Definitions containing the research ցօղ : 800 Results

Վարճող

See full entry →

s.

oats;
cf. Վարսակ.

NBHL (1)

Յաղագս եղեգան եւ սիզի եւ վարճողի։ Եղէգն եւ վարճող եւ հայֆայն։ Ոմանք զթրմղի ցօղուն ցանեն ի վերայ վարճոխուտ եւ հայֆայուտ տեղոյն, եւ չորացնէ զամէնն. (Վստկ. ՟Խ՟Գ։)


Վարճոխուտ

See full entry →

adj.

full of, or abounding in oats.

NBHL (1)

Յաղագս եղեգան եւ սիզի եւ վարճողի։ Եղէգն եւ վարճող եւ հայֆայն։ Ոմանք զթրմղի ցօղուն ցանեն ի վերայ վարճոխուտ եւ հայֆայուտ տեղոյն, եւ չորացնէ զամէնն. (Վստկ. ՟Խ՟Գ։)


Ցուղ ականջաց

See full entry →

sn.

auricular tube or cavity.

NBHL (1)

Բառ անյայտ՝ որպէս Ցնցուղ կամ ցօղ.


Ցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

s. adj.

indicator;
cf. Ցուցական.

NBHL (1)

Որ ցուցանէ ցուցանօղ. ցուցօղ. յայտնիչ.


Ցցունազարդ

See full entry →

adj.

crested;
tufted, plumed.

NBHL (1)

Անդաստան ծաղկանց ցցունազարդ գեղգեղեալ (ոլորեալ՝) բազմագունակ երանգօք եւ յարազուրաճ առատացօղօվք. (Թէոդոր. կուս.։)


Փակակալ, աց

See full entry →

s. mus.

turnkey, doorkeeper;
key-board, keys;
cf. Փակաղակ.

NBHL (1)

κλειδοῦχος claviger, clavicularius. Ունօղ զփականս դրան՝ իշխանութեամբ բանալոյ եւ փակելոյ, պետ բանալեաց. գլխաւոր դռնապան. եկեղեցպան. լուսարար. բալլիքի տէր, բացօղ գոցօղ.


Փաղաքշեմ, եցի

See full entry →

va.

to caress, to fondle, to coax, to wheedle, to cajole, to flatter, to fawn, to adulate.

NBHL (1)

Դեղովք ամանոյ բերանոյս փաղաքշեալ թովեմ զպահեցօղսն առ իղձս կերակրոց եւ յղփութեանց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


*Փայիկ

See full entry →

s.

footman.

NBHL (1)

Բառ ռմկ. փէյիկ. այն է Ոտիւք՝ կամ հետի ընթացօղ սուրհանդակ.


Փասքուս, քսի

See full entry →

adj.

chattering, prattling, tale-bearing, whispering, slanderous, back-biting.

NBHL (1)

φλύαρος nugator, stultiloquus, garrulus, frivolus ψίθυρος, ψιθυρίζων susurrus, -ro. (ի ձայնիցս՝ Քուս, յորմէ Քսու. եւ Փաս, յորմէ բամբաս. լծ. եւ յն. փսի՛թիրօս, որպէս եւ ֆա՛սգօ, ասել. թ. ֆասլ էթմէք, բամբասել) Շաղակրատ. շաղփաղփ. ընդվայրաբան. քրթմնջօղ. անդուռն բերան. առունկնճառ ցձանձրոյթ՝ հանդերձ բամբասանօք, փսփսացօղ.


Օղ, ից, աց

See full entry →

s.

ring, slide;
curl, ringlet;
— շղթայի, link;
— ճարմանդի, button-hole.

NBHL (1)

Արասցե՛ս օղս ոսկիս, յորս ագուցանիցես զնիսն (սեանց)։ Ի վերայ երկոցուն օղոցն։ Զտախտակն յօղոց նորա մինչեւ ցօղս վակասին։ Պնդեցին զտախտակն յօղից նորա մինչեւ ցօղս վակասին։ Խառնեաց զփեղկսն ընդ միմեանս օղիւքն. (Ել. ՟Ի՟Ը. ՟Ի՟Թ. եւ ՟Ի՟Զ։)


Օտարատեաց

See full entry →

adj.

hating strangers, inhospitable.

NBHL (1)

μισόξενος osor peregrinorum, hospitum. Ատեցօղ օտարաց. օտարաշարժ. հիւրատեաց.


Օրամկրտիչք

See full entry →

s.

Ephionithes, daily baptists.

NBHL (1)

Աղանդաւորք եբիոնիտք՝ օր ըստ օրէ մկրտօղք արդէն մկրտելոց. յամենայն աւուր լուանալ կամեցօղքն.


Օրան, աց

See full entry →

s.

bundle of corn, sheaf, shock, stack.

NBHL (1)

στάχυς spica, spicula καλάμη stipula δράγμα manipulus. որայ պատրաստեալ ի կասուլ. շեղջ հասկաց. հասկք. ոճ ցորենոյ. ցօղուն.


Ազատաբարոյ, ի, ից

See full entry →
NBHL (1)

εὑγενής, generosus, nobilis Ազատ բարոյիւք կամ բարուք. բարեբարոյ. բարեսէր. ազնուատոհմ. բանիբուն. բնութիւնը աղէկ, խօսք հասկըցօղ.


Աղօթատեաց

See full entry →
NBHL (1)

Ատեցօղ աղօթից. ծոյլ յաղօթս. աղօթք չսիրօղ, աղօթքի պաղ.


Քաջասլաց

See full entry →

cf. Քաջասլացիկ.

NBHL (1)

ՔԱՋԱՍԼԱՑ ՔԱՋԱՍԼԱՑԻԿ. Քաջ սլացօղ. անվեհեր խոյացեալ.


Քաջասլացիկ

See full entry →

adj.

swiftly pouncing or springing on.

NBHL (1)

ՔԱՋԱՍԼԱՑ ՔԱՋԱՍԼԱՑԻԿ. Քաջ սլացօղ. անվեհեր խոյացեալ.


Քաջուսումնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

great learning, vast erudition, well grounded knowledge;
fondness for science, learning well.

NBHL (1)

Առ ի քաջուսումնութիւն ոչինչ այլ այսպէս օգնական լինել երեւի, որպէս հաստատունն գիտել զայնս՝ զոր ազդեցուցանէ ուսուցօղն ... Քաջուսումնութեամբ դիւրաւ զճշմարիտն կամեցեալ քննել. (Փիլ. լիւս.։)


Քարընդոտն

See full entry →

s.

stumbling-block, stumbling-stone;
— լինել, to stumble over a stone, to trip, to stumble.

NBHL (1)

Թէ յանդդնեսցի գնալ ուրեք, քարընդոտն եղեալ վիրաւորի։ Զամենայն զխոչ եւ զխութ, որով քարընդոտն ընթացօղքն լինէին՝ տգիտութեանն եւ թերահաւտտութեանն գլորմամբ, աստուածային բրչաւ բանին տապալեաց. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քինաւոր, աց

See full entry →

adj.

hatebreathing.

NBHL (1)

Ունօղ զքէն ոխակալ. մախացօղ.


Քիստ, քստոյ

See full entry →

s.

awn, beard of corn.

NBHL (1)

Բաժանի ի ցօղուն եւ ի պատիճ, եւ ի գոգաձեւ փոճոկս ցորենոյ, եւ ի հատ, եւ ի քիստ ... Շուրջ պատեալ ամրացոյց քստով. (Վեցօր. ՟Ե։)


Քողընկէց

See full entry →

adj.

unveiled, hare-headed, brazen-faced, unblushing, shameless.

NBHL (1)

Ոյր ի բաց ընկեցեալ իցէ զքօղ ի գլխոյն, կամ զամօթ երեսաց. խիպ չունեցօղ.


Քրիստոսատեաց, եցի, աց, ից

See full entry →

adj.

hating, detesting J.-C.

NBHL (1)

μιστόχριστος qui christum odit. Ատեցօղ քրիստոսի. աստուածատեաց. գործօղն եւ գործեալն առ ատելութեան քրիստոսի.


Քրձազգած

See full entry →

adj.

clothed in hair-cloth;
— լինել, to put on, or to wear;
sack-cloth.

NBHL (1)

Քրձազգա՛ծ, պահացօղ, բոկագնաց։ Ընդ պայծառ պատմուճանին քրձազգած եղեալ։ Քրձազգած եւ մոխրատարած խշտեաւ. (Լաստ. ՟Ի՟Բ։ Նար. ՟Ի՟Թ։ Ոսկ. մ. ՟Գ. 14։)


Քրտնաջան

See full entry →

cf. Քրտնախոնջ.

NBHL (1)

Քրտամբք չափ ջանացօղ, ջանացեալ, եւ ջանալի.


Քրքրեմ, եցի

See full entry →

va.

to search or dive into, to investigate carefully, to examine with care;
to agitate, to undo, to destroy;
— զմիտս, to excite, to rouse up or awake the mind, to stimulate;
— զախորժակ, to sharpen, to quicken the appetite.

NBHL (1)

Մանրամասն զամենայն մեքենայսն քրքրեալ խայտառակեաց։ Անձրեւն քրիստոս իջանէ ի գեղմն մտաց մերոց քրքրեալն սիրով. եւ որչափ յոյժ քրքրի, այնչափ սաստիկ եւ զցօղն տանի։ Քրքրեզով զվայելչութիւն սորին առաջի տեսութեան մտացն։ Ի նախատելն քրքրիս (կամ գրգռիս), եւ զբարիոք լուրն ոչ կարես տանել. (Լմբ. սղ. Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. ատ.։)


Քաղցաւոր

See full entry →

cf. Քաղցեալ.

NBHL (1)

Քաղցեալ. նօթի. անսուաղ. քաղց ունեցօղ, քաղցած. աճ.


Քաղցրածաւալ

See full entry →

adj.

spread or sprinkled gently.


Քաղցրահայեաց

See full entry →

adj.

mild-looking;
fine, graceful.

NBHL (1)

Քաղցրահայեացն գթութիւն գտցէ. (Առակ. ՟Ժ՟Բ. 13.) (յն. հայցօղ թեթեւս, կամ հեզութեամբ)։


Քաղցրահոս

See full entry →

adj.

flowing gently.

NBHL (1)

որք զքաղցրահոս յորդեցուցէք զհոսանս։ Ամպ քաղցրահոս երկնաւոր ցօղոյն։ Զօրէն գողտրիկ եւ քաղցրահոս անձրեւաց տեղասցին ի նոսա զանազանութիւնք շնորհաց. (Ճ. ՟Գ.։ Գանձ.։ Տօնակ.։)


Քաղցրանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to become or grow sweet, mild;
to soften down, to relent.

NBHL (1)

Քեւ քաղցրանան ամպք ի վերուստ եւ ցօղանան. (Սիւն. տաղ խաչի.։)


Քաղցրիկ

See full entry →

adj.

sweet, benign, dear, darling.

NBHL (1)

Անձրեւ քաղցրիկ աստ ցօղեաց, ձայն աւետեաց որոտաց (Սուրբն Մաթէոս). (Տաղ.։)


Քամեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to press, to squeeze, to extract, to wring;
to strain, to filter;
to drain, to cause to flow;
to exhaust, to drain, to use up, to empty;
— զբաժակ, to swallow up, to drain, the cup;
— զբաժակ մինչեւ ցմրուր, to drink the cup to the dregs, to swallow the pill;
— զամենայն մրուրս դառնութեան, բաղդին, to drain or exhaust the rigours of fate;
յինքն —, to suck, to imbibe, to draw in;
արտասուք յաչաց նորա քամէին, he wept bitterly;
հողմով —, to winnow.

NBHL (1)

Քամեսցէ զարիւնն։ Զմնացեալ արիւնն քամեսցէ առ յատակաւ սեղանոյն։ Քամեաց զգղաթն, եւ էջ ցօղ ի գզաթէ անտի։ Զմժղուկս քամէք, եւ զուղտս կլանէք. (Ղեւտ. ՟Ա. 15։ ՟Ե. 9։ Դտ. ՟Զ. 38։ Մտթ. ՟Ի՟Գ. 24։)


Քանքար

See full entry →

cf. Տաղանդ.

NBHL (1)

Եւ ես շնորհաց քոց ընդ նմին, եղէ ստացօղ՝ մի քանքարին. (Յիսուս որդի.։)


Փութկոտ

See full entry →

adj.

very diligent, active, quick, speedy, prompt.

NBHL (1)

Վաղվաղկոտ. արտորացօղ.


Փուռն, փռան

See full entry →

s.

oven;
bake-house;
kiln;
ծակ փռան, kiln-hole;
— հացագործի, baking-oven;
— խորովածոյ, Dutch oven;
— հասարակաց, common, parish oven;
— խոհակերոցի, kitchen-range;
— խնայողական, economical stove, soup-kitchen;
— կղմինտրի, brick-kiln;
— կրելի, portable oven;
portable air furnace;
ի — or փռան, in the oven;
ջեռուցանել զ—, to heat the oven, to charge, to fill;
արկանել ի —ն, to put in the oven;
cf. Թի.

NBHL (1)

Եկն ի տուն հացագործին.. . առեալ զսա՝ ձգեսցես ի ջեռեալ այն փուռն. . . ի ցօղ փոխեցաւ բոց փռանն. . . Հանեալ զմանուկն ի փռանէն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։)


Փոքրատար

See full entry →

adj.

narrow.

NBHL (1)

Փոքրատար անօթով սակաւ ինչ կարեմք ժողովել։ Բառնալով ի գծուծ եւ ի փոքրատար սկտեղս մտաց մերոց։ Յանսահմանականն ծովէ առեալ ցօղ ինչ՝ փոքրատար իմով մտօքս. (Ոսկ. գծ.։ Տօնակ.։ Վրդն. երգ.։)


Փրկանաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ransoming, redemption.

NBHL (1)

cf. ՓՐԿԱՆԱԿ. որպէս Լցօղ զտեղի փրկանաց. պատճառ կամ առիթ ազատութեան ի գերութենէ եւ այլն.


Զգլխեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Կարի արբեցօղ զայն ասեմ, որ ոք յոռի գինւովն զգլխիցէ. (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Գ։)


Լալի, լիք, լեաց

See full entry →
NBHL (1)

Իբր Լացօղ.


Ամենապահ

See full entry →
NBHL (1)

Պահօղ եւ պահպանիչ ամենայնի, եւ յամենայն չարէ. ամենախնամ. ամմէնքը պահօղ՝ հոգացօղ.


Ամէնիմաստ

See full entry →
NBHL (1)

ԱՄԷՆԻՄԱՍՏ կամ ԱՄԵՆԻՄԱՍՏ. πάνσοφος. omniplenus sapientia, sapientissimus Լի ամենայն իմաստութեամբ. իմաստուն ամենայնիւ յամենայնի. ամենագէտ. ասի պարզապէս զԱստուծոյ եւ զաստուածայնոց. ամմէն իմաստութիւն ունեցօղ.


Ամէնիմաց

See full entry →
NBHL (1)

Ամենայնի իմացօղ եւ գիտակ. ամէնիմաստ. իբր παννοητικός. omnia vel omnino intelligens


Այրասիրտ

See full entry →
NBHL (1)

Ունօղ զսիրտ եւ զարիութիւն առն մարդոյ. քաջասիրտ. (որպէս կին ժրագլուխ, եւ այր քաջ). էրիկ մարդու սիրտ ունեցօղ, կտրիճ.


Այրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →
NBHL (1)

Որպէս այրօղ. այրեցօղ. էրօղ.


Այրիչ

See full entry →
NBHL (1)

Որ այրէ. այրօղ, այրեցօղ. էրօղ. եագան. եագար. եագըճը.


Անդեւ

See full entry →
NBHL (1)

Ազատ ի դեւէ. ոչ դիւահարեալ. դեւ չունեցօղ. ճինսիզ.


Անծայր

See full entry →
NBHL (1)

Որոյ չիք կամ չերեւի ծայր. անեզր. անսահման. անվախճան. ծար ճոթ չունեցօղ, անհատնում. ուճսուզ. նիհայէթսիզ.


Անկայուն

See full entry →
NBHL (1)

ἅστατος. instabilis, inconstans, caducus. Որ չունի զկայս կամ չառնու զկայ. անկայ. անկայական. անհաստատ. շարժուն. անտեւական. փոփոխական. անցաւոր. չկայնօղ, չկեցօղ. տուրմազ, էյրէթի, գարարսըզ.


Անկեղեւ

See full entry →
NBHL (1)

ἅφλοιος decorticatus Մերկեալ ի կեղեւոյ. կեղեւեալ. կեղեւ չունեցօղ, կեղեւած. կեզեւ չունեցօղ, կեզեւած. գապուգսուզ.