Definitions containing the research գան : 3048 Results

Ուրդ, ից

See full entry →

s.

conduct, water-pipe, channel, trench, gutter;
drain.

NBHL (1)

ՈՒՐԴ կամ ՈՐԴ. ὁχετός canalis, rivus, aquaeductus. (լծ. յորդ, եւ հորդ) Առուակ ոռոգանելոյ զպարտէզս, եւ սահմանք նորա. առու փոքր. խողովակ ջրանցք. աւազան.


Ուրոյն

See full entry →

adv. prep. adj.

separately, apart, aside, privately, severally;
without, except, excepting, save;
separate, different, distinct;
peculiar, particular, private, own, special, individual, proper;
— —, separately, distinctly.

NBHL (1)

Մինդ յիսկութենէ՝ տեսակ առանձին, ոգի տիրական, ուրոյն կերպարան՝ կատարելութեան». այսինքն յատուկ եւ զանազանեալ դիմաւ կամ անձամբ. (Նար. գանձ հոգ.։)


Ուրու, աց

See full entry →

s.

phantom, ghost.


Ուրուական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

fantastic, imaginary, visionary, false, apparent, chimerical;
shadow, image, phantom, spectre;
idol, image;
rough-draught, sketch;
—ք, manes, shades, apparitions, ghosts, visions;
—ք մարդկան, statue, likeness;
— պղծութիւն, nocturnal pollution.

NBHL (2)

Ահ արկանէր երկիր պագանել ուրուական կենցաղոյս. (Տօնակ.։)

Ուրուական տեսիլ՝ կերպարան կռոց։ Խելացնորեցուցեալ առ ի տալ պագանել երկիր ուրուականաց մեռելոտւոց։ Զմարդկան ուրուականս ի պաշտօն առեալ՝ դիս անուանէին։ Ուրուականացն ծառայելով։ Ուրուականաց կռոց մեռելոտեաց։ Ուրուական զձիցն անտառաց. (Փիլ. ել. ՟Ա. 13։ Ագաթ.։ Եզնիկ.։ Խոսր.։ Ճ. ՟Բ.։ Նար. ՟Հ՟Ե։)


Չարագնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be afflicted, grieved, tormented.

NBHL (1)

ՉԱՐԱԳՆԻԼ. cf. չարագանիմ։


Չարախտավատ

See full entry →

adj. adv.

very bad, cruel, intolerable, insufferable;
balefully;
— ցանկութիւնք, evil, bad passions.

NBHL (1)

Ի չարախտավատ եւ ի խարդաւանական մահուն տուգանաց։ Չարախտավատ դառնութեամբ մահու սպառեալք զկեանս իւրեանց. (Յհ. կթ.։)


Չարահռչակ

See full entry →

cf. Չարահամբաւ.

NBHL (1)

Բազում առ այսոքիւք այլ չարահռչակս եւ լի աղտեղութեամբ յայսպիսի խորհելոյ եկեսցէ յառաջ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Չարաղանդ, ից

See full entry →

adj.

impious, sectarian.

NBHL (1)

Յունկն նըսրայն արկանէր, թէ կան գանձք չարաղանդ կաթողիկոսին. (Յհ. կթ.։)


Չարամահ

See full entry →

adj. adv.

worthy of a cruel death;
mortally, to death;
— առնել, սատակել, to kill, to slay barbarously, to massacre;
— լինել, զմահ — մեռանել, to die, to perish miserably.

NBHL (1)

Չարիմաց եւ չարամահ, եւ ամենայն անարգանաց արժանի. (Ճ. ՟Գ.։)


Չարամեռ

See full entry →

adj.

cf. Չարամահ;
slaying or killing barbarously;
murderous.


Չարամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

evil-mindedness, ill-intention, malevolence, malignity;
cunning, wiliness, finesse.

NBHL (1)

Զքրիստոսամարտիցն ի բաց դարձուցանելով չարամտութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Չափաբերական, ի, աց

See full entry →

adj.

measured, proportioned, symmetrical;
rhythmical, metrical.

NBHL (1)

Եւ էր անարգանքն ասացեալք՝ տաղ չափաբերական։ Ոտանաւորս եւ չափաբերականս գերակայ գրել տաղս։ Քերթութիւն է առասպելավարժութիւն, եւ չափաբերական բանիւք պատմութիւն զանազան իրաց. (Նոննոս.։ Մագ. ՟Ժ՟Ա։ Երզն. քեր.։)


Չեչաքար, ի

See full entry →

s.

pumice-stone.

NBHL (1)

(Ասի) խոշոր՝ որ անհաւասարք են (մասունքն). որպէս չեչաքարն. (իսկ) ողորկն՝ որ հաւասար են. որպէս ապակի կամ մարմառն. (Անյաղթ ստորոգ.։) ( ըստ Լեհ. քար ծակալից սպնգանման. pumex ).


Չէզոք, աց

See full entry →

adj. gr.

neuter, indifferent;
neuter.


Չղջիկան, աց

See full entry →

cf. Չիղջ.

NBHL (1)

Երկիր պագանել սնոտեաց եւ չղջիկանաց. (Ես. ՟Բ. 20։)


Չմեղ

See full entry →

adj.

innocent, harmless.


Չնաշխարհիկ

See full entry →

adj. s.

celestial, divine, superhuman, supernatural;
excellent, extraordinary, matchless, rare, singular;
phoenix.


Չորացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to dry, to dry up, to render dry;
to decay, to wither;
to drain, to lay dry.

NBHL (1)

Զամուլն (աննա) արար բազմածին, եւ չորացոյց զարգանդ փենանային. (Ոսկիփոր.։)


Սանահայր, հօր

See full entry →

s.

godfather.


Սանամայր, մօր

See full entry →

s.

godmother.


Սանդարամետ, ից, աց

See full entry →

cf. Սանդարամետք;
cf. Սանդարամետային.


Սանդարամետապետ

See full entry →

cf. Սանդարապետ.

NBHL (1)

Ուստի՞ է այս, զի սանդարապետին (դեմետրայ չաստուածուհւոյ) իբրեւ աստուծոյ երկիրպագանեն. (Կոչ. ՟Զ։)


Սանդարապետ

See full entry →

s.

god of Hades, Pluto.

NBHL (1)

Ուստի՞ է այս, զի սանդարապետին (դեմետրայ չաստուածուհւոյ) իբրեւ աստուծոյ երկիրպագանեն. (Կոչ. ՟Զ։)


Սանձակոտոր

See full entry →

adj.

breaking the reins, untameable, indomitable;
— լինել, to break loose, to break the bridle.


Սապենէթ

See full entry →

cf. Պրակսաւթոյք.


*Սապղար

See full entry →

cf. Խեղ;
cf. Հաշմ.


Սառիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to freeze, to be frozen, to glaciate, to congeal;
— պտղոց, ծաղկանց, to be frost-bitten, nipped by the frost


Սառն, ռին, ռանց

See full entry →

s. adj.

ice, frost;
glazed frost;
crystal;
frozen;
հատոր սառանց, piece or block of ice.

NBHL (1)

Իբրեւ տեսիլ սառին։ Իբրեւ զձիւն կամ իբրեւ զսառն պաղեալ։ Յո՞յր արգանդէ ելանէ սառն։ Ձիւն եւ սառն։ Իբրեւ զսառն ձմեռայնոյ։ Ցուրտ եւ սառն.եւ այլն։


Սառնալիճ

See full entry →

s.

frozen lake.


Սասանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Սասանեցուցանեմ.


Սասանեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to shake, to jog, to jolt, to stagger;
to move, to astonish;
to frighten, to terrify;
— զոտն ուրուք յերկրէ իւրմէ, to cause a person to emigrate.


Սաստկավէր

See full entry →

adj.

severely wounded.


Սաստկատեսակ

See full entry →

adj.

atrocious, horrible, cruel.

NBHL (1)

Ոչ եթէ զինուորական զինուք քաջալերիմք, եւ ոչ սաստկատեսակ եւ ամենաչար խոշտանկութեամբ. (Կիւրղ. ի կոյսն.) (այժմու յն. ոսկետեսակ եւ ամենագեղեցիկ խոշտանգանօք)։


Սաստկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intensity, vehemence, impetuosity, rage, violence;
rigour, rigidity, severity, rudeness;
grievousness, enormity, extremity.

NBHL (1)

Առաւել սաստկութիւն գանձուց զխորհուրդ մարմնոյ ծնանի. (Եփր. վաշխ.։)


Սատրապ, ի, ից

See full entry →

cf. Սատրապետ.

NBHL (1)

ՍԱՏՐԱՊ եւ ՍԱՏՐԱՊԵՏ. σατράπης satrapa, praelectus. պ. սիդրէպ. արաբ. եւ պ. սատր ... Պետ գահոյից. նախագահ. նախարար. նախարարապետ. երկրորդ արքայի. աւագանի.


Սատրապետ, աց

See full entry →

s.

satrap, lieutenant of a county, prefect.

NBHL (1)

ՍԱՏՐԱՊ եւ ՍԱՏՐԱՊԵՏ. σατράπης satrapa, praelectus. պ. սիդրէպ. արաբ. եւ պ. սատր ... Պետ գահոյից. նախագահ. նախարար. նախարարապետ. երկրորդ արքայի. աւագանի.


Սարդեղունգն

See full entry →

s.

sardonyx.

NBHL (1)

σαρδώνυξ sardonyx. Սարդիոն ի գոյն եղնգան մարդոյ.


Սարկաւագատուն

See full entry →

cf. Սարկաւագարան.

NBHL (2)

ՍԱՐԿԱՒԱԳԱՏՈՒՆ ՍԱՐԿԱՒԱԳԱՐԱՆ. cf. Սարկաւագանոց.

Սարկաւագքն գան ի սարկաւագատունն։ Սարկաւագն առեալ զսպասն՝ տան ի սարկաւագարանն. (Պտրգ. աթան.։)


Սարկաւագարան

See full entry →

s.

vestry-room, vestry.

NBHL (2)

ՍԱՐԿԱՒԱԳԱՏՈՒՆ ՍԱՐԿԱՒԱԳԱՐԱՆ. cf. Սարկաւագանոց.

Սարկաւագքն գան ի սարկաւագատունն։ Սարկաւագն առեալ զսպասն՝ տան ի սարկաւագարանն. (Պտրգ. աթան.։)


Սարկեաւառք

See full entry →

cf. Սարկեւառք.

NBHL (1)

ὁνύχων ἁκμαί acies unguium. Ճապուռն. մադիլ սուր. սայրք եղնգանց.


Սարուփարթայ

See full entry →

s.

baggage-train, stores, implements of war.

NBHL (1)

Եթօղ զառ եւ զաւուր, զվրան, եւ զսարուփարթայն, եւ զամենայն գանձակս. (Մեծոբ.։)


Սարսափ

See full entry →

s.

shuddering, consternation, great fear, panic, horror.


Սաւառնազարդ

See full entry →

adj.

adorned, furnished with wings.


Սաւառնաթեւ, ից

See full entry →

adj.

whirring, flapping the wings, flying about, hovering, soaring.

NBHL (1)

Ի սաւառնաթեւից յարաթռելոց սրովբէից։ Սաւառնաթեւիցն՝ առաքելոցն համանմանեալ՝ դասուց. (Շար.։ Շ. գանձ վերափոխ.։)


Սաւառնաձայն

See full entry →

adj.

humming, buzzing.


Սաւառնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to flap the wings, to flutter about, to hover, to soar, to fly high.


Սգամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to be in, or to wear mourning, to mourn;
to afflict oneself, to be sorrowful, to regret, to be moved, to bewail, to lament, to deplore.

NBHL (1)

Եւ այն եւս իմն աւելի դժնդակագոյն է, եւ սգան (զգան) իսկ ոչ ցաւոցն. (Ոսկ. ես.։)


Սելէս

See full entry →

cf. Սելին.


Սելին

See full entry →

s.

chair, throne.


Սեղանազերծ

See full entry →

cf. Սեղանակապուտ.

NBHL (1)

Զնոյն ինքն զսեղանապիղծ զտաճարակապուտ զգանձի տամբն արկանէին փախստեայ. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 42։)