Definitions containing the research օղ : 5283 results

Ճրագակիր

s.

candlestick;
candleholder;
acolyte.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՃՐԱԳԱԿԱՄ. իբր Կրօղ յինքեան զճրագ.


Մազկռինչ

adj.

in agony, dying, at the last gasp;
— մերձ ի մահ լինել, to be very low, dying, to be giving up the ghost, in the pangs of death, on one's death-bed.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՄԱԶԱԿՌԻՉ, ՄԱԶԱԿԱՌԱՉ. Ի յետին մազի կամ թելի կենաց կռնչօղ, կառաչօղ. վտանգեալ ի մահ. հոգեվար. վերջի թելը հասած, հեւքը բռնած. յն. որ է մօտ ի վերջինս. πρὸς ἑσχάτας ὧν.


Մակադրութիւն, ութեան

s.

imposition, superposition;
surname.

· Calfa

NBHL (1)

Վերահայեցօղք չափաբերապէս մակադրութեանց. իմա՛ յաւելուած կամ առաւելութիւն ուսման աստեղաբաշխութեան։


Մականուն, նուան

s.

surname;
title.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱԿԱՆՈՒՆ. ա. ἑπώνυμος cognominis. Ունակ մականուան, անուանակիր. կրօղ զանուն ինչ պատուոյ եւ այլն.


Մահաբեր, ից, աց

adj.

mortiferous, death bringing, destructive, baleful, deleterious, deadly, fatal.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ անկի ի վերայ ձեր ցօղ, լերի՛նք մահաբեր. (Կիւրղ. թագ.։)

θανατηφόρος, θανάσιμος, φθοροποιός , ὁλεθροποιός, δηλήμων mortifer, lethifer, exitialis եւ այլն. Բերօղ զմահ (մարմնոյ կամ հոգւոյ). պատճառ կամ առիթ մահու. մահառիթ. ապականարար. սատակիչ.


Մահազէն

adj.

armed with deadly weapons.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զզէնս մահու. զինեալ սպանանել.


Մահաթոյն

adj.

venomous, poisonous, deadly, mortiferous.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ յինքեան զթոյն մահու, կամ մահացուցիչ.


Մահալոյծ

adj.

destroying or overcoming death.

· Calfa

NBHL (1)

Վերջին եւ մահալոյծ եւ կենսառաք ձայն։ Վերջնումն այնմիկ ապականահալած եւ մահալուծօղ գիշերին երթեալ հանդիպանամ. (Յհ. իմ. ատեն.։)


Մահածին

adj.

death bearing, mortiferous, mortal;
s. chem. azote.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնօղ՝ առաջնորդ՝ պատճառ մահու. մահառիթ. մահաբեր.


Մահակիր

adj.

mortiferous, fatal, deadly, pestilential;
գուբ —, sepulchre, grave, tomb.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ յանքեան զմահ. մահազգեաց. ունօղ զմահաբեր չարչարանս.


Մահահրաւէր

adj.

inviting, provoking or causing death.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՀԱՀՐԱՒԷՐ ՄԱՀԱՀՐԱՒԻՐԱԿ. Հրաւիրօղ ի մահ, կամ զմահ.


Մահատու

cf. Մահարար.

· Calfa

NBHL (1)

Տուօղ զմահ. մահաձիր.


Մահարար, աց

adj.

death giving or causing.

· Calfa

NBHL (1)

θανατοποιός mortifer, letalis, exitiosus. Արարօղ մահու. մահագործ. մահաբեր. մահառիթ.


Մահացան

adj.

spreading death.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտէր զպատրուակ մահացան դժրօղ դառնութեան մտաց նորա։ Զայլս ոմանս մահացան դեղըմպութեամբ խարդաւանեալ. (Յհ. կթ.։)


Մահացուցիչ, չի, չաց

adj.

killing, murderous, mortifying.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որ մահացուցանէ. մեռուցիչ. սպանօղ. մահարար.


Մահաքուն

adj.

entranced, lethargied.

· Calfa

NBHL (1)

Անկեալն կամ արկօղն ի քուն մահու.


Մաղկատիմ, եցայ

va.

to bite, to sting, to prick, to nettle, to pique;
to transpierce, to run through.

· Calfa

NBHL (2)

Ի թիւնից մաղկատօղ օձիցն։ Ի մաղկատօղ օձիցն մահաբեր խածմանցն. (Նանայ.։)

Ծնօղխն հարկանեն զզաւակսն, եւ ինքեանք մաղկատին. զնոսա ապտակեն, եւ ինքեանք մորմոքին. (Կանոն.։)


Մաղկատիչ

cf. Մաղկատող.

· Calfa

NBHL (1)

Որ մաղկատէ. խածանօղ. հարկանօղ.


Մաճակալ

s.

plough-man.

· Calfa

NBHL (1)

κρατῶν ἁράτρου qui tenet aratrum ἁροτήρ arator. Հերկօղ, որ կալեալ ունի զմաճն որպէս ղեկավար.


Մամուլ, մլոց

s.

press;
wine-press, cider-press, oil-press;
— պտուտակաւոր, screw press;
— կերպասուց, calender, hot press;
— տպագրութեան, printing press;
— ջրաբաշխական, hydraulic, water press;
— դրամակոփ, balancier beam.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս Բառ այլազգական. իմամ եւ իւլամէ. կարդացօղք այլազգեաց.


Մամուռ, մռոց

s.

moss;
lichen;
seaweed.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմինք նոցա որպէս զքար, որ զմամուռն յինքեան ունի։ Մարմինն իբրեւ զմամուռս քարի ներկեցաւ ի ցօղոյ եւ ի ցրտութենէ. (Ճ. ՟Բ.։ Գրք. հց. ՟Ը։)


Մամռախնդիր

adj.

searching among moss or sea-weed (birds).

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրօղ եւ սիօղ զմամուռս ի ճարակ, կամ խնդրօղ որսոյ ի մամուռս.


Մամռարմատ

adj.

full of sea-weed.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր արմատացեալ իցէ մամուռն. ունօղ յինքեան զմամուռս եւ զառմատս հանգոյն մամռոյ.


Մայրախողխող

s.

matricide.

· Calfa

NBHL (1)

Սպանօղ մօր իւրոյ, կամ սպանեալ ի մօրէ իւրմէ։ (Ոսկիփոր.։)


Մայրական, ի, աց

adj.

maternal.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաչեմք զծնօղն՝ մայրական սիրովն համբուրել զմեզ. (Նար. երգ.։)


Մայրասէր

adj.

loving one's mother, filial love.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ զմայր իւր. որ եւ յն. ձայնիւ Փիլոմետոր, մակդիր հեգնական թագաւորի ատեցողի զմայրն.


Մայրասպան

s.

a matricide.

· Calfa

NBHL (1)

μητροκτόνος matricida. որ եւ ՄԱՅՐԱԿԵՐ. Սպանօղ մօր իւրոյ.


Մայրատանջ

adj.

vexing or tormenting one's mother.

· Calfa

NBHL (1)

μητραλόιας matris percussor, matricida. Տանջօղ եւ սպանօղ մօր իւրոյ, եւ որ ինչ ա՛նկ է մայրատանջից.


Մայրաքաղաք, աց

s.

metropolis, capital;
— վանք, cf. Մայրավանք.

· Calfa

NBHL (1)

Մայրաքաղաքն երուսաղէմ։ Խորան լուսոյ զվերին մայրաքաղաքէն է իմանալ ըստ պօղոսի. (Շար.։ Խոսր.։)


Մայրեւոր, աց

s.

pine forest;
woodman, hewer down or feller.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որպէս Փայտահար. հատանօղ զմայրիս, կամ զմայր փայտս.


Մանեկաւոր

adj. ast.

wearing a necklace;
curled;
— գունտ, armillary sphere.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՆԵԿԱՒՈՐ գրի եւ ՄԱՆԵԱԿԱՒՈՐ. Ունօղ յանձի զմանեակ.


Մանկաբարձ, աց

s.

surgeon-accoucheur, man-midwife;
midwife;
— լինել, to deliver a woman, to perform the office of midwife.

· Calfa

NBHL (1)

μαῖα obstetrix իտ. balia. Բարձօղ զմանուկ յարգանդէ մօրն. ծնուցիչ. դայեակ. դայեկ.


Մանկաբեր, աց

adj.

parturient, confined, lying-in, in labour;
— լինել, to be brought to bed, to be confined, delivered.

· Calfa

NBHL (1)

Երանելին մարգարէանայ մանկաբեր պօղոս. (Սարկ. քհ.։)


Մանկակեր, աց

adj.

eating one's own children.

· Calfa

NBHL (1)

τεκνοφάγος liberorum devorator. Կերօղ զիւր մանուկ՝ զզաւակ.


Մանկամարդ, աց

s.

young woman, maiden or girl.

· Calfa

NBHL (1)

Մերձեցի՛ր աներկիւղ առաւել ի հուր բորբոքեալ՝ քան ի կին մանկամարդ։ Մանկամարդ աղջկան միոյ վախճանեցան ծնօղքն, եւ ինքն մնաց որբ. (Վրք. հց. ՟Զ. ՟Ժ՟Է։)


Մանկասէր

adj.

fond of one's children.

· Calfa

NBHL (1)

φιλόπαις, φιλότεκνος filiorum amans. Սիրօղ զմանկունս իւր, զաւակասէր, որդեսէր.


Մանկասպան, աց

s.

child-murderer, infanticide.

· Calfa

NBHL (1)

παιδοφόνος, παιδοκτόνος puerorum interfector, occisor. Սպանօղ մանկանց. մանկակոտոր՝ որպէս հերովդէս, կամ սուր.


Մանկաւոր

adj.

having children;
childish.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զմանուկ՝ զզաւակ.


Մանկուկ

cf. Մանկիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյնպէս ասի սպանօղն մարդասպան՝ եւ որ զմանուկն սպանանիցէ. (Ոսկ. եբր.։)


Մանոց

s.

distaff;
spindle.

· Calfa

NBHL (1)

Գործի մանելոյ. աղեկատն, իլն. եւ մանաւանդ վերին ծայր իլոյ՝ ձգօղն զթել։ cf. ՄԱՆԵԼԻՔ. եւ cf. ՄԱՐՄՆԵՆԻ.


Մանր, նու, նունք, նունց

adj. adv. fig.

small, minute, little, fine, subtile;
slender, thin, slight;
—, —նունս, scantily, in small portions, minutely;
in retail, in detail;
— or — հատանել, կոտորել, to cut into small bits or pieces, to mince, to hash, to divide into morsels;
to cut thin;
— փշրել, to pound, to beat small, to triturate, to grind, to crush;
— պատմել, ասել, to relate or narrate minutely, circumstantially;
— ժպտել, to smile;
— ծամել, to chew or masticate well, to chew the cud, to ruminate;
to examine, to study, to ruminate on;
—նունս դրոշմել, to write or note down in detail;
— միտ դնել, ի քնին արկանել, to ponder on, to consider or examine minutely, thoroughly.

· Calfa

NBHL (1)

Գլուխ իմ լցաւ ցօղով. վարս քո (կամ վարսքս) մանր անձեւով ցայթեաց. (Սիւն. տաղ.։)


Մանրախոյզ

adj.

searching or examining accurately;
accurate, exact, punctilious;
prying, inquisitive;
— լինել or —խուզիւ քննել, to examine minutely, to scan, to sift;
— լինել, to refine, to be critical, to subtilize;
to be inquisitive;
—խուզիւ հարցանել, to interrogate inquisitively.

· Calfa

NBHL (1)

Մանր խուզօղ, խուզեալ, եւ խուզողական.


Մանրակծծի

adj.

close-fisted, sordid, stingy, miserly, very avaricious.

· Calfa

NBHL (1)

Կծծի եւ ի մանր իրս. զբռամբ ածօղ կծծութեամբ եւ զմանունս. ագահ.


Մանրակծու

adj.

stinging, biting, pinching.

· Calfa

NBHL (1)

Մա՛նր կամ սո՛ւր կծանօղ. կծուակիծ. զկծեցուցիչ. կսկծցընօղ, խըշխըշցընօղ.


Մանրակրկիտ

adj. adv.

strict, formal, punctilious;
strictly, diligently.

· Calfa

NBHL (1)

Մանր կրկտօղ, կրկտեալ, կրկտելով. մանրամասնաբար.


Հոսանուտ

adj. fig. s.

flowing, running, fluid;
transitory, transient;
fluid;
ելեկտրական — electric fluid.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈՍԱՆՈՒՏ χυτός fluidus. որ եւ ՀՈՍԱԿԱՆ. Որ ինչ հոսի առ լուծականութեանն. հեղուկ. լոյծ. եւ Յորդահոս։ Նմանութեամբ՝ Անցաւոր. վաղանցուկ. դիւրասահ. դիւրագայթ. վազօղ անցնօղ բան.


Հոսիչ, չի, չաց

adj. s.

shedding, pouring out;
scattering, spreading;
dispersing;
winnowing-fan.

· Calfa

NBHL (1)

λικμάων, λικμόμενος ventilans, dispergens. Հոսօղ. որ հոսէ կամ ցնդէ.


Հով, ոյ

adj. s.

cool, fresh, bracing;
cool, coolness, freshness;
*cf. Հողմ;
folds caused by the wind draping;
—, տեղիք —ոց, —ոց գետին, cool, shady places;
country residence;
ի — ելանել, to go into the country, to breathe the fresh air of the country.

· Calfa

NBHL (1)

ψυχρός frigescens, frigidus. Զով. ցուրտ. ցօղագին. պաղուկ .... (լծ. եւ ռմկ. հով, հողմն. եւ հավա)


Հովահար, աց

s.

fan.

· Calfa

NBHL (1)

Հարմամբ օդոյ զովարար. գործի հովահարօղ. հովահրօղ .... բր ῤυπίς flabellum որ եւ քշոց.


Հովանաւոր, աց

adj. fig.

shaded, shady, covered;
covering, protecting;
— ապարանք, house shaded by trees;
գահոյք —, bed with testers.

· Calfa

NBHL (2)

Հովանաւոր լինի մեզ եւ ցօղաւոր վարք յաղագս առաքինութեան հովանեօքն շիջուցանելոյ զտապն. (Նիւս. երգ.։)

κατάσκιος, σκιερός, σκιάζων, -ζουσα umbrosus, opacus, umbrans. Որ ինչ հովանի լինի կամ առնէ. հովանուտ. ստուերակաւ. շուք ընօղ՝ ձգօղ. cf. ՎԱՐՍԱՒՈՐ, cf. ԱՆՏԱՌԱԽԻՏ.