candlestick;
candleholder;
acolyte.
· Calfa
cf. ՃՐԱԳԱԿԱՄ. իբր Կրօղ յինքեան զճրագ.
in agony, dying, at the last gasp;
— մերձ ի մահ լինել, to be very low, dying, to be giving up the ghost, in the pangs of death, on one's death-bed.
· Calfa
որ եւ ՄԱԶԱԿՌԻՉ, ՄԱԶԱԿԱՌԱՉ. Ի յետին մազի կամ թելի կենաց կռնչօղ, կառաչօղ. վտանգեալ ի մահ. հոգեվար. վերջի թելը հասած, հեւքը բռնած. յն. որ է մօտ ի վերջինս. πρὸς ἑσχάτας ὧν.
imposition, superposition;
surname.
· Calfa
Վերահայեցօղք չափաբերապէս մակադրութեանց. իմա՛ յաւելուած կամ առաւելութիւն ուսման աստեղաբաշխութեան։
surname;
title.
· Calfa
ՄԱԿԱՆՈՒՆ. ա. ἑπώνυμος cognominis. Ունակ մականուան, անուանակիր. կրօղ զանուն ինչ պատուոյ եւ այլն.
mortiferous, death bringing, destructive, baleful, deleterious, deadly, fatal.
· Calfa
Ոչ անկի ի վերայ ձեր ցօղ, լերի՛նք մահաբեր. (Կիւրղ. թագ.։)
θανατηφόρος, θανάσιμος, φθοροποιός , ὁλεθροποιός, δηλήμων mortifer, lethifer, exitialis եւ այլն. Բերօղ զմահ (մարմնոյ կամ հոգւոյ). պատճառ կամ առիթ մահու. մահառիթ. ապականարար. սատակիչ.
venomous, poisonous, deadly, mortiferous.
· Calfa
Ունօղ յինքեան զթոյն մահու, կամ մահացուցիչ.
destroying or overcoming death.
· Calfa
Վերջին եւ մահալոյծ եւ կենսառաք ձայն։ Վերջնումն այնմիկ ապականահալած եւ մահալուծօղ գիշերին երթեալ հանդիպանամ. (Յհ. իմ. ատեն.։)
death bearing, mortiferous, mortal;
s. chem. azote.
· Calfa
Ծնօղ՝ առաջնորդ՝ պատճառ մահու. մահառիթ. մահաբեր.
mortiferous, fatal, deadly, pestilential;
գուբ —, sepulchre, grave, tomb.
· Calfa
Կրօղ յանքեան զմահ. մահազգեաց. ունօղ զմահաբեր չարչարանս.
inviting, provoking or causing death.
· Calfa
ՄԱՀԱՀՐԱՒԷՐ ՄԱՀԱՀՐԱՒԻՐԱԿ. Հրաւիրօղ ի մահ, կամ զմահ.
death giving or causing.
· Calfa
θανατοποιός mortifer, letalis, exitiosus. Արարօղ մահու. մահագործ. մահաբեր. մահառիթ.
spreading death.
· Calfa
Գիտէր զպատրուակ մահացան դժրօղ դառնութեան մտաց նորա։ Զայլս ոմանս մահացան դեղըմպութեամբ խարդաւանեալ. (Յհ. կթ.։)
killing, murderous, mortifying.
· Calfa
Այն՝ որ մահացուցանէ. մեռուցիչ. սպանօղ. մահարար.
to bite, to sting, to prick, to nettle, to pique;
to transpierce, to run through.
· Calfa
Ի թիւնից մաղկատօղ օձիցն։ Ի մաղկատօղ օձիցն մահաբեր խածմանցն. (Նանայ.։)
Ծնօղխն հարկանեն զզաւակսն, եւ ինքեանք մաղկատին. զնոսա ապտակեն, եւ ինքեանք մորմոքին. (Կանոն.։)
plough-man.
· Calfa
κρατῶν ἁράτρου qui tenet aratrum ἁροτήρ arator. Հերկօղ, որ կալեալ ունի զմաճն որպէս ղեկավար.
press;
wine-press, cider-press, oil-press;
— պտուտակաւոր, screw press;
— կերպասուց, calender, hot press;
— տպագրութեան, printing press;
— ջրաբաշխական, hydraulic, water press;
— դրամակոփ, balancier beam.
· Calfa
որպէս Բառ այլազգական. իմամ եւ իւլամէ. կարդացօղք այլազգեաց.
moss;
lichen;
seaweed.
· Calfa
Մարմինք նոցա որպէս զքար, որ զմամուռն յինքեան ունի։ Մարմինն իբրեւ զմամուռս քարի ներկեցաւ ի ցօղոյ եւ ի ցրտութենէ. (Ճ. ՟Բ.։ Գրք. հց. ՟Ը։)
searching among moss or sea-weed (birds).
· Calfa
Խնդրօղ եւ սիօղ զմամուռս ի ճարակ, կամ խնդրօղ որսոյ ի մամուռս.
full of sea-weed.
· Calfa
Ուր արմատացեալ իցէ մամուռն. ունօղ յինքեան զմամուռս եւ զառմատս հանգոյն մամռոյ.
maternal.
· Calfa
Աղաչեմք զծնօղն՝ մայրական սիրովն համբուրել զմեզ. (Նար. երգ.։)
loving one's mother, filial love.
· Calfa
Սիրօղ զմայր իւր. որ եւ յն. ձայնիւ Փիլոմետոր, մակդիր հեգնական թագաւորի ատեցողի զմայրն.
vexing or tormenting one's mother.
· Calfa
μητραλόιας matris percussor, matricida. Տանջօղ եւ սպանօղ մօր իւրոյ, եւ որ ինչ ա՛նկ է մայրատանջից.
metropolis, capital;
— վանք, cf. Մայրավանք.
· Calfa
Մայրաքաղաքն երուսաղէմ։ Խորան լուսոյ զվերին մայրաքաղաքէն է իմանալ ըստ պօղոսի. (Շար.։ Խոսր.։)
pine forest;
woodman, hewer down or feller.
· Calfa
Եւ որպէս Փայտահար. հատանօղ զմայրիս, կամ զմայր փայտս.
wearing a necklace;
curled;
— գունտ, armillary sphere.
· Calfa
ՄԱՆԵԿԱՒՈՐ գրի եւ ՄԱՆԵԱԿԱՒՈՐ. Ունօղ յանձի զմանեակ.
surgeon-accoucheur, man-midwife;
midwife;
— լինել, to deliver a woman, to perform the office of midwife.
· Calfa
μαῖα obstetrix իտ. balia. Բարձօղ զմանուկ յարգանդէ մօրն. ծնուցիչ. դայեակ. դայեկ.
parturient, confined, lying-in, in labour;
— լինել, to be brought to bed, to be confined, delivered.
· Calfa
Երանելին մարգարէանայ մանկաբեր պօղոս. (Սարկ. քհ.։)
eating one's own children.
· Calfa
τεκνοφάγος liberorum devorator. Կերօղ զիւր մանուկ՝ զզաւակ.
young woman, maiden or girl.
· Calfa
Մերձեցի՛ր աներկիւղ առաւել ի հուր բորբոքեալ՝ քան ի կին մանկամարդ։ Մանկամարդ աղջկան միոյ վախճանեցան ծնօղքն, եւ ինքն մնաց որբ. (Վրք. հց. ՟Զ. ՟Ժ՟Է։)
fond of one's children.
· Calfa
φιλόπαις, φιλότεκνος filiorum amans. Սիրօղ զմանկունս իւր, զաւակասէր, որդեսէր.
child-murderer, infanticide.
· Calfa
παιδοφόνος, παιδοκτόνος puerorum interfector, occisor. Սպանօղ մանկանց. մանկակոտոր՝ որպէս հերովդէս, կամ սուր.
cf. Մանկիկ.
· Calfa
Նոյնպէս ասի սպանօղն մարդասպան՝ եւ որ զմանուկն սպանանիցէ. (Ոսկ. եբր.։)
small, minute, little, fine, subtile;
slender, thin, slight;
—, —նունս, scantily, in small portions, minutely;
in retail, in detail;
— or — հատանել, կոտորել, to cut into small bits or pieces, to mince, to hash, to divide into morsels;
to cut thin;
— փշրել, to pound, to beat small, to triturate, to grind, to crush;
— պատմել, ասել, to relate or narrate minutely, circumstantially;
— ժպտել, to smile;
— ծամել, to chew or masticate well, to chew the cud, to ruminate;
to examine, to study, to ruminate on;
—նունս դրոշմել, to write or note down in detail;
— միտ դնել, ի քնին արկանել, to ponder on, to consider or examine minutely, thoroughly.
· Calfa
Գլուխ իմ լցաւ ցօղով. վարս քո (կամ վարսքս) մանր անձեւով ցայթեաց. (Սիւն. տաղ.։)
searching or examining accurately;
accurate, exact, punctilious;
prying, inquisitive;
— լինել or —խուզիւ քննել, to examine minutely, to scan, to sift;
— լինել, to refine, to be critical, to subtilize;
to be inquisitive;
—խուզիւ հարցանել, to interrogate inquisitively.
· Calfa
Մանր խուզօղ, խուզեալ, եւ խուզողական.
close-fisted, sordid, stingy, miserly, very avaricious.
· Calfa
Կծծի եւ ի մանր իրս. զբռամբ ածօղ կծծութեամբ եւ զմանունս. ագահ.
stinging, biting, pinching.
· Calfa
Մա՛նր կամ սո՛ւր կծանօղ. կծուակիծ. զկծեցուցիչ. կսկծցընօղ, խըշխըշցընօղ.
strict, formal, punctilious;
strictly, diligently.
· Calfa
Մանր կրկտօղ, կրկտեալ, կրկտելով. մանրամասնաբար.
flowing, running, fluid;
transitory, transient;
fluid;
ելեկտրական — electric fluid.
· Calfa
ՀՈՍԱՆՈՒՏ χυτός fluidus. որ եւ ՀՈՍԱԿԱՆ. Որ ինչ հոսի առ լուծականութեանն. հեղուկ. լոյծ. եւ Յորդահոս։ Նմանութեամբ՝ Անցաւոր. վաղանցուկ. դիւրասահ. դիւրագայթ. վազօղ անցնօղ բան.
shedding, pouring out;
scattering, spreading;
dispersing;
winnowing-fan.
· Calfa
λικμάων, λικμόμενος ventilans, dispergens. Հոսօղ. որ հոսէ կամ ցնդէ.
cool, fresh, bracing;
cool, coolness, freshness;
*cf. Հողմ;
folds caused by the wind draping;
—, տեղիք —ոց, —ոց գետին, cool, shady places;
country residence;
ի — ելանել, to go into the country, to breathe the fresh air of the country.
· Calfa
ψυχρός frigescens, frigidus. Զով. ցուրտ. ցօղագին. պաղուկ .... (լծ. եւ ռմկ. հով, հողմն. եւ հավա)
fan.
· Calfa
Հարմամբ օդոյ զովարար. գործի հովահարօղ. հովահրօղ .... բր ῤυπίς flabellum որ եւ քշոց.
shaded, shady, covered;
covering, protecting;
— ապարանք, house shaded by trees;
գահոյք —, bed with testers.
· Calfa