Definitions containing the research ոյն : 10000 Results

Վարդատես

See full entry →

cf. Վարդատիպ.

NBHL (1)

ՎԱՐԴԱՏԵՍ ՎԱՐԴԱՏԵՍԱԿ. Ունօղ զտեսիլ վարդի. վարդագոյն. վարդատիպ.


Վարդատեսակ

See full entry →

cf. Վարդատիպ.

NBHL (1)

ՎԱՐԴԱՏԵՍ ՎԱՐԴԱՏԵՍԱԿ. Ունօղ զտեսիլ վարդի. վարդագոյն. վարդատիպ.


Վարդենի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

rose-bush, rose-tree;
վայրի —, dog-rose, hip-rose;
—ք, rosery, ground planted with rose-bushes.

NBHL (1)

Մնացի ես ի ներքոյ վարդենեաց, որ ոչ էր ծաղկեալ։ Մու՛տ ի բուրաստանդ, եւ յարմատոյ շոճի թփոյն առ վարդենեօքդ առցես հոտ. (Պտմ. վր.։)


Վարեմ, եցի

See full entry →

va.

to labour, to cultivate, to plough, to till;
to sow;
to lead, to conduct, to guide;
to lead away, to drive, to cause to go;
to chase away, to drive out, to expel, to dispossess;
to draw or carry along, to drag along;
to direct, to guide, to govern, to rule, to manage;
to use, to employ, to make use of, to handle, to wield;
to thrust in, to drive into, to fix in;
cf. Վարիմ;
— ամենազօր իշխանութիւն, to wield absolute authority;
գերի or ի գերութիւն —, to catch, to make captive, prisoner, to reduce to slavery;
— զկեանս, կենցաղ, to live;
դատ —, to act against, to pursue to justice;
to be concerned in a law-suit;
— ի խաղաղութիւն, to make peace, to pacify, to appease, to accommodate;
— զճանապարհ, to travel;
to go, to walk, to march;
— զնաւ, to navigate, to steer a ship;
յառաջ —, to drive forward;
to urge or push on.

NBHL (4)

պ. վարանտէն (ըստ ամենայն նշ) Նոյն է եւ յն. լտ. արօ՛օ, ա՛րօ. ἁρόω aro ἁροτριάζω sero σπείρω semino, spargo κατασπείρω dispergo. Վար առնել կամ ի վար արկանել զերկիր. արտ վարել. արօրադիր առնել. հերկել եւ ցանել. սերմանել, եւ գործել զերկիր. մշակել. վարուցան ընել, բռնել, բանեցնել, ցանել.

Յանհիւթ ապառաժ տեղին թէպէտ վարել վարիցէ ոք, անմասն եղեալ ի պաղոյն զրկի. (Ագաթ.։)

Վարել զսայլ, կամ զանասուն։ Վարել զմարդիկ ի գերութիւն, կամ բռնութեամբ, կամ ի խաղաղութիւն։ Վարիլ ի սպանդ, կամ ի ցանկութիւնս։ Հոգւով աստուծոյ վարին։ Վարեցաւ յիսուս յանապատ ի հոգւոյն՝ փորձիլ ի սատանայէ։ Վարէր հոգւովն յանապատ.եւ այլն։

Միոյ արարչի գործ է ամենայն ինչ, եւ նոյն վարէ եւ տածէ զբնաւ. (Եզնիկ.։)


Վարժիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to exercise oneself in, to practise, to get used, accustomed or inured, to grow familiar with;
to be formed, instructed;
— աշխատութեան, to get inured to work;
ի գիրս վարժեալ, brought up in letters, educated or well versed in literature.

NBHL (1)

Զնոյն գոգցես զօրէն բանաւորացս վարժի իմն (եւ) հրահանգի զանօրէնութեանցն ցոյցս։ Վարժէր եւ հրահանգէր (մովսէս) ի նմին յեգիպտոս զբանական պայծառութեանցն գիտութիւնս։ Օրինակ զգուշալի զկնի եղելոցն մարդկան առ ի վարժել զլաւագոյն ուսումն վարդապետութեան. (Պիտ.։)


Վարկ, ից, աց

See full entry →

s.

opinion, advice;
esteem, consideration, reputation, high value;
account, sum;
judgment, sentence;
tribute, tax;
տեարք —ի, arbiters of strife, judges;
զարդարակ հատուցէք —, pronounce a sentence worthy of.

NBHL (1)

Զուգախնդիր զպատուոյն հայցել վարկ, կամ զերկդրամենին պահանջել վարկ։ Զգեղեցիկ ներբողականսն նմա հատուցանել վարկ։ Զմեծագոյնն բամբասանաց տարաւ վարկ։ Զարդարակ հատուցէ՛ք վարկ (մահապարտիս)։ Ի դէպ է եւ զվարկն հատուցանել արդարակ։ Առ գործոյն հաշուելով զուգահաւասար վարկիչ. (Պիտ.։)


Վարկանիմ, կայ

See full entry →

vn.

to conjecture, to judge, to presume, to think, to deem, to find, to esteem, to look upon as, to repute or regard as;
արժանի —, to think, deem or find worthy.

NBHL (3)

Պատուականագոյն վարկանիմ զվարդապետութեան նորա օրինակս. (Պիտ.։)

Զնախնոյն պարտիս ինքեան վարկուցեալ։ Ամենայնիւ վարձս վարկուցեալ՝ ընդ նմին վասն նորին աղերսել. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Խ՟Ը։)

Լաւ վարկաւ անձն իմ, կամ լաւ վարկայ անձին՝ լուսոյն հեռանալ. (Ժմ.։)


Վարձախնդիր

See full entry →

adj.

asking wages, requiring a stipend, mercenary.

NBHL (1)

Որ երբեմն անագորոյնն, այժմ վարձախնդիր. (Ոսկ. ղկ.։)


Վարձանք, նաց

See full entry →

s.

portion, dowry;
hire of an harlot;
cf. Կապէնք.

NBHL (1)

Զոր ինչ բերէ կինն պռոյգս, գրեսցեն զնա. նոյնպէս գրեսցեն զվարձանսն, այս ինքն զտուայրն, որ է մահր. որպէս եւ հաւանի այրն ի պռոյգս, եւ կինն ի վարձանսն, գրեն հաստատուն. (Մխ. դտ.։)


Վարձեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Վարձիմ.

NBHL (1)

Վարձեցին եւս իւրենաց զբաղատմ։ Զնոյն նքեանց ի մշակութիւն վարձեցին. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ։ Լմբ. պտրգ.։)


Վարճող

See full entry →

s.

oats;
cf. Վարսակ.

NBHL (1)

Յաղագս եղեգան եւ սիզի եւ վարճողի։ Եղէգն եւ վարճող եւ հայֆայն։ Ոմանք զթրմղի ցօղուն ցանեն ի վերայ վարճոխուտ եւ հայֆայուտ տեղոյն, եւ չորացնէ զամէնն. (Վստկ. ՟Խ՟Գ։)


Վարճոխուտ

See full entry →

adj.

full of, or abounding in oats.

NBHL (1)

Յաղագս եղեգան եւ սիզի եւ վարճողի։ Եղէգն եւ վարճող եւ հայֆայն։ Ոմանք զթրմղի ցօղուն ցանեն ի վերայ վարճոխուտ եւ հայֆայուտ տեղոյն, եւ չորացնէ զամէնն. (Վստկ. ՟Խ՟Գ։)


Ցիխ, ցխոյ

See full entry →

s.

mud, mire, dirt;
ընդ — գալ, to get splashed, to be covered with mud.

NBHL (1)

Ընդ ցիխ (կամ ցեխ) աղբոյն եւ տղմոյն (ի փորի) որդունքն զուղիցին. (Մանդ. ՟Ժ՟Զ։)


Ցիռ, ցռոյ, ցռու

See full entry →

s.

onager, wild ass;
— խանչէ, the — brays.

NBHL (1)

Յագեսցին ցիռք ի ծարաւս իւրեանց։ Միթէ տարապարտո՞ւց խանչիցէ ցիռ։ Հանգոյն է ցռոյ անապատականի։ Ցիռք ի դաշտս ծծեցին զօդս։ Ընդ ցիռս բնակութիւն նորա։ Ուրախութիւն ցռուց։ Եղիջիք իբրեւ զցիռ յանապատի.եւ այլն։


Ցիրդ, ցրդոյ, ցրդի

See full entry →

s. bot.

briar, bramble;
pimpernel, burnet;
smilax, rough bindweed;
cf. Գի;
ցրդոյ պտուղ, juniper-berries.

NBHL (1)

Փոխանակ ցրդւոյն (կամ ցրդոյն) նոճ բուսցի, եւ փոխանակ դժնկին մուրտ ելցէ. (Ես. ՟Ծ՟Ե. 15։)


Ցլագլուխ

See full entry →

adj. s. zool.

bull-headed;
Bucephalus;
bull-head.

NBHL (1)

βουκέφαλος bucephalus, taurino et magno capite praeditus. Զուարակագլուխ. ունօղ զգլուխ հանգոյն ցլու կամ զուարակի. որ է սեպհականեալ մակդիր ամեհի երիվարի մեծին աղեքսանդրի.


Ցլաձեւ

See full entry →

adj.

bull-shaped.

NBHL (1)

Որ ունի զձեւ եւ զնմանութիւն ցլու կամ զուարակի. հանգոյն եզին.


Ցնդեմ, եցի

See full entry →

va.

to dissipate, to disperse;
to volatilize, to exhale, to evaporate, to vanish;
— զմիտս ուրուք, to distract, to divert from, to turn from or away;
— զոք յարտօսր, to excite a person's compassion, to move, to affect.

NBHL (1)

Զայս լուսաւորութիւն շնորհաց անճառից ի բարձրելոյն խնամոց բարդեցեալ՝ մրրկաւն խելագարութեան ցնդեցի. (Նար. ՟Ե։)


Ցնդումն, ման

See full entry →

s.

dispersion, dissipation;
volatilization, exhalation, evaporation;
— գլխոյ, մտաց, inattention, distraction.

NBHL (1)

Ցնդմամբ ալեացն՝ ծով զձուկն արտաքս ընկենլով։ Աղբիւր ի հոսմանէն ոդ դադարէ, եւ ոչ ջուրն ի ցնդմանէն։ Զօրէն նիզակի ունին զնշոյլս ցնդման լուսոյն. (Յհ. կթ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։ Իգն.։)


Ցնորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be delirious, deranged or light-headed, to feel giddy, dizzy, to be crazy, to talk nonsense, to rave;
to be beside oneself, to wander, to run mad;
to create oneself illusions, to build castles in the air.

NBHL (4)

Սողոմովն որքան առաւել տարրանայր ի խորսն, այնքան յաճախագոյն ցնորէր։ Դաւիթ ցնորի, եւ ո՞ ապրիցի. (Առ որս. ՟Է. ՟Ժ՟Ա։)

Ցնորէր, եւ յանհնարութիւն երթայր։ Ընդէ՞ր արդեօք յորժամ վասն հոգւոյն լսես, ցնորիս։ Ցնորեցաւ կինն առ ի խօսելն. (Ոսկ. յհ.։)

Ի սոյն միտս ցնորեալ դանդաչէր։ Ցնորեալ մոլորիք զկնի նորին խրատուն։ Ոչ կարաց իմանալ ցնորեալն . (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ։)

Անմտին՝ որ յագահութիւնս ցնորի։ Այսինքն՝ որ քան զնոսա լաւագոյնք էին, յայսպիսի իրս ինչ ոչ ցնորէին։ Արանց աշխարհականաց յայսպիսի ցնորս ցնորիլ թերեւս իցէ մարթ պատշաճի։ Ոչ թողու վասն նոցա մեծամեծ ինչ ցնորս ցնորիլ. (Նախ. ժող.։ Ոսկ. յհ.։)


Ցնցուղ, ցղոյ

See full entry →

s.

pipe, conduit, duct, tube;
watering-pot;
besprinkling;
dispersion.

NBHL (1)

Ոմն եւ ցնցուղք իւր. ոմն եւ աղբերք իւր։ Մժղուկքն անարգագոյն իբր ցնցուղս հրոյ եռացման զինեւ մաղեսցին. (Նար. ՟Զ. ՟Կ՟Ը։)


Ցոլանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ցոլամ.

NBHL (1)

Ի գոլորշոյն՝ որ ի սրտէ երկրին ի վեր ցոլանայ. (Եզնիկ.։)


Ցորենահատ, ի

See full entry →

s.

grain of wheat, grain.

NBHL (2)

Գեղեցիկ սերմնացեալ ցորենահատքն զտէր անգոյն ուրախ արասցեն. (Եղիշ. մատն.։)

Ցորենահատ գեղեցիկ տեառն անգոյն։ Ըստ սրբութեան ցորենահատին. (Ոսկ. արմաւ.։)


Ցորենամորթ

See full entry →

adj.

wheat-coloured, sallow.

NBHL (1)

Ոյր մորթ մարմնոյ է ցորենագոյն.


Ցուղ ականջաց

See full entry →

sn.

auricular tube or cavity.

NBHL (1)

Շնորհատուր հոգւոյն լցեալ զնա՝ գիտութեանն էր աղբիւրացեալ զամենայն լսելեացն ցուղս ականջացն եւ սրտիցն երկրին. (Բուզ. ՟Գ. 12։)


Ցուցակ, աց

See full entry →

adj. s. math.

showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.

NBHL (2)

Մերկացեալ դիմօք՝ երեւեցան կերպարանք ցուցակ ստոյգ։ Համաբարւոյ միակամութեանն ցուցակ։ Այնպիսի առակ ցուցակի։ Օրհնելն եւ փառաւորելն՝ սիրոյ մեր առ նա ցուցակ ծայրագոյն. (Փարպ.։ Նար. ՟Խ՟Է. եւ երգ։ Լմբ. պտրգ.։)

Տպաւորեա՛ յոգւոջ սոցա զձեւ մարմնոյ (կամ մարմնոց) ցուցակի. Պտրգ. այսինքն արտաքին տեսլեան կամ կերպարանաց սոցա, որք մարմնով խոնարհեալ կան յերկրպագութիւն։ Այսպէս մեկնէ ճոխագոյն եւ Լմբ. որպէս եւ ի յն. պարզ եւս գրի։ Այլ յաւելու Լմբ. զի թէ ոք իմասցի զայդ վասն մարմնոյն Քրիստոսի, իմացեալ լինի սուրբ խորհուրդն յանդիման երեւեցուցիչ մեզ զՔրիստոս ընդ զգալի տեսակօք.


Ցուցակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

demonstration, proof, reason;
ածել ի —, to show, to manifest;
յանէութենէ ի — ածել, to create, to give being, to cause to exist.

NBHL (1)

Աստուածասիրութեան է բացահայտիչ, եւ մտերմութեան ցուցակութիւն։ Փառատրութիւնս՝ մերոյն սիրոյ ցուցակութեան բացերեւութիւն. (Խոսր.։ Լմբ. պտրգ.։)


Ցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to shew, to indicate, to designate, to point out;
to cause to be seen or known, to expose, to declare, to represent;
to demonstrate, to proof;
— զանձն թէ աստուած, to pretend to be a god.

NBHL (1)

Յայտ յանդիման մեծի բանակին զպաշտօնն ցուցանէին աներկիւղ։ Անարգս եւ վատթարս յաչս ամենեցուն զնոսա ցուցանէին։ Թէպէտեւ ի վերին երեսս զայս կեղծաւորէր, այլ ի ներքոյ խորհուրդքն չարագոյն ցուցանէին (կր)։ Յայտնել եւ ցուցանել նոցա զխորհուրդն ոչ կարէին. (Եղիշ.։)


Ցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

s. adj.

indicator;
cf. Ցուցական.

NBHL (1)

Զայս ամենայն օրինակս եւ ցուցիչս եւ ծանուցիչս գեղեցիկս եդեալ են։ Արեգակն՝ որ կոչեցաւ լուսաւոր, ցուցիչ առաջին լուսոյն՝ որ հաստատեցաւն։ Վայրապար ձաղել՝ կարի անտեղի է, եւ չարութեան անձին ցուցիչ. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 10։ Վեցօր. ՟Զ։ Իգն.։)


Ցուցումն, ման

See full entry →

s.

exposition;
indication;
demonstration, proof.

NBHL (1)

Որպէս ցնորիւք ինչ ցուցումն արարեալ։ Գործարանականին մարմնոյ ցուցման։ Ցուցմամբ երեւեցելոյն ի ձեռն չարչարանացն եւ յարութեանն։ Մարդ ըստ մեզ տկարութեամբք, եւ Աստուած առ ի ցուցմանէ անմահութեանն. (Աթ. ՟Դ։)


Ցռկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to jut out, to project, to protrude;
to spout or rush out.

NBHL (1)

Առաջն ցռկեալ (կամ ցիւռկեալ) յառաջ եկեալ լուսոյն, եւ զօրքն ընդ նմին. (Ագաթ.։)


Ցրդենի

See full entry →

cf. Ցիրդ.

NBHL (1)

Պետրոս ննջէր ի մէջ երկուց զինուորաց, եւ եղիա ի ներքոյ ցրդենւոյն վասն չարչարելոյն յաքայաբէ. (Երզն. մտթ.։)


Ցրդի

See full entry →

cf. Ցիրդ.

NBHL (1)

Պետրոս ննջէր ի մէջ երկուց զինուորաց, եւ եղիա ի ներքոյ ցրդենւոյն վասն չարչարելոյն յաքայաբէ. (Երզն. մտթ.։)


Ցրումն, ման

See full entry →

s.

dispersion, diffusion, scattering;
— մտաց, distraction;
— ուխտի, violation, transgression.

NBHL (1)

Որպէս յաշտարակէն ցրումն, նոյնպէս ի խաչէն ժողովումն. (Ճ. ՟Ե.։)


Ցրտակէզ

See full entry →

cf. Ցրտահար.

NBHL (1)

Ցորեանն ի ցրտակէզ այրեցուածոյն առ զկերպարան թխութեան. (Վեցօր. ՟Ե։)


Ցրտանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to become cold, to grow cool, chilly;
to be seized with cold, to catch cold;
to become lukewarm, to grow cool;
to talk nonsense, to prate

NBHL (1)

Ներհական է ջեռնուլն ցրտանալոյն։ Ոչ քաղցեաւ, եւ ոչ ծարաւեցաւ, եւ ոչ ցրտացաւ։ Ի բաց եկաց ի լուսոյ, եւ ցրտացաւ ի ջերմութենէն։ Զցրտանալն ի հեշտ ցանկութեանց աստի. (Արիստ. ստորոգ.։ Ճ. ՟Զ.։ Շ. բարձր.։ Վրդն. ծն.։)


Ցրտաշունչ

See full entry →

adj.

blowing cold, frosty, sharp, biting.

NBHL (1)

Զաւուրս ցրտաշունչ հողմաշունչ սառնամանեացն անցուցանէին։ Կատարեալ զաւուրս ձմերային ցրտաշունչ օդոցն։ Ցրտաշունչ սառնամանիք ձմերանոյն։ Աւուրք ցրտաշունչ սառնամանեաց. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։ Ղեւոնդ.։)


Ցրտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to cool, to chill, to freeze;
to cool.

NBHL (2)

Ջեռուցանելն ցրտացուցանելոյն ներհական է. (Արիստ. ստորոգ.։)

Զբոց հնոցին ցրտացուցեր։ Ցրտացուցանէ զախտին ջերմութիւն։ Մի՛ վասն որոյ նիւթականիս ի հրոյ սիրոյն Քրիստոսի ցրտացուցանէք զոգիս. (Ճ. ՟Բ.։ Լմբ. ժղ.։ Շ. ընդհանր.։)


Ցրտութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

cold, coldness, frigidity, chilliness;
coolness.

NBHL (3)

Սարսռացեալք դողային վասն ցրտութեան ձմերայնոյն։ Ի ցրտութենէ ձմերայնոյն. (՟Ա. Եզր. ՟Թ. 6։ ՟Բ. Եզր. ՟Ծ. 9։)

Զկառս իմն լծեալ ի չորից երիվարաց զաշխարհս տեսանեմք, ի ցրտութենէ ձմերայնոյն. (՟Ա. Եզր. ՟Թ. 6։ ՟Բ. Եզր. ՟Ժ. 9։)

Զկառս իմն լծեալ ի չորից երիվարաց զաշխարհս տեսանեմք, ի ջերմութեան, ի ցրտութենէ, ի ցամաքութենէ, եւ ի խոնաւութենէ։ Իբրեւ գարնանային հարաւահողմն զձմերայնոյն ժամանակ ցրտութեան ի բաց մերկանայր. (Եզնիկ.։ Յհ. կթ.։)


Ցրօնք, նից

See full entry →

s.

dispersion,

NBHL (2)

Զանուն տեղւոյն՝ ուր բնակեցաւն, կոչէ ցրօնս. զի անդ զառաջինն սկիզբն եղեւ բաժանելոյ որդւոց նորա. (Խոր. ՟Ա. 5։)

Յոքնականք ի վերայ եզականացն ասացեալ. որգոյն, խոյարօնք, ցրօնք. (Թրակ. քեր.) (յն. աթենք, թեբայք)։


Ցցեմ, եցի

See full entry →

va.

to thrust down, to drive in, to fix, to plant, to set up, to erect, to raise.

NBHL (1)

Ցցեաց զգաւազանսն յերկիր։ Ցցեաց զգաւազանն իւր ի յեզրս գետոյն. (Հ. կիլիկ.։)


Ցցումն, ման

See full entry →

s.

driving or thrusting in, standing up.

NBHL (1)

ցցելն, իլն. տնկելն եւ տնկիլն որպէս զցից. Յեղեգան ցըցումն՝ ի հովտնւոյն ձեւ կազմեցեր։ Որպէս անդ յօձնա ցցումն (ի Մովսիսէ). (Փիլ. յովն.։ Երզն. մտթ.։)


Ցքի, ցքւոյ

See full entry →

s.

alcohol, spirits of wine;
brandy, arrack;
— հանեալ ի պտղոց, cider.

NBHL (2)

Գինի եւ ցքի։ Ի գինւոյ եւ ի ցքւոյ։ Զհետ լինին ցքւոյն։ Խառնեն զցքին։ Մոլորեցան վասն ցքւոյն։ Յիմարեցան վասն ցքւոյ։ Դանդաչեցին յարբեցութենէ ցքոյն։ Արբեցարուք ո՛չ ի գինւոյ եւ ոչ ի ցքւոյ.եւ այլն։

Ցքի, որ յամբրաւոյն առնէին, եւ ի պէտս գինւոյն փոխէին, զայն կոչէին. (Ոսկ. ես.։)


Ցօղ, ոյ

See full entry →

s.

dew;
չիթ —ոյ, dew-drop;
— քաղցրածաւալ, the gently-falling dew;
— քաղցրութեան, the benign dew.

NBHL (5)

Ի ցօղոյ երկնից։ Ընդ առաւօտն ընդ արկանել ցօղոյն շուրջ զբանակաւն։ Իջցէ իբրեւ զցօղ պատգամք իմ։ Երկինք նմա համբարակ ցօղոյ։ Լցաւ գլուխ իմ ցօղով։ Էջ ցօղ ի գզաթէ անտի լի կոնքիւ ջրոյ։ Ո՞վ է՝ որ ծնաւ զշաղս ցօղոյ.եւ այլն։

Խոնաւութիւն յերկիր առաքեալ, երեալ ջրագոյն. զոր ցօղ անուանել սովորութիւն է. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Ցողոյն հանդարտի ամպ անձրեւաձիր. (Նար. կուս.։)

Զաչերն արտասուօք լնոյր՝ առաւօտուն ցօղոյն նըման. (Տաղ խչ. ի քրիստոսատրոյ.։)

Լայնաբար՝ Զովացուցիչ հանգոյն ցօղոյ. ցօղագին իմն. եւ այլն.


Ցօղագին

See full entry →

adj. adv.

dewy;
cool, fresh, refreshing. coolly, freshly.

NBHL (1)

Խոնաւ եւ զով, զովացուցիչ հանգոյն ցօղոյ, ունօղ զցօղ կամ զնմանութիւն նորա. շաղի պէս պաղուկ, պաղըշտկօղ.


Ցօղալի

See full entry →

adj.

full of dew, wet with dew, dew-besprinkled.

NBHL (1)

Արար ցօղալից քաղցրագոյն օդով, եւ նեղէր, եւ ոչ նեղէր զնոսա հուրն։ Ցօղալից լինէր բացօթեայ, եւ խնամօքն Աստուծոյ ոչ լինէր ծախեալ ի գազանաց. (Վրդն. դան.։)


Ցօղալից

See full entry →

cf. Ցողալի.

NBHL (1)

Արար ցօղալից քաղցրագոյն օդով, եւ նեղէր, եւ ոչ նեղէր զնոսա հուրն։ Ցօղալից լինէր բացօթեայ, եւ խնամօքն Աստուծոյ ոչ լինէր ծախեալ ի գազանաց. (Վրդն. դան.։)


Ցօղակերպ

See full entry →

adj.

like dew, dewy.

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր Մարիամ ցօղակերպ իջիւք հոգւոյն արագընթաց պատգամացն. (Ճ. ՟Գ.։)


Ցօղահար

See full entry →

adj.

mildewed, blasted.

NBHL (1)

Ի ժամանակ գարնայնոյն անձրեւաբախք, ցօղահարք, առատաբուղխք, ամարասունք. (Ագաթ.։)


Ցօղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow cool, to cool, to be refreshed;
to drop with dew.

NBHL (1)

Իջմամբ որդւոյն Աստուծոյ բոց հնոցին ցօղանայր։ Հնոց նցօղանայր. (Շար.։)