Definitions containing the research օրինակ : 1537 Results

Նախերգան, ի

See full entry →

s.

exordium, preamble, prologue, prolegomena.

NBHL (1)

Զոր օրինակ մարդ ի պատկերէն իւրմէ ճանաչի, սոյնպէս եւ գիրք ի նախերգանէն. (Կրպտ. յռջբ. սարգ.։)


Նախընծայ, ից

See full entry →

adj. s. adv.

offered previously;
preliminary;
premices;
primitively, at first;
— օրինակ, first example.


Նայապէս

See full entry →

adv.

as he or she, like him or she.

NBHL (1)

αὕτως, ἑκείνως ad modum eius, ipius modo, pariter. Իբրեւ զնա. նորա պէս. ըստ օրինակի նորա. նոյնպէս. անոր պէս.


Նարօտաներկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dyeing.

NBHL (1)

Ի նարօտաներկութիւնս, յոստայնանկութիւնս, այլեւ յամենայն օրինակ արուեստից. (Կանոն.։)


Նաքարակիտ, կտի

See full entry →

s.

a farthing, two mites, fourth part of a penny.

NBHL (1)

Նաքարակիտ մի, այս է ռուպ մի ի դրամէն, որ օրինակէ զ՝ի չորրորդ բաժնէն զմինն. (Բրսղ. մրկ.։)


Յապահովութիւն, ութեան

See full entry →

s.

security, safety, surety, certitude;
quiet, tranquillity.

NBHL (1)

Յապահովութեամբ խաղաղանալ օրինակ իմն յանքոյթ նաւահանգստի։ Խաղաղութեանց միշտ փափագեալ բաղձանօք՝ սակս իւրեանց յապահովութեան։ Յանզբաղ յապահովութենէն։ Անխռով յապահովութեամբ վստահացեալ. (Պիտ.։)


Յաջողակաբար

See full entry →

adv.

adroitly, dexterously, cleverly, skilfully, expertly, capably.

NBHL (1)

Աջող օրինակաւ. աջողաձեռնութեամբ.


Յաջորդեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to cause to succeed, to replace;
cf. Յաջորդիմ.

NBHL (1)

Ծանր գիշեր, օրինակ խաւարին՝ որ յաջորդելոց էր զնոսա. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 20։)


Յառաջաբան, ից

See full entry →

s. adj.

preface, prologue, preliminary dissertation, prefatory discourse, preamble, exordium, prelude, prolegomena;
speaking first.

NBHL (1)

Յառաջաբան տեղի ունի. այլ զյառաջաբանին ստեղծանեմք զօրինակս. (Պիտ.։)


Յառաջածու, աց

See full entry →

s.

producer, author.

NBHL (1)

προάγων, προαγωγικός, προβολεύς, παρακομιστής productor, adducens, deducens, pararius. Որ յառաջ բերէ ո՛ր եւ է օրինակաւ. արտադրօղ. յառաջացուցիչ. յինքն ձգօղ. պատճառ, առիթ, եւ այլն։


Յատկաբար

See full entry →

adv.

properly, specially, particularly, expressly, precisely.

NBHL (1)

որ եւ ՅԱՏԿԱՊԷՍ. ἱδίως, ἱδικῶς, εἱδικῶς proprie, speciatim. Յատուկ եւ սեպհական օրինակաւ. տիրապէս. մասնաւորապէս, որոշակի.


Յարաբարդ

See full entry →

adj. gr.

heaped up;
compound of three words.

NBHL (1)

ՅԱՐԱԲԱՐԴ. Ըստ քերականաց. παρασύνθετος decompositus. Յերից բառից բարդեալ ի մի բառ. զոր օրինակ՝ արծաթափոխատու.


Յարակայ

See full entry →

adj. adv. s. gr. ast.

ever-living, imperishable, everlasting, permanent, perpetual;
continually, always, incessantly;
constantly, eternally;
epact;
preter-imperfect;
celestial hemisphere.

NBHL (1)

Անցեալն ունի զանազանակս չորս, յարաձգական, յարակայ, գերակատար, անորիշ. որոց բաղազանութիւնք են երեք. ներկային ընդ յարաձգին (զոր օրինակ գործեալ եմ), յարակային ընդ գերակատարին (զոր օրինակ գործեալ էի), անորոշին ընդ ապառնոյն (գործելոց գոլ)։ Յարակայի եզական, էկոփէի, եւ այլն. (այսինքն կոփեալ էր իմ, եւ այլն). (Թր. քեր.։)


Յարանունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

denomination;
affinity or resemblance of words, paronomasia.

NBHL (1)

Կոչի եւ օրինակաւ յարանունութեամբ աղօթարանս այս եւ տաճարս ձեռագործ՝ եկեղեցի. (Վրդն. աւետար.։)


Յարատեւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

perseverance, assiduity;
perpetuity, endless continuity, everlastingness.


Յարացոյց, ցուցի

See full entry →

s.

example, model;
idea, design;
prototype;
paradigm.

NBHL (2)

παράδειγμα, ἱδέα exemplar, -plum;
argumentum, idea. Յար եւ յարմար յառաջ բերեալ ցոյց, ցուցակութիւն. նմանութիւն. օրինակ. տարացոյց.

Հպեցայց յարացոյց օրինակօք. ածակ. իբր յարացուցական։


Յարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

NBHL (1)

այսպէս ընդօրինակէ (Լմբ.)


Յարեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յարեցուցանեմ.

NBHL (1)

Որ յարեն տուն ի տուն։ Յարեցի զձեզ առ իս։ Յարեսջի՛ք ի ձեզ զամենայն օրինակիրս օրինաց։ Զկնի Տեառն Աստուծոյ ձերոյ երթիջիք, եւ ի նա յարեսջիք։ Ի գէտս մի՛ յարիցիք։ Յիւրաքանչիւր ժառանգութիւն յարեսցին։ Սահմանք Մանասէի յասեր յարեսցին (կամ յա՛ր իցեն)։ Աղէ դուք եկա՛յք յարեցարո՛ւք ամենեքեան։ Յարեա՛ց յաղջկունս իմ. եւ յարեցաւ հռութ յաղջըկունսն Բոոսայ քաղել հասկ։ Յարեա՛ց ի կառսդ։ Բորոտութիւնն Նեեմանայ յարեսցի ի քեզ։ Ի միմեանս ոչ յարիցին (կամ ո՛չ յարիցեն), զոր օրինակ ոչ խառնի երկաթ ընդ խեցի. եւ այլն։


Յարեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to follow, to keep close to.

NBHL (1)

Ցանկականն եւ ցասմնականն՝ զգայականին յարեւանայ, զո՛ր օրինակ խոհականն՝ բանականին. (Խոսրովիկ.։)


Յարմարապէս

See full entry →

adv.

suitably, well, fitly, properly, decently.

NBHL (1)

Եկեղեցի տայ կեանս, եւ մահու իշխէ, ըստ օրինակի ադամեան պտղոյն յարմարապէս ճաշակելի. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Յարմարուած

See full entry →

cf. Յարմարումն.

NBHL (1)

Եւ իմս օրինակութիւն ոչ է այլայլեալ յարմարութենէ. (Նար. հ։)


Յարմարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Յարմարումն.

NBHL (1)

Եւ իմս օրինակութիւն ոչ է այլայլեալ յարմարութենէ. (Նար. հ։)


Յարմարումն, ման

See full entry →

s. mus.

fitness, suitableness, adaptability, conformity, analogy, congruity, concordance;
proportion, symmetry;
attitude, adaptation, application;
aptitude, disposition, capacity, ability, sufficiency;
accord, harmony, concord.

NBHL (1)

Եւ իմս օրինակութիւն ոչ է այլայլեալ յարմարութենէ. (Նար. հ։)


Յաւանակ, աց

See full entry →

s.

ass' foal or colt, young donkey or ass.

NBHL (1)

Իբրեւ զհանդարտ որոջ անարատ, եւ իբր յաւանակ կամաց անբաւին. (Նար. կուս.։ Որպէս եւ օրինակաւ տեսի զնորոյ հարսնէ,)


Յեղադարձական, ի, աց

See full entry →

adj.

reprehensive, reproachful.

NBHL (1)

Որում ես թացեալ զպատառն տաց. (եւ օրինակն յեղադարձական. Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)


Յեղանակ, աց

See full entry →

s.

cf. Եղանակ;
season;
chapter;
custom, habit, deportment, bearing, manners;
աղջիկ ոմն —աւ գովելի, a praiseworthy girl;
—աւ իմն, in any manner or way, anywise;
որով —աւ, how ? in what manner ?
ընդ քանի —ս, in how many ways ?
ընդ երկուց —աց, in two ways;
ընդ հինգ —ս, in five ways;
եւ ոչ միով —աւ, in nowise;
—աւ կոչման նրան, according to his vocation;
որով or որպիսի եւ իցէ —աւ, in whatever way it be, in all ways, some way or other.

NBHL (1)

ՅԵՂԱՆԱԿ τρόπος modus. որ եւ ԵՂԱՆԱԿ. (արմատն ոչ այնչափ է Եղանիլ, որչափ Յեղումն, ի ձայնէս Այլ. թ. է՛լ. յն. լտ. ա՛լլօս, ա՛լիուս ). Կերպ. տարազ փոփոխութեան կամ պէսպիսութեան. որպիսութիւն. օրինակ. ձեւ. (յն. դռօ՛բօս. այսինքն դարձուած. թարզ)


Յեղանակաւոր

See full entry →

adj.

changeable, mutable.

NBHL (1)

Ջնջական գիրն, եւ յեղանակաւոր օրինակն, եւ խափանելի կտակն. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Յեղանակեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to alter, to vary, to diversify;
to remodel;
to convert;
to repeat, to reiterate, to say again;
to trill, to warble, to sing harmoniously.

NBHL (2)

ՅԵՂԱՆԱԿԵԼ. στρέφω verso, repeto. Յեղյեղել. ստէպ կրկնել, պէսպէս օրինակաւ զնոյն բան ասել. երկրորդել.

Ոչ վայրապար զայս յեղանակեմ բազմօրինակաբար. (Խոսր.։)


Յեղյեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to convert, to transmute;
to repeat, to re-iterate, to rehearse, to inculcate;
to translate;
— ի մտի, to turn over, to revolve in one's mind, to think over again, to reconsider;
to ruminate, to ponder, to muse on;
ստէպ —, վեր ի վայր —, to repeat eternally the same thing, to return often on the same subject, to twaddle, to harp always on the same string, to be ever talking about.

NBHL (1)

τρέφω, περιστρέφω, ἁναστρέφω , ἑπιστρέφω verso, repeto. որ եւ ՅԵՂՅԵՂՈՒԼ. Ստէպ յեղուլ կամ այլայլել. յեղանակել. որպէս երկրորդել, կրկնել զբան պէսպէս օրինակաւ. շրջշրջել. հետազօտել.


Յեղյեղում, ղի

See full entry →

va.

cf. Յեղյեղեմ.

NBHL (1)

Նոյնք բազում անգամ յեղյեղուն (խորհուրդք ընթերցուածոց). այսինքն կրկնին պէսպէս օրինակաւ. (Արշ. ՟Բ։)


Մխիթար, աց

See full entry →

adj. s.

consoling, consolatory;
consoler, comforter;
cf. Մխիթարութիւն;
— լինել՝ տալ՝ մատուցանել, to comfort, to console, to solace;
— ինչ առնել մտաց, to flatter, to adulate, to wheedle, to coax, to allure.

NBHL (1)

Որք մխիթա՛ր են օրինակաւն՝ յուսահատելոց. (Նար. ՟Հ։)


Մկան, ի

See full entry →

s.

reins, loin, haunch, flank.

NBHL (1)

Ծով՝ օրինակիմն իբրեւ ձի դիւրերասան ի ներքոյ քո ունի զմկանունսն (կամ զմկունսն). (Նիւս. երգ.։)


Մկրտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

baptism;
washing, ablution, purification;
martyrdom.

NBHL (1)

Մի հաւատք, մի մկրտութիւն։ Թաղեցաք ընդ նմին օրինակի կեցուսցէ մկրտութիւնն.եւ այլն։


Մնացորդ, աց

See full entry →

cf. Մնացուած.

NBHL (1)

Սողոմոն առաւել արտասուս հեղոյր, որպէս եւ գրեալ է ի գիրս մնացորդացն. իմա՛ ի յաւելուածս գրոցն մնացորդաց, ըստ օրինակի իւիք. ուստի առնու եւ Նար. եւ այլն։


Մշակական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

agricultural, rural, country;
—ն, the Georgics.


Մշտնջենաւորաբար

See full entry →

adv.

cf. Մշտնջենաբար.

NBHL (1)

διηνεκῶς perpetuo, jugiter. որ եւ ՄՇՏՆՋԵՆԱՒՈՐԱՊԷՍ. Մշտնջենաբար. մշտնջենապէս. յաւէժաբար. յաւիտեան. միշտ եւ հանապազ. անընդհատ. միշտ միօրինակ.


Մոլեգնաբար

See full entry →

adv.

furiously, madly, passionately, with fury, violently.

NBHL (1)

Իբրեւ մոլեգնեալ. մոլեգին օրինակաւ. մոլեգնութեամբ. կատաղաբար.


Մորմոքումն, ման

See full entry →

s.

heart-ache, heart-break, anguish, grief, distress, regret, displeasure.

NBHL (1)

Դնեմք առաջի նեքելոց զաղին օրինակի յանդիմանողական մորմոքումն. (Շ. ընդհանր.։)


Մանրուած, ոց

See full entry →

s.

shreds, scraps, morsels, bits, particles, minutiae.

NBHL (1)

Ցրուեցից զձեզ, զոր օրինակ հոսի հոսչաւ, եւ մի՛ անկցի մանրուած նորա յերկիր. (Ամովս. ՟Թ. 9։)


Մատակարարական, ի, աց

See full entry →

adj.

administrative.

NBHL (1)

Սեպհական մատակարարութենան. տնտեսական. տնօրինական.


Մատն, տին, տանց

See full entry →

s. mus. fig. va. vn.

finger;
finger's breadth, inch;
tune, air, strain;
բոյթ —, thumb;
ցուցական —, forefinger;
միջին —, middle finger;
մատանւոյ —, ring-finger;
փոքր —, little finger;
մատունք ոտից, toe;
յօդք մատանց, knuckles, finger joints;
մատունք նուագարանաց, keys, keyboard, stop;
մատունք սանդղոց, steps, stairs;
մատունք որթոյ, shoots, branches or tendrils of a vine;
— աստուծոյ, the finger or hand of God;
ծայրակտուր մատամբք, with maimed fingers;
ուսոյց զմատունս իմ ի պատերազմ, he taught my hands to war;
ի ծայր մատանց, at the finger's ends;
ծայր մատանց ոտից, tiptoe;
ճարճատել զմատունս, to crack one's fingers;
—ն առնել, to point at one;
to denounce;
to defame, to laugh at, to scorn;
վաստակել մատամբք, to live by one's labour;
ի մատունս գնալ, to walk on one's toes, to walk tiptoe;
յոտն ի — յառնել, to stand tiptoe;
մոռացկոտաց զ— կապել, to resolvedly to forget, to make a memorandum;
մատամբ ցուցանել, to point at with the finger, to indicate;
ծայրիւ միայն մատին ճաշակել, to taste, to taste slightly;
դնել մատունս ի վերայ բերանոյ, to place a finger on the lips, to keep silence, to be benumbed;
— անձին իւրոյ գործել, to kill oneself, to commit suicide, to make away with oneself;
— լինել իւրեանց արծաթոյն, to lavish, to waste, to squander;
արգելուլ, ըմբռնիլ մատին ի դռնամէջս, to jamb one's finger in a door;
cf. Ճիւղ;
betraying;
— լինել, եղանիլ, to give or addict oneself to, to surrender, to give in;
— լինել, to betray;
— լինել անձին or անձամբ անձին, to betray oneself, or one's own cause, to do oneself an injury;
— առնել, — եւ տուր լինել, to betray;
to be betrayed.

NBHL (1)

ՄԱՏՆ. Որպէս արմատ Մատնութեան, կամ մատամբ գործեալ ինչ չար։ Յարի ի բայս. զոր օրինակ.


Մարգարէածին

See full entry →

adj.

begetting a prophet;
born of a prophetess.

NBHL (1)

Մարգարէածին ամուլն՝ օրինակ կուսին աստուածածնի. (Լծ. կոչ.։ եւ Տօնակ.։)


Մարգարտօրէն

See full entry →

adv.

like a pearl.

NBHL (1)

Ըստ օրինակի կամ զօրէն մարգարտի.


Մարդապէս

See full entry →

adv.

cf. Մարդկօրէն.

NBHL (1)

Ի տնօրինականսն՝ զոմանս աստուածապէս, եւ զոմանս մարդապէս կատարելով. (Խոսրովիկ.։)


Մարմնազգեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incarnation.

NBHL (1)

Զխնամով եւ տեսչութեամբ մարմնազգեցութիւնն օրինակէ. (Երզն. մտթ.։)


Մարմնական, ի, աց

See full entry →

adj.

corporeal, bodily;
mundane, worldly;
carnal, sensual.

NBHL (1)

Անռէ եւ մարմնական օրինակ. այսինքն նիւթական. (Մխ. երեմ.։)


Մարմնատիպ

See full entry →

adj.

corporeal, of a form.

NBHL (1)

Մարմնատիպ բանիս իմաստք այսպիսի է։ Մարմնականացս՝ մարմնատիպ բանիւ՝ օրինակաւ վարդապետէր. (Երզն. մտթ.։)


Մարմնաւորապէս

See full entry →

adv.

bodily;
really, actually.

NBHL (1)

σωματικῶς corporeo modo. Մարմնաւոր օրինակաւ. մարմնաբար. մարմնապէս. ըստ մարմնոյ.


Մելան, ի, աւ

See full entry →

s.

ink.

NBHL (1)

Թագաւորք կարմիր մելանաւ գրեն զգիրս. եւ տէր մեր արեամբն իւրով գրեաց. (յօրինակին էր, մելանագրեն։)


Մեծահոգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

greatness of soul, high-mindedness, magnanimity.

NBHL (1)

Մեծահոգողութեան եւ ազատամիտ առաքինութեան կա՛լ օրինակ զառաքեալսն սուրբս։ Մեծահոգութեամբ անցասումն լինելով առ անարգօղսն, եւ անյիշաչար. (Ոսկ. գծ.։)