Definitions containing the research օղ : 5283 results

Փոփոխական, ի, աց

adj.

changeable, variable, changing, mutable, varying, inconstant;
restless, unsettled, unsteady;
transmutable, alterable.

· Calfa

NBHL (1)

Իմանալով զարարածոց անկայուն եւ անզօր եւ զփոփոխական բնութիւնս, թէ այլ արարօղ գոյ սորա։ Պատկեր հօր՝ ո՛չ փոփոխական, այլ անփոփոխ համանըման։ Ոչ փոփոխական ոք է, եւ ոչ անցաւոր. (Նար. երգ.։ Շ. Խոսր.։ Երզն. մտթ.։)


Փոքրատար

adj.

narrow.

· Calfa

NBHL (2)

Փոքրընկալ. որ փոքր եւ սակաւ ինչ կարէ տանել յինքեան. քիչ բան առնօղ իր մէջը.

Փոքրատար անօթով սակաւ ինչ կարեմք ժողովել։ Բառնալով ի գծուծ եւ ի փոքրատար սկտեղս մտաց մերոց։ Յանսահմանականն ծովէ առեալ ցօղ ինչ՝ փոքրատար իմով մտօքս. (Ոսկ. գծ.։ Տօնակ.։ Վրդն. երգ.։)


Փոքրիկ, րկան, րկունք, րկանց

adj.

very little, quite small, tiny, wee, slender, scanty, petty, slight;
minor.

· Calfa

NBHL (1)

Մանկիկ մի փոքրիկ։ Մանկան տղայոյ յոյժ փոքրկան։ Ի լճակի միոջ փոքրկան։ Մեք փոքրկունքս զայսչափ ինչ կարօղ եմք առնել. (Յհ. կթ.։ Խոր. ՟Բ. 23։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 14։ Վրք. հց. ՟Ի։)


Փրկանաւորութիւն, ութեան

s.

ransoming, redemption.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՓՐԿԱՆԱԿ. որպէս Լցօղ զտեղի փրկանաց. պատճառ կամ առիթ ազատութեան ի գերութենէ եւ այլն.


Փրկիչ, չի, չաց

s.

Saviour, Redeemer, saver, liberator;
թուական or թուականութիւն փրկչին, christian era.

· Calfa

NBHL (1)

σωτήρ servator, salvator σωτήριον salutare ῤύστης liberator λυτρωτής redemptor. որ եւ ՅԻՍՈՒՍ. ըստ եբր. էաշուս, էչա, մոշեա. Այն՝ որ փրկէ. ապրեցուցիչ. կեցուցիչ. ազատիչ. կենարար. փրկօղ, խալըսօղ.


Փրփրական, ի, աց

adj.

spumous.

· Calfa

NBHL (1)

ունօղ զփրփուր. փրփրեալ. փրփուր կապած.


Փրփրատեսակ

adj.

resembling froth, foam-like.

· Calfa

NBHL (1)

ἁφρῶδης speciem habens spumae, seminosus. ունօղ զտեսիլ փրփրոյ. նման փրփրոյ.


Քակողական, ի, աց

adj.

destructive.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զզօրութիւն քակելոյ. քակող. քակիչ.


Քահանայ, ից

s.

priest, clergyman.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայ՝ ըստ մերումս պատշաճեալ լեզուի՝ մաքրօղ կամ սրբիչ անուանի։ Սրբութիւն հայցէ, քանզի քահանայ է, որ թարգմանի մաքրօղ կամ սրբօղ, եւ սրբէ զժողովուրդն աղօթիւք. (Լմբ. պտրգ.։)


Քահանայապետ, աց

s.

priest, chief priest;
pontiff;
hierarchy;
—ն, հռովմայ, sovereign pontiff.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայապետ Աստուծոյ, եւ պատմօղ աստուածային օրինաց՝ տէր սուրբ գրիգոր։ Ի յիշատակի քահանայապետացս աստուածայնոյ։ Ընդ քահանայապետս աստուածային օրինօք պատուեալս. (Շար.։)


Քահեմ, եցի

va.

cf. Քաւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեօղս եւ զագարակս առ բարի նախանձ քահեալ՝ առնէին բնակութիւն կրօնաւորաց. (Լաստ. ՟Ժ։)


Քաղաքագիւղ, ից

cf. Քաղաքագեղ.

· Calfa

NBHL (2)

Գայր հասանէր ի քաղաքագիւղն բագուն, (որ եւ) դից աւան։ Շինեաց զաւանս զայս, որ եղեւ քաղաքագիւղ՝ վաճառօք։ Մերձեալք ի քաղաքագեօղն՝ որ կոչի առեստ։ Ի քաղաքագեօղն շաւարշան. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Բ. 62։ Փարպ.։)

Հիւրանոցս եւ տնանկանոցս ի քաղաքագեօղս եւ յաւանս։ Բնակեցուցանելով զնա ի քաղաքագեօղն աւան։ Սա էր ի քաղաքագեղէն գառնւոյ. (Յհ. կթ.։)


Քաղաքական, ի, աց

adj. s.

civil, political, civic;
citizen, cf. Քաղաքավար;
politics.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ. ա. ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՆ գ. πολιτικός, ἠ πολιτική politica, reipublicae administratio. Քաղաքավարական, գրօղ կամ գրուած զքաղաքավարութենէ. եւ Քաղաքականութիւն, քաղաքավարութիւն. արուեստ եւ գիտութիւն բարեկարգութեան քաղաքի.


Քաղաքականութիւն, ութեան

s.

polity;
cf. Քաղաքավարութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յանգրանկութիւն երկնայնոց քաղաքկանութեանն գրեցան։ Մեր քաղաքականութիւն՝ ասէ (պօղոս), յերկինս է։ Մեք յերկնաւոր քաղաքականութենէն յերկիր կործանեցաք։ Փոփոխեալ յերկնային քաղաքականութիւն։


Քաղաքակից, կցի, կցաց

adj. s.

of the same town;
fellow-citizen, fellow-townsman.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս՝ մեռեալ աշխարհի ... եւ մեք քաղաքակից եմք աշխարհի. եւ յոյժ փութամբք լինել քաղաքակից երկրի ... նոքա քաղաքակցք երկնից, մեք աշխահիս. (Ոսկ. եբր.։)


Քաղաքապետ, աց

s.

governor or a town;
chief magistrate or mayor of a town.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս քաղաքապետն երկնից, գրելի՛ է՝ քաղաքակիցն. յն. երկնաքաղաքացի։


Քաղաքասէր

adj.

loving one's native place, patriotic.

· Calfa

NBHL (1)

φιλόπολις civitatis amans. Ունօղ զսէր առ քաղքա իւր


Քաղաքատուր

s.

betrayer of the city, traitor.

· Calfa

NBHL (1)

Տուօղ զքաղաքն ի ձեռս օտարաց. մատնիչ.


Քաղաքաւեր

adj.

town destroying.

· Calfa

NBHL (1)

աւերիչ քաղաքի (անձն կամ գործ). քաղաքը աւրօղ.


Քաղեմ, եցի

va. fig.

to gather, to gather together, to collect, to assemble, to amass;
to draw, to extract;
to pick, to pluck up, to take away;
— զոգիս, զշունչ ուրուք, to keep in suspense, to amuse, to keep at bay;
— բանս ի բերանոյ ուրուք, to catch something out of one's mouth;
to get, to obtain his secret surreptitiously;
սկսաւ ոգի նորա քաղիլ ի նմանէ, he began to faint away;
լոյս իմ քաղի, my life is consuming;
cf. Ընկոյզ.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ հաւասարութիւն առ քաղօղս մանանային. (Եփր. ՟բ. կոր.։)


Քաղցաւոր

cf. Քաղցեալ.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցեալ. նօթի. անսուաղ. քաղց ունեցօղ, քաղցած. աճ.


Քաղցութիւն, ութեան

s.

cf. Քաղցումն.

· Calfa

NBHL (1)

Կարօղ է զքաղացութիւն իւր դարձուցանել ի լիութիւն։ Պարարիցէք սովաւ զքաղցումն նորա ըստ հոգւոյ. (Շ. մտթ. եւ Շ. ՟ա. պետ. ՟Ի՟Ա։)


Քաղցումն, ման

s.

hunger.

· Calfa

NBHL (1)

Կարօղ է զքաղացութիւն իւր դարձուցանել ի լիութիւն։ Պարարիցէք սովաւ զքաղցումն նորա ըստ հոգւոյ. (Շ. մտթ. եւ Շ. ՟ա. պետ. ՟Ի՟Ա։)


Քաղցրաբանութիւն, ութեան

s.

sweet tongue, kind things, honeyed, fine or soft words, flattering discourse, flattery, wheedling, blarney.

· Calfa

NBHL (1)

Ալէլուն քաջահնչօղ ձայնիւ զհրեշտակացն քաղցրաբանութեանն օրհնաբանութիւնսն նշանակէ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քաղցրաբեր

adj.

bearing sweets, producing agreeable fruits.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բերէ յիւրմէ զքաղցրութիւն. ունօղ զքաղցր բերս կամ զպտուղս.


Քաղցրալուր

adj.

agreeable, sweet to the ear, gentle, docile, submissive.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցրութեամբ լսօղ. ունկնդիր հեզ, դիւրալուր.


Քաղցրածաւալ

adj.

spread or sprinkled gently.

· Calfa

NBHL (2)

Քաղցր իմն ծաւալեալ. կամ ծաւալօղ զքաղցրութիւն.

Ցօղ քաղցրածաւալ՝ ցանկալի զուարթնոցն. (Շար.։ եւ Գանձ.։)


Քաղցրակարկաջ

adj.

purling, murmuring gently.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՂՑՐԱԿԱՐԿԱՋ կամ ՔԱՂՑՐԱԿԱՐԿԱՃ. Քաղցրալուր կարկաջօղ. քաղրաձայն. քաղցրահնչիւն.


Քաղցրահայեաց

adj.

mild-looking;
fine, graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցրահայեացն գթութիւն գտցէ. (Առակ. ՟Ժ՟Բ. 13.) (յն. հայցօղ թեթեւս, կամ հեզութեամբ)։


Քաղցրահոս

adj.

flowing gently.

· Calfa

NBHL (1)

որք զքաղցրահոս յորդեցուցէք զհոսանս։ Ամպ քաղցրահոս երկնաւոր ցօղոյն։ Զօրէն գողտրիկ եւ քաղցրահոս անձրեւաց տեղասցին ի նոսա զանազանութիւնք շնորհաց. (Ճ. ՟Գ.։ Գանձ.։ Տօնակ.։)


Քաղցրաձայն, ից

adj.

sweet voiced, melodious, tuneful, musical;
— բարբառով, melodiously.

· Calfa

NBHL (1)

ἠδύφωνος dulcisonus εὑμελής modulatus εὕηχος bene sonans. Ունօղ զձայն քաղցր. ուր իցէ ձայն քաղցր, քաղցրահնչիւն.


Քաղցրանամ, ացայ

vn. fig.

to become or grow sweet, mild;
to soften down, to relent.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ քաղցրանան ամպք ի վերուստ եւ ցօղանան. (Սիւն. տաղ խաչի.։)


Քաղցրասէր

adj.

fond of sweets.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ զքաղցր կամ զքաղցրութիւն.


Քաղցրասիգ

cf. Քաղցրաշունչ.

· Calfa

NBHL (1)

ՔԱՂՑՐԱՍԻԳ ՔԱՂՑՐԱՍԻՔ. Ունօղ զսիւք քաղցր. քաղցրաշունչ.


Քաղցրավաճառ, աց

s.

confectioner.

· Calfa

NBHL (1)

Որ վաճառէ զքաղցունս. եւ Պատրօղ.


Քաղցրիկ

adj.

sweet, benign, dear, darling.

· Calfa

NBHL (1)

Անձրեւ քաղցրիկ աստ ցօղեաց, ձայն աւետեաց որոտաց (Սուրբն Մաթէոս). (Տաղ.։)


Քամահեմ, եցի

va.

to despise, to scorn, to disdain, to slight, to set, at nought, to take no heed of, to take no account of.

· Calfa

NBHL (1)

Սովորութեամբ քամահի։ Մի՛ հնութիւն քամահեալ։ Որք քամահօղ գտան նմա. (Փիլ.։ Նար. ՟Ձ՟Է։ Կրպտ. ոտ.։)


Քամահիչ, չի, չաց

adj.

scornful, contemptuous.

· Calfa

NBHL (1)

Որ քամահէ. անպատուօղ. անարգու.


Քամեմ, եցի

va. fig.

to press, to squeeze, to extract, to wring;
to strain, to filter;
to drain, to cause to flow;
to exhaust, to drain, to use up, to empty;
— զբաժակ, to swallow up, to drain, the cup;
— զբաժակ մինչեւ ցմրուր, to drink the cup to the dregs, to swallow the pill;
— զամենայն մրուրս դառնութեան, բաղդին, to drain or exhaust the rigours of fate;
յինքն —, to suck, to imbibe, to draw in;
արտասուք յաչաց նորա քամէին, he wept bitterly;
հողմով —, to winnow.

· Calfa

NBHL (1)

Քամեսցէ զարիւնն։ Զմնացեալ արիւնն քամեսցէ առ յատակաւ սեղանոյն։ Քամեաց զգղաթն, եւ էջ ցօղ ի գզաթէ անտի։ Զմժղուկս քամէք, եւ զուղտս կլանէք. (Ղեւտ. ՟Ա. 15։ ՟Ե. 9։ Դտ. ՟Զ. 38։ Մտթ. ՟Ի՟Գ. 24։)


Քայռ, ից

cf. Քայռամանեակ.

· Calfa


Քանասար

cf. Քանասարիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Քաննասարեան գայլաբերան եւ խարդաւանօղ։ Գայլաբարոյ քաննասարիկ հերձուածողք. (Տօնակ.։)


Քանասարեան

cf. Քանասարիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Քաննասարեան գայլաբերան եւ խարդաւանօղ։ Գայլաբարոյ քաննասարիկ հերձուածողք. (Տօնակ.։)


Քանասարիկ

adj.

wolf-like, ferocious, fierce.

· Calfa

NBHL (1)

Քաննասարեան գայլաբերան եւ խարդաւանօղ։ Գայլաբարոյ քաննասարիկ հերձուածողք. (Տօնակ.։)


Քանդակիչ

s.

sculptor, carver;
chaser, chiseller.

· Calfa

NBHL (1)

Այն որ քանդակէ. քանդակօղ. յօրինիչ.


Քանքար

cf. Տաղանդ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ես շնորհաց քոց ընդ նմին, եղէ ստացօղ՝ մի քանքարին. (Յիսուս որդի.։)


Քանքարաթաքոյց

adj.

hiding one's talent.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս քանքարաթագոյցն սոյնպէս եւ վայրավատնօղն. (Երզն. մտթ.։)


Քանքարաւոր

adj. s. gr. mus.

having talents;
of the weight, or value of a talent;
cf. Սնակուշտ;
ի — բերել, to cause the coupling of animals;
cf. Քարշ;
cf. Պատիւ;
false religion, sect;
cf. Փուշ.

· Calfa

NBHL (1)

Ունակ քանքարոյ. եւ Ունօղ զկշիռ չափոյ տաղանդի միոյ.


Քաշկագործ

adj.

felt, made of felt.

· Calfa

NBHL (1)

Բառնալ զինքեան ղծանրութիւն հակօղ եւ քաշկագործ զրահիցն. (Պիտ.։)


Քաջ, աց

adj. s. adv.

brave, gallant, valiant, courageous, intrepid, valorous, manful, stout, bold, daring;
good, honest, worthy;
clever, excelling in, of good abilities, fit for;
noble, distinguished, eminent;
hero;
tutelar genius;
cf. Մղձաւանջ;
good, well, right, suitably, very, much, very much;
— արանց, emperor, Caesar, Augustus;
— ի բաց, very far;
very, much, much more;
կարի —, կարի իսկ —, very well, as well as can be;
— է, that will do, that is settled;
well, very well !
— լեր ! courage ! be of good cheer ! cf. Կարի;
cf. Վաղ.

· Calfa

NBHL (2)

Քաջ մանկունքն (մակաբայեցիք), առաջինագոյն ծնօղն։ Թերեւս ասիցէ ոք յիմաստնոցն ի քաջից։ Բժիշկ քաջ։ նաւուղիղ։ Իբրու առատ ոք եւ քաջ՝ որ ի հաց կոչիցէ։ Որ քաջն է եւ կիրթ յառնուլ զբոլորս լծորդաց. (Ածաբ.։ Աթան.։ Ոսկ.։ ԻԳՆ. ՆԻՒՍ։ Երզն. քեր.։)

Ի յայսմ ատենի քաջունքն յաղթօղ երեւեալ. (Տաղ ի յակոբայ.։)


Քաջաբար

adv.

bravely, valiantly, courageously, boldly, heroically.

· Calfa

NBHL (1)

Զյաղթօղ մարտիւ ունելն դիւրոյն զնախնեացն քաջաբար զթագաւորութիւնն։ Անվեհեր քաջաբար նման թռչնոց յերիվարն հեծանէր։ Գնացին ի բաց քաջաբար. վասն զի եւ քաջաբար փախուստ առն հզօրի սաստիկ ահ երկիւղի գուշակէ. (Փարպ.։)