Definitions containing the research օղ : 5283 results

Ծպտեմ, եցի

va.

to disguise, to travesty;
to dissemble, to cloak.

· Calfa

NBHL (1)

ԾՊՏԵՄ, եցի. ծպտիմ, եցայ. ն.ձ. Փոխել զկերպարանս. այլակերպել, իլ. ծածղել զանձն, եւ զիրս. թաքուցանել. ըստ ոմանց նաեւ Զսպել, իբր սաստիկ ծպնել. ամփոփել. սքօղել.


Կագիմ, եցայ

vn.

cf. Կագեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր աստուած հաշտ իցե, եւ ի հրոյ մէջ ցօղ լինի. իսկ եթե աստուած կագիցէ, եւ ի փափկութիւնս մարտ եւ պատերազմ. (Ոսկ. ես.։)


Կազդուրութիւն, ութեան

s.

restoration, re-establishment, recovery, convalescence.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատն՝ որ յիս եւ առ ծնօղն, կարօղ է ածել ի կազդուրումն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)


Կազդուրումն, ման

s.

cf. Կազդուրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատն՝ որ յիս եւ առ ծնօղն, կարօղ է ածել ի կազդուրումն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)


Կազմիչ

adj.

constructing;
preparing.

· Calfa

NBHL (1)

Կազմօղ. որ կազմէ կամ կազմեաց (ըստ ամենայն առման).


Կաթ, ից

s.

drop;
— մի, a —, a little;
— մի ջրոյ, a — of water;
— մի քուն, a nap, short sleep.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ ոչ կաթ մի անձրեւոյ ցօղեաց։ Որչափ կաթ մի ջրոյ ըմպէ. (Վրք. հց. ձ։)

Կաթի միոյ ջրոյ չէր իշխան։ Ի կաթ մի ջուր կարօղ են վայելել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)


Կաթնակեր, աց

adj. s.

sucking;
suckling.

· Calfa

NBHL (1)

γαλακτοφάγος lacte victitans, lac comedens. որ եւ ԿԱԹՆԿԵՐ. Ուտօղ զկաթն. սանդիաց. կաթնարբու. կաթնածուծ. կաթնաբոյծ. կաթ կամ ծիծ ուտօղ.


Կաթողիկեայ, կէի, ից, կեայց

adj.

universal, general;
catholic;
թուղթ —կեայց, epistle, universal letter.

· Calfa

NBHL (1)

Թղթոցն կաթողիկէից։ Ընդ այլ թուղթս կաթօղիկեայս. (Շ. թղթ. կթղ.։)


Կաթողիկէ, էի

adj. s.

cf. Կաթողիկեայ;
cathedral, basilic.

· Calfa

NBHL (1)

իգ. ԿԱԹՈՂԻԿԷ որ առ մեօք գրի եւ ԿԱԹՈՒՂԻԿԷ. Բառ յն. գաթօղիգի՛. լտ. գաթօ՛լիգա. καθολική catholica. Ընդհանրական. տիեզերական. սեպհականեալ մակդիր ընդհանուր եկեղեցւոյ քրիստոսի.


Կալոտի, տւոյ, տեաց

s.

that thrashes or treads out corn, thrasher.

· Calfa

NBHL (1)

ἁλοῶν triturans. Կասօղ ի կալն. (եզն) ձդօղ զկամնասայլն. խըրմէնճի.


Ընդդիմահարութիւն, ութեան

s. phys.

opposition, resistance;
counterblow, rebound;
impenetrability.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս զառաջին իւր հալածիչն լինել յիշէ, եւ զնախանձուն փոփոխումն, զի ընդդիմահարութեամբն առաւել փառաւորեսցէ զբարեգործն. (Ածաբ. կիպր.։)


Ընդելանիմ, դելայ

vn.

to grow familiar, to become familiar;
to make acquaintance;
to get used or accustomed to, to habituate one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ եկն սօղոս յԵրուսաղէմ, ընդելանէր յարիլ յաշակերտսն. յն. փորձէր. (Գծ. ՟Թ. 26։)


Ընդերկնահաջ

adj.

baying the moon;
barking at in vain.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հաջէ ընդ երկինս. ուժգին հաջօղ դէպ ի վեր.


Ընդհատ

s. adj. mech. adv.

interval, space;
discontinued, intermittent;
loose;
different, separate;
less, lesser;
intermittent;
differently, otherwise;
nor more nor less;
ամք սակաւ ինչ — իբիւրուց, a little less than 10 000 years;
ի՞ւ իցեմք — ի նոցանէ, in what do we differ from them ? ոչ ինչ — է ի նմանէ, he differs not from him;
նուազ ինչ — ի փչմանէ լինել շնչոյն, to be almost at the last extremity, or last gasp;
չեն — յերազոց, they resemble dreams.

· Calfa

NBHL (1)

իբր նխ. ἦττων, -ον. ἦσσων, -ον minor, minus. կամ բացասաբար, οὑδέν ἦττον nihilominus Տարբեր. ունօղ զխտիր կամ զհատումն. աննման. հեռի. կամ նուազ. պակաս. ի վայր. խոնարհագոյն. պակաս, քիչ, վար.


Ընդմտատար, ի

adj.

touchy, easily offended, sensible, feeling;
thoughtful, pensive, anxious, gloomy, full of care.

· Calfa

NBHL (1)

αἱσθητικός sensitivus, sensibilis Ընդ միտս տարօղ զիմն՝ հոգալով. հոգած. խնամոտ. յն. զգայուն.


Ընդոստ

adj. adv.

that leaps, that bounds;
jumping, starting;
by stealth, stealthily;
rebounding, by fits and starts;
by skips and jumps;
palpitating, bounding;
— ի քնոյ լինել, to awake suddenly, to start from sleep;
— ի քնոյն զարթուցանել, to rouse suddenly, hurriedly;
— կալ, to leap, to hop, to rebound;
to start back with fear, to be startled, to retire, to frighten;
— խաղալ, to leap, to jump up, to rouse one's self;
— երթալ, to go with fear and trembling;
to go by leaps;
— խաղացումն ուսոց, շարժումն թիկանց, աչաց, shrugging of the shoulders;
nervous twitching of the eyes;
— անցանել, to leap, to leap over.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ուժգին ոստչի, կամ ցնցմամբ յոտս յառնէ. եւ Ոստուցեալ. ի վեր վազեալ. վեր ցաթկօղ, կամ ցաթկելով.


Ընդոստախօս

adj.

boaster, braggart.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդոստանու ի խօսել. մեծամեծս կոտորող. մեծաբան. պոռոտաբան. քոֆ քուֆ՝ ճորռ ճուռթ խօսօղ


Ընդոստուցիչ, չի, չաց

adj.

exciting;
stimulating, spurring on.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդոստուցանէ. ընդոստուցանօղ. մշտօղ, վեր ցաթկեցընօղ.


Ընդունակ

adj.

receiving, welcoming;
capable, susceptible;
acceptable, agreeable.

· Calfa

NBHL (2)

δέκτωρ, δέκτριος susceptor Ընդունօղ.

ԸՆԴՈՒՆԱԿ. δεκτικός ad recipiendum aptus ἁντιλαμβανόμενος capiens, capax μέτοχος particeps Յարմար առ ընդունել. ենթակայ. արժանաւոր. ունակ. ընդունարան. ունօղ յինքեան. հաղորդ.


Ընդունելի, լւոյ, լեաց

adj.

acceptable, admissible;
agreeable, welcome;
obtainable;
that accepts, that receives.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆԴՈՒՆԵԼԻ. ἁντιπλήκτωρ susceptor որպէս Ընդունօղ. ընդունիչ. ապաւէն. օգնական.


Ընդունելութիւն, ութեան

s. gr.

reception, taking, acceptance, admission, obtaining, acquisition;
cheer, feast, entertainment;
participle;
— փոխանադրոյ, acceptation of a letter of credit, of a bill of exchange;
— առնել ումեք, to welcome, to feast, to entertain;
— առնել օտարաց, to lodge strangers;
առնել — ցրտագին, to receive coldly, to give a cool reception;
— գոյր յարքունիս, ի դեսպանատան, there was a reception at court, at the embassy;
յ— լինել Աստուծոյ, to believe in God.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր ներգ) ἁνάληψις, ἁντίληψις, ἁποδοχή reeptio, admissio Ընդունելն. հաճիլն. սիրով եւ պատուով ժողովելն առ ինքն. եւ Յինքեան կրելն. ընդունակութիւն. եւ Ընդունօղ.


Ընդունիմ, ընկալայ

vn.

to receive, to take, to admit, to embrace, to accept, to make welcome;
to gather together;
to derive;
to impetrate, to obtain;
to suit, to agree;
to approve, to confess, to consent, to acknowledge;
ոչ —, to deny, to disavow, to disapprove;
— զոք յաւազանէ, to stand godfather, godmother to a child;
մեղս —, to fall into sin;
— մտաց աչօք, to conceive, to seize mentally;
պատուով — զոք, to receive with honour;
ոչ բարւոք — զոք, to give a bad reception;
— յինքետն, to learn by heart;
յաստուածս ընդկալաւ զնոսա, he has made of them his gods;
ի քէն ընդկալայ զկեանս, I owe you my life.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդունօղ ի մկրտութենէ. (Դիոն. եկեղ. ստէպ։)


Ընդունիչ, չի, չաց

adj. s. who receives, receiver, acceptor;
recipient.

· Calfa

NBHL (2)

Այն, որ ընդունի. ընդունօղ, ընկալուչ. եւ Ընդունարան.

Ետուն մեզ զգեղմն ընդունիչ զցօղն երկնային. (Շար.։)


Ընդվայրաբեր

adj.

vagabond.

· Calfa

NBHL (1)

Զոմանս շրջօղս եւ ընդվայրաբերս. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Ընդվայրախոյզ

adj.

seeking vain and foolish things;
inquisitive.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ աներեւոյթ ինչ իրաց ցանկայ գիտակ լինել բնութիւն մարդկան. զի քննօղ իմն է եւ ընդվայրախոյզ. (Ոսկ. ես.։)


Ընդվայրաքնին

adj.

curious, that seeks after useless things.

· Calfa

NBHL (1)

περίεργος curiosus եւ supervacaneus. ընդ բայի, πολυπραγμονέω ardelionem ago Ընդ վայր կամ վայրապար իրաց քննօղ. սնոտիախնդիր. աւելախնդիր. հետաքրքիր. եւ Հետաքրքրական. աւելորդ.


Ընթանալի

adj.

that runs, that walks;
current;
— ճանապարհ, practicable, passable.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Ընթացօղ.


Ընթաց, ի

s.

course, race, gait, step, pace, way, means;
progress, succession, train, trace, thread;
method;
—ս առնուլ, to run;
—ից գործի, the feet;
— մի, walking distance;
հետի —, foot-race;
— մտաց, flight of thought;
— կենաց, life's career;
յրնթացս կենաց, in the course of life;
յընթացից ճանաչել զոք, to know one by hisg ait;
բարւոք լնուլ գընթացս իւր, to fulfil the duties of one's station, to discharge one's functions honourably;
արգելուլ զ—ս բանին, to say concisely, to shorten discourse;
—ք հողմոյ, direction Of the wind;
—ք արեգական, լուսանի, եղանակաց, course of the sun, moon, seasons;
—ք սակարանի, վաճառանոցի, հրապարակի, course Of Exchange, of the market.

· Calfa

NBHL (3)

Միով ընթացիւ զօվկիանոսիւ պատի։ Ո՞ւր է ընթացն Պօղոսի. (ՃՃ.։)

Զի ո՛չ թեթեւաց են ընթացք։ Ընթացք աներեւոյթք անասնոց կայտռելոց։ Կասեաց ընթացօղն յընթացից իւրոց։ Իբրեւ լնոյր Յովհաննէս զընթացսն։ Զընթացսն կատարեցի.եւ այլն։

Յետ Պօղոսի զընթացս առեալ՝ զՏիմոթէոս մեզ պարգեւեալ. (Շ. վիպ.։)


Ընթացական, ի, աց

adj.

racing;
swift.

· Calfa

NBHL (1)

δρομικός cursu valens Որ ինչ հայի յընթացումն. եւ Կարօղ ընթանալ. քաջընթաց.


Ընթացակից, կցի, կցաց

adj.

concurring;
accompanying;
agreeing, concordant;
coincident;
concomitant.

· Calfa

NBHL (1)

σύνδρομος, συντρέχων concurrens, comes, consentiens. Ի միասին կամ հաւասար ընթացօղ. զուգընթաց. ուղեկից, գործակից, միաբան.


Ընթեռնլի

adj. s.

legible, readable;
reader, lecturer.

· Calfa

NBHL (1)

Այսինքն Ընթերցօղ։ (Կոչ. ՟Դ.) ուր ըստ ձ. ընթեռնլեացն. իսկ հին տպ. ընթերցողացն։


Ընթերցիչ

s.

reader, lecturer;
ազգ առ —ցողն, advertisement, address to the reader;
ներողամիտ —ցող, gentle reader.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναγνώστης lector Ընթերցօղ. վերծանօղ.


Ընթերցող

cf. Ընթերցիչ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναγινώσκων legens ἁναγνώστης lector Որ ընթեռնու. ընթերցասէր. գրագէտ. դասասաց. վերծանօղ. եւ Անագանոս՝ ունօղ զպաշտօն կարդալոյ եւ մեկնելոյ յեկեղեցւոջ զսուրբ գիրս. կարդացօղ, կարդացօղ մարդ, գիրք կարդացօղ ու մեկնօղ կամ թարգմանօղ.


Ընծայամատոյց

adj.

that offers;
that is offered.

· Calfa

NBHL (1)

Մատուցօղ ընծայից. կամ միջնորդ եւ գործի ընծայելոյ.


Ընծայատար

cf. Ընծայաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Տարօղ ընծայից. ընծայաբեր. ընծայ տանօղ կամ տանելով.


Ընծայեմ, եցի

va.

to offer, to present, to sacrifice, to give, to dedicate, to attribute, to lend, to propose, to refer, to confer, to devote, to render, to ascribe;
to make, to furnish;
to impose, to inscribe;
ի լոյս —, cf. Լոյս;
— զոք ի կեանս, to give life to;
to vivify;
— զոք առատ պարդեւօք, to load with presents;
to confer great services.

· Calfa

NBHL (1)

Որ Աստուածասէրն է, ընծայօղ է՝ որպէս Աբէլն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 62։)


Ընկալուչ

adj. s. mech.

that receives;
betrothed, husband;
խօսեալ —, affianced wife;
receiver.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդունօղ. ընդունիչ. ընդունակ.


Ընկերադաւ

adj.

that betrays or kills his neighbour.

· Calfa

NBHL (1)

Որ դաւէ զընկերն. դաւաճան. սպանօղ.


Ընկերասէր, սիրաց

adj.

that loves his neighbour, charitable;
sociable, companionable.

· Calfa

NBHL (1)

φιλέταιρος, φιλοπολίτης sodalium vel civium amans Սիրօղ զընկերն. եղբայրասէր.


Ընկերատեաց

adj.

that hates his neighbour.

· Calfa

NBHL (1)

Ատեցօղ ընկերին. (Մաշտ.։)


Ընկլուզիչ

adj.

submerging, engulphing, swallowing.

· Calfa

NBHL (1)

Կլանօղ. ընկղմիչ.


Ընչաժողով

adj.

avaricious, greedy, desirous.

· Calfa

NBHL (1)

χρηματιζόμενος qui pecuniam comparat Հաւաքօղ ընչից. ընչասէր.


Ընչասէր

adj.

loving riches, avaricious, greedy, covetous;
— լինիմ, — սիրեմ, to hoard up, to save sordidly, to be niggardly.

· Calfa

NBHL (1)

φιλοχρήματος, φιλοχρήμων cupidus pecuniae, avarus Սիրօղ ընչից. արծաթասէր. ագահ.


Ընչավատն

adj.

spendthrift, prodigal.

· Calfa

NBHL (1)

Վատնիչ ընչից. անառակ. շռայլ. մսխօղ.


Ընչատեաց

adj.

despising worldly wealth.

· Calfa

NBHL (1)

Ատեցօղ ընչից. որ քամահէ զընչիւք.


Ընտանենամ, եցայ

vn.

to familiarize one's self, to grow tame, familiar with, to keep company, to frequent, to communicate;
to get inured, to accustom one's self;
անապատի —, to be accustomed to a hermits life;
— կանոնի հաւատոց, to observe the precepts of the Faith.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանս՝ ի մարդկանէ ընտանենալ պարտ է. եւ բազում անգամ գիտացի ընտանեցեալս՝ առիւծս, ինծս, արջս, ոչ միայն առ կերակրօղսն՝ վասն հարկաւորացն շնորհի, այլեւ առ այլսն։ Սիրէ զյանդիմանօղսն, եւ ընդ խրատօղսն առաւել ընդանենայ. (Փիլ.։)


Ընտանեսէր

adj.

loving ones family.

· Calfa

NBHL (1)

φιλοίκειος Ընտանասէր. սիրօղ զընտանիս, եւ ընտանութեան.


Ընտեղակաց

adj.

immovable, firm in one place.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ետեղ կացօղ մնացօղ. կապեալ. անշարժ.


Ընտրեալ

adj.

select, elect;
virtuous, honest, upright.

· Calfa

NBHL (1)

Ընտրեալն առաքելականացն դասուց Պօղոս։ Ո՞վ ոք յընտրելոց. (Նար.։)


Ընտրեմ, եցի

va.

to elect, to choose;
to pick, to sort, to cull;
to discern;
to judge;
to distinguish, to difference, to know;
to decide;
to love, to embrace, to prefer;
— զարժանն, to discern what is just;
— զժամանակն, to choose the time, to select the opportunity;
անկիւնս անկիւնս ընտրեալ, angular;
ընտրեալ կալաւ, he has chosen;
ընտրեցից մեռանել, I would prefer to die.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանակին ընտրօ՛ղ լեր, եւ մի՛ գործոյն խտրօղ. (Լմբ. ժղ.։)