Անգուշեցեր (կամ անկուշեցեր) սիրելւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)
Չիք չարագոյն թշնամի քան զմեղս. որ երբ զօրանայ՝ անդամնաւորի եւ մարդանայ, եւ սատանայի դարմանիչք լինին. (Վրդն. ծն.։)
Նոյն ընդ անդրի. որպէս հոլպվական յոյն բառին անտրիա՛ս, սեռ. անտրիա՛նդօս. գրի եւ ԱՆԴՐԻԱՆՏ, վրիպակաւ եւ ԱՆԴՐԻԱՏ.
Զանդրիանդս՝ որ ի դելփն էր. ասի՝ թէ մեծագոյն է անդրիանդն. (Նոննոս.։)
Վասն ձեր ասէ հայհոյիմ, եթէ տկար եւ անզօրական ինչ իցէ, կամ անողորմ եւ անագորոյն. (Ոսկ. ես.։)
Բաց ի ձեռնադրութեանն վաղվաղուկ եւ անընտիր սխալանօք հաղորդելոյն մեղաց օտարաց. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Երիցագոյն է զգայութիւն, խոհականութիւն, քան զանզգայութիւն եւ զանխոհականութիւն. (Փիլ. լին.։)
Զանծայր բարիսն այնպէս եդեալ են յերկբայութիւն. իմա՛ ըստ յն. գլխաւոր, կամ ծայրագոյն։
Եւ այս՝ ոչ յինքեանց միայն է անծանօթութիւնս, այլ ի խորհրդակցութենէ թշնամւոյն. (Լմբ. սղ.։)
Չեւ համբաւեալ, կամ չեւ եւս առեալ զլուր համբաւոյն. խապէր օլմատան, խապէրի օլմայան.
Զամնեայն օրէնսն անձնիշխանաբար փոփոխել ջանայք (ասես)։ Ասացեր, անձնիշխանաբար զթլփատութիւնն մեզ ի մկրտութիւն փոխել, զայս ո՛չ մեք, այլ նոյն ինքն տէրն ի մկրտութիւն փոխել. զայս ոչ մեք, այլ նոյն ինքն տէրն փոխեաց. (Ղեւոնդ.։)
Միագոյն սեաւ քար ջաղացաց անմաշ. (Մարթին.։)
Յանողորմածութենէ յողորմածութիւն փոխեսցիս։ Զանց առնես անագորոյն մտօք, եւ անողորմածութեամբ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 7. եւ ՟Ա. 15։)
Ուր բուրիցէ հոտ ինչ այնպիսի, ամենեքին անուշանան։ Այնու իւղով անուշանայցեմք, եւ զնոյն կրիցեմք յանձին։ Արբենամք եւ շուայտիմք, եւ իւղովք անուշանամք։ Ազգի ազգի իւղօք անուշացեալս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։ եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 10։ եւ Ոսկ. ես.։)
Ըստ յոյն քերականաց ԱՆՍԱՀՄԱՆԱԿԱՆ կոչի՝ անորիշ կատարեալն ἁόριστος. Indefinitivus. (Երզն. քեր.։)
Անվշտութեան իւրացոյց իւր զվիշտս մարմնոյն. (Պրպմ. ՟Խ՟Ե։)
Ընթերցի՛ր զառաջագոյն բանսն, եւ ուսցիս զանվրիպութիւնսն. (Եփր. աւետար.։)
Իսկագոյն եւ տիրագոյն է իմաստուն աղքատն քան զանզգա մեծատունն, անփառաւորն քան զփառաւորն. (Փիլ. լին.։)
Սոյն իմս եւ խուն իմաստութիւն՝ անօգտակար առանց սանձին. (Յիսուս որդի.։)
Չեւ եւս երեւի մեզ ապաժամանութիւն գործոյն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։)
Ապստամբողական թշնամւոյն, որ ի յերկնից վայր անկեալ. (Շար.։)
Զի այնպէս կարգն իսկ ողջ ապրի (այսինքն պահի), եւ եբրայեցին ընդ ասորւոյն միաբանի. (Կիւրղ. ծն.։)
Երկինք զմի տիւ եւ գիշեր առածեալ զինքեամբք՝ շրջին ի նոյն տեղի. (Եզնիկ.։)
Յառաջագոյն պատմեալ, նախաճառեալ.
cf. ԱՌԱՋՈՅ, իբր Յառաջագոյն. եւ Կանխաւ եղեալն.
Դիս սնոտիս, առասպելապատիրս յարաջագոյն ի յաշխարհ արձակեաց. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)
Սփռեաց ի մեզ զշնորհս հոգւոյն սրբոյ առատաբար. (Յճխ. ՟Բ։)
Կարօտագոյն հոգւոջն առ զօրութիւն՝ առաւելաստացութիւն զինուորութեան (կամ սպառազինութեան) հանգիտասցի. (Փիլ. լիւս.։)
Զոր իսկոյն իսկ այժմ առընթերադիր համեմատութիւնս յայտ արարեալ ցուցանիցէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Հմուտ եւ տեղեակ էր աստուածաբեր խորհրդոյն. (Ագաթ.։)
Զարթեաւ արդարն յովսէփ յաստուաբեր քնոյն. (Եպիփ. ծն.։)
Զգենու զգոյնս զանազանս, եւ ըստ երկնային գնդին երեւի ի տեսիլ կամարաձեւ. զոր եւ մարդիկք աստուածակամար կարդացին. (Շիր.։)
Ժառանգ եղեւ աստուածամարտութեամբն յաւիտենական հրոյն. (Հ. կիլիկ.։)
Սպասաւորք հոգւոյն սրբոյ յաստուածարարութեան շնորհ. (Շ. ընդհանր.։)
ԱՐԵԱՆԱՌՈՒ կամ ԱՐԵԱՆ ԱՌՈՒ որ եւ յոքնակի ասի Առուք արեան կամ տարեանց. Առօղ զմասն նոյն արեան, կամ ունօղ զնոյն առու արեան այլոյ. այսինքն ազգական համարիւն.
Նա ինքն նոյն է (սատանայ), որ արուեստագործեաց զիրսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6. (յն. արուեստ զիրն արար)։)
Զիա՞րդ կերակրոց եւ ըմպելեաց ընդհատումն եւ բախումն գործեսցէ առանց որովայնի, եւ առ ի սոյն արուեստագործութեան. (Փիլ. այլաբ.։)
Զի՞նչ է բամբասողութիւն. ամենայն բան կամօք անպատուութեամբ ասացեալ՝ բամբասանք են, թէպէտ նոյն ինքն բանն կարծիցի ոչ լինել թշնամանօղ. (Բրս. հց.։)
cf. Քերովբիմ.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. χερούβ, χερουβείμ, -βίμ, -βεῖν, -βίμ cherub, cherubim, -bin. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
Ձգեաց քերոբ մի զձեռն իւր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ի մէջ հրոյն՝ որ էր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ընդ օծելոյ քրովբէին ետու զքեզ ի լեառն Սուրբ Աստուածոյ։ Ի լեռնէն Աստուածոյ իջոյց զքեզ քերովբն վարսաւոր։ Հրամայեաց քերովբէից՝ բոցեղէն սրոյ շուրջանակաւ պահել զճանապարհս ծառոյն կենաց. (Եզեկ. ՟Ժ. ՟Ի՟Ը. ՟Խ՟Ա։ Ծն. ՟Գ. 24։)
Սուրն բոցեղէն, եւ քրոբիմն։ Բոցեղէն սրոյն տեսիլ, եւ քերոբիմն. (Եփր. ծն.։)
cherub;
cherubim.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
Ձգեաց քերոբ մի զձեռն իւր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ի մէջ հրոյն՝ որ էր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ընդ օծելոյ քրովբէին ետու զքեզ ի լեառն Սուրբ Աստուածոյ։ Ի լեռնէն Աստուածոյ իջոյց զքեզ քերովբն վարսաւոր։ Հրամայեաց քերովբէից՝ բոցեղէն սրոյ շուրջանակաւ պահել զճանապարհս ծառոյն կենաց. (Եզեկ. ՟Ժ. ՟Ի՟Ը. ՟Խ՟Ա։ Ծն. ՟Գ. 24։)
Սուրն բոցեղէն, եւ քրոբիմն։ Բոցեղէն սրոյն տեսիլ, եւ քերոբիմն. (Եփր. ծն.։)
to drive away, to repulse.
Խռովեսցին կղզիք ծովու ի քերքերլոյն քումմէ. այսինքն ի հերքմտնէ, ի ելք կամ տարագրութիւն. ἕξοδος, ἑξοδία.
sectarian.
ՔԷՇԱԿԱՐԿԱՏ կամ ՔԷՇՏԱԿԱՐԿԱՏ. Կարկատօղ զքէշ. կցկցելով հնարօղ դենի կամ աղանդոյն իրիք. աղանդապետ.
to winkle, to twinkle, to wink, to blink;
ի — ական, in a twinkling, in a trice, in no time, as if by magic;
արագոյնք զքթթել մի ական, swifter than lightning.
Աստուած եդ ի մեզ զխեղճ մտացն անվրէպ յանդիմանիչ. Զի քան զամենայն օրինակս խրատու հզօրագոյն է։ Որ ոչ գիտէր զանձին խեղճ։ Խեղճ մտացն չտայր թոյլ. (Մխ. երեմ.։)
Եւ որ առաջն լինի ի բարձրագոյն խորհսն փառս տուեալ. (Տօնակ.։)
Հետեւելով արիստոտէլեան խորհիցն, եւ ոչ ձկնորսական խնդրոյն՝ որ ասէ, տէր յաւել ի մեզ հաւատս. (Ոսկիփոր.։)
Գոգցես խրոխտական իմն կարծեօքն եւ ձեւով մարմնոյն այսպէս ցուցանէր զինքն ամբարտաւանութեամբ լի փքացեալ. (Պիտ.։)
Խօսօղք բազումք յաստուածայնոցն ... եւ Խօսօղն ո՛չ ըստ հաճոյից հոգւոյն ... եւ խորհուրդք խօսողին հային յօտարն. (Խոր. Բ. 90։)
Առաւել քան զդաշտս ծաղկալիցս պայծառագոյնք են. (Եղիշ. յառաքեալս.։)
Բարեօք, ասէ, երթալ ի տուն սգոյ՝ քան. ի տուն խաղու ... եւ թէ դու եւս նոյնպէս ծաղկու իցես, եւս աւելի դրդիցիս ի լկտութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։) (յն. այլազգ)։
Որ ունի զթոյր կամ զգոյն ծիրանւոյ. Ծիրանագոյն.
Նոյն ընդ Ծիրանակիր. ծիրանազգեաց.
Ծնիմք եւ մեք ըստ հոգւոյն զվերստին ծնունդ. իմա՛, վերստին ծննդեամբ. (Շ. մտթ.։)