Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Նքթեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Նքթիմ.

NBHL (1)

ՆՔԹԵՄ ՆՔԹԻՄ, ἑκλείπω, ἑκλύομαι եւ այլն. deficio, dissolvor. որ եւ ՆՔՈՂԻԼ. Նուազիլ ի սովոյ. սովիլ. քաղցնուլ յոյժ. նօթի լինել. յանսուաղութենէ կթոտիլ, լուծանիլ. խիստ անօթէնալ, անօթութենէ մարմրիլ.


Նքողիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to languish, to become faint, languid, to wear oneself out, to faint, to swoon.

NBHL (1)

κατάξηρος εἱμι aresco ἑνοχλούμαι angor, molestus sum. Նքթիլ. նուազիլ. նուազիլ. ցամաքիլ. անշքանալ. սիրտը քաշուիլ, երեսը գուն չիմնալ, ցամքիլ, ճռղիլ.


Նքողումն, ման

See full entry →

s.

debility, languor, atony.

NBHL (1)

Նքողիլն.


Նօթ, ի

See full entry →

s.

minium, red lead, ruddle, vermilion.

NBHL (1)

μίλτος, -ον minium, rubrica. (գրի ՆԱՒԹ, այլ չէ՛ պարտ շփոթել ընդ Նաւթի, որ է նէֆթի եաղը ). կարմրադեղ. սուսր. սիղիկոն. նիւթ՝ որ ներկէ ի գոյն գեղեցիկ, որպէս ազնիւ տեսակ կարմիր ներկոյ. ... կամ ... (յն. միլդօս կամ միլդօն, որ թարգմանի եւ բուռ. լտ. մինիում եւ ռու՛պրիգա ).


Նօսրահող

See full entry →

adj.

having but a thin stratum of earth.

NBHL (1)

Թէ եւ այլ ամենայն թանձրահող եւ քաջաբեր եղեալ էր, ամենայն ելլադական նօսրահող է, եւ կամ տապօք, եւ յաճախ անձրեւօք, եւ կամ այլովք խակագործութեամբք անպտղաբեր լինին. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Շ (cha)

See full entry →

s.

the twenty third letter of the alphabet, and the eighteenth of the consonants;
five hundred, five hundredth.

NBHL (1)

Շ. եւ ի հայումս գտանի լծորդ ընդ ս. որպէս եւ ընդ ժ. զի անխտիր ասին աշտիճան, աստիճան. աշտուճ, աստուճ. նժդեհ, նշդեհ. ժլատ. շլատ. ռիժդ, ռիշտ, եւ այլն։ Որպէս եւ վեց, ի բարդիլն լինի վեշտասան, վաթսուն, եւ այլն։


Շականջեմ, եցի

See full entry →

vn.

to prick up the ears, to listen attentively.

NBHL (1)

Յակճիռս եղեալ, եւ զականջս ուղղեալ՝ շականջանէր։ Շականջեն զականջսն, եւ զաչսն ի նմա կառուցանեն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. տեսական.։)


Շահատակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Շահատակեմ.

NBHL (1)

Նահատակիլ նախագրաւ յառաջմամբ. համարձակ արշաւել. յարձակիլ. յառաջ խաղալ. սուրալ. առաջ վազել.


Շահաւետիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Շահիմ.

NBHL (1)

ՇԱՀԱՒԵՏԻՄ եւ ՇԱՀԱՒԵՏԵՄ. Շահել. օգտիլ. եւ Շահեցուցանել. յարգել.


Շահաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to gain, to obtain, to acquire, to purchase;
to buy.

NBHL (2)

ՇԱՀԱՒՈՐԵՄ ՇԱՀԱՒՈՐԻՄ. Շահել, ստանալ. դնել. շահեցուցանել. շահ առնել՝ լինել. օգտել. օգտիլ.

Թուլացուցանէ նմա չարչարիլ՝ մարդկան շահաւորելով զփրկութիւն. (Ասող. ՟Գ. 21։)


Շահաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

profit, gain, advantage.

NBHL (1)

ἑμπορία, κέρδος, ὡφέλεια negotiatio, lucrum, utilitas. Շահաւորելն, եւ իլն. շահավաճառութիւն. եւ Շահաւետութիւն. օգտակարութիւն. շահաւորն գոլ. շահ, վաստակ.


Շահեկանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fruit, profit, advantage, gain, lucre;
fertility, fecundity;
enjoyment, pleasure, ease.

NBHL (1)

ՇԱՀԵԿԱՆՈՒԹԻՒՆ կամ ՇԱՅԵԿԱՆՈՒԹԻՒՆ. ὡφέλημα , τὸ χρήσιμον utilitas, emolumentum εὑφορία fertilitas. Շահեկանն գոլ (ըստ ամենայն առման). օգտակարութիւն. պիտանութիւն. վայելչութիւն. վայելք. սփոփանք. զուարճութիւն. եւ Արգասաւորութիւն. պտղաբերութիւն. բարեբերն գտանիլ.


Շահեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to be lucrative or profitable;
to invent money profitably;
to instruct, to edify.

NBHL (1)

Տալ շահիլ. օգտեցուցանել. օգտել. շահ ինչ առնել ումեք. եւ Յարգել զտաղանդն. վաստկցընել .... օգուտ բերել .... եւ վաստակ ընել, ստակը վաստըկով բանեցնել


Շահընծայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

gain, profit, lucre.

NBHL (1)

Ընծայիլն շահից ուստեք. շահ՝ օգուտ յառաջ եկեալ։


Շահիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to gain or profit by, to make a profit, to draw an emolument from;
to obtain, to win, to carry away or off;
բազումս —, to gain much, to make a great profit;
— զկեանս, to escape, to save oneself from peril;
— զմահ, to escape death, to have a narrow or hair breadth escape;
— զվիշտս եւ զվնաս, to avoid this harm and loss, not to suffer, to escape suffering;
— զոք, to edify, to set a good example;
չիք ինչ շահելոյ, there is nothing to be gained.

NBHL (3)

ՇԱՀԵԼ ԶՄԱՀ, այսինքն Ապրիլ՝ զերծանիլ ի մահուանէ.

Շահեա՛ զմահ։ Շահիմ յետ սակաւ միոյ զմահ. (Ճ. ՟Ա. (մահին ձեռքէն խալըսիլ)։)

κερδαίνω, κερδέω lucror, lucrifacio, quaestum facio πορίζω , ἑμπορεύομαι, ἑμπολάω mercor, ngotior διαπραγματέω, περιποιέομαι comparo, acquiro եւ այլն. (լինի եւ շահեցին. շահեսցեն. շահիցեմք, շահիցեն. զոր չէ պարտ շփոթել ընդ Շահեմ, եցի). Շահ գտանել կամ առնել. շահաւորիլ. ստանալ. օգտիլ. վաստըկիլ, շահ ընել, օգուտ տեսանել, ընել.


Շահոքրամ

See full entry →

s. bot.

clove, pink, carnation.

NBHL (1)

Մեխակ ծաղիկն. գարէմֆիլ։ (Բժշկրի։)


Շաղախանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Շաղախիմ.

NBHL (1)

Շաղախիլ. պղծիլ. աղտոտիլ, պուլաշմագ.


Շաղախեմ, եցի

See full entry →

va.

to cement, to plaster;
to smear, to dirty, to soil, to contaminate;
— զձեռս արեամբ, to imbrue one's hands in blood.

NBHL (1)

Եթէ արեգակնայնոյն ճառագայթից բնութիւն ունելով յինքն քարշել զամենայն խոնաւուտ, ոչ ասեն շաղախել արեգականն, զիա՞րդ համարին շաղախիլ աստուծոյ յայսպիսեացս գործոց. (Նիւս. բն.։)


Շաղախումն, ման

See full entry →

s.

cementation;
dirtiness, contamination.

NBHL (2)

Ի շաղախումն խոնարհիլ, որպէս նոքայն ասեն. քան զի շաղախումն եւ ամենայն այսպիսիքս՝ յեղման իրիք գործ է. (Նիւս. բն.։)

μολυσμός inquinatio. Շաղախիլն. թաթաւումն. պղծութիւն. աղտ.


Շաղամանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

annexion.

NBHL (1)

Առանց շաղամանութեան (ասի՝ աստուած. իսկ տէր աստուած՝ շաղամանութեամբ). (Փիլ. լին. ՟Բ. 75։)


Շաղաշարեմ, եցի

See full entry →

va.

to entwine, to connect, to combine;
to compaginate.

NBHL (2)

Շարակցել, յարակցել. պատատել. կր. յարիլ. զուգիլ. կապակցիլ.

Մերթ կր. որպէս Զուգաւորիլ ըստ մարմնոյ. գիտել զմիմեանս. խառնակիլ.


Շաղաշարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Շաղաշարումն.

NBHL (1)

Շաղաժարիլն. յարակցութիւն. միաւորութիւն. զօդումն. զուգաւորութիւն.


Շաղապատ

See full entry →

adj.

twined, twisted, wound round, entwined.

NBHL (1)

Բազմաման եւ շաղապատ, աղամող բազմապատիկ՝ որպէս օձին շարժումն, այսպէս եւ հեշտ ցանկութեան. (Փիլ. այլաբ.։)


Շաղապատեմ, եցի

See full entry →

va.

to twine, to twist;
to implicate, to involve.

NBHL (2)

Զդիւրութիւնն դժուարութեամբ շաղապատեաց։ Զայն՝ որ որսայրն, յիւրումն շաղապատեաց թակարդս։ Բազում աղտիւք շաղապատեալ։ Իբրեւ ի հարկէ եւ ի կապոյ իմեմնէ, աղապատեալք. (Փիլ.։)

συμπλέκω, περιπλέκω, -ομαι connecto, copulo, -or, adhaereo, conjungor, concumbo. Շաղելով պատել, կմ շարապատել. պատատել. փաթութել. ոլորել. բաղհիւսել. խառնել. կր. շաղիլ պատատիլ. միանալ. շաղախիլ. եւ Փարիչ. շաղաշարիլ


Շաղեմ, եցի

See full entry →

va.

to implicate, to involve;
to mix, to mingle, to knead;
to dilute;
to soil, to stain.

NBHL (3)

Զնոքօք անշեղաբար շաղիլ. (Դիոն. երկն.։)

Նոյն ջրովն օրհնութեան շաղեն կիր եւ կողմիտր։ Զգուշութիւն փակեն զտեղն կրովն, զոր նախ օրհնեալ ջրովն շաղեցին. (Մաշտ. կիլիկ.։)

εἱλύω, ἐλίσσω volvo, involvo, voluto συμπλέκω, -ομαι implico, complico, connecto, -or κυκλόω circumdo, cingo σφίγγω stringo προσομηλέω admoveor. Շաղապատել. պատատել. ոլորել. գալարել. կաշականդել. պլչել. փաթթել. կր. պատիլ կապիլ. յարիլ. կռուիլ. մխիլ. վարակիլ. պատաղիլ.


Շաղկապեմ, եցի

See full entry →

va.

to join together, to conjoin, to unite.

NBHL (1)

Կամ կապել կաշկանդել. պրկել. շաղել. իլ. շաղապատիլ. պատատիլ. Հեփեստոս յորոգայթս զարէս շաղկապեաց. (Նոննոս.։)


Շաղկապումն, ման

See full entry →

s.

conjunction, connection, concatenation.

NBHL (1)

ՇԱՂԿԱՊՈՒԹԻՒՆ ՇԱՂԿԱՊՈՒՄՆ. σύνδεσις colligatio, conjunctio, nexus. Շաղկապիլն. զօդումն. միաւորութիւն.


Շաղղակեր, աց

See full entry →

adj.

sarcophagus, carnivorous;
voracious.

NBHL (1)

Ի վերայթռչին շաղակերքն (հաւք) յօշեցելոց կենդանեաց։ Լինի կերակուր շանց, եւ շաղղակեր թռչնոց։ Այսպէս եւ շաղղակերք, եւ գազանական հաւք, եւ չորքոտանիք բոլոր. (Փիլ. լին.։ Պիտ.։ Մագ. ՟Ծ՟Ե։)


Շաղղակերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sarcophagy, devouring carrion;
voracity.

NBHL (1)

Անյագք որովայնիւ ասացեն, թէ գործակից լինի շաղղակերութիւն առ ի յողջութիւն եւ մարմնոյ զօրութիւն։ Անարգել եւ անժոյժ շաղղակերպութեամբ. (Փիլ. լին.։)


Շաղղայեղց

See full entry →

adj.

fat and lusty, corpulent, bulky.

NBHL (1)

Փիղ՝ ահագին տեսիլ կերպաանաց ունի յանձին՝ մարնեղէն շաղղայեղց անարի. (Վեցօր. ՟Բ։)


Շաղումն, ման

See full entry →

s.

mixing;
wrapping.

NBHL (1)

Շաղելն, իլն. զանդումն.


Շաղփաղփեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

cf. Շաղփաղփիմ.

NBHL (1)

ՇԱՂՓԱՂՓԵՄ ՇԱՂՓԱՂՓԻՄ. ληρωδέω, ληρέω , ληραίνω, ἁδολεσχέω nugor, deliro, ineptio, garrio Շաղփաղփ բանս խօսել. շաղկարատել. բարբաջել. բանդադուչել. բաջաղել. ցնորիլ. աղճատ. անամօթիլ. փուճ ու մուփ խօսիլ, շփանալ, խեղեփնալ.


Շաղփաղփիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to talk nonsense, to tell idle stories, to babble, to gossip, to cackle, to tittle-tattle;
to dote, to rave.

NBHL (1)

ՇԱՂՓԱՂՓԵՄ ՇԱՂՓԱՂՓԻՄ. ληρωδέω, ληρέω , ληραίνω, ἁδολεσχέω nugor, deliro, ineptio, garrio Շաղփաղփ բանս խօսել. շաղկարատել. բարբաջել. բանդադուչել. բաջաղել. ցնորիլ. աղճատ. անամօթիլ. փուճ ու մուփ խօսիլ, շփանալ, խեղեփնալ.


Շաղփաղփութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Շաղփաղփանք;
ի շաղփաղփութիւն զառածիլ, to rave, to be delirious or frenetic.


Շամանդաղաձեւ

See full entry →

adj.

obscure, dim;
like an atom.

NBHL (1)

Զմիգախառն տարածումն շամանդաղատեսիլ ամպոյն. (Անան. եկեղ։)


Շամանդաղիմ

See full entry →

vn.

to get muddy, dim.

NBHL (1)

Միգամած լինել. սփռիլ որպէս զմառախուղ.


Ողորմագին

See full entry →

cf. Ողորմ.

NBHL (1)

Անդ էր տեսանել տեսիլ ողորմագին, եւ զարհուրական յոյժ. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)


Ողորմանք

See full entry →

s.

cf. Ողորմութիւն.

NBHL (2)

Ողորմելն. շարժիլն ի գութ. գորովանք.

Ընկալեալ գութ ողորմանաց յաղետէն որ անց ընդ նա. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Ողորմիմ, եցայ, եա՛ց, եա՛

See full entry →

vn.

to take pity or compassion on, to commiserate, to be affected, moved to pity, to feel for, to sympathize with;
to do good to, to benefit;
ողորմիմ քեզ, I pity you.

NBHL (1)

ἑλεέω miseror. Յողորմ եւ ի գութ շարժիլ. գթալ. գորովիլ. կարեկից լինել. աղեկիզիլ. եւ Բառնալ զկարիս եւ զտառապանս այլոց. մարդասիրել. խնայել. խնամել. բարերարել. շնորհս առնել. խղճալ. ողորմութիւն ընել.


Ողորմութիւն, ութեան

See full entry →

s.

pity, mercy;
alms, charity;
— առնել, տալ, to give alms.

NBHL (1)

Մի անուն է իւղոյ եւ ողորմութեան (ի յն. եւ հյ). (Ոսկ. փիլիպ.։) (առեալ յառակէ տասն կուսանաց՝ զողորմութիւնն օրինակաւ իւղոյ ստէպ նշանակեն ամենայն հարք։)


Ողոքանք, նաց

See full entry →

s.

supplication, humble prayer, instance;
softness, kind things, soft words, blarney;
attraction, insinuation, persuasion;
fondling, caress, cajoling, coaxing, fulsome flattery, adulation.

NBHL (1)

Ընդ ողոքանսն խնդան մարդիկ։ Ի բաց դառնան ի բարրելի ողոքանացն։ Որ առ ի յողոքանս ինչ է (իբր ի գրգանս). (Փիլ.։)


Ողոքեմ, եցի

See full entry →

va.

to supplicate, to persuade mildly;
to soften, to calm, to appease;
to touch, to move to pity;
to fawn upon, to toady, to flatter.

NBHL (2)

Զառիւծս ողոքես։ Ոչ ողոքէին զոք, այլ կսկծեցուցանէին եւս իբրեւ զաղ։ Հարք զիւրեանց որդիսն ոչ այնչափ ողոքեն, որչափ թշնամանեն։ Մի՛ այսուհետեւ եւ մեք ողոքիցեմք ամենայն ուրեք զայնոսիկ՝ որ ընդ ձեռամբ մերով իցեն, եւ մի մեք յիշխանաց ողոքիլ եւեթ փութայցեմք. (Ոսկ. մտթ.։)

Զքաղց եւ զծարաւ ողոքեն (հարկաւորօք) եւ դադարեցուցանեն. (Փիլ. տեսական.։)


Ողջաբար

See full entry →

adv.

entirely, perfectly, wholly.

NBHL (1)

Զոր եւ ամենա՛յնն կոչեաց ողջաբար. քանզի ըստ մասինն՝ անկատար ելով՝ ո՛չ է ամենայն. (Փիլ. այլաբ.։)


Ողջագուրանք, նաց

See full entry →

s.

embrace, embracing, clasping.

NBHL (1)

Սովորութիւն է ի սիրոյն ձգիլ առ սիրեցեալն. յորում համբոյր եւ ողջագուրանք. (Լմբ. առակ.։)


Ողջագուրեմ, եցի

See full entry →

va.

to receive lovingly, to embrace, to kiss.

NBHL (1)

ἁγκαλίζομαι, περιπλέκομαι amplexor κορίζομαι blandior. Գրկել ողջոյն. ընդգրկել. գգուել. խանդաղատիլ գրգալով. փարիլ. յարիլ սիրով. գուրգուրալով գիրկը առնել, փաթթուիլ, պլլուիլ, պագտուիլ, սիրել գուճագլամագ.օգշամագ. (լծ. հյ. ագուռով ողջունել. եւ յն. գօռի՛զօմե ).


Ողջախոհ, աց, ից

See full entry →

adj.

thinking soundly, wise, sensible, judicious;
chaste, modest, coy, maidenly, pure, honest;
— միտք, good sense, honesty, plain-dealing.

NBHL (1)

Վեհագոյն վարկանիմ զմանուկ աղքատ ողջախոհ քան զծեր թագաւոր անմիտ։ Ողջախոհաց արանց է խրատիլն թշուառութեամբն. (Ածաբ. ժղ.։ Ածաբ. առ որս. ՟Ժ՟Ա։)


Ողջախոհանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be in one's right senses;
to be chaste, to observe chastity.

NBHL (1)

որ եւ ՈՂՋԱԽՈՀԻՄ. σωφρονίζομαι, σωφρονέω sobrius sum, resipisco. Զգօնանալ. զգաստանալ. խելաբերիլ. պարկեշտանալ. եւ Կուսակրօն լինել. պարկեշտնալ, խելքը գլուխը գալ.


Ողջախոհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sound judgment, wisdom, sagacity, good sense;
chastity, pudicity, temperance, continence, modesty, sobriety, honesty.

NBHL (1)

Երիցագոյն եւ իշխանականագոյն է խոհականութիւն եւ ողջախոհութիւն եւ արդարութիւն եւ արութիւն. եւ կրսերագոյն է մեծութիւն եւ փառք եւ իշխանութիւն եւ ազատութիւն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. այլաբ.։)


Ողջակիզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ողջակիզումն.

NBHL (1)

ՈՂՋԱԿԻԶՈՒԹԻՒՆ ՈՂՋԱԿԻԶՈՒՄՆ. զման. Ողջակիզելն, իլն. ողջակէզ.


Ողջակիզումն, ման

See full entry →

s.

offering a holocaust.

NBHL (1)

ՈՂՋԱԿԻԶՈՒԹԻՒՆ ՈՂՋԱԿԻԶՈՒՄՆ. զման. Ողջակիզելն, իլն. ողջակէզ.