Definitions containing the research օղ : 5283 results

Հոլանի

adj. adv.

bare-headed, unveiled, uncovered;
naked, hare, undressed;
openly, manifestly, publicly;
— առնել, cf. Հոլանեմ;
— լինել, հոլանիմ, cf. Հոլանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκατακάλυπτος, -ον non velatus, -a,-um. բայիւ ἁποκαλύπτω revelo. Անծածկոյթ. առանց քօղոյ, կամ վերարկուի. կիսամերկ. բաց. բացաւ գլխով.


Հողագործ, աց

s.

agriculturist, farmer, cultivator, husbandman, ploughman.

· Calfa

NBHL (1)

Շինօղք, եւ հողագործք։ Եզանց հողագործաց. (Յճխ. ՟Ե. եւ ՟Ի՟Գ։)


Հողակեր, աց

adj.

earth-eating, feeding on earth.

· Calfa

NBHL (1)

Կերօղ զհող.


Հողավաստակ

cf. Հողագործ.

· Calfa

NBHL (2)

Էին ծնօղքն հրեայք հողավաստակ. (ՃՃ.։)

Ծնօղքն էին հրէայք՝ հողավաստակ. (Հ=Յ. մայ. ՟Ժ՟Բ.։)


Հողմաբեր, ից, աց

adj.

bringing, causing or producing wind.

· Calfa

NBHL (2)

Բերօղ զհողմ, եւ բերեալ ի հողմոյ. հողմավար.

Շիջուցեր զհուրն հողմաբեր ցօղովն. (Շար.։)


Հաւասարեմ, եցի

va. vn.

cf. Հաւասարեցուցանեմ;
cf. Հաւասարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զպաշտօնեայսն բարձօղս հաւասարեմք չորեքկերպեան կենդանեաց. (Լմբ. պտրգ.։)


Հաւատարմագոյն

adj. adv.

more faithful;
more faithfully.

· Calfa

NBHL (1)

Բորբոքիլ ի փափաքն, եւ հաւատարմագոյն լինել առ այն՝ որ լինելոցն էր. իմա՛ դիւրաւ հաւատացօղ, դիւրահաւան։


Հաւաքաբան

s.

syllogist.

· Calfa

NBHL (1)

συλλογιστής syllogista, ratiocinator. Որ հաւաքաբանէ, ձեռնարկօղ.


Հաւաքաբանութիւն, ութեան

s.

syllogism.

· Calfa

NBHL (1)

Մասն իմաստասիրութեան է հաւաքաբանութիւն։ Ապացուցական հաւաքաբանութիւն, եւ այլն։ Բազում առաջարկութիւնս կարօղ է դնիլ ի հաւաքաբանութեան. եւ աստուստ եւ անուն հաւաքաբանութեան գտաւ, որ նշանակէ բաղհաւաքումն, սակս բազում ինչ միանգամայն հաւաքաբանելոյ. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Հաւորս, աց

s.

bird-catcher, fowler;
bird of prey;
bird-call.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ Որսօղ թռչուն.

ἱξευτής auceps. Որսորդ հաւուց թռչնոց. (լինի եւ ՀԱՒՈՐՍՈՐԴ ըստ Մխ. ապար.։) թռչուն բռնօղ.


Հաւքաջ

cf. Քաջահաւ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՔԱՋԱՀԱՒ. կամ ըստ Լեհ. Հաւ որսօղ նման բազէի.


Հեբրայական, ի, աց

cf. Եբրայական.

· Calfa

NBHL (1)

Իսրայէլ սրատեսօղ թարգմանի ի լեզու հեբրայեցի։ Ղեւոնդ.։


Հեզ, ոց

adj. adv.

mild, meek, gentle, affable;
calm, tranquil, still;
softly, gently.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղաղ եւ հեզ ցօղով արբուցանէ զտունկս եւ զբոյսս. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)


Հեզութիւն, ութեան

s.

sweetness of temper or disposition, mildness, gentleness, sweetness, affability, kindness, courteousness.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ կին, դու իբր ի դպրանոց տան հեզութեամբ ի տան քում բնակես. եւ կարօղ ես դու կալ հեզութեամբ. յն. իմաստասիրութիւն (այսինքն առաքինի քաղաքավարութիւն)։


Հեղգալուր

adj.

turning a deaf ear, listless, disobedient;
— լինել, to turn a deaf ear, to simulate deafness, to disobey.

· Calfa

NBHL (1)

Մեր յանցանացն հեղգալուր լինիմք, եւ նոցայնոցն արագախօս եւ արագալուր։ Առ կշտամբանս պօղոսի հեղգալուր լինիմք. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. ատ.։)


Հեղեղասաստ

adj.

punishing with a deluge.

· Calfa

NBHL (1)

Սաստիչ կամ պատժօղ սաստիկ հեղեղաւ.


Հեղինակ, աց

cf. Առաջնորդ;
cf. Գտակ;
cf. Մատենագիր.

· Calfa

NBHL (1)

ἠγεμών, ἠγούμενος . (որ եւ Հիգեմոն) dux, rector, princeps . (գտանի գրեալ եւ Հեղիւնակ, Հեղանակ) Յետինք վարեն որպէս լտ. աւգթօռ, աւթօռ. այլ առ նախնիս վարի որէս յն. իղէմօն, իղո՛ւմէնօս. լտ. տո՛ւքս. այսինքն Առաջնորդ. առաջնորդօղ. վարիչ. գլուխ. հաւակ. սկզբնահայր.


Հեղձամղձուկ

adj.

suffocated, choked, oppressed, agitated, disquieted, grievous, anxious;
suffocating, stifling;
— օդ կամ ջերմութիւն, sultry weather or heat;
— հազ, a stifling cough;
hooping cough;
— ձայնիւ, in a stifled voice;
— ի վշտացն, loaded with grief;
woe-begone;
— արտասունք, repressed tears;
— առնել, to stifle, to choke;
to smother, to suffocate;
to drown;
— լինել ի բարկութէնէ, to be half choked with rage or anger;
— լինէր սիրտ իմ, my heart was ready to break, was oppressed with grief;
cf. Հառաչանք.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵՂՁԱՄՂՁՈՒԿ. Որ ինչ հեղձուցանէ մղձկելով. խեղդիչ. խեղդղդօղ, սիրտ ճաթեցնօղ.


Հեղձուցիչ, չի, չաց

adj.

suffocating, choking.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հեղձուցանէ. խեղդիչ. խղդօղ.


Հեշտալուր

adj.

tractable, docile;
mild, complaisant, condescending.

· Calfa

NBHL (1)

(ն) Հեշտիւ լսօղ. ախորժելով ունկն դնօղ. դիւրալուր. քաղցրալուր.


Հեշտասէր

adj.

voluptuous, libidinous, sensual, lewd.

· Calfa

NBHL (1)

φιλήδονος voluptatum amans, voluptarius. Սիրօղ հեշտութեան, կամ հեշտախտութեան, փափկութեան, հաճոյից մարմնոյ, անձնդիւրութեան.


Հեստեմ, եցի

vn.

cf. Հեստիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπειθέω non pareo, nolo credere, inobediens sum ἁφίσταμαι deficio. (լծ. օցտել) Ի բաց սատնուլ. խիստ եւ անսաստ լինել. վեստ բարուք ստամբակիլ. խեռութեամբ անլսօղ եւ անհաւան գտանիլ. անհանազանդել. խեռիլ. ապստամբել. (լծ. թ. ասը օլմագ ). մտիկ չընել, թօթվել, գլուխ քաշել.


Հեստութիւն, ութեան

s.

transgression, disobedience, refusal, contumacy, opposition, resistance;
rebellion.

· Calfa

NBHL (1)

Առ հնազանդութիւն կամ հեստումն յայտնօղ. (Լծ. ածաբ.։)


Հետազօտեմ, եցի

vn. va. to trace out, to try to find out, to pry into, to search, to hunt or ferret out, to inquire, to investigate, to examine, to scrutinize;
խորազնին —, to search into, to go to the bottom of, to sift, to investigate;
— զպատճառս, to trace back to the first cause, origin or principle, to ascend to the original source.

· Calfa

NBHL (1)

Թո՛յլ տուր այժմ, մի՛ հետազօտօղ լինիր կարապետդ. (Անթիպատր։)


Հետազօտիչ

cf. Հետազօտ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հետազօտէ. հետազօտօղ. հետամուտ.


Հետախոյզ, ուզից

adj.

scenting, tracking;
prying, hunting, investigating, pursuing;
inquisitive.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵՏԱԽՈՅԶ ἱχνεύων, -οῦσα sagax., որ եւ ՀԵՏԱՅՈՅԶ. Խուզօղ եւ յուզօղ զհետս. հետազօտիչ.


Հետակտուր

s.

outrider, guide;
—կտուր առնել, to open the way, to guide.

· Calfa

NBHL (1)

Կարօղ զհետս. բացօղ զճանապարհ. առաջնորդ. հորդիչ. ճամբայ բացօղ.


Հետամուտ, մտից

fig.

adj. s. pursuing, hunting;
eager, forward, aspiring or longing for;
candidate, competent, concurrent;
rival, emulous;
— լինել, to pursue, to run after, to chase, to give chase to, to follow close;
to aspire, to aim at, to concur, to compete;
— լինել թշնամւոյն, to fall upon the enemy.

· Calfa

NBHL (1)

διώκων persequens. Որ մտանէ ի հետ կամ զհետ ուրուք. պնդեալ զկնի. հալածիչ. ետեւէն վազօղ, քշօղ.


Հետաւոր

adj.

successive, progressive.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հետզհետէ յաջորդէ. յաջորդական. մի զմի փոխանակօղ.


Հետեւակ, աց

adj. fig. s. adv.

going on foot, pedestrian;
four-footed;
hackneyed, trite, common-place, trivial, ordinary;
in prose, prosaic;
foot-soldier;
quadruped;
ի — ուց, on foot, afoot;
—ք, — զօրք, infantry, foot-soldiers;
— արձան, անդրի, pedestrian statue;
— կրթութիւն, pedestrian exercise;
— որսորդութիւն, hunting on foot;
— ձաղումն, infantry triumph;
— բանք, trite, hackneyed or common-place saying, vulgarity of expression;
— գովութիւնք, vulgar praises;
— երթալ, to go on foot;
—ս խօսել, to talk common-place.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԵՏԵՒԱԿ. իբր Հետեւորդ. հետագայ. (ծ. թ. էտէք, ետեւէն եկօղ ).

πεζός, πεζόν, πεζικόν pedes, peditus, peditatus. Որ հետի գնայ, կամ ի հետիոտս ընթանայ. ոտանաւոր. ոտքով քաշօղ կամ գացօղ.


Հետեւակագնաց, ից

adj.

pedestrian, going on foot.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեւակ ի գնացս. հետի կամ ոտիւք գնացօղ. եւ Որ ցամաքաւ ճանապարհորդէ.


Հետեւակութիւն, ութեան

s.

triviality, vulgarity.

· Calfa

NBHL (1)

Զյաղթօղ թագաւորս այլազգեացն կառօք եւ երիվարօք առաջի հետեւակութեան ձեր կորացոյց. իմա՛, հետեւակ զօրաց, կամ խոնարհութեան։


Հետեւեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to follow, to induce;
to infer, to conclude, to draw a conclusion.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ եցոյց քահանայագործօղ, յայնժամ եւ զիր առաքելութեան հետեւեցոյց նմա։ Մի ասելով զտէր մեր յիսուս քրիստոս, եւ նմա հետեւեցուցանել զմարդկայինսն եւ զաստուածավայելուչսն. (Պրպմ. ՟Ի՟Ա. ՟Լ. եւ այլն։)


Հետեւող

s.

follower, imitator;
— լինել, գտանել, to follow, to imitate.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκόλουθος pedissequus, assecla, comes, adsectator, auditor. Որ հետեւի զկնի հետոց այլոյ. նմանօղ. պաշտօնեայ. աշակերտեալ. ընթացօղ ընդ նոյն ճանապարհ.


Հետիոտ

cf. Հետիոտից.

· Calfa

NBHL (2)

Հետեւակ. ոտիւք քալօղ.

Ի նաւ եմուտ, եւ էանց, թէպէտեւ կարօղ էր հետիոտից անցանել ընդ ծովն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 4. իբր ի հետիոտից։)


Հերաւոր, աց

adj.

hairy, long-haired.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ հերաց.


Հերիք

adj.

sufficient, enough;
capable, able;
— է, it is enough, sufficient, it suffices;
— համարիլ, to be content, to content oneself;
— լինել յամս, to be adult, of age;
երբեք — ոչ ասէ, he never says, hold! enough!.

· Calfa

NBHL (1)

ἰκανός sufficiens, idoneus. ռմկ. եւս՝ հերիք. որպէս եւ յն. արքի՛, ա՛րքէդէ, հերիք. հերիք է. Բաւական. շատ. եւ Հասուն. կարօղ. ատակ.


Հերկագործեմ, եցի

va.

to plough, to furrow.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գործի ձեւակի խաչին խորհրդոյ զմարդկային սրտից անդաստանս հերկագործօղք. (Նար. առաք.։)


Հրոսակ, աց

s.

banditto, bandit, cf. Հրոս.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրական յանդուգն լ իբրեւ ասպատակաւոր. որ գրի եւ ՀՐԱՀՈՍԱԿ. (լծ. ընդ խրախոյս. եւ ընդ թ. եիւրիւյիլ էտէն ). վրայ վազօղ.


Հօտասէր

adj.

careful, fond of one's flock.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ եւ խնամօղ հօտի իւրոյ.


Հօտարան

s.

sheepfold, fold.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զտուն եւ զհօտարան՝ տանօղ ամենեցուն. (Երզն. քեր.։)


Ձագ, ուց

s.

the young of any animal;
— թռչնոց, young of a bird, nestling, brood;
young sparrow;
— հաւու, chick, small chicken, pullet;
— կենդանեաց, young one, little one of animals, pup, whelp, cub;
cf. Կորիւն;
—ունք, the young or little ones, the progeny;
բբիւն —ուց, the chirping or twittering of nestlings;
—ու or —ի լեզու, cf. Ճնճղկի՞՞՞լեզու;
— մատն, little finger;
—ս հանել(հաւուց), to brood, to sit on eggs;
(անասնոց) to have young, to litter, to bring forth.

· Calfa

NBHL (1)

νεοσσά, νοσσίον pullus. (իբր Ծագ, կամ ձուակ, ձուիկ, կամ ձայնօղ ճա՛կ, ճի՛կ) Նորածին հաւ եւ թռչուն, կամ այլ կենդանի. ձագ, ձագուկ.


Ձագանամ

vn.

cf. Ձագեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զձագ խաղալիկ, զոր ձագեալ ասէ մարգարէն. ((Յոբ. ՟Խ. 24)) յաղագս ճնճուողացն նոցա ձայնիցն առ լսօղսն. (Միսայէլ խչ.։)


Ձագեմ

vn.

to chirp, to pip.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զձագ խաղալիկ, զոր ձագեալ ասէ մարգարէն. ((Յոբ. ՟Խ. 24)) յաղագս ճնճուողացն նոցա ձայնիցն առ լսօղսն. (Միսայէլ խչ.։)


Ձաղիչ

s.

scorner, scoffer, derider, quiz.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ձաղիչսն այպանօղ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Ձաղկահեր

cf. Ձաղկամազ.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԱՂԿԱՀԵՐ ՁԱՂԿԱՄԱԶ. τετανόθριξ qui laxo est capilo, promissos crines habens. Ունօղ զձաղկ հերս, կամ զմազ երկայնեալ իբրեւ զձաղկս. մազը ցից ցից, ցցուած, շիտակ կախուած.


Ձաղկամազ

adj.

having the hair erect.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԱՂԿԱՀԵՐ ՁԱՂԿԱՄԱԶ. τετανόθριξ qui laxo est capilo, promissos crines habens. Ունօղ զձաղկ հերս, կամ զմազ երկայնեալ իբրեւ զձաղկս. մազը ցից ցից, ցցուած, շիտակ կախուած.


Ձայնական, ի, աց

adj.

vocal;
tonic;
— գործիք, wind instruments.

· Calfa

NBHL (1)

φωνητικός, φωνητήριος, φωνήεις vocalis, voce praeditus. Որ ինչ ա՛նկ է կամ օգտէ ձայնի. եւ Ունօղ կամ հանօղ զձայն.


Ձայնակցութիւն, ութեան

s. mus.

agreement, consent, unanimity;
concert, harmony, symphony;
accompanying.

· Calfa

NBHL (1)

Պատկառեմ ի պօղոսի եւ ի պետրոսի ձայնակցութենէն, զի զաւետարանն բաժանեցին, բայց զաղքատս հասարակա՛ց արարին. (Ածաբ. աղք.։)


Ձայնատու, աց

adj. s.

giving or emitting a voice or sound;
echoing, sonorous;
crier;
awaker, rouser;
— եղջիւր, acoustic or ear-trumpet;
— լինել, to cause a voice or sound to be heard, to resound, to re-echo, to cry against, to defy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ձայն տայ կամ արձակէ կամ հանէ. բարբառօղ. հնչօղ. ազդօղ.