Your research : 2533 Results for ա

Entries' title containing ա : 10000 Results

Խաւարեմ, եցի

va. vn.

cf. Խաւարեցուցանեմ;
cf. Խաւարիմ.


Խաւարեցուցանեմ, ուցի

va.

to darken, to spread darkness, to obscure, to dim;
to eclipse;
to extinguish;
to blind;
լուսինն խաւարեցուցանէ զարեգակն, the moon eclipses the sun.


Խաւարիմ, եցայ

vn.

to be darkened, obscured, eclipsed;
to be blinded;
խաւարեցաւ արեգակն ընդ ժամս երիս, the sun remained eclipsed three hours.


Խաւարին

adj.

obscure, gloomy, dark.


Լօռաւէտ

adj.

mossy.


Խաբանք, նաց

s.

fraud, deceit, cheat, roguery, imposture.


Խաբեայ, բէից

adj. s.

deceitful, fraudulent, fallacious;
false, treacherous, knavish, crafty, full of imposture, roguish, cunning, villainous, rascally;
fleeting, transitory;
sharper, swindler;
hypocrite, dissembler;
bait, lure, decoy;
— ի խաղու, cheat, sharper, trickster;
խաբեայ կերպարանք, mask.


Խաբեբայ, ից

cf. Խաբեայ.


Խաբեբայութիւն, ութեան

s.

deceit, imposition, cheat, imposture.


Խաբեղայ, ից

s.

wicked monk.


Խաբեմ, եցի

va.

to cheat, to deceive;
to defraud, to dupe, to trick, to gull, to inveigle, to insnare;
to plot, to hatch, to contrive;
to pervert, to seduce, to mislead;
to mock, to laugh, not to care, to trifle;
— ի խաղի, to cheat at play.


Խաբեպատիր

adj.

fraudulent;
deceitful, false, illusory, insidious, sophistical.


Խաբաբէական

cf. Խաբեպատիր.


Խաբէութիւն, ութեան

s.

fraud, knavery;
deceit, cheat, fallacy, trick, artifice, rogu-ishness, imposture, deception;
chicanery, dissimulation;
villainy, dishonesty;
— ի խաղու, cheat, a cheating trick.


Խաբթող

s.

stratagem, artifice.


Խաբիմ, եցայ

vn.

to be cheated, deceived;
to be laughed to scorn, to be jeered at.


Խաբիչ, չի, չաց

adj.

deceitful, fallacious;
seducing, insinuating.


Խաբկանք

s.

cf. Խաբանք.


Խաբու

adj.

cheating, deceitful, fallacious;
crafty, smirking, smooth-tongued.


Խաբուկ

cf. Խաբու.


Խաբուսիկ

cf. Խաբու.


Խաբուհի

adj. s.

deceitful;
deceiver.


Խազեմ, եցի

va.

to draw lines, to roll;
to mark out, to delineate, to outline;
to mark, to brand.


Խազմագործ

adj.

warlike, martial, brave, valiant;
troubling, perturbing, seditious, factious.


Խազմարար, աց

cf. Խազմագործ.


Խազմուզ, մզոյ

s.

must, new wine.

• , ո հլ. «քաղցու, դեռ չխմորուած նոր գինի, մաճառ, շիրա» Կոչ. 378. Եփր. գծ. էջ 13 (խզմուզ ձևով)։

• ՀՀԲ խազ «խակ» և մուզ «մզում» բառերից։ Սանտալճեան, L'idiome 1։ բևեռ. mutus, լտ. mustum. ռեոմ. Most «խազմուզ» բառերի հետ։


Խաթ

s.

"flat side of the carpus in sheep, (small knee-bone used in the game ""knuckle-bones"" )."


Խաթարեմ, եցի

va.

to damage, to spoil;
to corrupt;
to ruin, to shatter;
to rumple, to crumple.


Խաժածին

s. chem.

s. chem. cyanogen.


Խաժական, ի, աց

adj. chem.

adj. chem. cyanic.


Խաժակն

adj.

blue-eyed.


Խաժամուժ

adj.

low, vulgar, plebeian;
— or — ամբոխ՝ մարդիկ, the mob, the rabble, the populace.


Խաժերկաթ

s. chem.

s. chem. cyanide of iron.


Խաժուկ

s. chem.

s. chem. cyanuret.


Խաժուրիկ, ի

s. bot.

s. bot. primrose;
cowslip.


Խալ

s.

speck, point;
mole on the skin.

• «մարմնի վրայ բնական նիշ. ծևն-տճ. պէնկ». ունին միայն ԱԲ և ՓԲ յաւել.

• = Պրս. [arabic word] xāl նոյն նշ. որից են նաև քրդ. ❇xāl, վրաց. სალი խալի՝ նոյն նը-շանակութեամբ։

• Ուղիղ մեկնեց նախ Աճառ. (անտիպ), յետոյ Թիրեաքեան, Արիահայ բռ. 172։

• ԳՒՌ.-Ագլ. Ալշ. Ախց. Երև. Զթ. Խրբ. Նր. Մկ. Մշ. Մրղ. Շմ. Ոզմ. Ջղ. Սլմ. Վն Տփ. խալ՝ նոյն նշ. աւելի ընդհանուր իմաս-տով ունինք Խզ. «նշան» (խալ դնել «նշան դնել, որպէս զի միտքը մնայ»), Ղրբ. «խաաթղթի նշանը՝ տեսակը», Նբ. «նարտախա-զի մէջ միաւորը, եէքը». նաև Ղրբ. խալ ընկ-նել «պտուղը մի կողմից փտիլ սկսիլ. 2. զգեստի վրայ մի քիչ տեղ կեղտոտուիլ, բիծ ունենալ». նոր բառեր են՝ խալաւոր, խալ-խալ, խալխալոտ։


Խալամ, ի

s.

skull of animals.

• «անասունի չորացած գանկ» Դ. թագ. զ. 25. Յոբ. խ. 26. Բարուք զ. 69, Հստկ. 130. որից խալամովին «գլուխն էլ հետը միասին» Պտմ. աղէքս. 8. անխալամ խոր. գ. 37 (սխալ գրչութիւն է անխալատ. աւե՛ս Նոռայր, Հայկ. բառաք. էջ 14 և Խ. Ատեփանէ, Խոր. աշխ. թրգմ. ծան. 638). զրուած է նաև հալամ։

• ԳԴ պրս. kalam «կաղամբ» բառից։ ՆՀԲ յն. ϰεφαλή «գլուխ» և քալա՛մի «դի, կմախք»? Հիւնք. յն. ϰάλαμον «ե-ղէգ» բառից։ Bugge IF 1, 447 անգլ. škull «գանկ», միջ. անգլ. sculle, scol-le, սկովտ. skull, skoll «շերեփ», թերևս նաև հւ. խել-ք բառերի հետ՝ իբրև բնիկ հայ։ Շէֆթէլովից BВ 28, 312 սանս khalati «ճաղատ» բառի հետ։ Այս բա-

• ռը Zupitza KZ 37, 389 (=Walde 117) միացնում է հսլ. golü «մերկ», լատ. ralvus., հբգ. kalo, գերմ. kahl «ճաատ» բառերի հետ։ Pedersen Հայ. դր. լեզ. 132 -ամ մասնիկով խել(ք) բառից։ Hrozny ՀԱ 1924, 454 հաթ. halanta «գլուխ» բառի հետ։

• ԳՒՌ.-Ակն. խալամ «ցորենի հասկ» կապ չունի վերի բառի հետ, որովհետև Ալշ. խաամ «ցորենի կամ եղէգի ծղօտ» ձևի վրա-յով կցւում է յն. ϰαλαμος «եղեգ» բառին։

• «ոլոք». ունի միայն Քաջունի, Գ. 94 ըստ Վստկ։


Խալամավին

adv.

with the head.


Խալաբակայք

s.

ornaments on freizes or capitals.


Խախալ

s.

coarse sieve, corn sieve.

• «մաղ» Ոսկիփ. որից խախալել «մաղել» Սեր. իէ. 5 (սխալ է սխախալել ըն-թերցուածը). խախալամիտ «մոռացկօտ» Տաղ։

• ՆՀԲ համարում է նոյն ընդ խարբալ «մաղ»։

• ԳՒՌ.-Երև. Շմ. Գոր. Ղրբ. Տփ. խախալ «մաղ», որից խախալտակել «մանրամասն սրոնել»։

• ՓՈԽ?-Վրաց. სახალი խախալի «կո-ղով»։


Խախամոք, աց

s.

man-cook.


Խախանջեմ

va.

to howl, to yeli, to shout.


Խախանք

s.

immoderate, derisive laughter.


Խախաց, ից

s.

chyle;
rennet;
curdled milk, curds.


Խախացեմ, եցի

va.

to coagulate, to curdle.


Խախացոց, ի

s.

first stomach, ventricle.


Խախտալուր

adj.

rough, harsh, unpleasant;
barbarous.


Խախտած

adj. s.

spoiled, ruined;
ruin, waste.


Խախտեմ, եցի

va.

to remove, to displace, to dislodge;
to move, to change;
to shake, to cause to totter;
to ruin;
to refute, to confute;
to emigrate;
— զոսկերս, to dislocate, to disjoint, to put out of joint;
— բանիւք, to tease, to annoy, to torment with idle gossip.


Խախտումն, ման

s.

destruction;
displacing, removal;
emigration;
— ոսկերաց, dislocation, luxation.


Definitions containing the research ա : 2065 Results