Definitions containing the research տարր : 130 Results

Անիմաստ, ից

See full entry →

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

NBHL (1)

Արեգակն տարր է անիմաստ. (Լմբ. սղ.։)


Ծածկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of hiding;
occultness, secrecy, mystery;
cover, covering.

NBHL (1)

Քննողի ծածկութեան խորոց խորհրդոց։ Ծածկութիւնք գործոցս պհրապարակին։ Սոփերք հոգեմատեանք ծածկութեան ի վերայ քան զտարրական նմանութիւնս. (Ագաթ.։)


Հինգերորդ, աց

See full entry →

adj. adv. s.

fifth;
fifthly;
the fifth part.

NBHL (1)

Հաստատութիւնդ, զոր հինգերորդ տարր ասացին արտաքինքն. (Խոսր.։)


Հիւթական, ի, աց

See full entry →

adj.

material, corporeal.

NBHL (2)

ὐλικός materialis, terrenus. Նիւթական. տարրական. մարմնեղէն. հողեղէն. երկրաւոր.

Է եւ հիւթական, որպէս չորս տարրս երկրի. (Վրդն. ծն.։)


Հիւթանիւթ, ից

See full entry →

adj. s.

material;
material-things, matter;
root.

NBHL (1)

Բոլորովին նիւթեղէն. մարմնաւոր. երկրաւոր. իր հողեղէն. զգալի ինչ. ինչք. տարր. եւ Ծուծ. արմատ.


Հիմնարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հիմնադրութիւն.

NBHL (1)

Հիմնարկութիւն աշխարհի, կամ տարրեղէն գոյացութեանց. (Վդն. ել։ Սկեւռ. ես.։)


Համասեռ

See full entry →

adj.

congeneric, homogeneous.

NBHL (1)

Ամենայն տարր համասեռ է. (Նիւս. բն.։)


Միագոյ

See full entry →

adj.

having but one substance;
unique of its kind.

NBHL (2)

μονοούσιος solus, sive unicus in suo genere եւ ἑνούσιος substantialis vel innatus. Միաբուն գոյութեամբ կամ գոյացութեամբ. միաձոյլ. միատարր. միակ. միական.

Անկարօտ է այլում հուր, եւ ոչ խառնի յայտ տարր. վասն որոյ եւ ի տարերս միագո՛յ կոչեցին զնա։ Յաղագս աստուծոյ ի վեր քան զմիագոյսս գերագոյն միացելոյ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Միագունդ

See full entry →

cf. Համագունդ.

NBHL (1)

Միատարր եմ միագունդ՝ համանըման. (Շ. իմ. եղանակ.։)


Միահարթ

See full entry →

adj.

even, flat, smooth, equal, levelled.

NBHL (1)

Ի վերոյ տանիքն միահարթ միատարր յատակեալ. (Վեցօր. ՟Գ։)


Միացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Միաւորեմ.

NBHL (1)

ἐνόω unio, aduno. Տալ միանալ. միաւորել ո՛ր եւ է օրինակաւ. զօդել. խառնել. տարրացուցանել. միացնել.


Միջագար

See full entry →

adj.

rotten at the core;
weak, useless.

NBHL (1)

(Փայտ որթոյն) ո՛չ զօրէն այլոց կարծր եւ տեւող ունի զտարրն, այլ միջագար եւ վաղափուտ եւ յոյժ տկարագոյն. (Պիտ.։)


Ստիքս, ստիք

See full entry →

s.

element, point, note;
line, verse.


Ստորակայ, ից

See full entry →

adj.

subaltern, inferior, subject, subordinate, serving;
sublunary, terrestrial.

NBHL (2)

Ինքն ըստ ինքեան անշունչ ստորակայ տարր է (գարունն). (Պիտ.։)

Նախեղակ վեհից իմանալեացն խումբ, ստորակայ տարրիցը քառիւք. (Շ. տաղ.։ Ի վերնայարկն, եւ ի ստորակայն։ Ստորակայ, եւ վերակայ. Տաղ.։)


Չորիր

See full entry →

adj.

fourth;
— մասն, the fourth part, a quarter, quadrant.

NBHL (1)

(Զլոյս) զեռական աւուրցն՝ ի չորիրն օր տարրացոյց (յարեգակն). (Սարկ. տոմ.։)


Ոփի, ոփիք, ոփեաց

See full entry →

s. bot.

white poplar.

NBHL (1)

Առ յոյժ ուղղաձիգ բարձրութեանցն եւ ողորկատարր բնութեանն եւ առոյգութեանն՝ դիւրայարմարք մատուցանելոյ ի պէտս շինողացն փութոյ էին տունկք ոփեացն եւ կաղամախեացն. (Պիտ.։)


Չարագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

malefaction, misdeed, wicked deed, spiteful or ill-natured action, wickedness, malignity, malice.

NBHL (1)

Ի գա՞լն արդեօք կատարեաց զչարագործութեանցն պատրաստութիւն, եթէ տարրացեալ ընդելութեամբ եւ երկայն աւուրբք զդաւողականն յարադրեաց խորհուրդ. (Պիտ.։)


Սեղմ

See full entry →

adj.

close, dense, compact, firm, strait, narrow, compressed, confined.

NBHL (1)

առաջինքն ասացին այսպէս, թէ լուսինն է տարր սեղմ, խիստ, մաքուր, գնդաձեւ. (Շիր.։)


Ջուր, ջրոյ, ով՝ ջուրբ, ջրոց՝ ջուրց

See full entry →

s. adj.

water;
juice;
liquid, watery;
օրհնեալ —, holy water;
չած ջրոյ, water-god;
անոյշ, ըմպելի, պաղ or ղով, գաղջ, տաք, եռացեալ, հանքային, ծծմբային, աղային —, good or portable, drinkable, cold or fresh, tepid, hot, boiling, thermal, sulphurous, saline water;
— մսոյ, broth, cf. Արգանակ;
գաւաթ մի, դոյլ մի —, a glass, a bucket or pail of water;
դոյլ մի լի —, a pailful of water;
ըստ — եւ ըստ ցամաք, by sea & land;
տեղատութիւն եւ մակընթացութիւն ջուրց, tide, flux reflux, & reflux, ebb & flow;
երթալ զջրոյ, to go to fetch water;
— հանել, to draw water;
— ըմպել, to drink water;
— հեղուլ, թափել, առնել —, to make water, to piss, to urine;
— տալ, to water, to sprinkle;
to water, to give to drink to;
եռացուցանել զ—, to warm, to boil water;
— արկանել ձեռաց ուրուք, to pour water on a person's hands;
լաւ է — հորի քան զգինի յոռի, pure water is better than bad wine;
cf. Թակարդ, cf. Ըմպեմ.


Յօդականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

compound.

NBHL (1)

Միաւորեալ միացոյց Աստուածն զպարզութիւն աստուածային բնութեան իւրոյ ընդ յօդականութիւն տարրական բնութեանս մերոյ. (Անան. եկեղ։)


Յօդանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be articulate, jointed, attached;
organized, formed;
to associate, to take part in, to admit as member.

NBHL (2)

ἁρθρόομαι articulor, fingor, formor. Յօդաւորիլ. յարմարիլ. կազմիլ. ձեւանալ. տարրանալ.

Առաքեցին զմեզ յԱղեքսանդրիա ի լեզու պանծալի՝ ի ստոյգ յօդանալ ճեմարանին վերաբանութեան. այսինքն ի տարրանալ կամ քաջ ուսանել զամենայն հանգամանս յունական լեզուի եւ ուսմանց. (Խոր. ՟Գ. 61։)


Յօդապատ, ի, ից

See full entry →

adj. fig.

articulate, surrounded with articulations, corporeal;
well, tersely, elegantly composed or written.

NBHL (1)

Յօդիւք պատեալ. որպէս զօդեալ անդամօք. մարմնեղէն. տարրեղէն. բաղկացեալ.


Յօդաւոր, աց

See full entry →

adj.

articulated, articular;
articulated, uttered;
well expressed, well turned, harmonious.

NBHL (1)

ἁρθρώδης, ἑνάρθρος articulosus, compositus. Ունօղ զյօդս. յօդական. յօդեալ. բաղյօդեալ. բաղադրեալ. բաղկացեալ. տարրեղէն. մարմնեղէն. նիւթական.


Մարմին, մնոց

See full entry →

s. geom.

body;
flesh;
man, creature, mortal;
corpse, dead body;
carcass, carrion;
body, consistency;
whole, ensemble;
solid;
— առնուլ, to become incarnate;
եւ բանն — եղեւ, and the Word was made flesh;
cf. Երկնային.

NBHL (1)

σῶμα corpus. Որպէս դիմաբաժանեալ Հոգւոյ՝ է Նիւթ, տարր, նիւթեղէն եւ զգալի էակ կենդանի կամ մեռեալ կամ անզգայ. ... եբր. կէվիա. թ. կէվտէ, կէովտէ.


Ձեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Կերպարանիմ.

NBHL (1)

Ոչ ձեւանայ ի տեսիլ տարրեղէն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Ձող, ոյ, ով

See full entry →

s. adj.

bar, perch, pole, rod, vine-prop;
perch(measure);
straight.

NBHL (1)

Եւ ի մարմնին իսկ զո՞ր ասիցեմք առողջս. (զյոյրսն զուռուցեա՞լսն, որոց եւ ամփոփ իցէ տարրն. Ոսկ. փիլիպ.։)


Նեխեմ, եցի

See full entry →

va.

to putrefy, to corrupt, to rot.


Ներգոյ, ից

See full entry →

adj.

internal, interior, inward;
innate, natural.

NBHL (1)

ἑνών, ἑνυπάρχων, -ουσα, -ον qui, quae quod inest. որ եւ ՆԵՐԳՈՅԱՑԵԱԼ. Որ ինչ ներգո՛յ. ի ներքս կամ ի միջի եղեալն, գտեալն ի բնէ. բնաւորեալ. ընդաբոյս տարրացեալ. մէջը եղածը.


Ներտառական, ի, աց

See full entry →

adj.

corporeal, material.


Նիւթական, ի, աց

See full entry →

adj.

material.

NBHL (1)

ὐλικός materialis, crassus πρόσυλος materiae adhaerens sive affixus, mundanus. Նիւթեղէն. նիւթաւոր. տարրեղէն. մարմնեղէն. թանձր. զգալի. զգայական. երկրաւոր.


Նիւթականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

materiality.


Նիւթապաշտ, ից

See full entry →

s.

idolater;
materialist.


Նիւթապաշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

idolatry;
materialism.

NBHL (1)

Պաշտօն նիւթեղինաց. տարրապաշտութիւն.


Նիւթացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to give a material form or existence, to create, to produce.


Նիւթեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

material, corporeal.

NBHL (1)

ὐλαίος, ὐλικός materialis, materiatus. Ի նիւթոյ կազմեալ. տարրեղէն. նիւթական. նիւթաւոր. զգալի. մարմնեղէն. մարմնաւոր.


Նուրբ, նրբից

See full entry →

adj. gr. fig. adv.

subtile, fine, slender, tenuous, lank, thin, slim;
narrow;
subtile;
finespun, subtile, difficult, abstruse, obscure, profound;
subtilely;
— ձայն, shrill voice;
— մտօք, subtle, acute, shrewd, perspicacious.

NBHL (1)

Բնութիւն հրեշտակաց ի վեր է քան զհողմ եւ քան զհուր, նուրբ եւ արագ քան զմիտս։ Նուրբ է տարր լուսոյ, այլ զի ակամբ զննի, մարմնաւոր է. (Եզնիկ.։)


Ուղեղ, ուղղոյ

See full entry →

s.

brain, brains;
marrow;
cf. Թափեալ;
սենեակ ուղղոյ, skull;
— ի գլուխ ունել, to be judicious, in one's right senses;
մինչեւ ց— ոսկերաց, to the very marrow of the bones.

NBHL (1)

Ամենայնի սկիզբն իսկ ուղղին է լինելութիւն ... եւ սա իսկ ուղիղս յայտնելոց եղեւ (տարրից) ... զուղիղն ի սոցանէ գործեաց ... անուանեաց ուղիւղին զսա մասն սկաւառակ ... ուղղով խառնէր ... ուղղաւն ի սմանէ ստեղծեալ, եւ այլն. (Պղատ. տիմ.։)


Ունակացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to habituate, to accustom.


Շարունակ

See full entry →

adj.

continuous, continual, non-intermittent.


Շրջանակեմ, եցի

See full entry →

va.

to turn round;
to revolve, to move in a circle;
to frame, to border.

NBHL (1)

Որ շրջանակես զժամանակս ամաց հոլովման աւուրց յայլ նմանութիւն բարեպատեհ տեսողութեան։ Յաղօթարանն վայրի ընդ պատազմունս այսր կենցաղոյս շրջանակեցայ։ ոչ արեգակն փոխաբերեալ՝ ուր շրջանակի, առանց տարրական օդոյ. (Նար. կգ. ՟Ի. ՟Ծ՟Դ։)


Շող, ոց, ից

See full entry →

s.

ray, flash of light, beam;
—ս արձակել, to emit or throw out rays, to beam.

NBHL (1)

Ի լուսատարր օդոյ եւ յանօսր շողից կերպացեալ. (Ուռպ.։)


Շուտ

See full entry →

adj. adv. s. med.

cf. Շոյտ;
pimple, pustule.

NBHL (1)

Մարմին՝ յորում լինի նշան սպոյ՝ շուտ մի, կամ պալար միատարր լայնացեալ սպիտակն, կամ պաղպաջ շուտ շուտ սպիտակ աստ եւ անդ, զատուսցէ զեօթն օր. (Վրդն. ղեւտ.։)


Պատկանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Պատշաճիմ.

NBHL (1)

Նախ եւ առաջին (տարր), որ զտեղին ունիցի. եւ այլ երեքն եւ ընդ նովաւ յարմարեալ պատկանիցին. (Շիր.։)


Պարառաբար

See full entry →

adv.

round about;
taken all together.

NBHL (1)

Անտարր անպարագիր՝ պարառաբար խորհեցողին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)


Տպանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be printed, stamped or impressed.

NBHL (1)

ՏՊԱՆԱԼ. Սերտիւ յարիլ. տարրանալ. յինքեան կրել հաւաստեաւ.


Տպաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to form, to figure, to model;
to imprint, to print, to mark;
to grave, to engrave;
to inculcate, to impress.

NBHL (1)

ՏՊԱՒՈՐԵԼ. συγγγραφίζω consigno. Նկարել. դրոշմել. տարրացուցանել. յարել. յեռուլ. կնքել. տպել. կոխել.


Տրամ

See full entry →

adj.

firm, solid, substantial, hard, resisting;
— երկիր, solid earth;
— գործել, to render firm.


Տրամադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to dispose.

NBHL (1)

διατίθημι dispono, compono, constituo եւ այլն. Ի կարգի դնել. կարգաւորել. կարգել. հաստատել. կացուցանել. պատրաստել. յօժարեցուցանել. զգածել. փոլխել. յարմարել. յերիւրել. շարադրել. տպաւորել. դոշմել. տարրացուցանել.


Վերտառանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be resolved, to be reducible to its elements.

NBHL (1)

ἁναστοιχείομαι resolvor in elementa, abeo եւ informo, reformor. Վերտարրանալ. վերածիլ ի նախկին տարերս. եւ Վերստին տարրանալ. միանալ. նորոգել.


Վերտառեմ

See full entry →

va.

to reintegrate, to reduce to elements.

NBHL (1)

ՎԵՐՏԱՌԵԼ. ἁναστοιχειόω resolvo եւ informo, instauro. որ եւ ՄԱԿՏԱՌԵԼ. Վերստին տարրացուցանել՝ լուծանելով ի տարերս, կամ զօդելով ի մի. քայքայել, եւ կայկայել. նորոգել. ընդելուզանել. հիւսել.