Definitions containing the research խումբ : 224 Results

Առնում, առի

See full entry →

va.

to receive, to take, to accept, to admit, to collect, to welcome;
to reap, to derive, to gather;
to have, to occupy;
to take away, to carry off, to ravish, to rob;
— վերստին, to retake;
— ապտակո, to receive a box on the ear;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
— արմատ, to take root;
— զդրունս, to surround, to enclose;
- երգս, to sing;
ի մէջ —, to encompass;
խորհուրդ —, խորհուրդ ի մէջ —, to consult, to deliberate;
ի միտ —, to conceive, to comprehend, to understand;
to learn by heart;
խումբ —, to assemble;
մեղս —, to sin, to be culpable;
ի բաց —, to substract, to take away;
to remove;
սուգ —, to mourn, to be afflicted;
առիթ —, to take the opportunity, to profit by it;
— ընդ կատակս, to take a thing in jest;
կասկած —, to suspect;
— ի կին, ի կնութիւն, to marry;
— ողչոյն հրաժարական, to take leave of, to bid adieu to;
— օրինակ, to take example;
շունչ —, to breathe;
զէն —, to take arms, to arm one's self;
մարմին —, to incarnate, to be incarnate;
ծագումն —, to take birth, to shoot out;
առնոյր առնէր ոք, how I should wish that some one had done it !


Աստեղատուն, տանց

See full entry →

s.

constellation.

NBHL (1)

τὸ ζώδιον, σημεῖον constellatio, signum Տուն աստեղաց. խումբ խումբ աստեղաց յիւրաքանչիւր կողմանս երկնից, մանաւանդ ի կամարն կենդանակերպից. համաստեղութիւն.


Զինուորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

militia, arms, profession of war;
army;
armament;
tactics;
soldiership;
մտանել, գրիլ ի —, to enlist;
— հրեշտակաց, զուարթնոց, անմարմնոց, choir, or host of angels.

NBHL (1)

στράτευμα, στρατιά, στρατεία militia, exercitus Զինուոր գոլն. կարգ եւ իշխանութիւն զինուորաց. եւ Գունդ կամ խումբ նոցա. զօրականութիւն. եւ Զօր. որ եւ Զօրութիւնք ասի՝ մանաւանդ վասն երկնային զօրաց.


Երկաքանչիւր, ոց

See full entry →

adj. s.

both, each, every.

NBHL (1)

Երբեմն զմարդոյ վայելուչսն թողոյր ձայնս, եւ երբեմն ցուցանէ իրս՝ աստուածութեանն միայն եղեալ պարտ. զի իմասցի երկաքանչիւր ինչ». այսինքն ծանիցի միանգամայն աստուած եւ մարդ. որ յայլոց յումպէտս թարգմանեալ է Երկախումբ։


Երկնահոյլ, հուլից

See full entry →

s.

celestial assembly;
cf. Երկնագումար.

NBHL (1)

Երկնագումար. երկնախումբ. հրեշտակք.


Երգակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

song in company, accompaniment.

NBHL (1)

Միախումբ դասակցութեամբ, միապար երգակցութեամբ՝ ընծայեցուցանես ի քեզ բազմելոյդ մաքուր օրհնաբանս. (Նար. խչ.։)


Գումարտական, ի, աց

See full entry →

adj.

of an assembly.

NBHL (1)

Իբր Գումարտակական. համախումբ.


Գունդագունդ

See full entry →

adv. adj.

in several regiments;
in a crowd, like a crowd;
large, much.

NBHL (1)

Դաս դաս եղեալ. յոքնախումբ. հեծութեամբ. յորդութեամբ.


Դամարճակ

See full entry →

s.

assembly, meeting

NBHL (1)

Եթէ չկայցէ սխալ գրչի, է (որպէս յն. տի՛մօս, կամ լտ. դո՛ւրմա,) Ամբոխ. խումբ. հոյլք.


Գաղթ, ի, ից

See full entry →

s.

transmigration, emigration, flight;
journey;
pilgrimage;
the colony, the settlers or fugitives.

NBHL (1)

ԳԱՂԹ. ի Թանձրացեալն, իբր Գաղթական. վտարանդեալն. խումբ փախստէից.


Դասակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

admission, company.

NBHL (2)

Դասակիցն լինել. համադասութիւն. եւ Դաս. խումբ. ժողով.

Կցորդք դասակցութեանցն վեհից։ Միախումբ դասակցութեամբ։ Առ դասակցութեան հարանցն հրաշալիք։ Ընդդիմաբանիցն դասակցութիւնք։ Դասակցութեան դժնէից մարդոց համաբան. (Նար.։)


Երամական, ի, աց

See full entry →

adj.

that goes in company, sociable.

NBHL (1)

ἁγελαῖος gregalis, socialis Համախումբ. միաժողով.


Գազանային

See full entry →

cf. Գազանական.

NBHL (1)

Գազանային չարութիւն, անմտութիւն, կիրք, անձն, դէմք, խումբ. (Փիլ.։ Լմբ.։ Տօնակ.։ Ոսկ. յհ.։ Մագ.։ ՟Ծ՟Է։ Նար. մծբ.։)


Ազատաժողով

See full entry →

s. adj.

cf. Ազատագունդ.

NBHL (2)

Բառնալ զազատախումբ տոհմն յաշխարհէ հայոց հանդերձ նորին հեծելովք. (Ղեւոնդ. ՟Զ. ուր եւ ասի իբր ՟Գ.)

Կոչէր առ ինքն զհամազունս իւր՝ զազատախումբ բանակին։


Աղածրի

See full entry →

adj.

tender, delicate, young.

NBHL (1)

գտանի գրեալ եւ ԱՂԱՐԾԻ. Բառ անյայտ՝ իբր Երախայ, մատաղ. կամ Համախումբ որպէս խաշն դիմեալ յաղ.


Ամրապահ, աց

See full entry →

adj.

that guards well;
strongly guarded.

NBHL (1)

Պահապան ամրոցի. բերդապահ. կամ խումբ արանց պահելոց եւ ամրացելոց ի բերդի.


Կենասերիմ

See full entry →

vn.

to breed, to multiply, to increase.

NBHL (1)

Առ նոյիւն յոգնախումբ հոյլս պաճարեղէն անասնոցն կենասերեալ պահիւր առ ի յապառնիսն ամանակացն լինել սերմ սերելոյ. (Անան. եկեղ։)


Խրոխտապանծ

See full entry →

adj.

braggart, boastful, insolent, presumptuous, swaggering.

NBHL (1)

Ի խրոխտապանծ մոլենախանձ զրաբանողաց։ Բարձրագլուխ ի մէջ յօքնախումբ կացեալ հրապարակաց՝ լի հանդերձ խրոխտապանծ տեսութեամբ ի զանազան պայծառ զգեցեալ պատմուճանաց. (Պիտ.։)


Ծաղկազուարճ

See full entry →

adj.

full of flowers;
full blown.

NBHL (1)

Տեսեալ զքոյդ ծաղկազուարճ երանգախումբ իմաստաիղձ գիւտս բանի. (Յիշատ. ոսկ. յհ.։)


Ճարակաւոր

See full entry →

adj.

pasturing, feeding.

NBHL (1)

Ի ճարակաւորացն արտաքսեաց խումբն (զնաբուգոդոնոսոր). (Խոր. հռիփս.։)


Հետեւակագունդ, գնդի

See full entry →

cf. Հետեւակախումբ.


Հետեւակազօր, ու

See full entry →

cf. Հետեւակախումբ.


Հերձուածիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be divided, separated.

NBHL (1)

Որք հերձուածեցան ի հերձուածն (կամ ի խումբն) ապողինարի հերձուածողի. (Կանոն.։)


Հէն, հինից

See full entry →

s.

marauder, rover, robber, brigand;
— ծովու, sea-robber, pirate, free-booter, corsair, sea-rover;
—ք, marauding, plundering;
piracy;
հինից պարապիլ, to become a highwayman, to rob, to plunder;
հինի or հինիւ ելանել, to take to the highway, to over-run or scour, to make incursions;
զի՞նչ քան զայն — եւ աղաղակ կայցէ, what can be more grievous or more barbarous than that ?.

NBHL (1)

πειρατής pirata, praedo marina πειρατήριον, ληστήριον latronum sedes, agmen Աւազակ. խումբ աւազակաց ի ծովու եւ ի ցամաքի. հուղկահար. ելուզակ. հրոսակ. ասպտակ. ասպատակութիւն.


Հակառակորդ, աց

See full entry →

s.

adversary, antagonist, rival, enemy;
demon.

NBHL (1)

Պաշարին խումբք հակառակորդին. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)


Համագումար

See full entry →

adj. adv. s. arith.

assembled, gathered together;
universal, general;
all together, unitedly;
sum.

NBHL (2)

Ի մի կամ ի միասին գումարեալ. համախումբ. միահամուռ. միաբան.

Համագումար բազմութեամբ, կամ խումբք առաքելոց, կամ դասք սրբոց հարցն, կամ սուրբք. (Երզն. լս. եւ Երզն. մտթ.։ ՃՃ.։ Շ. առ մխիթ.։)


Համագունդ

See full entry →

adj. adv.

cf. Համագումար;
flocked together, gathered in crowds or in a mob;
in a united company, with all the company, in crowds;
— թռչիլ, to fly in flocks or swarms.

NBHL (1)

Առ հասարակ խմբեալ. միաժողով. համախումբ. համագումար. բովանդակ. միաբան.


Համազուն

See full entry →

cf. Համազն.

NBHL (1)

Կոչէր առ ինքն զհամազունս իւր՝ զազատախումբ բանակին. (Ղեւոնդ.։)


Կաճառիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to assemble, to reunite, to meet together.

NBHL (1)

մէջ յոգնախումբ հրապարակացն, եւ կաճառեալ ատենից. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։)


Միագունդ

See full entry →

cf. Համագունդ.

NBHL (1)

συνεστραμμένοι, πανεθνεί եւ այլն. Համագունդ. համախումբ. միահամուռ. ամենեքին առ հասարակ. միաբան.


Միախառն

See full entry →

adj.

temperate.

NBHL (1)

Իսկ իբր մ. Միախուռն. համախումբ. միաբան.


Միահոյլ

See full entry →

adv.

all together, in crowds, in troops.

NBHL (1)

Որպէս մի հոյլ եղեալ. համախումբ. միաբան.


Միապար

See full entry →

adj.

in the same chorus;
at the same ball or dancing-party.

NBHL (1)

Միախումբ դասակցութեամբ, միապար երգակցութեամբ, մաքուր օրհնաբանս. (Նար. խչ.։)


Պարերգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ballad;
madrigal;
chorus.

NBHL (1)

χορῳδία choreae vel chori cantus. Պար երգով. հանդէս համախումբ պարակցութեան.


Սպայակոյտ, կուտի

See full entry →

adj. s.

composed of warriors;
of cavalry;
the staff of an army.

NBHL (1)

Կուտեալ խմբեալ ի սպայից. հեծելագունդ. ազատագունդ. բազմախումբ.


Ստորակայ, ից

See full entry →

adj.

subaltern, inferior, subject, subordinate, serving;
sublunary, terrestrial.

NBHL (1)

Նախեղակ վեհից իմանալեացն խումբ, ստորակայ տարրիցը քառիւք. (Շ. տաղ.։ Ի վերնայարկն, եւ ի ստորակայն։ Ստորակայ, եւ վերակայ. Տաղ.։)


Պանդեմի

See full entry →

adj.

popular.

NBHL (1)

ՊԱՆԴԵՄԻ կամ ՊԱՆԴԵՄԻՆ. Բառ յն. բա՛նտիմօս, բանտիմի՛. այսինքն ամենախումբ, համաշխարհական. Տօն հանդիսի առ հեթանոսս.


Չարափառ, աց

See full entry →

s. adj.

heterodox;
heretical, erroneous.

NBHL (1)

Զչարափառացն տապաստ արկանել խումբս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Վահանափակ, աց

See full entry →

adj. s.

protected by a buckler;
trench fortified with shields;
— առնել, to cover, protect or defend with a buckler.

NBHL (1)

Վահանաւ փակեալ վայր կամ խումբ. վահանապատ պատնէշ. որ եւ Ասպարափակ.


Պտուտեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Պտուտիմ.

NBHL (1)

Զխումբն պտուտեալ ի փախուստ դարձուցանէր. (Խոր. ՟Գ. 37։)


Ջեք

See full entry →

int.

how ! oh ! o strange ! wonderful !

NBHL (1)

Ջէքն բախճանագոյն (կամ խրախճանագոյն) լսի, կամ զօրազուարճ։ Ջէքն այնքան գեղեցիկ էր պսակն։ Ջէք պայծառ իմն է լոյսն։ Ջէք անճառականք են աստուծոյքն, եւ հրեշտականք։ Բէքիցն աւանք, եւ ջեքիցն խումբք սոսկականք են, եւ գեղաղէշք. (Երզն. քեր.։)


Ջոլրաբար

See full entry →

adv.

in troops, in multitudes.

NBHL (1)

իբրեւ զջոլիրս կենդանեաց. խումբ խումբ.


Ջոկատ, ի

See full entry →

s.

troop, company, band, detachment.

NBHL (2)

Ջոկ զատուցեալ, կամ խումբ ի ջոկոյ հատեալ. գունդ. հատուած.

Ծանեաւ հայկ զխումբ վառելոյ ջոկատին. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Յուսամ, ացայ

See full entry →

vn.

to hope, to expect;
to trust, to confide;
to promise or flatter oneself;
— ի տէր, առ աստուած, to trust in God.

NBHL (1)

Զպատերազմին խումբ գրգռեցի, զդիմադրութիւն դիմեցմանն բանիդ Աստուծոյ յուսացայ. (Նար. ՟Կ՟Ե։)


Նախարարակոյտ

See full entry →

adj.

formed of noble.

NBHL (1)

Առնոյր ընդ իւր զհաւանելոցն բազմութիւն՝ նախարարակոյտ զօրուն հանդերձ։ Ժողովէր զազատախումբ բանակ նախարարակոյտ զօրացն։ Հորդան տայր զօրաց իւրոց նախարարակոյտ բազմութեամբ. (Ագաթ.։ Բուզ. ՟Գ. 11։ Յհ. կթ.։)


Նախեղակ

See full entry →

adj.

pre-existent, uncreated.

NBHL (1)

Նախեղակ վեհից իմանալեացն խումբ. (Շ. տաղ.։)


Նաւազ, աց

See full entry →

cf. Նաւաստ.

NBHL (1)

Բազմախումբ մշակացն մանկունք, եւ նաւազացն. (Պիտ.։)


Յենում, ցայ

See full entry →

vn. fig. va.

to lean upon, on or against;
to confide in, to rely on, to trust, to put one's trust or confidence in, to be based or grounded on;
cf. Յեցուցանեմ;
— յորմն, to lean against the wall;
—ի ծառ, to lean or set one's back against a tree;
— արմկամբ, to lean on one's elbow;
to rest one's elbows on;
— ի ցուպ, to lean upon a stick;
կալ դատարկ յեցեալ յինչ, to loll;
— ի ցուպ եղեգնեայ, to trust to a broken reed, to hope in, to rely or depend upon one who has no power, no interest;
— յոք, to rely, to depend upon a man's power, credit or protection;
— ի ծերութիւն, to advance or grow in years, to age, to become or get old;
— ի հպարտութիւն ամբարտաւանութեան, to grow proud, to be puffed up;
— ի վաղակաւորն, to unsheathe, to draw a sword;
ամեն ինչ ի նա յեցեալ կայ, all depends upon him, all hope is in him;
յեցի՛ր յիս, lean upon me.

NBHL (1)

(լծ. թ. էան կէլմէք, տայանմաք ). ἑπαναπαύομαι , ἑπερείδομαι, ἑπιστηρίζομαι, πρόσκειμαι requiesco super, fulcior, innitor, adjaceo եւ այլն. Տալ զթիկունս կամ զձեռս ի նեցուկ ինչ. յողն գալ. յարիլ կամ հաստատիլ յամրութիւն ինչ կամ ի գաւազան. որպէս տնկոյ ի խեչակ, եւ այլոց իրաց ի մոյթս. նմանութեամբ՝ Յարիլ ի խումբ ինչ. եւ Ապաւինիլ ի նպաստ այլոց, կամ ապաստան լինել յանձն եւ ի զօրութիւն իւր. Կռթընիլ.


Մեծակոյտ

See full entry →

adj.

heaped up, enormous, massive.


Հուղկահար

See full entry →

cf. Հուղկահարու.

NBHL (1)

Յաղագս հուղկահարի։ Զխումբս հուղկահարացն։ Զհուղկահարուսն եւ այլն. (Պիտ.։)