαι, ἁλγέω exuror, doleo παρακαλῶ rogo. Աղեկիզիլ. մորմոքիլ. գորովիլ. տոչորիլ սրտի. կսկծիլ. գթալ. եւ Գութ արկանել. պաղատիլ.


Խորովումն, ման

See full entry →

s.

roasting;
ի —վս արկանել, to roast, to fry.

NBHL (1)

ԽՈՐՈՎՈՒՄՆ ԽՈՐՈՎՔ. ὅπτησις, ὅπτημα assatio, assatura. Խորովելն, խորովիլն (ըստ ամենայն առման).


Խորովք

See full entry →

s.

cf. Խորովումն.

NBHL (1)

ԽՈՐՈՎՈՒՄՆ ԽՈՐՈՎՔ. ὅπτησις, ὅπτημα assatio, assatura. Խորովելն, խորովիլն (ըստ ամենայն առման).


Խորտակումն, ման

See full entry →

s.

fracture, break, crack;
rout, defeat.

NBHL (1)

συγκλασμός, θραῦσις fractio, confractio, contritio. Խորտակիլն. բեկումն. եւ ջարդումն. Պարտութիւն. Լքումն.


Խոցեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to wound, to pierce, to stab;
to prick, to smite;
to pierce or cut to the heart.

NBHL (1)

Գուցէ ընդ ոմանց ընդ ակն խոցիցեմք (յանդիմականութեամբ). Իբր ընդհարկանիլ. դպչիլ. (Ոսկ. եփես. ՟Զ։)


Խոցոտումն, ման

See full entry →

s.

act of wounding severely.

NBHL (1)

ἁποκέντησις compunctio եւ այլն. Խոցոտելն, եւ իլն (ըստ ամենայն առման).


Խոցումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խոցուած.

NBHL (1)

τρώσις volneratio եւ այլն. Խոցելն, եւ խոցիլն.


Խուեմ, եցի

See full entry →

va.

to deal harshly with, to ill-use, to maltreat, to vex, to torment, to trouble, to incommode;
to worry, to harass, to annoy.

NBHL (1)

(որպէս թէզխոյ բախել կամ հարկանել) ἑντέλλομαι (որ եւ պատուիրել. jubeo ) διασείω laedo, concutio եւ այլն. Խեթկել. եղջերցել. նեղել. հարստահարել. տառապեցուցանել. տագնապել. չարչրկել, դպչիլ, քշպել.


Խուզեմ, եցի

See full entry →

va.

to search, to inquire, to seek diligently, to hunt after, to pry into;
to shear, to shave;
to cut off;
to strip off.

NBHL (2)

Ոչ է արժան զաղանդս խուզել, եւ ի նոսա դեգերիլ. (Յճխ. Ե։)

կամք իցեն խուզել ումեք ըստ իւրաքանիւր դարուց։ Զպարտս աստեղաց եւեթ խուզելով։ Իմաստութեամբ ի քնին առեալ խուզեսցէ զլուղակացն բազմատեսիլ զանազանութիւն. (Խոր. Ա. 4։ Պիտ.։ Նար. ՀԱ։)


Խուզումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խուզողութիւն.

NBHL (1)

ԽՈՒԶՈՒՄՆ ՀԵՐԱՑ. κουρά tonsura. Կտրումն, հատումն հերանց ի կրօնաւորիլն, կամ ի կղերիկոսն լինել։ (Մաշտ.։)


Խութ, խթից, խթոց

See full entry →

s.

obstacle, embarrassment, hinderance.

NBHL (1)

Բազում խէթք եւ խութք են ճանապարհին. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Խուժեմ, եցի

See full entry →

vn.

to invade, to rush on, to fall impetuously on, to flock, to resort in numbers to.

NBHL (1)

εἱσβάλλω irruo, irrumpo. Բազմութեամբ ի վերայ յարձակիլ. խուռն դիմել ամբոխիւ.


Խուճապեմ, եցի

See full entry →

va.

to startle, to alarm, to frighten, to terrify, to appal, to strike with terror;
to frighten away;
to hasten, to precipitate.

NBHL (1)

Խուճապօղ է եւ դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին դրակցութիւնքն. (Փիլ. տեսական.։)


Խուճապեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Խուճապեմ.

NBHL (1)

Խուճապօղ է եւ դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին դրակցութիւնքն. (Փիլ. տեսական.։)


Խուճապիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be startled, alarmed, terrified;
to waver, to be in suspense;
to be hasty, precipitate;
to flee precipitately.

NBHL (1)

ἑλαύνομαι, ἑκσοβούμαι agitor, impellor, expellor ἁναποδίζω retrogredior θαμβέομαι obstupefio եւ այլն. Կրել զտագնապ. տագնապիլ. վրդովիլ. ցնորիլ. խրտչել, եւ խուսափել սոսափմամբ. տակնուվրայ ըլլալ, շփոթիլ, իրար անցնիլ վախով արտորալով եւ այլն.


Խուճապումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խուճապ.

NBHL (1)

Խուճապիլն. խուճապ. խուճապանք. տագնապ. ցնորք. զբաղանք.


Խուռն, խռան

See full entry →

s. adj. adv.

crowd, concourse, multitude, throng of people;
affluence, great quantity;
noise, tumult, confusion;
thick, close, dense, crowded;
many, numerous;
in crowds, in throngs;
— առ —, — ի —, in a huddle, pell-mell, disorderly, hurriedly;
ի խռան, among the crowd;
ի խռան մարտին, in the thickest of the fight;
— բազմութիւն, a numerous crowd, a throng;
— բազմութեամբ մտանել, ելանել, to crowd in;
to crowd out;
— բազմութիւն ժողովրդեան, immense concourse of people;
— հասանեն աստ օտարականք, strangers flock here.

NBHL (1)

Ի տեսիլ գեղոյ նորա զեղեալ խուռն կաճառացն՝ կուտակէր. (Ագաթ.։)


Խուսափեմ, եցի

See full entry →

vn.

to escape, to flee, to take to flight, to steal away;
to retreat, to retire, to disappear;
to shuffle, to elude, to tergiversate.

NBHL (1)

ἑκκλίνω, διαδιδράσκω declino, diffugio ἑκτοπίζω de loco removeor σχεδιάζω ex tempore, subito facio. Խոյս տալ (ափ յափոյ, կամ խարխափելով կամ հափափելով). խուսել. փախչել. հնարիւք խոտորիլ, փոխել զտեղին խուճապաւ. խուճապիլ.


Խուսեմ, եցի

See full entry →

va.

"cf. Խոյս տամ."

NBHL (1)

ἑκκλίνω declino ὐποχωρέω, ὐποφεύγω secedo, subterfugio. Խոյս տալ. ի մի կոյս մեկնիլ՝ խոտորիլ՝ երթալ. լռիկ մեկուսանալ, հեռանալ, փախչել. մէկ դի երթալ՝ քաշուիլ, կրզել.


Խուսխուսեմ, եցի

See full entry →

vn.

"cf. Խոյս տամ."

NBHL (1)

Խուսելով խուսել. խուսափել. խորշիլ. փախլըտել.