Definitions containing the research օղ : 5283 results

Խորանայար

adj.

pitching a tent.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յարէ յարմարէ կամ յարուցանէ կառուցանէ զխորան. մրպէս շինօղ տաճարի.


Խորասոյզ, սուզի

adj. s. mar.

sunk deeply, deep;
abyss, gulf, pit;
— աչք, sunken eyes;
— առնել, to submerge, to sink to the bottom, to plunge into, to immerse;
— լինել, to dive to the bottom, to sink;
— ի ցաւս, sunk in grief;
— ի թախիծս մտաց, plunged in remorse;
to founder.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խորս սուզանօղ, եւ սուզեալ. եւ Խորին. խորայատակ.


Խորաքնին

adj.

scrutinizing, investigating;
profound, sublime, past finding out.

· Calfa

NBHL (1)

Խորագոյն քննօղ. խորամուխ յիմաստս.


Խորգահանդերձ

adj.

clad in sack-cloth.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւեցուցանէր զանձն իւր մարդկան պահօղ եւ խորգահանդերձ. (Բուզ. ՟Զ. 8։)


Խորեմ, եցի

va.

to hollow, to excavate;
to fathom;
to withhold, to retain;
to purloin, to steal, to rob, to embezzle;
to peculate.

· Calfa

NBHL (1)

Որ դոյզն ստացուածոց ընկերինխորօղ՝ փորձեցաւ լինել գող. (Պիտ.։)


Խորթ, ոց

adj. zool.

step-son, step-daughter;
bastard, natural, illegitimate;
degenerate, spurious, false;
alien, foreign;
crane.

· Calfa

NBHL (1)

Որդւոց բարձրացելոց անարգելով զծնօղսն, համայն եւ խորթոցն ըստ արժանեացն զօտար հայրն. (Խոր. ՟Գ. 68։) (որ հայի եւ ի ՟Ա նշ։)


Խորթանամ, ացայ

vn.

to be degenerated, estranged, spoiled.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ստացօղ դարձի՞ն յուսացայց, յորմէ խորթացայ։ Զաբրահամ ոչ էր յիշել, զի խորթացեալ էր ի նմանէ. (Նար. ՟Ի՟Դ. ՟Ծ՟Ա։)


Խորթութիւն, ութեան

s.

bastardy, adulteration;
degeneracy, corruption;
decay.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս վկայէ խորթութեան նոցա. (Վրդն. լս.։)


Խորիմաց

adj.

profouud, impenetrable, inscrutable;
penetrating, profound.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐԻ կամ ԽՈՒՐԻ, կամ ԽՈՐ. որ յօդիւ գրի ի մեզ Խորին. ըստ արաբ. քուրլա, քարրա, գառի, գըրայեթճի . այսինքն Քաջ վերծանօղ. ընթերցօղ եւ մեկնիչ գրոց. (ըստ տճկ. ընթերցօղ կուրանի իւրեանց. զի եւ գուրան, կամ գըրայեթ, է ընթեռնուլ։)


Խորհրդագէտ

adj.

astute, shrewd, wary, cautious;
initiated, adept;
— առնել, to let into a secret, to initiate into a mystery;
— լինել, to be initiated.

· Calfa

NBHL (3)

որպէս գրէ խորհրդագէտն այսոցիկ պօղոս. (խոր. վրդվռ։ Տօնակ.։)

աստուածայինն գաբրիէլ զզաքարիա քահանայապետնառնէր խորհրդագէտ։ Կամի խորհրդագէտս եւ ճանաչօղս զնոսա լինել. (Շ. հրեշտ.։ Իգն.։)

Զսրբազնաբար մկրտեալն նշանականն վարդապետութիւնն խորհրդագէտ առնէ (նմանօղ լինել թաղմանն քրիստոսի)։ Այսոցիկ խորհրդագէտք եղեալ մեք, որպէս կարող եմք, րտադրեսցուք. (Դիոն. եկեղ.։)


Խորհրդազգած, ի, աց, ից

cf. Խորհրդագէտ.

· Calfa

NBHL (1)

μεμυημένος, μυστής (լծ. մաշտոց) μυσταγώγος sacris initiatus, sacrorum doctor, mysteriorum peritus. Զգածեալկամ զգեցեալ սրբազան եւ աստուածային խորհրդովք. կրօղ յինքեան զգաղտնիս խորհրդաւորս. տեղեակ եւ ուսուցիչ գաղտնեաց հոգեւորաց. որ եւ ասի ԻՒՂԱԳԼԽԵԱԼ.


Խորհրդակալ, աց

adj. s. confident.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զնոյն խորհուրդ. խորհրդակից եւ գործակից. արարչակից.


Խորհրդական, ի, աց

adj. s.

mystical;
mysterious;
sacramental;
emblematical, symbolical;
rational, thinking, prudent;
adviser, counsellor;
— իմաստ, rhapsody, religious rapture.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐՀՐԴԱԿԱՆ. μυστικώτερος magis arcanus μυστικός mysticus. Ծածուկ. Գաղտնի. խորին. Գաղտնախորհուրդ. ունօղ յնիքեան զխորհուրդ մասնաւոր. խորհրդաւոր. մեծախորհուրդ. ...


Խորհրդակատար, աց

adj.

accomplishing, performing.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարօղ զխորհեալնխորհուրդ միաբան.


Խորհրդակորոյս

adj.

foolish, odd, eccentric.

· Calfa

NBHL (1)

Կորուսանօղ զխորհուրդ (որպէս դնի ի յն). անհանճար. անխելք.


Խորհրդակցութիւն, ութեան

s.

council, consultation;
conference, parley;
confidennce.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւ ինչ գինի խառնել ... ըստ խորհրդակցութեանն պօղոսի առ տիմոթէոսն. (Բրս. հց.։)


Խորհրդապետ

s.

prime adviser or counsellor.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս գրէ խորհրդապետն այսոցիկ պօղոս։ Խորհրդապետն պօղոս ասէ. (Խոր. վրդվռ. Տօնակ.։)


Խորհրդաւոր, աց

adj.

mysterious, mystical, arcane;
figurative, emblematic, symbolical;
hieroglyphical;
— նշան՝ պատկեր, emblem.

· Calfa

NBHL (1)

μυστικός mysticus. Պարունակօղ յինքեան զխորհուրդ ինչ, կամ զգաղտնի եւ զսրբազան դիտումն. որ ասի եւ ԽՈՐՀՐԴԱԿԱՆ.


Խորշակ, աց

s.

excessive heat;
hot dry or parching wind, simoon;
drought, dryness, aridity;
— ժանտ, pestilential blast.

· Calfa

NBHL (1)

(խորշելի, կամ խորշօղ օդ) καύσων aestus, ardor ἁνεμοφθορία venti vel aeris correptio. վր. եւս խորշակի. Սաստիկ տապ, տօթ. եւ Տապագին հողմ հարաւոյ, եւ վնասակարութիւն նորին, կամ խորշակահարութիւն.


Խորշակառ

adj.

sun-burnt;
— լինել, to be burnt.

· Calfa

NBHL (2)

Առեալ ի խորշակէ, կամ առնօղ զխորշակ. խորշակահար.

Ցօղահար եւ ցրտաբեկ եւ խորշակառ լինիցին. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։)


Խորտկարար, աց

s.

cook;
chop-house keeper.

· Calfa

NBHL (1)

μάγειρος coquus. իգ. μαγείρισσα coqua ὁψοποιός conditor. Խոհարար. խոհակեր. կերակուր եփօղ.


Խոցոտեմ, եցի

va. fig.

to wound severely, to cover with wounds;
to prick the conscience.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խոցոտօղ մացառուտ փշոց. (Պիտ.։)


Խոցոտիչ, չի, չաց

adj.

wounding, biting, cutting;
poignant, tart.

· Calfa

NBHL (1)

τιτρώσκων volnerans. Խոցոտօղ որ խոցոտէ (ըստ ամենայն առման).


Խոցումն, ման

s.

cf. Խոցուած.

· Calfa

NBHL (1)

Յոբ ոչ այնչափ խոցումն ընդունէր ի յոգին ընդ որդւոցն եւ ընչիցն կորստեան, որքան ընդ բարեկամացն եւ կնոջն զայրացուցանօղ բանից. (Շ. թղթ.։)


Խուզակ, աց

adj.

searching, scrutinizing;
— լինել, to search, to examine, to explore, to rummage.

· Calfa

NBHL (1)

περιεργάζων explorans Խուզօղ. հետազօտիչ. պրպտօղ.


Խուզարկ

adj. s.

curious, inquisitive;
examiner, searcher, observer, busy inquirer, pryer, scrutator;
— լինել, to make researches, to seek for, to hunt after.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՒԶԱՐԿ եւ ԽՈՒԶԱՐԿՈՒ. ἑξερεύνων . որ ի խոյզ արկանէ. խուզօղ. քննիչ.


Խուզարկու, աց

cf. Խուզարկ.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՒԶԱՐԿ եւ ԽՈՒԶԱՐԿՈՒ. ἑξερεύνων . որ ի խոյզ արկանէ. խուզօղ. քննիչ.


Խուզեմ, եցի

va.

to search, to inquire, to seek diligently, to hunt after, to pry into;
to shear, to shave;
to cut off;
to strip off.

· Calfa

NBHL (2)

Մերձեսցի տնկօղն խուզել զխնդրելին. (Նար. Թ։)

Խուզելի է զբոլոր առաջիկային խորհուրդ։ Զոր յաղագս հօր եւ որդւոյ խուզեսցուք բան։ նշանք եւ արուեստք աստուծոյ հաւատով զօրանան, եւ ոչ խուզին բանիւք։ Ասասցեն մեզ դառն խուզօղքն. (Կիւրղ. գանձ.։ Պրպմ. ձ։)


Խուլ, խլից

adj.

deaf;
deaf, dead, dull;
eyeless;
— առնել, to deafen, to stun;
— առնել զունկն, — լինել, to turn or give a deaf ear to.

· Calfa

NBHL (1)

κωφός surdaster. բայիւ κωφόομαι surdus fio. ոյր ոչ լսեն ականջք. խօլ կամխանգարեալ լսելեօք. եւ կամ որ կամաւ անլուր ձեւանայ, եւ լինի իբր լսօղ. սաղր. (յն. գօֆօ՛ս, որ թարգմանի եւ Համր. զի ի ծնէ խուլն լինի եւ համր) տե՛ս (Ել. ՟Դ. 11։ Սղ. ՟Լ՟Ե. 14։ ՟Լ՟Ը. 3. 10։ Ես. ՟Ի՟Թ. 18։ ՟Լ՟Ե. 5։ ՟Խ՟Բ. 18. 19։ Մտթ. ՟Ժ՟Ա. 5. եւ այլն։)


Խուճապ, աւ

s. adv.

fright, terror, alarm, dread, haste, hurry, precipitation;
խուճապաւ, in haste, in a hurry;
—ք, phantom, spectre.

· Calfa

NBHL (1)

Մովսէս ոչ յառաջ քան զխուճապ խռովութեան, եւ ոչ յետոյ, այլ ի՛ մէջ սաստկութեան ծնանէր։ Առ լսողութիւն յոյժ ի ճահ էր տեղն այն, ազատ գոլով ի խուճապից եւ ի զբաղմանց։ Զխուճապն սմ, զոր հասոյց պօղոս հարկցին դիւի. (Ոսկ. գծ.։)


Խուճապեմ, եցի

va.

to startle, to alarm, to frighten, to terrify, to appal, to strike with terror;
to frighten away;
to hasten, to precipitate.

· Calfa

NBHL (1)

Խուճապօղ է եւ դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին դրակցութիւնքն. (Փիլ. տեսական.։)


Խուճապեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Խուճապեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Խուճապօղ է եւ դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին դրակցութիւնքն. (Փիլ. տեսական.։)


Խուճապիմ, եցայ

vn.

to be startled, alarmed, terrified;
to waver, to be in suspense;
to be hasty, precipitate;
to flee precipitately.

· Calfa

NBHL (1)

Խուճապեալ լինէին իբրեւ յահագին բեկանօղ գազանէն. (Յհ. կթ.։)


Խուսափու

adj.

fleeing, taking to flight.

· Calfa

NBHL (1)

Որ խուսափէ. խոյս տուօղ հնարիւք.


Խռնեմ, եցի

va.

to assemble, to muster;
to collect, to gather;
to augment, to enlarge.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ գումարեցին խռնեցին ժողովս բազմութեան տնօղաց աղանց. (Նար. խչ.։)


Խռովասէր

adj.

restless, unquiet, turbulent.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ խռովութեան. խռովարար.


Խռովարար

adj.

factious, mntinous, turbulent, seditious, riotous, unquiet, restless;
meddling, mischief-making;
revolutionary.

· Calfa

NBHL (1)

Լինին խռովարարք եւ բարկազօղք. (Յճխ. ՟Ե։)


Խստամբեր

cf. Խստակրօն.

· Calfa

NBHL (1)

Համբերօղ խստութեան. ճգնազգեաց. եւ Ճգնաւորական.


Խստամբերութիւն, ութեան

s.

cf. Խստակրօնութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առներ զլուծ խոտարհութեան՝ համբերօղ խստաբերութեան. (Շար.։)


Թեփ, ոց

s.

bran;
— ձկանց, scale;
— գլխոյ, scurf of the head, dandruff;
քերել զ—ս ձկան, to scale.

· Calfa

NBHL (1)

Յառնեն սերմանիքն, ոչ թեփովն՝ որ էջ ընդ նմա յերկիր, այլ բազմապատիկ տոհմականօք կանգնեալ. եւ օրհնէ, եւ զարդարեալ թեփովք, եւ ցօղնով, եւ քստով. (Եփր. ՟գ. կոր.։)


Թէպէտ

conj.

even if, although, though;
whether;
-..., -..., whether ... or ...;
either ..., or ...;
թէպէտեւ իցէ, however, whatever.

· Calfa

NBHL (1)

Թէպէտ ե՛կ ասա դու ցիս. զի՞նչ լուսաւորագոյն է քան զՊօղոս. իբր, այլ արդ եւ այլն։


Թթուահամ

adj.

sour-tasted.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զհամ թթու.


Թիկնաւէտ

adj.

strong-backed, broad-shouldered.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԻԿՆԱՒԷՏ ԹԻԿՆԵՂ. Ունօղ զլայն եւ զբարձր թիկունս եւ զուսս.


Թիկնեղ

cf. Թիկնաւէտ.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԻԿՆԱՒԷՏ ԹԻԿՆԵՂ. Ունօղ զլայն եւ զբարձր թիկունս եւ զուսս.


Թիկունք, կանց

s. fig.

back, shoulders;
back, hind part;
aid, succour, assistance;
բարձրացաւ քան զամենայն ժողովուրդն թիկամբք չափ ի վեր, he was taller than all the people from the shoulders upward, (head and shoulders taller than all the people);
ձեռին ուրուք լինել ի վերայ թիկանց թշնամեաց իւրոց, to place ones hand on the necks of one's enemies;
to put one's enemy under, to subjate;
—նս դարձուցանել, to turn the back, to take to flight, to flee, cf. Արհամարհեմ, cf. Փախչիմ;
—նս տալ արեւելից, to turn to the west;
—նս առնել or —նս օգնականութեան առնել, to form an alliance, to enter into an alliance, to confide in, to recur to, to rely on;
զ—նս հաստ առնել, to strengthen one's self, to be reinforced;
ի —նս հասանել, կալ, իջանել, to fly to the rescue, to send aid or reinforcements, to give a helping hand;
դառնալ ի —նս or ի —նս կոյս, to turn back, to turn one's back, to fly;
ի —նս առաքել, to send back, away;
— նաւին, poop;
ի թիկանց, ի —նս or ի —նս կոյս, զթիկամբք, behind, from behind, backward.

· Calfa

NBHL (1)

Յղեաց Շմաւոն ի թիկունս նմա արս ընտիրս մարտիկ պատերազմօղս. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 26։)


Թիւ, Թուոց

s. gr.

number;
enumeration;
list, order, rank;
quantity;
era, epoch;
number of chapters (in a book);
—ք, arithmetic;
վերացեալ —, abstract number;
—ք or Գիրք Թուոց, Book of Numbers;
ոչ էր or ոչ գոյ նոցա —, բազում էին քան զ—, their multitude was innumerable;
թուով ամք, մարդիկ, few years;
few men, persons;
թուով են առաքինիք, virtuous people are rare;
ի թուոյ փախչել, to be innumerable, numberless;
անցուցանել ընդ —, ի — արկանել or — համարոյ առնել, to number, to count, to calculate;
to range, to set in order;
ի — արկանել զզօրս, — համարոյ առնել զօրաց, to review the troops;
ի — or ընդ — մտանել, ի — անկանել, to be of, or among the number;
կարգել ի — այլոց, to reckon or rank among;
կարգել զոք ի — սրբոց, to canonize, to number among the saints;
ի — ասել, to recite;
ի — գիտեմ, ուսեալ եմ, I know by heart, memory or rote;
— համարուց, — համարոյ ամենայնի, the detail;
the sum total;
cf. Ոսկեթիւ. number.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ իբրեւ Թիւ թուօղ.


Թիւրաբան

adj.

erroneous.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր բանն է թիւր կամ մոլար. ծուռ խօսօղ.


Թիւրակէ, էի

s.

theriac.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս սքանչանի թիւրակէս՝ ի խածանօղ մահացու սողնոց առ կենացս նիւթ պատրաստեալ. (Նար. մծբ.։)


Թղթաբեր, աց

s.

letter carrier, postman, courier, post, messenger.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιστολοφόρος, γραμματοφόρος epistularum bajulus, tabellarius Բերօղ զթուղթ ողջունի. բարեւագիր բերօղ. սայի.


Թղթագիր

s.

scrivener, writer, clerk.

· Calfa

NBHL (2)

Չէ՛ եւ այս փոքր գովութիւն, յորժամ Պօղոսի ոք թղթագիր լինիցի. (Ոսկ. հռ.։)

Պօղոս՝ թղթաբերն եւ թղթագրողն. (Կիւրղ. ի կոյսն.։)