Definitions containing the research տի : 10000 Results

Պանդխտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

condition of an alien or stranger;
emigration, transmigration, migration;
pilgrimage.

NBHL (3)

ἁποικία, ἁποικεσία, μετοικεσία , παροίκησις, παροικία demigratio, peregrinatio, commoratio extra patriam. Պանդուխտն գոլ. պանդխտիլն. նժդեհութիւն. վտարանդութիւն. գաղթականութիւն. բնակութիւն յօտար երկրի.

Ժառանգել քեզ զերկիր պանդխտութեան քոյ։ Ոչ կարէր երկիրն պանդխտութեան հանդարտել նոցա ի բազմութենէ ընչից իւրեանց։ Վարեսցի նա յոտից իւրոց ի պանդխտութիւն հեռաւոր։ Ի պանդխտութիւն եւ ի գերութիւն երթիցեն։ Որք էին ժողովեալք յելիցն պանդխտութեան։ Որք եկեալ էին ի գերութենէն որդիք պանդխտութեան.եւ այլն։

Պանդխտութիւն կոչէ զաստի կեանս. (Խոսր.։)


Պանդոկ, ի

See full entry →

s.

hotel, inn, hostelry, tavern.

NBHL (1)

Նստցի ի պանդոկոջ։ Ի պանդոկւոջ նստիմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 33։)


Պանդոկի, կւոյ

See full entry →

cf. Պանդոկ.

NBHL (1)

Նստցի ի պանդոկոջ։ Ի պանդոկւոջ նստիմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 33։)


Պանծագոյն

See full entry →

adv.

excellently, sublimely, eminently.

NBHL (1)

Օդոյ պանծագոյնն՝ եթեր. (Պղատ. տիմ.։)


Պանծամ, ացի

See full entry →

vn.

cf. Պարծիմ.

NBHL (1)

Չէ ինչ օգուտ յայլոց առաքինութիւնս պանծանալ։ Եթէ պանծանայցես յանձն, ոչ ունիցիս. եւ եթէ չպանծանայցես, բազում յաւելուցուս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Բ։)


Պանծանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Պարծիմ.

NBHL (1)

Չէ ինչ օգուտ յայլոց առաքինութիւնս պանծանալ։ Եթէ պանծանայցես յանձն, ոչ ունիցիս. եւ եթէ չպանծանայցես, բազում յաւելուցուս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Բ։)


Պանծացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to praise, to vaunt, to glorify, to sing the praises of, to extol, to cry or preach up, to exalt, to flatter, to laud, to commend.

NBHL (1)

Ամենայն ուժով փորձեցին զայս նախախնամութիւն (բժշկական արուեստի) պանծացուցանել յաշխարհի. (Պիտ.։)


Պանկրատ, ի

See full entry →

s.

pancratium.

NBHL (2)

Որ կատարելապէս կրթեալ իցէ պանկրատիոնաւն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Յաւելաւ պանկրատիոնն, եւ յաղթէր իդգամիս սիրակուսացի յաղթանդամն։ Կարոս հեղիացի ի ստադին եւ ի պանկրատի յաղթէր յետ Հերակղեայ։ Յաւելաւ մանկտւոյ պանկրատիոնն, որ է հասեւառիկ (յաւելեալ ի թարգմանչէ), եւ յաղթէր փեդիմոս աղեքսանդրացի ի ստադին. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Պաշարիչ

See full entry →

adj. s.

besieging;
—ք, the besiegers.

NBHL (1)

Զդեմետրիոս Անտիպատրեայ ... որոյ անուն յորջորջանաց էր պաշարիչ։ Քան զամենեսին դժնդակ թագաւոր կարծէին լինել զնա ի պաշարմանն. ուստի եւ պաշարիչ անուն կոչեցաւ յորջորջանաց. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Պաշտատական, ի, աց

See full entry →

s.

appanage.

NBHL (1)

Պաշտատականս այս Անուշայ ի նոյն մարաց, որ առ ոտամբ լերինն բնակեցան. (Խոր. ՟Ա. 27.) (ուր հին տպ. պաշտական. եւ մի ձ. պաշտօնեայս. բանն է զպաշտօնէից, զորս ի պատիւ Անուշայ ետ Տիգրան իբրեւ օժիտս)։


Պաշտելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

worship;
idolatry;
service.

NBHL (2)

Օտարքս պաշտելով զօտար Աստուածս, օտարացոյց զմեզ ի պաշտելութենէ (անտի) օտար (արքայն հրէից). (Ճ. ՟Գ.։)

Ըստ իւրաքանչիւր ախտիցն վերակացութեան՝ զպաշտելութիւնս պահանջեն (դիքն). (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Պաշտեմ, եցի

See full entry →

va.

to adore, to worship;
to minister, to serve, to wait on;
to administer, to confer;
to officiate;
to provide, to furnish;
to exercise, to employ;
— զխորհուրդս, to administer the Sacraments;
— զծառայութիւն, to serve.

NBHL (4)

Պաշտեսջի՛ք զԱստուած ի լերինս յայսմիկ։ Տեառն Աստուծոյ քում երկիրպագցես, եւ զնա միայն պաշտեսցես։ Պաշտել զնա սրբութեամբ եւ արդարութեամբ։ Զոր պաշտեմն հոգւով իմով։ Պաշտիցէք զՏէր Աստուած մեր զամենայն ժամանակս։ Զոր դուք յանծանօթս պաշտէք։ Պատարագօք զերեսս սորա պաշտեսցեն մեծամեծք ի ժողովրդոց.եւ այլն։

Սա է աստուածապաշտ առ ճշմարտութիւնն. վասն զի այնպէս պաշտէ զԱստուած, որպէս ինքն Աստուած պաշտիլկամի։ Ամպարիշտ է՝ որ ոչ պաշտէ զԱստուած՝ որպէս կամի պաշտիլ. (Իսիւք.։)

ՊԱՇՏԵԼ. διακονέω, ὐπηρετέω ministro, administro. Սպասահարկել. ծառայել. աշխատիլ ի պէտս այլոյ, արբանեկել. մատուցանել զպէտս, դարմանել. հոգալ. պահել. ունել զպաշտօն ինչ, եւ վարել, կատարել. պէտ ընել.

Հրեշտակք մատեան, եւ պաշտէին զնա։ Ոչ եկն պաշտօն առնուլ, այլ պաշտել։ Ե՞րբ տեսաք, եւ ոչ պաշտեցաք զքեզ։ Որք եկին զկնի Յիսուսի ի Գալիլեէ՝ պաշտել զնա։ Պաշտել զսեղանս, զսուրբսն։ Յոտն եկաց, եւ պաշտէր զնոսա։ Զպէտսն իմ՝ եւ որոց ընդ իսն էին, պաշտեցին (կամ պաշտէին) ձեռքս այս։ Մի՛ զոք յիւրոց անտի արգելուլ ի պաշտելոյ զնա։ Ամենայն մարդ զանոյշ գինի յառաջագոյն պաշտէ.եւ այլն։


Պաշտօնական, ի, աց

See full entry →

adj.

ministerial, official;
— օրագիր, official paper, gazette.

NBHL (1)

Իսկ պաշտօնականին զարդու գերագոյնքն՝ հանդերձ քահանայիւքն՝ դնեն ի վերայ աստուածայնոյն սեղանոյ զսրբազանն հաց, եւ զօրհնութեանն բաժակ։ Քահանայիցն երկոքումբք ոտիւք ծունրդրութիւնքն՝ վեհագոյն քան զպաշտօնականին զարդու միով ոտամբն կրկնելն. (Դիոն. եկեղ.։)


Պաշտօնակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

colleague, coadjutor;
fellow-servant, help-mate.

NBHL (1)

Ուստի եւ սովաւ (Պետրոսիւ) ըստ սմին եւ ի նոյն մարտակցութիւն պաշտօնակցաց սորին՝ նոյն երանութիւն աւետագրեցաւ. (Նար. առաք.։)


Պաշտօնասէր

See full entry →

adj.

devout, pious, religious.

NBHL (1)

εὑσεβής pius δυσδαιμονέστερος nimis religiosus. Սիրօղ զպաշտօն Աստուծոյ ճշմարտի, կամ չաստուծոյ. կրօնասէր. բարեպաշտ, արդեամբք կամ անուամբ. ջերմեռանդ. սօֆու.


Պաշտօնատար, աց

See full entry →

s.

adorer;
servant;
functionary, official, minister.

NBHL (1)

λατρευτής cultor. եւ բայիւ λατρεύω colo եւ այլն. Որ պաշտօն տանի այլում, պաշտօնեայ. երկրպագու. ուստի Պաշտօնատար լինել՝ է պաշտել.


Պաշտօնատարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

service;
ministry, office, charge, function.

NBHL (1)

Յոյժ պատկառ կայր ի պաշտօնատարութիւն հայրապետին. (Արծր. ՟Դ. 2։)


Պաշտօնեայ, էի, ից

See full entry →

s. adj.

clerk, official, minister;
servant, domestic, waiter, valet;
administrator, officiating, deacon;
religious, pious;
— արդարութեան, Minister of Justice;
cf. Պաշտօն;
cf. Պատերազմ;
— աստուածային վրէժխնդրութեան, instrument of divine vengeance;
—ք, Therapeutae, servants of God;
—ք արքունեաց, courtiers.

NBHL (1)

Ամօթ եւ նախատինք եղաք ծառայից քոց եւ պաշտօնէից։ Տիտոս Յուստոս պաշտօնեայ Աստուծոյ եւ այլն։ Կամ որպէս θεραπεύων, θεραπευτής obsequens. Ծառայ կամակատար, կամարար.


Պապակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be very thirsty, to die of thirst.

NBHL (1)

Պապակիմ ի տապոյ աստի։ Արդ սա աստ մխիթարի, եւ դու այդր պապակիս. (Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 24. 25։)


Ուսուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to teach, to instruct in, to lecture, to be a teacher or professor of, to profess, to enlighten, to form, to make erudite or wise.


Ուսուցիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

cf. Ուսուցող.

NBHL (1)

διδάσκων, διδάσκαλος docens, magister. Ուսուցանօղ, ուսուցօղ. վարժապետ. վարդապետ. կրթիչ. մանկավարժ. դաստիարակ. եւ Առաջնորդ. ուղեցոյց. վարպետ, սորվեցնօղ.


Ուստեմն

See full entry →

cf. Ուստեք.

NBHL (1)

πόθεν aliunde. իբր Ուստի իմն. ուստեք. ի տեղւոջէ իմեմնէ. ի կողմանց ինչ. անտի. տեղէմը, տեղաց մը.


Ուստեք

See full entry →

adv.

from some place;
— —, from several places, in all directions;
ամենայն —, on all sides;
from all quarters;
այլ —, այլուստ —, from another side, elsewhere, in or from another part;
բազում —, յոլով —, from many places;
often, in many ways;
ոչ —, ոչ — այլ —, from no other place, from no other part;
երկիւղ եւ ոչ —, no fear;
ոչ — է իշխանութիւն, եթէ ոչ յաստուծոյ, there is no power but from God;
ոչ գոյր — նմա պատերազմ, no war was undertaken in his time.

NBHL (9)

Ուստի՞. πόθεν; unde? ուսկի՞ց.

Ո՞րպէս, կամ ո՞ւստ զայլ գտցուք բան՝ թողեալ զսա. քանզի ո՛չ գոյ։ Ո՞ւստ անուանեցան այսոքիկ։ (Պղատ. տիմ.։)

Աստուստ ոք զսա տեսցէ դիւրապէս. ո՞ւստ. ուստի իսկ եւ զքաղաքացն աճմունս. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)

Զո՛ւստն ոչ ոք գիտէ, ուստի՞ գայ, կամ յո՛ երթայ. (Համամ առակ.։)

Ո՞ՒՍՏ ՈՒՍՏԵՔ. Ուստի՞ արդեօք բնաւ. ուստի՞ երբէք.

Յո՞րժամ աշակերտէր, եւ ուստի՞, եւ ո՞ւստ ուստեք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)

Ո՛չ գիտեմ, եթէ ու՞ստ, այլ եղեւ նմա կարծիս յինէն. (Վրք. հց. ՟Բ. ձ. (տպ. ուստի՞)։)

ՈՒՍՏԵՔ ՈՒՍՏԵՔ. մ. Յայլեւայլ տեղեաց. ի կողմանց կողմանց. աստի եւ անտի. ասկից անկից.

Ոչ ուստեք առնոյր կին, եթէ ոչ ուստի ինքն իսկ էր։ Ոչ ուստեք, քան եթէ յարմատոյ եւ այլն։ Ոչ երկիւղ զնա սասանէ ուստեք. (Ոսկ. մտթ.։ Պիտ.։ Խոսր.։)


Ուստր, տեր, տերք, տերաց

See full entry →

s.

son, boy, child.

NBHL (1)

Ուստր զնա մարտիւրոսի անուանէր. (Յհ. կթ.։)


Ուտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj. s.

eatable, comestible;
eater;
—ք, food, eatables.

NBHL (1)

ἑσθιόμενος manducandus, edendus, edibilis βρώσιμος, βρώτος esculentus, edulis προσφάγιον opsonium. Որ ինչ ուտի. զոր լինի ուտել. կերակուր. ճարակ. ուտւելու.


Ուտեմ, կերի, կերայ, կեր

See full entry →

va. fig.

to eat;
to run through, to squander, to eat up, to waste, to consume;
to eat away or up, to corrode;
to fret;
to consume, to devour;
անյագաբար —, to eat greedily, to eat up, to devour;
եկեր զամենայն կեանս իւր, he lavished or squandered away all his fortune.

NBHL (9)

Իգնատիոս կերաւ ի գազանաց վասն վկայութեանն քրիստոսի. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 6։)

ն. եւ կր. ուտի, ուտիցի, կերիցի. կերաւ, իբր կերեալ եղեւ - (լծ. յն. լտ. էտօ, կամ է՛տօմե ). ἕδω , մանաւանդ ἕδομαι, φάγω, φάγομαι edo, comedo τρώγω rodio ἑσθίω, ἕσθω vescor καταφάγω, καταβρώσκω , κατεσθίω, κατέδομαι (որպէս չարաչար ուտել). devoro, consumo եւ այլն. Դնել զկերակուր ի բերան, ծասկել, եւ կլանել. ճաշակել. ճարակիլ. եւ Ծախել. վատնել. հալել, մաշել. ուտել եէմէք ... խօրտէն. (որպէս եւ եուտմագ ՝ է կլանել)

Ուտելով կերիցես։ Յամենայն կերակրոց՝ զոր ուտիցէք։ Բաղարջ ընդ եղեգի կերիցեն։ Եւ ոչ ուտիցէք ի նոցանէ հում։ Առ ի պտղոյ նորա, եկեր, եւ ետ առն իւրում ընդ իւր, եւ կերան։ Որ ուտէր ընդ իս հաց։ Ռա՛բբի հա՛ց կեր։ Ուտէին եւ ըմպէին։ Որ ուտէ զմարմին իմ, եւ ըմպէ զարիւն իմ։ Առէ՛ք կերա՛յք.եւ այլն։

Ի տան միում կերիցի։ Միս նորա մի՛ կերիցի։ Մի՛ ուտիցի։ Կամ ուտիցի՞ հաց առանց աղի.եւ այլն։

Նման է նա փայտի, որ ուտիցի ի յորդանց։ Ուտին յորդանցն՝ որ անվախճան. (Վրք. հց. ՟Զ։ Շ. թղթ. մխիթ.։)

Ուտիմ միշտ, եւ անուագիմ (մանրիմ) առ սակաւ սակաւ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Յերկիւղէ եւ ի կասկածոյ եւս առաւել ուտէ զմիտս։ Աստ զմիտս ուտիցեմք, եւ անդ զպատիժսն կրիցեմք. (անդ։)

Երիթացեալ զերեսս, զմիտս եւ զսիրտս ուտիցէք.

Զսիրտս խոցոտիցէք»։


Ուտեստ, ից

See full entry →

s.

food, nourishment, victuals.

NBHL (2)

Տուեալ էր զնոսա յուտեստ (յն. ի տուրս անտիոքիդեայ հարճի թագաւորին. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 30։)

Եւ զգաւառն յուտեստի պատրաստութիւն համբարաց թողոյր բերդին։ Մինչդեռ թագաւորն արշակ ի կողմանսն ստորին գաւառացն յանգեղ տան էր յուտեստ». կարծի լինել տեղի արքունի ռոճկաց՝ իբր յատուկ անուն։


Ուրախաբեր

See full entry →

adj.

bringing joy, rejoicing, diverting.

NBHL (1)

Աւետալուր եւ ուրախաբեր ձայն հրեշտակապետին առ կոյսն մարիամ. (Թէոդոր. կուս. որպէս եւ Պիտ.։ եւ ՃՃ.։)


Ուրախալիր

See full entry →

cf. Ուրախալից.

NBHL (2)

Ուրախալիր սրտիւ բերկրեալ։ Կոչեցաւ ի նըսրայ ուրախալիր սրտի գթօք. (Շ. վիպ.։ Յհ. կթ.։)

Ուրախալից սրտիւ դառնային։ Ուրախալից մտօք փառաւորէր զաստուած. (Փարպ.։)


Ուրախալից

See full entry →

adj.

full of joy, joyful, cheerful, playful, jovial.

NBHL (2)

Ուրախալիր սրտիւ բերկրեալ։ Կոչեցաւ ի նըսրայ ուրախալիր սրտի գթօք. (Շ. վիպ.։ Յհ. կթ.։)

Ուրախալից սրտիւ դառնային։ Ուրախալից մտօք փառաւորէր զաստուած. (Փարպ.։)


Ուրախակից

See full entry →

s. adj.

sharer in a person's joy;
congratulating;
— լինել, to rejoice with;
to congratulate, to felicitate, to wish joy to, to compliment;
to feast together, to treat one another.

NBHL (2)

Ուրախակի՛ց ինձ եղերուք, զի գտի զդրամն կորուսեալ. (Ճ. ՟Գ.։)

Հրեշտակացն էր ուրախակից (մարդն ի դրախտին). (Բրս. չար.։)


Ուրախարար

See full entry →

adj.

giving or inspiring joy, rejoicing, joyous, pleasant.

NBHL (1)

Առաջի դնելով սեղան ... եւ գինի զուրախարարն սրտից ... զարիւն իւր։ (Որթ իմա՛) քաղցր եւ քաջապտուղ՝ ուրախարար եւ բերկրեցուցիչ սրտից մարդկան զտէր մեր յիսուս քրիստոս. (Աթ. ՟Ը։)


Ուրախացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to rejoice, to give joy, to enjoy, to enliven;
to revive.

NBHL (1)

Ի ձեռն որոյ եւ զայսորիկ զսկզբնատիպն ասիս ուրախացուցանել. (Խոր. ՟Ա. 1։)


Ուրախութիւն, ութեան

See full entry →

s.

rejoicing, joy, gaiety, mirth, merriment, pleasure;
feast, festivity, entertainment;
ուրախութեամբ, joyfully, cheerfully, with pleasure;
ուրախութեամբ ուրախ լինել, to overflow with joy;
առնել — մեծ, to give a great banquet.

NBHL (1)

Դարձաւ սուգ նոցա յուրախութիւն։ Տրտմութիւն ձեր յուրախութիւն եղիցի։ Յաւուրս ուրախութեան ձերոյ։ Ետուր ուրախութիւն սրտից մերոց։ Ծառայեցէ՛ք տեառն ուրախութեամբ։ Զերծ յինէն զքուրձ, եւ ինձ զգեցոյց զուրախութիւն։ Ուրախութեամբ մեծաւ.եւ այլն։


Ուրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to deny;
to disavow, to disown, to disclaim;
— զհաւատս or — ի հաւատոց, to abjure one's faith, to apostatize, to turn apostate, to renounce, to forswear;
— զանձն, to renounce, to deny oneself.

NBHL (2)

Ստիպէր ուրանալ զճշմարիտն աստուած. (Եղիշ. ՟Բ։)

Սպառսպուռ ուրացան յօրինաց եւ ի մարգարէից. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 28։ Որ ի դրանց անտի ուրացեալ է, զիա՞րդ առ հայր մտին արժանի լինիցի. Կոչ. ՟Է։)


Ուրանօր

See full entry →

adv.

where;
— եւ կամիցիս, where you like, wherever you please.

NBHL (1)

Տէրն ուրանօր զհինն աւարտեալ կնքեաց, անդանօր եւ իւրումն հիմն ձգեաց նորոյ ուխտի։ Երթալ ունիս, մինչեւ ուրանօր արժանն իցէ երթալ. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)


Ուրաստ

See full entry →

s.

cf. Ուրացութիւն;
յ— լինել, կալ, cf. Ուրանամ;
յ— լինել յերախտեաց, to be unmindful of favours received, to pay a favour with ingratitude, to be ungrateful, unthankful;
յուրաստ լինիմ, to deny, to disown.

NBHL (3)

Որ յուրաստ է ի հօրէ, յուրաստ է եւ ի յորդւոյ։ Մի՛ յուրաստ կար ի խրատուէ անտի։ Ոչ յուրաստ ինչ կալ (այսինքն հրաժարել) ի նշանէն. Յորժամ պահանջէիր զբանն, յուրա՞ստ ինչ ի լուծմանէն կայի։ Ի հեշտութենէն յուրաստ կալ։ Յուրաստ եղեն ի նմանէ. (Կոչ. ՟Է։ Եւագր. ՟Ժ։ Սեբեր. ՟Ը։ Լմբ. առակ.։ Տօնակ.։)

Յուրաստ էր յորդւոյ անտի (յարհմնէ)։ Զնմանէ յուրաստ էր, թէ չես դու իմ որդի։ Իբրեւ ի չարէ յուրաստ էր։ Զորմէ եւ ոչ մեք յուրաստ ինչ եմք. (Եզնիկ.։)

Թէ ուրանամք զնա, եւ նա յուրաստ լինի զմէնջ. (Ոսկ. տիմ.։)


Ուրացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ուրացումն.

NBHL (2)

Ընտրեցաք զմահ աստուածպաշտութեամբ, քան զկեանս ուրացութեամբ։ Որ ստիպէր չարաչար յուրացութիւն։ Ուրացութեամբ փափկանալ յիւրաքանչիւր շինուածս. (Եղիշ. ՟Գ։)

Եւ ոչ նորա պատիւն յուրացութիւն ելանէ. (Սեբեր. ՟Գ։)


Ուրեք

See full entry →

adv. adj. s.

somewhere, in some place;
one, some, certain;
some place;
ոչ —, no where;
թէ — գայցէ ի տուն, if he ever returns home;
ի քաղաքի —, in a city;
ի տեղւոջ —, in a place;
ամենայն —, every where;
— —, in some places;
— —, է —, sometimes;
բազում —, in many places.

NBHL (1)

Որք ի կորիթոս, եւ որք ի կողմն մի ուրեք ծովակալք տիրեցին. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ուրկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to have the elephantiasis.

NBHL (3)

ՈՒՐԿԱՆԱՄ գրի եւ ՈՒՐՈՒԿԱՆԱԼ. Ուրուկ լինել. բորոտիլ.

Եթէ ուրուք կին ուրկանայցէ (կամ ուրուկանայ)։ Եթէ ուրկանայցէ այր կամ կին։ Բորոտի կամ ուրուկանայ։ Նոյնպէս եւ կանայք ընդ արս ուրկացեալս. (Կանոն.։)

Որոց ոդիքն ուրկացեալ, եւ բազմապատիկ ախտիւք վտանգեալք. (Ի գիրս խոսր.։)


Ուրոյն

See full entry →

adv. prep. adj.

separately, apart, aside, privately, severally;
without, except, excepting, save;
separate, different, distinct;
peculiar, particular, private, own, special, individual, proper;
— —, separately, distinctly.

NBHL (2)

Ի վերայ սեղանոյն՝ ուրոյն յառաւօտին ողջակիզէն. (Ղեւտ. ՟Թ. 17։)

Մինդ յիսկութենէ՝ տեսակ առանձին, ոգի տիրական, ուրոյն կերպարան՝ կատարելութեան». այսինքն յատուկ եւ զանազանեալ դիմաւ կամ անձամբ. (Նար. գանձ հոգ.։)


Ուրուաձայն

See full entry →

adj.

insignificant, vain, idle, false.

NBHL (1)

ՈՒՐՈՒԱՁԱՅՆ ՀՆՉՈՒՄՆ. Պատիր եւ հեթանոսական ձայնարձակութիւն դիցամոլից.


Ուրուապաշտ

See full entry →

adj.

idolatrous.

NBHL (1)

Քարանց եւ փայտից յիմարութիւնքնն, եւ ուրուապաշտ թմբրութիւնքնն անզգամութեանց. (Ագաթ.։)


Ուրուարար

See full entry →

s.

sorcerer.

NBHL (1)

Որ առնէ ուրուականս իմն պատիրս. կախարդ. դիւթ.


Ոքոզ, ի

See full entry →

s.

thistle.

NBHL (1)

Ոքոզն՝ որ ի լիբանան է, յղեաց առ մայրսն լիբանանու ... եւ ահա անցին գազանք անապատին լիբանանու, եւ եկեալ կոխեցին՝ զամենայն զեկքան. (՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ե. 18։)


Ոքսիմելի

See full entry →

s.

oxymel, honey, vinegar and water.

NBHL (1)

Զայլս (ի ձկանց) որակացեալս ոսկետեսակ քրքմով, ռետին մակաւասար արկեալ, եւ ոքսիմելի (կամ ոքսեմելի, կամ ոքսմելի). (Մագ. ՟Ժ՟Բ։)


Չ (tcha)

See full entry →

s.

the twenty fifth letter of the alphabet, and the nineteenth of the consonants;
seven hundred, seven hundredth.

NBHL (3)

Ի տառադարձութեան ունի զտեղի կ, եւ գ եւ ք տառից այլոց ազգաց. զի անխտիր ասի՝ աշխարհ չինաց, քինէացւոց, կինաց, գինաց, կամ ճենաց, սինէակւոց, հետեւելով ձայնից զանազան լեզուաց։ Որպէս եւ ի մեզ Չորք եւ Քառք են նոյն. լծ. ընդ պրս. չառ, ջահար. եւ բառս Չոր ըստ թ. է գուրու, եւ ըստ յն. քսիրօ՛ս. յորմէ ռմկ. չիրօզ ՝ ձուկն չորացեալ։

Մարդ չէր որ գործէր զերկիր։ Անտի եւեթ չուտել։ Եւ նա ասէ, չգիտեմ։ Չսպանանել զնա։ Չգտեալ հանգիստ։ Չեմ հմուտ կամ գիտակ։ Չխօսող։ Չվատեալ, եւ այլն։

Ոչ միայն զքահանայութիւնն չառ, այլեւ ի թագաւորութենէ անտի եւս անկաւ բորոտութեամբ։ Չհաւանականն իսկ անհաւատիցն առաւել հաստատեսցի ի միտս։ Որք յանցաւորս որպէս ի չանցաւորս յուսայցեն։ Յորժամ հասանէ դեւն ի մոլին, զչլուրս եւ զչլեալս տայ խօսել։ Արդարութիւն՝ ոչ միայն առ ընչիցն չագահելոյ, այլեւ որ այլով ախտիւք չախտանայցէ։ Արտաքին յունաց չիմաստուն իմաստունքն. (Ոսկ. ես.։)


Չակերտ

See full entry →

s. gr.

mark of quotation, inverted commas.

NBHL (1)

Նշանագիծ իբրեւ զգլուխ բոլորագիր չայ տառի, որպէս կերտօղ զչայ. զոր վարեն գրիչք ի սկիզբն տողի կամ ի լուսանցս՝ ի նշանակ բնաբանի, կամ կոչելոյ զվկայութիւնս գրոց եւ հարց. որպէս եւ ի վերայ տառից եդելոց ի լուսանցս՝ առ ի կոչելի ներքս ի տողն, եւ ի վերայ տառից ինչ տողի՝ առ ի ցուցանել զաւելորդն գոլ նոցին կամ զպակասիլն յայլում օրինակի, եւ այլն։ Են եւ որ դնեն կրկին չակերտ կամ ստորակէտ, եւ կամ երիս միջակէտս, եւ այլն։ Այս բառ ի յիշատակարանս գրչաց յետին դարուց եւեթ գտանի։


Չանսացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Չանսաւորութիւն.

NBHL (1)

ՉԱՆՍԱՑՈՒԹԻՒՆ ՉԱՆՍԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ. Չանսալն. անսաստութիւն. մտիկ չընելն.


Չանսաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience;
contumacy.

NBHL (1)

ՉԱՆՍԱՑՈՒԹԻՒՆ ՉԱՆՍԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ. Չանսալն. անսաստութիւն. մտիկ չընելն.