Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Զեռումն, ման

See full entry →

s.

crawling, creeping

NBHL (1)

Ծով եւ գետք խայտացեալ՝ ծափս հարցեն զեռմամբք. (Զքր. կթ.) ի մկրտ. իմա՛ եռացմամբ, կամ զեռնովք։


Զեռուն, ռնոց

See full entry →

s. adj.

reptile, creeping animal;
acquatic insects;
creeping, crawling.

NBHL (6)

ἐρπετόν, -τά reptile, -lia Կենդանի՝ որ զեռայ. որպէս սողունք ի վերայ երկրի, կայտառք ի ջուրս, եւ թեւաւոր միջատք յօդս. ամմէն կենդանի՝ որ կըշարժի.

Զեռունս շնչոց կենդանեաց։ Շունչ զեռնոց կենդանեաց։ Ամենայն զեռուն որ է կենդանի։ Ամենայն զեռուն թռչնոց։ Ի զեռնոց թռչնոց։ Յամենայն զեռնոց՝ որ զեռայցեն ի վերայ երկրի. (Ծն.։ եւ Ղեւտ.։)

Զեռուն ասելով, զամենայն ինչ՝ որ կենաց մասն ունի եւ զեռալոյ, զեկոյց. (Վրդն.։)

Ի զազիրն զեռնոց։ Անմաքուր զեռնոցն (որովայնի)։ Զեռունք սարդից եւ ունկնամտից. (Նար.։)

ԶԵՌՈՒՆ ասին լայնաբար եւ ամենայն կենդանիք.

ԶԵՌՈՒՆ. իբր Եռացեալ, ջերմ, կամ ականակիտ.


Զետեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to place, to deposit, to put, to establish, to dispose, to plant, to install, to procure a situation or place for.

NBHL (1)

Զետեղէ երկայնմտութեամբ ի համբերութիւն. (Յճխ. ՟Խ։)


Զետեղեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Զետեղեմ.

NBHL (1)

Զետեղէ երկայնմտութեամբ ի համբերութիւն. (Յճխ. ՟Խ։)


Զետեղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to place one's self, to install or settle or establish one's self;
to find a situation, to obtain or find a place.

NBHL (4)

Զետեղեցան, եւ յամենայն կողմանց անդր ժողովեցան։ Դեռ անդէն ի տեղւոջն զետեղեալ էին խաղաղութեամբ. (Եղիշ. ՟Գ։)

Զետեղեալ անդէն զտեղեաւն՝ բազում հանգամանս ցուցանէ վասն յարութեանն. (Եզնիկ.։)

Եւ այժմ ի քումմէ խնամակալութենէ զետեղեալ՝ թագաւորութիւնս. այսինքն հանգուցեալ հանդարտեալ. (Խոր. ՟Ա. 8։)

Յետ այսր ամենայնին՝ սակաւ աւուրք զետեղեցին, ապա դարձեալ, եւ այլն. այսինքն զտեղի առին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Զետեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Զետեղուած.

NBHL (5)

ԶԵՏԵՂՈՒԹԻՒՆ ԶԵՏԵՂՈՒՄՆ, ղման. ἴδρυσις collocatio Զտեղի կամ զկայ առնուլն. դադարումն. մնալն. հանդարտութիւն.

Զգուշութեամբ զիմանալիսն տրամադրեա՛ տեւողական զետեղութեամբ։ Զայս անզրաւական ի չարիս զետեղութիւնս տեսանելով. (Մագ. ՟Ե. եւ ՟Ի՟Ը։)

Ոտնակառոյց զետեղութեամբ. (Գանձ.։)

Արեգական եւ լուսնի զետեղումն այնքան ժամու (առ Յեսուաւ). (Նանայ.։)

Անզարհուրելի զետեղմամբ. (Նար. ՟Ժ՟Բ։)


Զետեղումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զետեղուած.

NBHL (5)

ԶԵՏԵՂՈՒԹԻՒՆ ԶԵՏԵՂՈՒՄՆ. ἴδρυσις collocatio Զտեղի կամ զկայ առնուլն. դադարումն. մնալն. հանդարտութիւն.

Զգուշութեամբ զիմանալիսն տրամադրեա՛ տեւողական զետեղութեամբ։ Զայս անզրաւական ի չարիս զետեղութիւնս տեսանելով. (Մագ. ՟Ե. եւ ՟Ի՟Ը։)

Ոտնակառոյց զետեղութեամբ. (Գանձ.։)

Արեգական եւ լուսնի զետեղումն այնքան ժամու (առ Յեսուաւ). (Նանայ.։)

Անզարհուրելի զետեղմամբ. (Նար. ՟Ժ՟Բ։)


Զետվազեղ առնում

See full entry →

sv.

cf. Արշաւեմ.

NBHL (1)

ԶԵՏՎԱԶԵՂ կամ ԶԵՏ ՎԱԶԵՂ. Բառ անստոյգ, որպէս Արշաւանք. վազք.


Զերծում, ծի

See full entry →

va. vn.

to dispossess, to strip, to carry away;
to snatch, to deprave, to ravish, to pull off;
to free one's self, to get rid of, to have ricourse to, to escape to, to take refuge.

NBHL (2)

Ի ստացուածոցն զամենեսեան զերծուլ. (Պիտ.։)

Որպէս կամաւ խելագար զերծեալ ի ձորձոյ. (Նար. ՟Ի՟Ը։)


Զերծումն, ման

See full entry →

s.

deliverance, liberation, freedom;
stripping off, spoiling, divesting;
— ելից, decease, death.

NBHL (1)

Պարգեւեա՛ զերծումն բազմամասնեայ մահուս։ մարտիրոսաց, որք յելից զերծմանն ընդ մեր խնդրեցին. (Նար. ՟Ծ՟Է. ՟Ձ՟Ե։)


Զերծուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to deliver, to free, to save, to undo, to disengage, to liberate, to preserve, to get out;
— ի մահու պարտեաց, to reprieve from capital punishment, from death.

NBHL (4)

Զերծոյց զքեզ ի բերանոյ թշնամւոյ. (Յոբ. ՟Լ՟Զ. 16։)

Զերծուսցես զմեզ յորոգայթադիր թշնամւոյն յարձակմանց։ Այլ Քրիստոս յայնպիսի կարծեացն զերծուցեալ զնոսա. (Փարպ.։)

Անկարացեալ մեր զոք ի դժոխոցն զերծուցանել, կամ փրկել. (Լմբ. պտրգ.։)

Յամենայնէ՝ որ օրինացն նորա ներհակք են, պա՛րտ է զմտածութիւնս զերծուցանել. իբր ազատ պահել, կամ հեռացուցանել։


Զերծուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj. s.

deliverer, rescuer.

NBHL (2)

Յորժամ բազում վշտօք վշտանայցեն, եւ զերծանիցին, զզերծուցիչն առաւել մեծարանօք ճանաչել պատրաստիցէ. (Կիւրղ. ծն.։)

Անապատն է նաւահանգիստ զերծուցիչ յամենայն ծփանաց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։)


Զզուանք, նաց

See full entry →

s. pl.

oppression, vexation, vexatious measures;
nausea, disgust, aversion, loathing, rising of the stomach;
horror, detestation, abomination.

NBHL (1)

Մատնամուխ զզուանօք փսխել. (Նար. ՟Զ։)


Զզուեմ, եցի

See full entry →

va.

to disgust, to vex, to persecute, to importune;
to revile, to abuse, to outrage.

NBHL (8)

κακῶς ἑρέω, ὐπερφανέω, ἑπιτιμάω male tracto, superbe contemno, fastidio, objurgo θρυλλέω diffamo Ընդ վայր կամ առ ոտն հարկանել զոք ամբարտաւանութեամբ որպէս գարշ եւ զազիր. անարգել. անպատուել. բամբասել. զրպարտել. հարստահարել. խուել. զրկել.

Զհամրն մի՛ զզուիցես. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 14։)

Զի մի՛ ամբարտաւնք զզուեսցեն զիս. (Սղ. ՟Ճ՟Ժ՟Ը. 122։)

Զզուէին զամենեսին, եւ ասէին. զի՞ առնիցէք զսուրբ կտակարանսդ. (Եղիշ. ՟Գ։)

Բարեկամացն՝ որ մերձ եկին՝ բանիւք զզուէր զերանելին. (Յիսուս որդի.։)

Կա՛մ մայրենի գթոց (հանդիպեալ), եւ նենգիլ. կամ խնամոց Աստուածեան աջոյդ, եւ զզուիլ. (Նար. ՟Ժ՟Է։)

Բազումք յամպարշտաց՝ փառաւորեցան (յաշխարհի), եւ արդարք զզուեցան. (Լմբ. ժող.։)

ԶԶՈՒԵՄ, եցի. չ. որպէս ռմկ. զզուիլ. Զազրանալ եւ ձանձրանալ. գարշիլ. տաղտկալ. դժկամակիլ. անարժան համարել. գանիլ.


Զիա՞րդ

See full entry →

adv. int. s.

how, of what sort, in what manner, according to;
what? how? why? for what reason? how! how much! — դժուարին է ! how difficult it is! —ն, զ—ն, condition, quality, how, the why, the wherefore;
գիտել զ—ն ամենայնի, to know the why and the wherefore of every thing.


Զիարդուպէտ

See full entry →

adv.

at one's will or pleasure.

NBHL (3)

ԶԻԱ՛ՐԴ. գ. Զինչպիսութիւն. հանգամանք.

Զամենեցուն զո՛ւստն եւ զիա՛րդն յայտնելով. (Խոր. ՟Ա. 1։)

Զիա՛րդ եւ պէտ կամ դէպ լինիցի.


Զինագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

trade of making arms;
arming, armament.

NBHL (1)

Զամրութիւն զրահիցն, զսուսերացն եւ զտիգացն ընդ նոսին պատրաստութիւն, եւ որ ինչ սոցին նմանք փոքունք զինագործութիւնք, բարձեալ բերէին. (Պիտ.։)


Զինազգեստ

See full entry →

cf. Զինազարդ.

NBHL (1)

Դիւցազնաբար զօրութեամբ առ ի ծանր զինազգեստն լինելով հանդուրժեսցեն. (Պիտ.։)


Զինախաղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fencing.

NBHL (1)

Ζῆνα, Δία հոլով յն. այսինքն Զզեւս. զդիոս. այս է զԱրամազդ։ (Արիստ. աշխ.։)


Զինակիր, կրաց

See full entry →

s.

that carries arms;
squire;
soldier, swordsman;
officer.

NBHL (6)

αἱρῶν τὰ ὄπλα, τὰ σκεύη, ὀπλοφόρος, δορυφόρος qui arma gestat, armiger, satelles, stipator Թիկնապահ կամ արբանեակ, որ կրէ ի ձեռին զզէն գլխաւորին.

Նախ պարտ էր ժամանել զօրականի, պարտ էր յառաջել զինակրին. (Ոսկ. յաւետիս.։)

Բարշամ առաջի զինակրացն նորա պատահեալ՝ մեռաւ. (Խոր. ՟Ա. 13։)

Էին արք հետեւակք ըմբշամարտ զինակրաց, իբրեւ չորք հազարք. (Արծր. ՟Ե. 9։)

Ի հիպղոնի, որ է ոսոխ ելանել զինակրին մրցութեան. այն է ըստ յն. օ՛բլօն, զինամարտութիւն. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Կալանաւորս արարեալ զինակիր պատրաստութեամբ. իմա՛, զինական կազմածով, հանդերձ զինուք։


Զինահարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be wounded with a weapon.

NBHL (1)

Զինահարեալ կողիւն աղբիւրացուցեալ բժշկութեան շնորհ վիրաւորեցելոյն Ադամայ. (Գանձ.։)


Զինաշարժ, ից

See full entry →

adj.

that fences, fencer;
cf. Զինախաղ.

NBHL (1)

զորս միանգամ ի զինուորական կարգէ սուսերամերկս եւ զինաշարժս գտանէին։ Քաջամարտիկ արանց պատերազմողաց, եւ աջողակ զինաշարժից. (Յհ. կթ.։)


Զինապետ

See full entry →

s.

corporal.

NBHL (1)

Դիւական մոլութեանն զինապետք (մանկակոտորն Հերովդի). (Համամ առակ.։)


Զինաքաղ

See full entry →

adj.

gathering the arms of the fallen.

NBHL (1)

Որ քաղէ եւ ժողովէ զզէնս անկեալս կամ անկելոց ի մարտի.


Զինեմ, եցի

See full entry →

va.

to arm, to provide with arms, to man, to equip;
to provide with, to fortify.

NBHL (4)

ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.

Ոմանք մերկանդամք, եւ ոմանք զինեալք. (Փարպ.։)

Տեսանեմ ա՛յլ օրէնս յանդամս իմ՝ զինեալ հակառակ օրինաց մտաց իմոց. (Հռ. ՟Է. 23։)

Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)


Զինիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to arm one's self, to take up arms, to oppose;
to provide one's self with.

NBHL (4)

ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.

Ոմանք մերկանդամք, եւ ոմանք զինեալք. (Փարպ.։)

Տեսանեմ ա՛յլ օրէնս յանդամս իմ՝ զինեալ հակառակ օրինաց մտաց իմոց. (Հռ. ՟Է. 23։)

Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)


Զինուոր, աց

See full entry →

s.

militia-man, warrior, soldier;
իբրեւ զ—, in a military manner;
— սոսկական, private or common soldier;
հետեւակ —, foot-soldier;
հեծեալ —, horse-soldier

NBHL (3)

ԶԻՆՈՒՈՐ στρατιώτης, στρατευόμενος miles. որ եւ ԶԻՆԱՒՈՐ. Ունօղ կամ կրօղ զզէն, զօրական. մարտիկ. պատերազմօղ.

Եւ զի երբեմն բազումք ի ժողովրդենէ գրին ի զինուորութիւն, յայնժամ Զինուոր ասին եւ ժողովրդականք, կամ աշխարհականք.

Թէ եւ գրակարդացք իցեն եւ պաշտօնեայք, ընդ զինուորս կացցեն։ Քահանայից մի՛ զձեւ հանդերձի զինուորաց ունել։ Քահանայք մի՛ իշխեսցեն կենաց հացին՝ մանկանց կամ զինուորաց տալ առնուլ. (Կանոն.։)


Զինուորագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conscription, enlistment;
ինքնակամ —, enlisting.


Թեթեւաբեռն

See full entry →

adj.

of light weight, light, easy to carry.

NBHL (1)

Ազատ ի ծանրութենէ բեռին, թեթեւ բեռամբ. թեթեւ. դիւրին.


Թեթեւագին

See full entry →

adj.

cheap, low-priced.

NBHL (2)

Զանուշահամ եւ զծանրագինն լաւ համարին նոքա քան զանհամն եւ թեթեւագինն. (Բրսղ. մրկ.։)

Տումար անքնին, եւ ամպ թեթեւագին. (Շ. տաղ.։)


Թեթեւագնաց, ից

See full entry →

adj.

swift, nimble, light.

NBHL (1)

Ճանապարհորդ թեթեւագնաց (կամ սոսկ). (Վրք. հց. ՟Է։)


Թեթեւագոյն

See full entry →

adj.

lighter, very light;
very easy.

NBHL (6)

κουφότερος, κουφότατος, ἑλαφρότερος levior, levissimus Առաւել կամ յոյժ թեթեւ, եւ Արագընթաց.

Կեանք իմ թեթեւագոյնք են քան զխօսս. կամ թեթեւագոյն են քան զսուրհանդակ։ Թեթեւագոյն է ի վերայ ջուրցն երեսաց. (Յոբ. ՟Է. 6։ ՟Թ. 25։ ՟Ի՟Գ. 18։)

ԹԵԹԵՒԱԳՈՅՆ. Դիւրագոյն. փոքրագոյն. դուզնաքեայ. նուաստագոյն. տկարագոյն. եւ Թեթեւամիտ.

Զի եթէ ոչ զամենայնն հատուցանել կարացեալք, եւ ոչ զթեթեւագոյնն կամիցի. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Թեթեւագունիցն՝ ամենայն ժամանակ առ ձեռն պատրաստ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Վարձուցն ակնկալութեամբ թեթեւագոյն զճգունսն բերիցեն. (Երզն. մտթ.։)


Թեթեւաթեւ

See full entry →

adj.

swift-winged, swift flying, active, nimble.

NBHL (2)

ԹԵԹԵՒԱԹԵՒ ԹԵԹԵՒԱԹՌԻՉ. Թեթեւ թեւօք, կամ ի թռիչս. արագաթռիչ.

Թեթեւաթռիչ սլացմամբ, կամ ընթացիւք. (Շ. յկ. լ։ Երզն. լս.։)


Թեթեւաթռիչ

See full entry →

cf. Թեթեւաթեւ.

NBHL (2)

ԹԵԹԵՒԱԹԵՒ . Թեթեւ թեւօք, կամ ի թռիչս. արագաթռիչ.

Թեթեւաթռիչ սլացմամբ, կամ ընթացիւք. (Շ. յկ. լ։ Երզն. լս.։)


Թեթեւաշարժ

See full entry →

adj.

agile, lithesome, dexterous;
quick, swift.

NBHL (1)

Թեթեւաշարժ երագութիւն, կամ ընթացք. (Պիտ.։)


Թեթեւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to lighten, to disburden;
to relieve, to ease;
to relieve, to alleviate, to assuage, to lighten, to allay;
— զձեռն յումեքէ, to withdraw one's hand, to cease to afflict;
ապաշաւ թեթեւացուցանէ զյանցանս, repentance extenuates a fault.

NBHL (3)

Զձանձրութիւն արիութեամբ աղօթից թեթեւասցուք. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ։)

Յորժամ զայսպիսի քունս թեթեւացուցանեմք ի մէնջ. (Լմբ. պտրգ.։)

Զայրուձին եւս զարքունի թեթեւացոյց առ ժամանակ մի. (Եղիշ. ՟Է։)


Թեթեւընթաց

See full entry →

adj. adv.

light in the race, rapid, swiftly-rushing, wing-footed, light of foot, light-footed, nimble;
swiftly, rapidly.

NBHL (1)

Սլացեալ յարեւմտից յարեւելս թեթեւընթաց ամպով իմոյ կուսութեանս. (Խոր. հռիփս.։)


Թեթեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Թեթեւանամ.


Թեթեւութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

lightness;
activity, agility;
alleviation, exoneration, relief;
frivolousness, futility;
inconsideration, thoughtlessness, folly;
levity;
ignominy, scorn, dishonour;
relief, sollevation.

NBHL (6)

κούφισις, ἑλαφρία levitas, levatio, allevatio Թեթեւն գոլ. թեթեւանալն. պակասութիւն ծանրութեան. անօսրութիւն. նրբութիւն. եւ Արագութիւն. դիւրութիւն. մեղմացումն. թուլութիւն. եւ Վերացումն. Թեթեւութիւն յարդի, եղեգան, թեւոց, խորհրդոց, կամ հոգոց, տանջանաց. (Նար.։ Լմբ.։)

Թեթեւութիւն ինքեանց համարին զարտաքս գնալն. (Լմբ. պտրգ.։)

Թեթեւութեամբ ընթանալ ի յասպարէզ հանդիսի նոցա. այսինքն թեթեւակի. (Սիսիան.։)

Են բազումք, որ թեթեւութեամբ սիրեն առ մարդկան ականէ. այսինքն թուլութեամբ, վեր ի վերոյ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

ԹԵԹԵՒՈՒԹԻՒՆ. իբր Թեթեւամտութիւն. թեթեւանք. եւ Նախատինք վասն թեթեւութեան բարուցն. թեթեւսօլիկութիւն, անմտածութիւն, եւ խախքութիւն.

Տեսեալ զայնպիսի թեթեւութիւն ծանականաց իւրոց։ Վասն որո՛յ պատճառանաց եղեւ դիպեալ նմա այնպիսի ծանր թեթեւութիւն։ Եւ դու անարգանօք եւ թեթեւութեամբ երթաս ի տուն քո. (Փարպ.։)


Թելադիր

See full entry →

adj.

that instigates, that advises;
— լինիմ, cf. Թելադրեմ.

NBHL (3)

(գուցէ Հիւսիչ թելոց բանից. կամ տեղեկացուցիչ, իբր տեղադիր. կամ լծ. յն. թէլիդի՛ր, θελητήρ մեղմիչ. ամոքիչ). Յուշարար. խրատտու. ազդ արարող. հրապուրիչ. յորդորիչ. խորհրդակից.

Բան նորա թելադիր բարգաւաճութեան ամենայն հասակի. (Նար. ՟Խ՟Ը։)

Որպէս եւ մարգարէն լինէր թելադիր յառաջագոյն, եթէ մոռա՛ զժողովուրդ քո։ Չտամ հրաման, այլ խրատեմ եւ թելադիր լինիմ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3. 10։)


Թելադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to instigate, to prompt, to incite, to suggest, to inspire, to advise, to counsel, to dictate.

NBHL (3)

συμβουλεύω, παραινέω, ὐποτίθημι , θέλγω suggero, dicto, hortor, demulceo որ եւ ԹԵԼԱԴԻՐ ԼԻՆԵԼ. Յուշ առնել. խրատ տալ. յորդորել. ազդել. քաջալերել. ամոքել. հրապուրել. զեկուցանել. ի միտս արկանել. տուն տալ, միտքը բան ձգել, անկկաճը կամ բերանը դնել.

Ըստ թելադրելոյն Պօղոսի։ Ազդեցմամբ այսու թելադրեալ, եւ այլն. (Նար. կ. եւ Նար. մծբ.։)

Որքան ինչ միանգամ գրեցին, հոգին էր՝ որ թելադրէր ի շրթունս նոցա. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)


Թելադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

suggestion, instigation, persuasion, incitement, counsel, advice, dictate.

NBHL (3)

συμβουλή consilium, consultatio, sssuasio παραίνεσις monitum, suggestio Յուշարարութիւն. ազդումն. յորդոր. խրատ բարի կամ չար.

Թելադրութեամբ սատանայի։ Զթելադրութիւնս վարդապետին ի մտի եդեալ. (Եզնիկ.։)

Իմով թելադրութեամբ, կամ հայրապետին. (Յհ. կթ.։)


Թեկն, թիկան

See full entry →

s.

top of the shoulder, acronium;
shoulder-bone, shoulder;
arm;
end of a book;
cf. Թիկունք;
— ածել զիրիք, to undertake, to attempt;
to aspire to, to pant for, to seek;
to embroil;
to sell off, to dispose of;
to explain one's self, to pretend to be;
զվարդապետի, զիշխանի թեկն ածել, to pass one's self off for a doctor, for a prince;
to play the grandee, to lord it;
թեկն ածել զաւագութեան, զպատուոյ, to desire eagerly, to covet the primacy, to aspire to honours;
թեկն ածել ումեք, to favour, to support, to assist, to protect, to aid, to defend;
թեկն ածել ընդդէմ ուրուք, to rebel, to revolt;
թեկն ի թեկին, strutting, looking big, playing the swell, walking or acting in a stately, imposing or boastful manner.

NBHL (8)

ԹԵԿՆ կամ ԹԷԿՆ. ὧμος humerus Վերնակողմն բազկի ուսովք հանդերձ. (լծ. լտ. թէ՛րկում). թեւ, կռնակ.

Զաջ ձեռն թիկամբն հանդերձ. (՟Բ. Մակ. ՟Դ՟Ե. 30։)

Թիկամբն հետ զձեռն ի վայր ընկէց. (Եղիշ. ՟Ը։)

ԹԵԿՆ ԱԾԵԼ զուրուք կամ զիրիք. Թեւածել, թեւակոխել. ձեռներէց լինել. զհետ լինել. ձկտիլ. նկրտիլ. ճոխանալ եւ յոխորտալ.

ԹԵԿՆ ԱԾԵԼ ումեք կամ ոմանց. իբր Թեւարկել. պաշտպանել. ի թիկունս հասանել. օգնել. հոգալ. թեւ թիկունք՝ կռնակ ըլլալ, թեր ելլալ։

Որ ապստամբին թեկն ածիցէ, ընդ նմին զնոյն պատիժ կրեսցէ. (Սեբեր. ՟Ե։)

Բազումք խնամածութեամբք թեկն ածեն, ոչ զի օգնեսցեն ինչ, այլ զի առաւել նենգիցեն զմերձաւորս. (Ոսկ. ես. յորմէ եւ Գէ. ես.։)

Բազումք խնամածութեան թէկն ածեն դրացեաց, զի այնու առաւել՝ նենգեսցեն։


Թերաբաց

See full entry →

adj.

half open, half shut, a-jar, on the jar.

NBHL (1)

Կիսատ բացեալ. մասամբ իւիք կամ ըստ միոյ կողման երեւեալ.


Թերագոյն

See full entry →

adj.

most imperfect, very defective.

NBHL (1)

Եթէ այլ ինչ թերագոյն յայսմանէ՝ զոր հրամայեցերս, ծանուսցես մեզ. (Նանայ.։)


Թերագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to write imperfectly or erroneously, to wrest a book (from its proper sense).

NBHL (2)

παραχαράττω, -σσω perperam signo παραγράφω proscribo, rejicio Թերի եւ թիւր գրել. խարդախել, կամակորել զգիրս. եւ Ի բաց տարագրել.

Տէրն իբրեւ զհարկաւորս մեզ հրամայեաց, եւ դու որպէս անկարելի թերագրես. (Բրս. ընչեղ.։)


Թերաթափ լինել ի գինւոյ

See full entry →

sv.

to be still half drunk.

NBHL (1)

Յորժամ թերաթափ լինի գինին ի գլխոյն, կրկնեալ անդրէն ի նոյն դառնայցեն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Թերալից

See full entry →

adj.

imperfect, defective, half formed, incomplete, unfinished.

NBHL (1)

Իսկ որ արդ եւս նորոգ ամուսնութիւնք ի միմեանս հասեալ թերալից ուրախութեամբ. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 5։)


Թերակատար

See full entry →

cf. Թերալից.

NBHL (3)

Թերակատար յօժարութիւն, կամ կամք, կամ միտք, կամ պարծանք. (Բրս. հց.։ Իգն.։ Տօնակ.։)

Դեռ տխմար էր եւ թերակատար։ Յառաջ քան զխաչն, կամ առանց հոգւոյն ընդունելութեան՝ թերակատարք էին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Բրսղ. մրկ.։ Տօնակ.։)

Այսպէս հռչակեալ, թէ թերակատար ուսուցանեն առաքեալքն, եւ մեք մեծամեծս ինչ խորհուրդս ի ներքս բերեմք. (Ոսկ. ՟բ. կոր. ՟Ի՟Գ։)


Թերահաւատ, ից

See full entry →

adj.

whose belief is imperfect, distrustful, unbelieving, incredulous.

NBHL (1)

Ի կշտամբանս յանդիմանութեան թերահաւատիցն. (Նար. մծբ.։)