Definitions containing the research ուն : 10000 Results

Հայրենասէր, սիրաց

adj. s.

fond of one' country, patriotic;
patriot;
ճշմարիտ, անձնանուէր —, a genuine, devoted patriot.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ունի զսէր առ հայրենի աշխարհ եւ ազգ իւր.


Հայրենատուր

adj.

left by a father, transmitted from the ancients;
paternal, ancestral.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձերոց ունայնութեան հայրենատուր գնացիցն. (՟Ա. Պետ. ՟Ա. 18։)


Հայրենի, ենւոյ

adj.

paternal;
native, natal;
— ժառանգութիւն, patrimony;
— գաւառ, աշխարհ, երկիր, cf. Հայրենիք.

· Calfa

NBHL (4)

Նոքա զինչսն՝ զոր ի հայրենեացն անտի ունէին։ ցրուէին. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)

Հայրենի տուն, բնակութիւն, պատիւ, փառք, օրէնք, գիրք, գերեզմանք, բարեկամ, աւանդութիւն, երկիր, գաւառ. (եւ այլն. ի սուրբ գիրս ստէպ։)

Որդի է, որպէս ի հօրէ ունի զհայրենիսն. (Իգն.։)

πάτριος, πατρωός, πατρικός patrius, paternus. Սեպհական հօր, եւ հարց, եւ նախնեաց. հայրական. հայրենական. հայրենեան. եւ Իւրական. սեպհական. հօրենական, պապենական, հին, բուն, իւրը.


Հայրիկ

s.

dear father, papa;
ընդէ՞ր ոչ ուտես —, dear papa, why don't you eat?.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր՝ Ո՛վ հայր քաղցրիկ, սիրուն. կամ Պատկառելի դու ծեր. իմ հայրիկս.


Հայրութիւն, ութեան

s.

paternity.

· Calfa

NBHL (2)

Յաստուծոյ հայրութենէն անցանէ հայրութեան անուն եւ մեզ. (Պիտառ.։)

Սուրբ եղիցի անուն քո. յիս ասէ սուրբ եղիցի քոյ հայրութեանդ անուն, առ ի վայելչական զիս լինել գործոց ըստ քում հրամանի հայրութեան. (Կիւրղ. ղկ.։)


Հայցական, ի, աց

s. gr. accusative.

· Calfa

NBHL (1)

αἱτιατική (ի αἱτέω հայցել. կամ αἱτιάομαι պատճառել) accusativus. Խնդրական. որ ինչ է նշանակ հայցելոյ կամ խնդրելոյ զիմն. ըստ քերականաց անուն հոլովոյ, որ յայտ առնէ զներքոյ անկեալն զներգործութեան այլոյ, ունելով ի սկզբան տառդ՝ զ ՝ ներգործութեամբ կամ զսրութեամբ. զոր օրինակ, կե՛ր զհաց կամ հա՛ց կեր։


Հայցեմ, եցի

va.

to request, to ask;
to entreat, to beg earnestly, to beseech, to implore, to solicit, to pray;
to seek, to search;
— օգնութիւն, to implore aid or succour;
շնորհ —, to entreat a favour.

· Calfa

NBHL (2)

(Բանսարկուն) հայցէ երկրպագութիւն։ Որկորստութեամբն հայցէ եւ ի մէնջ՝ որպէս ի տեառնէ՝ զքարինս հաց լինել։ Հայցէ ըստ ագահութեանն ախտի. (եւ այլն. Շ. մտթ.։)

Ի (Հին բռ.) որպէս փաղանուն դնին.


Հայցումն, ման

s.

the asking;
exaction;
proof.

· Calfa

NBHL (1)

Հայցման աղօթից։ Աղօթից հայցման։ Ներկայիս հայցմունք. (Նար.։)


Հանապազահոս

adj.

running or flowing continually.

· Calfa

NBHL (1)

Բխմունք հանապազահոսք, մշտակայլակք, եւ յարընթացք. (Նար. առաք.։)


Հանապազաջան

adj.

always endeavouring, always careful, industrious, active, assiduous.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ է ընդդիմամարտ մարդկան բանսարկուն, եւ հանապազաջան ի պատրելն զմեզ. (Լմբ. պտրգ.։)


Հանապազատարած

adj.

always extended.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ տարածեալ, կամ ստէպ սովորաբար բազկատարած. եւ տարածելով, տարածեալ ունելով.


Հանապազորդ, աց

adj. adv.

quotidian, daily;
continual;
assiduous, frequent;
cf. Հանապազ;
— պատարագ, perpetual sacrifice.

· Calfa

NBHL (2)

Հանապազորդ դիցես ի վերայ սեղանոյ, կամ բացցին դրունք, կամ մատուցանէին զողջակէզս, կամ գրել. (Ել. ՟Ի՟Ե. 3։ Ես. կ ... 11։ ՟Ա. Մակ. ՟Ե. 33։ ՟Ժ՟Բ. 22։)

Ոչ է դղդրումն ծովուն ըստ սովորութեան աւուրցն հանապազորդաց. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Ե։)


Հանապազորդեայ

adj.

cf. Հանապազորդ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՆԱՊԱԶՈՐԴԵԱՅ ՀԱՆԱՊԱԶՈՐԴԵԱՆ. որ եւ ՀԱՆԱՊԱԶՈՐԴ. ὐπερούσιος, καθημερινός quotidianus, assiduus. Որ ինչ լինի անդադար օր ըստ օրէ. հանապազօրեայ. յաւէժական. ամմէն օրւան, շարունակ.


Հանապազորդեան

adj.

cf. Հանապազորդ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՆԱՊԱԶՈՐԴԵԱՅ ՀԱՆԱՊԱԶՈՐԴԵԱՆ. որ եւ ՀԱՆԱՊԱԶՈՐԴ. ὐπερούσιος, καθημερινός quotidianus, assiduus. Որ ինչ լինի անդադար օր ըստ օրէ. հանապազօրեայ. յաւէժական. ամմէն օրւան, շարունակ.


Հանապազորդեմ, եցի

vn.

to continue, to persevere, to last, to endure;
to frequent;
ոչ —, to discontinue, to interrupt, to cease;
— յաղօթս, to continue instant in prayer.

· Calfa

NBHL (2)

Հանապազորդեալքն ի նոցանէ ծխեն խունկս տեառն. իբր շաբաթաւորք, կարգեալք փոխանակաւ ըստ օրաթուի. (՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Գ. 10։)

προσκαρτερέω semper sum praesto, perduro. Օր ըստ օրէ կամ ստէպ կանխել. դեգերիլ. մշտ գալ կամկ կալ. անխափան պարապիլ. շարունակել.


Հանապազորդութիւն, ութեան

s.

assiduity, perseverance, persistence.

· Calfa

NBHL (1)

ἑνδελεχισμός, προσεδρία assiduitas, continuitas σχολή diatriba, studium. Հանապազորդելն, իլն. անընդհատութիւն. յերկար դեգերումն, կամ պարապումն, անպակասութիւն. շարունակութիւն.


Հանապազօրեայ

adj.

quotidian, daily.

· Calfa

NBHL (1)

Հանապազօրեայ կերակրոցն պէտս ունի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 5։)


Հանգամանք, նաց

s. adv.

condition, quality, state;
kind, species, nature;
details, circumstances, particulars;
attribute, disposition, situation;
way, manner;
model;
proof;
— ժամանակին, actual state of things;
ստիպողական —, emergency;
յամենայն —նս, in any way, at all events.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛կ եւ տե՛ս զբանիցդ հանգամանս ի գրոց սրբոց (յն. զցոյցս)։ Ի մտի ունելով զհանգամանս բանիցս ասացելոց (յն. լոկ, զասացեալս). (Կոչ. ՟Գ։)


Հանգանակեմ, եցի

vn. va. to rate, to club, to contribute, to club together, to subscribe;
to contribute, to have a share in, to be accessory to.

· Calfa

NBHL (2)

Իմաստուն երկրագործք ի միասին հանգանակեալ զեզն արօրաձիգ. (Վրք. ածաբ.։)

Առցեն իւրաքանչիւր ոչխար ըստ տունս. ապա թէ ոչ՝ ըստ տանց տոհմից յաղագս աղքատութեանն հանկանակեալ. (Շիր. զատիկ.։)


Հանգիստ, գստեան

s. fig. adj. adv.

repose;
refreshment, relaxation, recreation;
ease, tranquillity;
convenience, wellbeing, leisure;
pause, rest, intermission, truce, cessation;
station, abode;
tomb;
repose, sleep, death;
quiet, tranquil, peaceful;
—գստեամբ, conveniently, comfortably;
at one's ease or leisure, leisurely;
—գստեան ժամ, compline;
—գստեան շարական եւ աւետարան, hymns and gospel in burial service;
—գստեան պաշտօն, requiem;
— առնուլ, to take rest, to be at rest, to repose;
— տալ, to rest, to repose;
թողուլ ի —գստեան, to leave or let alone;
— առնել բանի, to end a discourse.

· Calfa

NBHL (6)

Զգաստութեան հանգիստք են։ Զի ակն ունին հանգստեան. (Մծբ. ՟Թ։)

ՀԱՆԳԻՍՏ. Նինջ. քուն.

ՀԱՆԳԻՍՏ որպէս Քուն մահու. վախճան աստի կենաց. մահ եւ կատարումն սրբոց. փոխումն յերկինս.

Ողջունեալք ի հանգիստ սրբոցն պետրոսի եւ պօղոսի. (Խոր. ՟Գ. 62։)

Ի ծագաց երկնից են ելք նորա, եւ հանգիստ նորա մինչեւ ի ծագս նորուն. (Սղ. ՟Խ՟Ը. 7։)

Ըստ նմին եւ ի ժամասացութեան աղօթս՝ որ իցեն երկմասնեայ, սկիզբն երկրորդ մասին հանգիստ կոչի, զի քահանայն ընդհատէ զբանն, եւ յարէ եպիսկոպոսն, կամ աւագերէցն՝ Խաղաղութիւն ամենեցունն.


Հանգիտութիւն, ութեան

s.

equality, resemblance, parity, conformity.

· Calfa

NBHL (1)

Ունողի հանգիտութիւն որակութեան հայրունակ գծաւորութեան. (Պրպմ.։)


Հանգոյց, գուցից

s. bot. fig. mus. ast.

knot;
tie, bond;
station, post, stage, resting-place;
cf. Կայարան;
գորդեան —, the Gordian knot;
knot, joint;
knotty point, rub, difficulty, intricacy, tangle;
note;
վերելից or վերամբարձ, վայրաբեր, ascending, descending node;
գիծ —գուցից, nodal line;
— առնուլ, to make or tie a knot, to knot;
արձակել զ—ն, to untie, to loosen or undo a knot;
լուծանել զ—սն, to untie or cut the knot of a difficulty or question, to delucidate;
— ի —գուցէ փախչել, to flee by post, or by relays of horses.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՆԳՈՅՑ. Անուն երաժշտական խազի։ (Ոսկիփոր.։)


Հանգչիմ, եայ

vn.

to repose, to take repose, to be at ease;
to rest, to cease from work, to relax, to refresh oneself;
to end, to stop, to stand still, to halt, to be settled;
to lodge, to sojourn;
to cease, to end;
to die, to depart this life;
to be buried;
to rest in heaven;
— ի վաստակոց, to take rest from work, to pause from labour;
— ի խաղաղութեան, to rest in peace;
հանգիր ի սրտամտութէնէ, let your anger cease;
եմուտ անդ —, he went in to ease himself.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս աշխատեալն հանգչի ի վերայ գրաստոյ, սոյնպէս աստուածութիւնն ի սուրբս եւ յընդունելիս հանգչի. (Մեկն. ղկ.։)


Հանգստակայք

cf. Հանգստանոց.

· Calfa

NBHL (1)

Սկսմամբ հանգստակայ տեղւոյն (ա՛յլ ձ. հանգստակաց)։ Բնաւորեցաւ ունել զիւրն հանգստակայ կայանս. (Պիտ.։)


Հանգստարան, աց

s. fig.

place of rest;
temporary altar;
tomb, sepulchre.

· Calfa

NBHL (1)

Առ իւր հանգստարանս եւ տունս կոչեաց. (Նիւս. թէոդոր.։)


Հանգրիճաձեւ

adj.

tucked or turned up.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ նոցունց պատմուճանաց ի միասին ձեռամբ ընդ գօտեաւն հանգրիճաձեւ ամփոփմանն. (Փիլ. տեսական.։)


Հանգրիճեմ, եցի

va. fig.

to tuck, turn or truss up;
to take in, to tighten;
— զհանդերձս, to tuck up one's clothes or gown;
— զբազուկս, to turn up the sleeves;
— զմիտս, to retire within oneself, to collect one's thoughts.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգրիճել գօտեաւ։ Հանգրիճելն մատուցանէ ոլոքացն զդիւրաւ շարրժմունս. (Փիլ. ել.։)


Հանդարտեմ, եցի

va. vn.

to tranquillize, to appease, to calm;
to render tranquil, to soften;
to be appeased, calmed, tranquillized;
to abate, to be settled, to diminish, to assuage;
to hold one's peace, to keep silence;
to support, to endure, to suffer, to resist, to be able;
— զկիրս, զամբոխեալ միտս ուրուք, to calm the passions, to relieve anxiety.

· Calfa

NBHL (3)

Ի շաբաթուն հանդարտեցին վասն պատուիրանին։ Հանդարտեսցես, եւ ոչ ոք իցէ՝ որ պատերազմիցի ընդ քեզ։ Բարիքն հանդարտեն յամենայն ժամ։ Եղիուս հանդարտեաց ի տալոյ պատասխանի յոբայ։ Հանդարտեաց ահն հեթանոսաց։ Հանդարտեաց երկիրն յուդայ ամս տասն։ Ոչ հանդարտէին, այլ ի նմին խռովութեան կային։ Հանդարտելոցն յուսով։ Հանդարտեա՛ եւ մնա՛ դու ի բանակիս քում։ Մինչեւ յե՞րբ ոչ դադարիցես. (հանդարտեա՛, զի եւ մե՛ք խօսեսցուք. եւ այլն։)

Եւ զայս՝ եւ ո՛չ որ զթագն իսկ ի գլուխ ունիցի, կարէ միշտ անձին հանդարտել. յն. կացուցանել, կամ կազմել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 24։ (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ։))

Ի բերմանէ ընդունայնութեան ողորմութեամբ հանդարտեցուցանես. (Նար. ՟Լ՟Զ։)


Հանդարտեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Հանդարտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բերմանէ ընդունայնութեան ողորմութեամբ հանդարտեցուցանես. (Նար. ՟Լ՟Զ։)


Հանդարտիկ

adj.

slowly, softly, gently, quietly, smoothly.

· Calfa

NBHL (1)

Մեն պէ ասելով՝ հանդարտիկ ի միմեանս իջանեն շրթունքն. (Հին քեր.։)


Հանդարտութիւն, ութեան

s.

tranquillity, stillness, repose, quiet, peace, silence;
phlegm, calmness, coolness, composure;
— կրից, moderation;
— ծովու, calm at sea, calm, smooth sea, dead calm;
— հոգւոյ, մտաց, peace of soul or mind.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդարտութեամբ ընդունել զասացեալս, կամ առնել պատասխանի, կամ յայտնի առնել (իբր հեզութեամբ, մեղմով, քաղցրութեամբ). (Ոսկ. յհ.։)


Հանդերձան, ի

cf. Հանդերձանք.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ այդմ հանդերձանի։ Գործ իւղագործաց հանդերձանի։ Հանդերձանք խնկոց։ Խունկք հանդերձանաց։ Հանդերձանք ճաշակաց։ Զամենայն հանդերձանս սողոմոնի, զոր հանդերձեաց շինել յերուսաղէմ։ Զկարգ պաշտօնէից նորա, եւ զհանդերձանս նորա։ Հանդերձանք աւարտին։ Տալ զամենայն հանդերձանս ուրախութեան. (Ել. լ. ՟Լ՟Ա։ ՟Գ. Թագ. ՟Թ. ՟Ժ։ ՟Գ. Մակ. ՟Զ. 29։)

Բուրմունք խնկոց իւղոց հանդերձանաց։ Ի հանդերձանս լուսոյն կենաց. (Նար. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Ե։)


Հանդերձապետ, աց

s.

master of the king's wardrobe;
wardrobe-keeper;
intendant, steward, manager.

· Calfa

NBHL (1)

ταμίας, οἱκονόμος dispensator, oeconomus λογιστής computator. Վերակացու հանդերձից եւ ամենայն հանդերձանաց. հազարապետ արքունի տան. անտես. հոգաբարձու. գանձապետ. համարակալ. տաճարապետ. շտեմարանապետ։ կոնոմոս. տե՛ս (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Զ. 9։ ՟Ա. Եզր. ՟Բ. 12։ ՟Բ. Մակ. ՟Գ. 7։ Ես. ՟Ի՟Բ. 15։)


Հանդերձեմ, եցի

va.

to dress, to get ready, to prepare;
to make or get up;
to put in order, to arrange, to dispose, to fit up, to settle;
to provide, to furnish, to garnish, to set off, to deck, to adorn, to embellish, to clothe;
to equip, to arm, to fit out;
to construct.

· Calfa

NBHL (2)

Ահա հանդերձի (կամ ձէ, կամ ձեալ է) բանսարկուն արկանել ի ձէնջ ի բանտ. (Յայտ. ՟Բ. 10։)

Հանդերձեալք աստուծով եւ այլն։ (Սահմ. եւ լծ։ Պորփ. ստէպ.) այսինքն՝ քանզի ունիմք ճառել։


Հանդերձիկ

s.

cheap little dress;
bad, ugly coat.

· Calfa

NBHL (1)

Զհանդերձիկն պատառատուն. (Ագաթ.։)


Հանդէպ

prep. adv. adj.

before, in face, in presence of, in front, opposite;
against;
ի —, ի —դիպէ, ի —դիպոյ or —պոջ, before, in front;
convenient, fit, proper.

· Calfa

NBHL (2)

Զվերջին տեղին ունել ըստ պատուիրանացն տեառն իւրաքանչիւր ումեք հանդէ՛պ է։ Արդ է հրաժարումն՝ հանդէպ պատրաստութիւն՝ սկիզբն առնել առ աստուած ճանապարհին։ Ոմանք ի մանկացն հանդէպ ունել յայտնի են առ ուսմունսն (այսինքն յարմարութիւն). (Բրս. հց.։)

Ոչ ունիմ զօրութիւն այսքան շնորհացս հանդէպ օրհնութիւն դնել. (Լմբ. սղ.։)


Հանդիպահայեաց

s.

perspective.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորեւ ունի զծովակն մեծ հանդիպահայեաց. (Նար. երգ.։)


Հանդիպեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to succeed or happen;
to apply, to adapt, to suit.

· Calfa

NBHL (2)

Զուրբաթս ուրբաթուն հանդիպեցոյց. (Նանայ.։)

Հանդիպեցուցանէ զհայերէն աթութայսն ըստ կարգման սողոբայիցն յունաց. (Փարպ.։)


Հանդիպումն, ման

s.

encounter;
coincidence;
—ումն միմեանց, interview, meeting.

· Calfa

NBHL (1)

Գնաց ի հանդիպումն թագաւորին. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ը.։)


Հանդիսադիր, դրի, դրաց

s.

agonotheta, gymnasiarch, agonistarch;
president or chief of a ceremony, assembly, combat, show;
*expositor, exhibiter.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդիսադիրն ամենեցուն ղեւոնդիէ սուրբ վարդապետն. (Շար.։)


Հանդիսանամ, ացայ

vn.

to enter the lists, to fight, to wrestle, to vie with;
to labour hard, to strive, to endeavour, to try, to attempt;
to signalize or distinguish oneself, to render oneself illustrious, to be celebrated, renowned, to be made public with praise;
to show one's courage or mettle, to figure, to shine;
to assemble at a public festival or ceremony, to celebrate;
քաջայաղթ —, to make stupendous conquests, to do or work wonders;
յաղթող —, to remain victorious;
յաղթող — իրիք, to be victorious over, to be conqueror.

· Calfa

NBHL (3)

Նախ նահատակեցաւ հայրն, զկնի հանդիսանան եւ մանկունքն. (Ածաբ. մակաբ.։)

ՀԱՆԴԻՍԱՆԱԼ. Առաքինանալ. անխոնջ բերիլ ի վաստակս. աշխատիլ. ջանալ. գուն գործել. փորձ փորձել. ճգնիլ. յառաջամիտ լինել. անվեհեր արկանել զանձն ի մէջ, եւ այլն.

Ըստ այսմ ասէ ուսման հանդիսացիք ի ճգունս. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Հանդիսարան, աց

s.

lists, arena;
court of justice;
gallery, saloon;
exhibition;
scene, spectacle.

· Calfa

NBHL (2)

Առաջին արդ հանդիսարան լինիցի մեզ հասարակաց ամենեցուն ... դատել զայնոսիկ՝ որք յայլոց հանդիսարանացն փախչին. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

ՀԱՆԴԻՍԱՐԱՆ. Ընդունարան եւ նպատակ խորհրդոյ մեծի կամ հանդիսի. եւ Հանդիսացուցիչ. հանդիսադիր.


Հանդիսացուցանեմ, ուցի

va.

to solemnize, celebrate with pomp or display;
to signalize;
to count, to enumerate;
թատերախաղ —, to play, to act, to perform;
անպարտելի —, to render invincible.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հանդիսացուցանել եւ համար առնել զօրացն արքունի։ Ի սկիզբն կենցաղոյս հանդիսացոյց յինքեան զդաւիթ ճշմարտեալ. (ՃՃ.։)


Հանդուրժական

cf. Հանդուրժելի.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ պակասաւոր եւ հանդուրժական, այլ բազմաբեղուն եւ անհանդուրժական. (Վրդն. ծն.։)


Հանդուրժեմ, եցի

vn.

to suffer, to support, to sustain;
to last, to endure, to resist;
to be able.

· Calfa

NBHL (2)

Չհանդուրժեալ բնութեամբ բարւոյն՝ ունել միայն զանճառ բարին. (Շար.։)

ὐπομένω, φέρω sustineo, fero. (իբր Համ ժուժել, կամ Անդորր ժուժալ) Ժոյժ ունել. համբերել. տանել. տոկալ. որպէս եւ Ուժել. ատակել. բաւել. տեւել. զօրել. կամ մանաւանդ Հանդարտել. բաւական լինել. դիմանալ, կարենալ՝ կրնալ քաշել.


Հանելուկ

cf. Առեղծուած.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ թողուլ, զի ուսցի բունկն, եւ պիղծ զրոյց հանելուկ. (Բրսղ. մրկ.։)


Հանճարեղ, աց

adj. s.

full of wit, of ingenuity, of sense, witty, ingenious, intelligent, wise, sensible, clever, clear-sighted, judicious, prudent, right-minded;
—եղ այր, a genius, man of great parts, of rare talent;
—եղք, men of wit.

· Calfa

NBHL (4)

Ի հանճարոյ հանճարեղ ասի, որ ունի զհանճարն. (Դամասկ.։)

Որ հանճարեղն իցէ՝ զառաջնորդութիւն ստասցի։ Կորեաւ խորհուրդ ի հանճարեղաց։ Արս իմաստունս եւ հանճարեղս։ Ժողովուրդ իմաստուն եւ հանճարեղ։ Ամենեքեան հանճարեղքն՝ ՟Մ՟Ձ՟Ը։ Թագաւոր հանճարեղ։ Երեսք առն հանճարեղի իմաստունք։ Ոչ իմաստնոց հաց, եւ ոչ հանճարեղաց մեծութիւն.եւ այլն։

Ահա ետու քեզ սիրտ իմաստուն եւ հանճարեղ. (՟Գ. Թագ. ՟Գ. 12։)

συνετός, συνίων, φρόνιμος , ἑπιστημῶς intelligens, sapiens, prudens, scientia praeditus, peritus. Ունակ հանճարոյ. քաջահանճար. իմաստուն. գիտնաւոր. զգօն. ուշիմ. հնարագէտ. խոհական. ճարտար. խելացի, բանիբուն.


Հանճարեմ, եցի

va.

cf. Հանճարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հանճարել կամի զմհուն երկիւղ. (Լմբ. սղ.։)


Խրոխտանք

s.

cf. Խրոխտումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենաքաջն խրոխտանաց։ Խրոխտանաց վճարեալ իրս։ Քաջալերագոյն խրոխտանօքն, եւ մեծանուն պարծանօխն, եւ մեծանուն պարծանօք. (Պիտ.։)


Խրտուիլ

s.

scarecrow, bugbear;
դոյզն ինչ —, a mere trifle, a nothing.

· Calfa

NBHL (1)

φόβητρον terriculum, terriculamentum. որ եւ ռմկ. խրտուիլակ, խրչլակ, խունջ, ծանակ . թ. գօրգուլուգ. Ինչ մի խրտեցուցիչ եւ ահարկու. որպիսի է եւ նմանութիւն մարդոյ կամ կենդանւոյ կանգնեալ ի պարտէզս եւ յայգիս ի խրտուցանել զթռչունս.