cold.
Հուր ջերմին եւ չորին, ջուր ցրտին եւ գիջին. օդ ջերմին է եւ գիջին, հող, ցրտին եւ չորին. (Լծ. ածաբ.։)
Յորովայնն ժողովեալ այտումն եւ ցրտին պղծութիւն. (Մեկն. ղեւտ.։)
Բնութեամբ ցրտին՝զօրէն ծովու։ Ունիմք (ի մարմնի) ցրտինս եւ ջերմինս. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)
Բորբոքեցո՛ յանձն իմ ցրտին, զհոգիս ջեռո՛ սիրով քոյին. (Յիսուս որդի.։)
Ի չոր եւ ցուրտ բնութեան հողոյ՝ որ ստորացան, ցրտին եւ գէճ բնութիւն ջրոյ՝ որք խառնեցան ... ուստի աղբերք ցրտին բղխեն եւ սառնական. (Երզն. ոտ. երկն.։)
Աղքատս այս, եւս առաւել թէ Քրիստոս՝ այսպէս մերկ եւ ցրտին շրջի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Գիջային.
Ջուր՝ ցրտին եւ գիջին. օդ՝ ջերմին եւ գիջին. (Լծ. ածաբ.։)
that cuts, divides, cleaves or ploughs the sea.
Եւ ծովահերձսառմամբ ցրտին. (Յիսուս որդի.։)
cf. Չոր.
Հուր՝ ջերմին եւ չորին. հող՝ ցրտին եւ չորին։ Հով է եւ չորին. ջերմ է եւ չորին. (Լծ. ածաբ.։ Ոսկիփոր.։ Բժշկարան.։)
to be qualified;
to be coloured;
— յարիւն, to be changed into blood.
Ոմանք ցրտին են, այլք քաղցունք՝ եւ ջերմական, որք ի տարերց՝ նոյնք զանազան որակացան (պտուղքն). (Երզն. ոտ. երկն.։)
mutable.
Ոչ անմարմին բնութիւնն եղեւ եյլայլական, եւ կամ մարմնոյ ինչ թանձրութեան փոխարկական։ Ջերմին եւ չոր՝ ցրտին եւ գէճ՝ բնաւորական, զի աստեղաց բնութեանց է յոյժ փոխարկական։ Սա յարեւելս գոլով բոլոր իսկ ի լրման, եւ առ սակաւ սակաւ խաւար փոխարկական. (Երզն. ոտ. երկն.։)
to cause to glide, to slip;
to agitate.
Ջուր սահող է եւ ցրտին, նոյնպէս եւ այծ սահող է, որսահեցուցանէ ի մեղս. (Մեկն. ծն.։)
cold;
cold, senseless, silly, stupid, insipid;
vain, frivolous, trifling;
cold, chill;
— մարդ, cold, frigid, unconcerned, indifferent person;
— ցաւ, piercing cold;
— պատճառք, poverty of argument;
— մահահամբոյր, chill of death;
— սաստիկ, a violent or biting cold;
սոսկալի, խիստ, անտանելի, թափանցող —, horrible, bitter, insupportable, piercing cold;
— է, it is cold;
սարսռացեալ դողալ ի ցրտոյ, to tremble all over with cold, to be benumbed with cold;
պատսպարիլ ի ցրտոյ, to provide against the cold;
վարժիլ ցրտոյ, to be inured to cold;
— առնուլ, to take cold, to catch cold;
դի — յերկիր ընկենուլ, to kill on the spot, to strike, a cold corpse, to the ground;
cf. Ընդարմանամ.
Մերկութեամբ եւ ցրտիւ։ Փոխանակ վշտին տօթոյ եւ ցրտին. (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ի՟Զ։)
cold, frigid.
Ցրտական. ցուրտ. ցրտին. ցրտացուցիչ.