Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Քաջախոհ

See full entry →

adj.

judicious, wise, prudent.

NBHL (2)

ՔԱՋԱԽՈՀ եւս եւ ՔԱՋԱԽՈՀԱԳՈՅՆ ՔԱՋԱԽՈՀԱԿ. Քաջախորհուրդ. խոհական. իմաստուն.

Ի բանից արանց իմասանոց, եւ յայսոսիկ քաջախոհակաց (կամ քաջախորհակաց, կամ քաջախոհաց), (Խոր. ՟Ա. 18։)


Քաջախոտ

See full entry →

adj.

abounding in grass or fodder.

NBHL (1)

Քաջախոտ եւ քաջահասկ երկիրն։ Երկիրս թանձրահող, քաջաջուր քաջախոտ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)


Քաջախորհրդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

good sense, wisdom, prudence.

NBHL (1)

εὑβουλία bonum consilium, prudentia. Խոհականութիւն. իմաստութիւն. խորհուրդ քաջ.


Քաջածաղիկ

See full entry →

adj.

well blossomed, adorned or ornamented with pretty flowers, full-blown, flourishing.

NBHL (1)

Քաջածաղիկ իմն զպատկերն ցուցանէ. (Նիւս. կուս.։)


Քաջահանճար

See full entry →

adj.

very talented, full of intelligence, witty.

NBHL (4)

ἑπιστήμων, εὑσύνετος scientia praeditus, bene intelligens, prudens, perspicax. Հանճարեղ. իմաստուն.

Ի քաջահանճար իմաստնոց. (Աթ. ՟Ը։)

Քաջահանճար եւ ուշեղ, իմաստուն եւ խոհեմ. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)

Այդ բաւ է ձեր քաջահանճար իմաստիցդ մտաց. ո՛ղջ լեր. (Զքր. ծործոր.։)


Քաջահաւատ

See full entry →

adj.

very faithful;
most confiding.

NBHL (1)

εὕπιστος fidelis. Զօրաւոր հաւատով. հաստատուն ի հաւատս. մեծահաւատ. հաւատարիմ, եւ Վստահ.


Քաջահնար

See full entry →

adj.

very clever, ingenious, witty;
— լինել, to task one's ingenuity, to set one's wits to, to exert or strain oneself.

NBHL (1)

Քաջահնար լինէին զմիմեամբք ելանել ի հակառակութիւն եւ ի կռիւս. (Յհ. կթ.։)


Քաջահնչող

See full entry →

adj.

loud, resounding, very sonorous, canorous.

NBHL (1)

Քաջահնչօղ ձայնիւ փողոյն համահաւտքէ զննջեցեալսն։ Իսկ ալէուլն քաջահնչօղ ձայնիւ. (Շար.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քաջաձի, ոց

See full entry →

adj.

wellhorsed, mounted on a good horse;
skilful in horsemanship.

NBHL (1)

Երագեալ սաստկապէս՝ զհետ ունելով քաջաձիոցն, ի դժուարս քարանց եւ ի վիմուտ տեղիս։ Բազումք զհետ էին վատաձիոցն պարսից, եւ քաջաձիքն յառաջեալ հասանէին ի տեղի պատերազմին. (Խոր. ՟Գ. 9։ Փարպ.։)


Քաջամասն

See full entry →

adj.

lucky, happy.

NBHL (1)

Բնութեամբ քաջամասի վիճակի՝ ցանկ ամբողջ պահեցին զնա. (Փիլ. իմաստն.։)


Քաջամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sharp-mindedness, genius intelligence, sagacity.

NBHL (1)

Մի՛ յաղագս յանդիմանութեան ատեր զսիրելին, այլ յաղագս քաջամտութեանն գովեա՛։ Առ քեզ դարձեալ փոխադրին՝ որք ի բարեկամաց քաջամտութիւնքն. (Ոսկիփոր.։)


Քաջայայտ

See full entry →

adj.

very clear, plain, very evident, obvious;
— առնել, to throw light on, to clear up, to bring to light, to put in evidence;
— լինել, to be as plain as day, to be quite evident.

NBHL (1)

Որպէս իմաստնոց է քաջայայտ։ Քաջայայտ է, թէ ոչ մեղանչելն ըստ բնութեան եղեւ։ Որպէս ամենեցուն է քաջայայտ։ Ո՞չ ամենեցուն իցէ քաջայայտ. (Յճխ.։ Աթ.։ Առ որս.։)


Քաջայարմար

See full entry →

adj.

very suitable, becoming, very fit or proper, apt, appropriate.

NBHL (1)

Ներքնոցն քաջայարմար իմսատութեամբ ուղղեցելոց, դիւրաւ ապա եւ արտաքնոցն պատսպարել երկայնմտութեամբ. (Պիտ.։)


Քաջայոյս

See full entry →

adj.

full of hope, well secured, in good hopes, full of faith or reliance.

NBHL (1)

Գրոյ եւ յիշատակի արժանի է քաջայոյսն։ Սուրբ եւ գովելի է քաջայոյսն որպէս ընդդէմ՝ պիղծ եւ պարսաւելի է վատայոյսն. (Փիլ. իմաստն.։)


Քաջայուշ

See full entry →

adj.

endowed with a good memory.

NBHL (1)

Քաջուշ. ուշիմ. հանճարաւոր.


Քաջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to set forth one's value or worth, to make oneself known, to shew one's courage or energy, to exert one's abilities, to excel.

NBHL (2)

Քաջացարո՛ւրք եւ զօրացարո՛ւք։ Քաջացարո՛ւք, եւ լերո՛ւք յորդիս զօրութեան։ Քաջացարո՛ւք, եւ լերո՛ւք արք։ Քաջացար առնել ուղղութիւն առաջի իմ։ Քաջասցո՛ւք, զհետ ապստամբութեանց մերոց գնասցուք. (եւ այն։)

Որ քաջանայ ընդդէմ վատթար ցանկութեան։ Վշտանայ եւ նեղի ոչ քաջանալովն իւրով. (Լմբ. իմ.։ Վրք. հց. ձ։)


Քաջապէս

See full entry →

adv.

bravely, courageously, valiantly, stoutly, resolutely.

NBHL (1)

Քաջապէս կարացեալ փախչել ի մահկանացու աշխտրհիս աղետից։ Պսակելով զնա իբրեւ զմարտիկ նահատակ, որ քաջապէս յաղթեաց։ Քաջապէս ճողոպրեալ ի փախուստ դարձուցեալ։ Զանդամս մարմնոյ քո մեռո՛ քաջապէս։ Քաջապէս համբերել։ Նոքա քաջապէս անձանձիր պատերազմեցան մահուչափ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։ Եղիշ. միանձն.։ Լաստ. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Է. ՟Ի՟Է։)


Քաջապինդ

See full entry →

adj. adv.

very solid, fir, constant;
strong, robust, vigorous;
stoutly, strongly, vigorously.

NBHL (2)

εὕτονος validus, tenax, firmus εὑθαλής bene instructus. Կարի պինդ. հաստապինդ. պնդակազմ. արի. արիական. տոկուն. կարկամ. ամուր, դիմացկուն, հաստուն, պիրկ.

Քաջապինդն ի հաւատս։ Քաջապինդ հաւատովք հարկանէին զբարձրակոհակ կոյտս ջուրցն։ Քաջապինդ երիտասարդութեամբ զբանն Աստուածոյ յին քեանս բնակեցուցին։ Ի դիմի հարեալ արիականն սրտմտականին՝ քաջապինդ զօրութեամբ արդելու զվնասն առ ի նմանէ։ Եւ զոր յաղագս ճանապարհին քաջապինդ լինելոյ. (Վրդն. ծն.։ Լաստ ՟Ի՟Գ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։ Տօնակ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)


Քաջասէր

See full entry →

adj.

loving truly.

NBHL (1)

Ի վերայ քաջասէր առ միմեանս լինելոյն. (Արծր. ՟Գ. 3։)


Քաջասիրտ

See full entry →

adj. adv.

stout-hearted, courageous, intrepid, fearless;
courageously.

NBHL (1)

Մտերիմ եւ քաջասիրտ հաւատով։ Յառաջ կացեալ աներկիւղ եւ քաջասիրտ մտօք։ Խումբ արեալ քաջասիրտ պնդութեամբ. (Յճխ. ՟Զ։ Փարպ.։ Մեսր. երէց.։)


Քաջասնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

good nurture or education.

NBHL (1)

Լինելութիւնք եւ քաջասնութիւնք կենդանեաց եւ տնկոց։ Թանձրացեալք խուժադուժական ազգին ոստք քաջասնութեամբք. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Քաջասրտեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Քաջասրտիմ.


Քաջասրտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

courage, stout-heartedness, intrepidity.

NBHL (1)

Քաջապէս յաղթէր քաջասրտութեամբ եւ արութեամբ հոգւոյ։ Սքանչացեալ ընդ քաջասրտութիւնն. (Փիլ. իմաստն.։ Արծր. ՟Ա. 7։)


Քաջավայելուչ

See full entry →

adj.

very suitable, very decent;
very elegant, handsome, charming.

NBHL (1)

Շիրմացն՝ որք արտաքուստ են քաջավայելուչք եւ գեղեցիկք։ Բազմաց արդարոց քաջավայելուչք են շիրիմք նոցա. (Ածաբ. կարկտ.։ Իգն.։)


Քաջատես, ի, աց

See full entry →

adj. fig.

far-seeing, far-sighted;
far-piercing.

NBHL (1)

Քան զմարմինն լինի քաջատես եւ իմաստուն հոգին (անջատեալ ի մարմնոյ) ... որպէս մեծատունն քաջատես լինէր՝ ճանաչել զաբրահամ. (Կաղանկտ.։)


Քաջատոհմիկ

See full entry →

adj.

high-born, of good birth, noble, illustrious.

NBHL (1)

Ի մեծ իշխանէն՝ ի քաջատոհմիկ եւ ի բարեգփառ գլխոյն իմմէ զրկեալ. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Քաջարի

See full entry →

adj.

very brave, valiant, gallant, valorous, courageous.

NBHL (1)

Քաջարիագոյնն այն եւ իմաստախոհ նահատակն. (Նիւս. ստեփ.։)


Քաջափառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

majesty, magnificence.

NBHL (1)

Զի՞նչ առաւել քաջափառութեան եւ բարեբախտութեան գոլ ասացից ի տանն յայն։ Մեծութիւն, քաջափառութիւն, պատիւք։ Զապականելոցն զամենեցուն աստուստ քաջափառութիւն կարծել. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։ Ածաբ. աղք.)


Քաջափորձ

See full entry →

adj.

very experienced, most expert.

NBHL (1)

Եւ որ քաջափորձքն էին՝ իմաստութեան խորհրդակիցք. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)


Քաջեան

See full entry →

adj.

noble, high born, illustrious.

NBHL (1)

Տիմոթէոս, եւ ապողոնիոս քաջեան. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 2.)


Քաջողջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Քաջառողջութիւն.

NBHL (1)

Յովբ ... միանգամայն ի բաց եդեալ զքաջողջութիւն, զընչաւէտութիւն, եւ զբազմորգութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Քաջորեար, երոյ

See full entry →

s. pl.

the brave, the valorous.

NBHL (1)

Կամեցայ հանդուցանել զիմ քաջորեարսն աւուրս հիգ. (Պտմ. աղեքս.։)


Քաջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.

NBHL (1)

Լա՛ւ է անզաւակութիւն հանդերձ քաջութեամբ։ ըզփառս իմ այլում ոչ տաց, եւ ո՛չ զքաջութիւնս իմ դրօշելոց։ Տացեն զփառս Աստուածոյ, եւ զքաջութիւն նորա կղզիք պատմեսցեն։ Քաջութեամբ փոխեցայց յաշխարհէ աստի, զի արժանի իմոյ ծերութեանս երեւեցայց։ Իբրու թէ անձին զօրութեամբ ինչ, կամ քաջութեմբ (յն. բարեպաշտութեամբ) արարեալ իցէ զգնալդ դմա. եւ այլն։


Քաջուղէշ

See full entry →

adj.

fine-branched.

NBHL (1)

Ձեռք իմ բաւական եւ քաջուղեշ, որ նիզակաւ եւ սուսերաւ զբազումս առնէր սրտաթափ. (Կեչառ. աղեքս.։)


Քաջուսումն, ման

See full entry →

s.

well instructed, learned;
fond of science.

NBHL (1)

εὑδίδακτος bene doctus εὑμαθής docilis. Քաջ յուսման կամ ուսեալ. քաջուշեղ. հանճարաւոր. ուշիմ. յարմար առ գիտութիւն եւ առ կրթութիւն.


Քաջօրէն

See full entry →

adv. adj.

courageously;
keeping well the rules.

NBHL (1)

Յամենայն առաջիկայ քաղաքս խաղաղութեամբ եւ քաջօրէն ազատութեամբ զմուտն առնել։ Քաջօրէն եւ խաղաղական կեանս ախորժեալ՝ ի բարեաց նմանութիւն հայելով (Խոր. ՟Գ. 27։ Փիլ. իմաստն.։)


Քառաթեւ, ի

See full entry →

adj.

four-winged.

NBHL (1)

Աստ ի վերայ քառաթեւ սեղանոյն բանն պատարագել՝ հաւատացելոցն հանգչի հոգիս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քառաժանի

See full entry →

adj.

four-toothed, four-tusked.

NBHL (1)

Զերկրորդ վերջադիրն՝ քառաժանի իմն աւարտեալ. (Շիր.։)


Քառակ

See full entry →

s.

four.

NBHL (1)

Եւ այս մեզ յաղագս թուոյ քառակի եւ միակի. (Յհ. իմ. ատ.։)


Քառակի

See full entry →

adv.

in four manners or ways.

NBHL (1)

Քառակի երիւք (երկոտասան թուով՝) առաք։ Աղբիւր գետոց քառակի։ Քառակի վտակացն հոսմունք։ Քառակի իրս իմաստից աւանդէ. (Տաղ.։ Ճ. ՟Ժ.։ Երզն. մտթ.։)


Քառակողմեան

See full entry →

adj.

quadrilateral;
square.

NBHL (1)

Ձեւն՝ զի քառակոմանի է, հրաւիրակ է չորից տնկեանց տիեզերաց։ Օծմամբն քառակողմանի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քառակոյս

See full entry →

cf. Քառակուսի.

NBHL (2)

Ի դրութիւն դիմակացն քառակուսեան լծորդացն. (անդ։)

Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)


Քառակուսի, սւոյ

See full entry →

adj. s.

square;
— արմատ, root — թուոյ, of a number.

NBHL (2)

Ի դրութիւն դիմակացն քառակուսեան լծորդացն. (անդ։)

Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)


Քառանիւթ

See full entry →

adj.

cf. Քառանիւթեայ.

NBHL (1)

Քառանիւթեայ շնչակիր լրութիւնք երեւելեացս։ Զմեր քառանիւթեայ մարմինս էօծ ինքեամբ։ Սկսանին սաղմոսք չորք ըստ քառանիւթեայ բնութեանս։ Քառանիւթեայ մարմինն ի կուսէն. (Պիտ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Խոսր.։ Տօնակ.։)


Քառանիւթեայ

See full entry →

adj.

composed of four matters or elements.

NBHL (1)

Քառանիւթեայ շնչակիր լրութիւնք երեւելեացս։ Զմեր քառանիւթեայ մարմինս էօծ ինքեամբ։ Սկսանին սաղմոսք չորք ըստ քառանիւթեայ բնութեանս։ Քառանիւթեայ մարմինն ի կուսէն. (Պիտ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Խոսր.։ Տօնակ.։)


Քառանկիւն, կեան

See full entry →

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

NBHL (1)

Ի թիւս՝ աւելորդ (իմա՛ կոճատ) քառանկիւնի. (՟Ա. ՟Գ. ՟Ե. ՟Է. ՟Թ ՟Ժ՟Ա. եւ այլն։ Ուղղորդ քառանկիւնի. ՟Ա. ՟Դ. ՟Թ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ի՟Ե. ՟Լ՟Զ. եւ այլն. Սարկ. տոմ.։)


Քառանկիւնի

See full entry →

adj.

having four angles, quadrangular.

NBHL (1)

Ի թիւս՝ աւելորդ (իմա՛ կոճատ) քառանկիւնի. (՟Ա. ՟Գ. ՟Ե. ՟Է. ՟Թ ՟Ժ՟Ա. եւ այլն։ Ուղղորդ քառանկիւնի. ՟Ա. ՟Դ. ՟Թ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ի՟Ե. ՟Լ՟Զ. եւ այլն. Սարկ. տոմ.։)


Քառաշուրթն

See full entry →

adj.

four-lipped, four-pointed, four-ended.

NBHL (1)

Իսկ զդիմաց դրանդեացն գիրս՝ սքանչելի քանդակագործեալ քառաշուրթն զարմանազան, եւ այլն. (Նար. խչ.։)


Քառասնաղի

See full entry →

s.

forty-chorded or stringed.

NBHL (1)

Խօսիմք նուագարանքս քո, զոր կամեցար քառասնաղեաւ նորոգել. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Քառասնամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

age of forty year.

NBHL (1)

Հարսանիք եւ ամուսնութիւն ժամու իմաստնոյն քառասնամութիւն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 154։)