Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Եօթնարփենի

See full entry →

adj.

cf. Եօթնալոյս.

NBHL (4)

ԵՕԹՆԱՐՓԵԱՆ ԵՕԹՆԱՐՓԵՆԻ ԵՕԹՆԱՐՓԻ ԵՕԹՆԱՐՓԻՆ. ἐπταφαής septem partibus lucens, micans Արփիափայլ եօթնեակ պայծառութեամբ. եօթնալոյս. եօթնանշոյլ. (ըստ եօթնեակ շնորհաց հոգւոյն). (Ես. ՟Ժ՟Ա. 2։)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)

Եօթն անգամ կանգնումն ասաց սակս եօթնարփի շնորհացն. (Համամ առակ.։)

Խելամո՞ւտ իցես բազմաստեղացն, եօթնարփին շնորհացն հոգւոյն». տպ. եօթնարփեան. (Լծ. կոչ.։)


Եօթնարփի

See full entry →

adj.

cf. Եօթնալոյս.

NBHL (4)

ԵՕԹՆԱՐՓԵԱՆ ԵՕԹՆԱՐՓԵՆԻ ԵՕԹՆԱՐՓԻ ԵՕԹՆԱՐՓԻՆ. ἐπταφαής septem partibus lucens, micans Արփիափայլ եօթնեակ պայծառութեամբ. եօթնալոյս. եօթնանշոյլ. (ըստ եօթնեակ շնորհաց հոգւոյն). (Ես. ՟Ժ՟Ա. 2։)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)

Եօթն անգամ կանգնումն ասաց սակս եօթնարփի շնորհացն. (Համամ առակ.։)

Խելամո՞ւտ իցես բազմաստեղացն, եօթնարփին շնորհացն հոգւոյն». տպ. եօթնարփեան. (Լծ. կոչ.։)


Եօթնարփին

See full entry →

adj.

cf. Եօթնալոյս.

NBHL (4)

ԵՕԹՆԱՐՓԵԱՆ ԵՕԹՆԱՐՓԵՆԻ ԵՕԹՆԱՐՓԻ ԵՕԹՆԱՐՓԻՆ. ἐπταφαής septem partibus lucens, micans Արփիափայլ եօթնեակ պայծառութեամբ. եօթնալոյս. եօթնանշոյլ. (ըստ եօթնեակ շնորհաց հոգւոյն). (Ես. ՟Ժ՟Ա. 2։)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)

Եօթն անգամ կանգնումն ասաց սակս եօթնարփի շնորհացն. (Համամ առակ.։)

Խելամո՞ւտ իցես բազմաստեղացն, եօթնարփին շնորհացն հոգւոյն». տպ. եօթնարփեան. (Լծ. կոչ.։)


Եօթնեկին

See full entry →

adv.

seven times.

NBHL (4)

ԵՕԹՆԵԿԻ ԵՕԹՆԵԿԻՆ. Եօթնակի. եօթնեակ. եօթնպատիկ. եւ Եօթն անգամ. եօթը խաթ, օխտը կերպով.

Թուեսցես ... եօթն ամ՝ եօթնեկին ... քառասուն եւ ինն ամ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ե. 8։ զի եօթնիցս եօթն է քառասունիննը։)

ԵՕԹՆԵԿԻ ԵՕԹՆԵԿԻՆ. Եօթնակի. եօթնեակ. եօթնպատիկ. եւ Եօթն անգամ. եօթը խաթ, օխտը կերպով.

Թուեսցես ... եօթն ամ՝ եօթնեկին ... քառասուն եւ ինն ամ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ե. 8։ զի եօթնիցս եօթն է քառասունիննը։)


Եօթնեմեան

See full entry →

adj.

seven years old.

NBHL (1)

Եօթնամեան. եօթն ամաց. օխտը տարու կամ տարուան.


Եօթներեակ

See full entry →

adj. s.

septenary;
week.

NBHL (5)

ἐπτά septem ἐβδομός, -ον septenarius, -um Եօթն. եօթնեակ. եւ Թիւն եօթնեակ կամ եօթներորդ.

ԵՕԹՆԵՐԵԱԿ. իբր Եօթներորդ դար կամ շաբաթ աշխարհի, որում յաջորդէ հանդերձեալն իբր կիրակէ.

ԵՕԹՆԵՐԵԱԿ. ἐπταετία septennium որպէս Եօթներորդ ամ հասակի. եօթնամեայ ժամանակ.

Բանաւոր ասեն զմարդ ըստ առաջնում եօթներեկին ... իսկ ըստ երկրորդում եօթներեկին (՟ժդ ամաց) կատարելապէս յանգի ... երրորդ դարձեալ եօթներեկաւ (՟իա ամաց) յանգումն է աճման. (Փիլ.։)

ԵՕԹՆԵՐԵԱԿ, կամ ԵՕԹՆԵՐՐԵԱԿ, ըստ տումարագիտաց է Կիրակագիր, որպէս նշանագիր յայտարար կիրակէի՝ որով յայտնի լինին եւ այլ աւուրք եօթնեկին՝ զամն ողջոյն. Տօմար. ստէպ։


Եօթներորդ, աց

See full entry →

adj. s. adv.

seventh;
week;
seventhly.

NBHL (4)

Հանգեան յաւուրն եօթներորդի. օրհնեաց աստուած զօրն եօթներորդ։ Յամի կամ յամսեանն եօթներորդի։ Յերեսներորդի եւ յեօթներորդի ամի. եւ այլն։

ԵՕԹՆԵՐՈՐԴ. գ. ἐβδομάς hebdomas, septimana Եօթնեակ մի. շաբաթ մի. եօթն աւուրք, եւ ամիսք, եւ ամք.

Տօն եօթներորդաց։ Եօթն եօթներորդս. Եօթն եօթներորդքն ամաց՝ քառասուն եւ ինն ամ. (Ել. ՟Լ՟Դ. 22։ Ղեւտ. ՟Ի՟Գ. 15։ եւ ՟Ի՟Ե. 8։ Օր. ՟Ժ՟Զ. 9. եւ այլն։)

Եօթանասուն եօթներորդք համառօտեցան ի վերայ ժողովրդեան քո. եւ այլն. (Դան. ՟Թ. 24։ (այն են ամք 490, յաւուրց դանիէլի ցՔրիստոս։))


Եօթներորդեմ, եցի

See full entry →

va.

to repeat seven times.

NBHL (1)

ἐβδομίζω Եօթնիցս կրկնեալ զիմն, կամ առնուլ զեօթներորդ մասն. կամ առաջի առնել այսչափ եօթնեակս, այսինքն շաբաթս.


Եօթնհազարեակ

See full entry →

adj.

of seven thousand years.

NBHL (1)

Ուր իցէ հաշիւ եօթնհազար ամաց.


Եօթնհազարեան

See full entry →

cf. Եօթնհազարեակ.

NBHL (2)

ԵՕԹՆՀԱԶԱՐԵԱՆ ԴԱՐ, ըստ Ճ. կամ ԵՕԹՆՀԱԶԱՐ ԴԱՐՔ, ըստ Լմբ. սղ.։ Ժամանակ եօթնհազար ամաց. cf. Եօթնդարեան, եւ cf. Եօթնաշրջան։

Տարաժանեալ. եօթնհազարեան ամօք (աշխարհի). (Եպիփ. ծն.։)


Եօթնպատիկ

See full entry →

adj. adv.

sevenfold, seven times as many.

NBHL (2)

ἐπταπλασίων, -ον septuplum ἐπταπλασίως septuplo Եօթնեկին. եօթնիցս կրկնեալ կամ կրկնելով. օխտը խաթ։ (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 6։ Սղ. ՟Հ՟Ը. 12։ ՟Ժ՟Ա. 7։ Առակ. ՟Զ. 32։ Դան. ՟Գ. 19։ Ես. ՟Լ. 26։)

Կամ ἐπτάκις septies որպէս Եօթնիցս, եօթն անգամ։ (Ղեւտ. ՟իզ. 18. 24. 28։)


Եօթնօրեայ

See full entry →

adj.

of seven days.

NBHL (1)

Զեօթնօրեայ ժամանակին. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 25։)


Զ (za)

See full entry →

s. art.

the sixth letter of the alphabet and the fourth of the consonants;
six;
sixth;
It is sometimes changed for, or confounded with the letter ս;
զգեստ, սգեստ;
սքողել, զքողել;
զգալ, սգալ. that marks the accusative;
սիրել զաստուած, to love God;
տեսանել զարեգակն, to see the sun;
ուտել զհաց, to eat bread. This article is sometimes understood, for example;
մնացի՝ զի բերցէ խաղող, եւ եբեր փուշ (instead of զխաղող, զփուշ). It is often repeated;
որք միշտ փրփրեն զիւրեանց զանձանց զամօթ (instead of զամօթ անձանց իւրեանց). It often changes its place;
ետուն նմա գիրս զԵսայեայ (usually զգիրս Եսայեայ). It marks the narrative or sixth case, on, of, for;
երթալ զոսկւոյ, to go and fetch gold, or in order to bring gold;
առաքել զջրոյ, to send in order to bring water;
խօսել զնմանէ, to speak of him. It marks the eighth case, round, about, on, above;
արկանել զնովաւ, to put on him;
ածել զբոցով, to pass above the flame, to singe;
անցուցանել զամենեքումբք, to surpass, to surmount, to excel more than all. augmentative letter;
գրգռել, զգրգռել;
եղծանել, զեղծանել;
անցանել, զանցանել.


Զազրաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

coarse expressions or language, obscene words.

NBHL (1)

Որք անօրէն զազրաբանութեամբն եւ քան զանասունս եւս ի վայր իջանեն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Զազրագործ, աց

See full entry →

adj.

unchaste, lascivious, obscene;
luxurious, dissolute.

NBHL (2)

Սատակմամբ մարդկան զազրագործաց դարուն երկրորդի. (Խոր. ՟Ա. 3։)

Զազրագործ օրէնք, կամ աղտեղութիւն, կենցաղ. (Մագ. ՟Բ։ Շ. հրեշտ.։ Ոսկ. յանառակն.։)


Զազրագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

lewdness, turpitude in actions.

NBHL (1)

Որք առնեն զկամս ձեր զազրագործութեամբ. (Ճ. ՟Ա.։)


Զազրաթորմի

See full entry →

adj.

nasty, ugly, impure.

NBHL (2)

Զազրութեամբ թորմեալ, այսինքն թրմեալ ծրդեալ, կամ թառամեալ թորշոմեալ. զազիր. գարշ. գարշելի.

Անիծք անկերպաւորք, եւ երամակք ոմանք քրտնածինք զազրաթորմիք. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Զազրալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Զազիր.

NBHL (3)

Զազրութեամբ լի, կամ զազրանալի. զզուելի. նողկալի. գարշելի, գանելի.

Ազատք եւս ի զազրալի եւ ի ծառայական գարշելեացն հարկատուութենէ՝ օրհնութեամբ ամուսնացեալքն պահպանին. (Պետ.։)

Զազրալի տեսակաւ». (տպ. գարշելի տեսլեամբ. Ոսկ. լուս.։)


Զազրաձայն

See full entry →

adj.

having a bad voice;
of perverse doctrine.

NBHL (2)

Որոյ ձայնն կամ վարդապետութիւնն է զազիր եւ յոռի, գարշ եւ գարշեցուցիչ.

Ի պղծաբան եւ ի զազրաձայն խօսից ամենայն աղանդոց ի բա՛ց մերժեսջիր զքեզ. (Եփր. ՟բ. տիմ.։)


Զազրատես

See full entry →

adj.

nasty-looking, ugly, deformed, unpleasant to the sight.

NBHL (1)

ԶԱԶՐԱՏԵՍ ԶԱԶՐԱՏԵՍԱԿ ԶԱԶՐԱՏԵՍԻԼ. δυσειδής, δυσειδέστατος, αἱσχρός deformis, turpissimus Զազիր տեսութեամբ, տեսանելով, տեսլեամբ, տեսակաւ. տգեղ. գարշ. դժոխատեսիլ. գարշելի տեսքով, գէշ.


Զազրատեսակ

See full entry →

adj.

cf. Զազրատես.

NBHL (1)

ԶԱԶՐԱՏԵՍ ԶԱԶՐԱՏԵՍԱԿ ԶԱԶՐԱՏԵՍԻԼ. δυσειδής , δυσειδέστατος, αἱσχρός deformis, turpissimus Զազիր տեսութեամբ, տեսանելով, տեսլեամբ, տեսակաւ. տգեղ. գարշ. դժոխատեսիլ. գարշելի տեսքով, գէշ.


Զազրատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Զազրատես.

NBHL (1)

ԶԱԶՐԱՏԵՍ ԶԱԶՐԱՏԵՍԱԿ ԶԱԶՐԱՏԵՍԻԼ. δυσειδής, δυσειδέστατος, αἱσχρός deformis, turpissimus Զազիր տեսութեամբ, տեսանելով, տեսլեամբ, տեսակաւ. տգեղ. գարշ. դժոխատեսիլ. գարշելի տեսքով, գէշ.


Զազրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to disfigure, to make ugly or dirty, to soil.

NBHL (1)

σαπρίζω, βδελύσσομαι, -ττομαι foetere facio, abominabilem reddo Զազրալի կամ գարշելի եւ զզուելի առնել. աղտեղել. ապականել. գարշեցուցանել.


Զազրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ugliness, filth, act of growing ugly;
deformity, uncleanness;
impurity, dirtiness, nastiness, foulness, lewdness.

NBHL (3)

αἱσχρότης, σαπρία turpitudo, foetor, putredo Գարշութիւն աղտեղի կամ ախտաւոր իրաց. աղտեղութիւն. պղծութիւն. յոռութիւն. վատթարութիւն. ամօթալի գործ կամ բան.

Դու ինքն ի զազրութիւն որդանց նստիս։ Թաթաւին մարմինք իմ զազրութեամբ որդանց. (Յոբ. ՟Բ. 9։ ՟Ե. 5։)

Եւ զազրութիւն, կամ խօսք յիմարութեան. (Եփես. ՟Ե. 4։)


Զածած

See full entry →

adj.

small, mean.

NBHL (1)

ὁλιγιστός perpaucus, paucissimus, parvulus Նուազ. դուզնաքեայ. սակաւաւոր. փոքրիկ. տրուպ կամ ցած. քիչ, քիչւոր, խեղճ. ազ, ճիւզի. (լծ. եւ ազաղուն, ճռզած)


Զականեմ, եցի

See full entry →

va.

to look, to cast eyes on some thing.

NBHL (1)

Ոչ զականիցէ (կամ զականեսցէ) զիս ակն. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 15։)


Զահանդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Երկնչիմ.

NBHL (1)

Ղեկավար գէթ համարեալ, ի կոհակաց ոչ զահանդեալ. (Մագ. ոտ.։)


Զաղփաղփուն

See full entry →

adj.

inconstant, unstable, not solid, slippery.

NBHL (1)

Զամենայն գործն զեղծ եւ զաղփաղփուն ի կործանումն դարձուցանէ։ Գուցէ յառաջին բանիցն զաղփաղփուն ի միտս ձեր անկելոց եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)


Զայրագին

See full entry →

adj. adv.

passionate, desperate, furious, turbulent;
grievous;
—, — գնաբար, abruptly, turbulently, angrily.

NBHL (3)

Հայեցեալ շուրջ զամենեքումբք զայրագին. (Ղկ. ՟Զ. 10։)

Եկն յայր անդր զաղրագին լի բարկութեամբ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 45։)

Հրամայէ գրել ... բանս զայրագինս (ըսպառնալիս)։ Ցածո՛ զքեզ սակաւիկ մի ի զայրագին սրտմտութենէդ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ը։)


Զայրագնեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to anger, to rouse the wrath or ire, to incense, to provoke, to exasperate, to drive to extremities.

NBHL (1)

Այնպէս զայրագնեցոյց զանդամալոյծն սատանայ. (Վրք. հց. ձ։)


Զայրագնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be angry, to fire up, to feel wroth, to become incensed.

NBHL (3)

Յայնժամ ե՛ւս առաւել զայրագնեցաւ ի վերայ նոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)

Ընդ որս առաւել զայրագնեալ՝ սատակէ զամենեսեան. (Խոր. ՟Ա. 6։)

Ելին զայրագնեալ ի խրատուէ սրբոյն։ Զայրագնեալ սրտիւ ասաց։ Մի՛ զայրագնեալ թշնամանէք. (Փարպ.։)


Զայրագնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Զայրոյթ.

NBHL (3)

Զայրոյթ սաստիկ. ցասումն. սրտմտութիւն. դժկամակութիւն. սաստիկ բարկութիւն, կատաղութիւն.

Զայրագնութեամբ մռմռեալ ընդդէմ Սմբատայ. (Յհ. կթ.։)

Ողբալով զզայրագնութիւն թշնամւոյն. (Իսիւք.։)


Զայրանք, նաց

See full entry →

s.

increase, irritation.

NBHL (1)

Ցաւոցն զայրանաց համբերէր. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)


Զայրացկոտ

See full entry →

adj.

hasty, passionate, fiery, wrathful.

NBHL (1)

Մի՛ վասն որոյ ինքն արհամարհիցի, զայրացկոտ լինել. յն. սաստիկ. (Բրս. հց.։)


Զայրացումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զայրացութիւն.

NBHL (2)

Ի ցասումն զայրացման գրգռեալ։ Ասէր զայրացմամբ. (Փարպ.։)

Հանապազ լայ դառնապէս զառժամանակեայ ախտիցն զայրացումն. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)


Զայրացուկք

See full entry →

s.

cf. Զայրացութիւն.

NBHL (1)

ԶԱՅՐԱՑՈՒԿՔ որ եւ ասի ԶԱՅՐԱՑՈՒՔ. Զայրացումն. ցասումն. սաստիկ դժկամակութիւն. քէն. ոխ.


Զայրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to irritate, to put in a passion, to enrage, to anger, to make angry, to fret, to vex, to nettle, to affront, to provoke.

NBHL (3)

Զայս բիծ շողոքորթութեամբն զայրացուցանել. (Լմբ. սղ.։)

Իւրով ծուլութեամբն եւս քան զեւս զայրացոյց զցաւսն. (Բրսղ. մրկ.։)

Զայրացուցանեն քեզ զերեքալեան զամեհի ծովուս սաստկութիւն. (Մաշկ.։)


Զայրոյթ

See full entry →

s.

flight, gust of passion, anger, wrath, spite, vexation, indignation, fury, rage, revolt;
առ —, in despite of.

NBHL (2)

ԶԱՅՐԱՑՈՒՔ ԶԱՅՐԱՑՈՒԿՔ եւ ԶԱՅՐՈՅԹ. cf. ԶԱՅՐԱՑՈՒՄՆ, ըստ ամենայն առման.

Առ զայրացուս ինչ ի խարանս մատուցեալ։ Առ զայրացուս ցաւոցն՝ թշնամանս դնեն հիւանդքն բժշկացն. (Սեբեր. ՟Թ։)


Զայրումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զայրոյթ.

NBHL (4)

Առ զայրուկս սրտին թագաւորն հրաման ետ կոտորել. (Վրդն. դան.։)

Եդին զշամփուրս ջեռուցեալս ի վերայ ազդերացն զուարակացն, զի այրեսցին, եւ առ զայրուկսն կորուսցեն զկապեալն. (ՃՃ.։)

Զայրումն բարկութեան անմտագոյն է քան զամենայն բոց տարածեալ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)

Առ զայրուցսն եւ առ կասկած զգուշանայր բազում եւս ժամանակս յաւելուլ։ Զմոգուցն զայրուցս՝ յորոց խաբեցաւ, ընդ անմեղ մանկտին հանէր։ Այսու զբազում զայրուցս ցասմանն ցածուցանէ։ Զայրուցք ցաւոցն չտան պարապել մտացն. (եւ եւ այլն. Ոսկ. մ. ՟Ա 7. 9. ՟Բ 18)


Զանազան, ից

See full entry →

adj.

diverse, different, various, distinct.

NBHL (5)

Գոյնք զանազանք։ Ի զանազան ժամանակս, տեսակս։ Զանազան հանդերձիւ, վիրօք, եւ այլն. (Փիլ.։ Սահմ.։ Մխ. երեմ.։ Շար.։)

Բազմօք եւ զանազանիւք մտածութեամբք գամք. (Կիւրղ. գանձ.։)

Ըստ յն. ոճոյ. διαφέρων exquisitus, eximius Լաւութեամբ տարբեր եւ առաւելեալ. աննման.

Համբաւն հռչակեալ պարկեշտութեան զանազան գեղեցկութեան Հռիփսիմեայ. (Ագաթ.։)

Աշխարհագիր առնելոյն պատճառն չունի ինչ խորինս կամ զանազան. (Կիւրղ. ղկ.։)


Զանազանեմ, եցի

See full entry →

va.

to distinguish, to diversify, to discern, to vary.

NBHL (1)

διαφέρω, διορίζω, ποικίλλω differo, distinguo Որոշել զիր յիրէ, եւ զբան ի բանէ՝ իրօք կամ մտօք. յայլ եւ այլ կարգս դասաւորել. զատել, ջոկել.


Զանազանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to signalize one's self (by), to excel, to surpass.

NBHL (1)

ըստ յն. ոճոյ διαφέρω excello, praesto, Տարբերիլ առաւելութեամբ. գերազանցել.


Զանազանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

distinction;
difference;
diversity, variety.

NBHL (4)

διαφορά differentia, discrimen διορισμός distinctio ποικιλία , ἁλλίοτης varietas, diversitas Որոշումն, մտաւոր կամ իրական. տարբերութիւն. այլակերպութիւն, այլեւայլութիւն. խտիր. եւ Պէսպիսութիւն. բազմօրինակ կամ բազմապատիկն գոլ.

Է զանազանութիւն չարի՝ առաւել կամ նուազ. (Յճխ. ՟Ի՟Ա։)

Որոշեալք են ի միմեանց բազում զանազանութեամբ. (Արշ. ՟Դ։)

Զանազանութիւն հասակացն եւ ժամանակացն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զանգակագանչ

See full entry →

adj. adv.

at the ringing of a bell.

NBHL (1)

Գանչեցուցանօղ՝ կամ հնչեցուցանելով զզանգակս. ի ձայն զանգակաց.


Զանգակատուն, տանց

See full entry →

s.

steeple, bell-tower, belfry;
ելանել ի —, to go up on the -.

NBHL (2)

Ի բաղադրութիւնս կամ ի բարդութիւնս է իբր Պէս, պիսի. (լծ. ընդ ազն. ազգ. կէն. գոյն. պրս. սան) ուստի կազմի, Ո՛րզան, Բազմազան, Սրբազան եւ այլն. եւ հետագայ բառք։

Բուրգն՝ յոր կախին զանգակք մեծամեծք ի պէտս ժամահարի.


Զանգանեմ, գի

See full entry →

va.

to knead, to bake;
to adhere;
to mix mortar;
to mix;
— իւղով, to butter.

NBHL (7)

ԶԱՆԳԱՆԵՄ ԶԱՆԳԵՄ իբր ռմկ. որ եւ ԶԱՆԿԱՆԵԼ, ԶԱՆԿԵԼ. (իբր բոլորովին անկանել, այսինքն հիւսել, յեռուլ, կամ յանգել) Խառնել եւ զօդել ի մի, մանաւանդ զալիւր ընդ ջրոյ կամ իւղոյ. շաղել. շաղախել. թրել. թրմել. մակարդել. ծրդել. մածուցանել. բաղադրել. միաւորել. տարրացուցանել. շաղվել, միացնել.

Զարիւնն, կամ յարենէն զանգանել ընդ հող. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Խառնակելով զամենայն ինչ եւ զանգանելով։ Մարմինն քակտեալ լուծանի առ այնոսիկ՝ յորոց խառնեալ զանգաւն (ա՛յլ ձ. զանկեալ է) (Փիլ.։)

Զմանրամազ փոշիացեալ հողս ջրոյն խոնաւութեամբ զանգանէ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Յամուսնութենէ երկոցունց կողմանցն զանգանի սաղմնն. (Ոսկ. եփես.։)

Տգիտութեամբ զանգեալ. (անդ. ՟Ը։)

Ամենայն կեանք մեր պղծութեթեամբ զանգեալ գտանին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 8։)


Զանգեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Զանգանեմ.

NBHL (7)

ԶԱՆԳԱՆԵՄ ԶԱՆԳԵՄ իբր ռմկ. որ եւ ԶԱՆԿԱՆԵԼ, ԶԱՆԿԵԼ. φυράω , ἁναφυράω misceo, commisceo, macero, subigo (իբր բոլորովին անկանել, այսինքն հիւսել, յեռուլ, կամ յանգել) Խառնել եւ զօդել ի մի, մանաւանդ զալիւր ընդ ջրոյ կամ իւղոյ. շաղել. շաղախել. թրել. թրմել. մակարդել. ծրդել. մածուցանել. բաղադրել. միաւորել. տարրացուցանել. շաղվել, միացնել.

Զարիւնն, կամ յարենէն զանգանել ընդ հող. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Խառնակելով զամենայն ինչ եւ զանգանելով։ Մարմինն քակտեալ լուծանի առ այնոսիկ՝ յորոց խառնեալ զանգաւն (ա՛յլ ձ. զանկեալ է) (Փիլ.։)

Զմանրամազ փոշիացեալ հողս ջրոյն խոնաւութեամբ զանգանէ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Յամուսնութենէ երկոցունց կողմանցն զանգանի սաղմնն. (Ոսկ. եփես.։)

Տգիտութեամբ զանգեալ. (անդ. ՟Ը։)

Ամենայն կեանք մեր պղծութեամբ զանգեալ գտանին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 8։)


Զանգիտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to fear, to be afraid of, to dread;
to doubt.

NBHL (3)

Զիա՞րդ ինքն զանգիտելոյ էր ընդունակ։ Զիա՞րդ զանգիտէ ի մահուանէ, որ զայլսն ուսուցանէ արհամարհեալ զմահ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Քանզի զանմահն տեսեալ զկեանս՝ ոչ զանգիտեցայք յառժամեայսն յերկեղէն. (Գանձ.։) Որպէս եւ կրաւորական նշանակութեամբ ասի.

Զի մի՛ զանգիտեսցի զանխլանալ ի քումմէ մաքրափայլ եւ վսեմական պետութենէդ. այսինքն երկիւղ կամ կասկած լինիցի. (Մագ. ՟Ա։)


Զանգիտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make afraid, to frighten, to terrify, to dismay.

NBHL (1)

կամ թէ սպառնալեօք քոյովք համարեսցիս զանգիտեցուցանել զմեզ. (Կաղանկտ.։)


Զանգիտումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զանգիտանք.

NBHL (1)

Պղերգանաց հետեւել, եւ զանգիտմամբ ամփոփել. (Պրպմ. Լ՟։)