Definitions containing the research տեղի : 1632 results

Պիտոյ

adj.

necessary;
suitable;
— է, cf. Պիտիմ;
it is becoming, proper, suitable;
զի՞ եւս — են մեզ վկայք, what need have we of witnesses ?

· Calfa

NBHL (1)

Զզէնս սպանելոցն քաղէին, ի պիտոյս տեղիս թողուին. (՟Բ. Մակ. ՟Ը. 31։)


Պղծագործութիւն, ութեան

s.

filthy action, impurity, lewdness, filthiness, obscenity.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ պղծագործութիւն է ի վերայ անտեղի եւ անգէտ իրաց զսուրբ անունն վկայ կոչել. (Երզն. մտթ.։)


Պղծալից

adj.

full of filth, sunk in nastiness, dirty, impure, lewd.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարէին զնտնիր եւ զազտեղի նուէրս պղծալիցս. (ՃՃ.։)


Պղծանոց

s.

house of ill-fame;
idol-temple.

· Calfa

NBHL (1)

Վայր պղծութեան։ տեղի անմքրութեան. եւ Մեհեան.


Պղծեմ, եցի

va.

to soil, to contaminate, to stain, to spot;
to profane, to pollute, to abuse;
to abhor, to detest, to execrate;
— զկոյս, to violate, to dishonour.

· Calfa

NBHL (1)

Պահեսջիք զշաբաթս, զի սրբութիւն է այն տեարն եւ ձեզ. պղծեսցէ զնա. մահու մեռցի։ Զձեռին գործին քո մերձեցուցեր ի նա, եւ պղծեալ է ։ Մի պղծեսցես զանուն իմ սուրբ։ զսրբութիւն տեարն պղծեաց։ Մատուցանեք ի սեղան իմ հաց պղծութեան. եւ ասէք. ի՞ր պղծեցաք զնա։ Ամենայն անօթք նոցա պղծեալ էին։ մինչեւ հեթանոսս եւս եմոյծ ի տաճարն եւ պղծեաց զսուրբ տեղիսն։ Որ եւ զտաճարն իսկ կամեցաւ պղծել. եւ այլն։


Պղպեղ, ի

s.

pepper;
— լոսեալ, ground or pounded -;
համեմել —աւ, to -.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՂՊԵՂ. գրի եւ ՊՂՊԻՂ. նոյն բառ է եւ յայլ լեզուս. թ. պիպէր. πέπερι, πέπερις piper. իտ. pepe, pevere. Համեմ կծու եւ ջերմ յոյժ՝ ի գոյն սեաւ, եւս եւ սպիտակ՝ ի չափ գնձոյ՝ ողկուղօրէն բերեալ ի վերայ փոքրիկ ծառոյ յարեւելեան հնդիկս. իսկ յայլ տեղիս պղպեղ է բերք դոյզն բուսոյ՝ ի սկզբան կանաչ պատճով, որ յետոյ կարմրանայ. տաքդեղ.


Պոդիրի

s.

gown, long robe.

· Calfa

NBHL (1)

Զերծ ի նմանէ զգեստն աղտեղի, եւ զգեցո իւր պոդիրի. (Դամասկ.։)


Պոռնկանոց, աց

s. fig.

house of ill-fame, brothel;
high-place, heathen temple, idol-house.

· Calfa


Պսակահամբար

s.

place where prizes are kept and distributed.

· Calfa


Ջերին

adj.

warm, hot;
serene, calm, mild.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ջերին տեղիս ի ձմեռոց երթալոյ։ Ի ջերին տեղիս գնալոյ. (Եզնիկ.։)


Ջերոտ

adj.

lukewarm, temperate.

· Calfa

NBHL (1)

Երկն հասին աւուրք ջերոտ հարաւակողմն գարուն գրանցն բանալոյ։ Դրունք գարնայնոյ բացան, եւ աւուրք ջերոտք զտեղի փոխաբերեցին. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։)


Ջերոց, աց

s.

winter quarters;
hot house.

· Calfa

NBHL (1)

տեղի ջերոյ. Ջերոտ վայր. ձմերոց բարեխառն.


Ջղջ

adj.

humid, damp, muddy.

· Calfa

NBHL (1)

Որոնէ ջղջ ինչ տեղի. (ա՛յլ ձ.)


Ջրաբաշխ, ից

s.

pond, pool;
hydraulicist;
distributor or guardian of the water for irrigation in the vineyards.

· Calfa


Ջրաբաշխիք

cf. Ջրաբաշխ.

· Calfa


Սրածութիւն, ութեան

s.

pestilence, plague, epidemy, contagion, mortality.

· Calfa

NBHL (1)

Մաշին բազումք ի սուր սուսերի, եւ սով բազում ի տեղիս տեղի։


Սրահակ, աց

s.

small hall;
small curtain, hanging, tapestry, arras;
— հարսանց, curtained bed.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ սրահակօք նստիցին յորժամ դատիցին. նոյնպէս եւ դու փոխանակ սրահակաց զժամանակն խնդրեա՛ եւ զպարապութիւն եւ զտեղի։ Զմարմինդ իբրու զտուն բազում սրահակօք զարդարես, եւ ոգւոյդ կարկատուն կապերտօք տաս ի ներքս նստել խայտառակ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 17։ ՟Գ. 16. եւ այլն։)


Սրբահամ

adj.

calm and gentle, clear and sweet.

· Calfa

NBHL (1)

Զի այն (ջուր)՝ մտեալ որ սրբահամն իցէ, զաղտեղին եւ զգարշն ի բաց անցուսցէ. (Ագաթ.։)


Սրբահետ

adj.

leading to holiness, sacred.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ հետքն եւ ոտնատեղին սուրբ իցէ.


Սրբասէր

adj.

fond of holiness, loving chastity.

· Calfa

NBHL (1)

Իսահակայ քում ծառային, եւ յակոբայ սրբասիրին։ Զոր եւ խօսելն է աղտեղի, լըսելն գա՛րշ՝ սրբասիրին. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. եդես.։)


Սրբարան, աց

s. adj.

sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհեցան հրկէզ առնել զսրբարանն։ Մի՛ տեսցեն աչք մեր կոխան ոտից պղծալից լեալ զսրբարանս մեր, եւ զտեղի փառատրութեան աստուծոյ մերոյ. (Ղեւոնդ.։)


Սրբութիւն, ութեան

s. fig. med.

holiness;
purification;
purity, cleanliness, neatness;
expiation;
offering;
sanctuary;
*Communion;
chastity, modesty;
innocence, integrity, candour;
abstersion;
սրբութեանց or — սրբոց, the Holy of Holies;
— սրբութեանց or սուրբ սրբութեանց, most sacred;
յարկ սրբութեան, temple, church;
— ձեր, Your Holiness;
սրբութեամբ, holily.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ քան զշինութիւն տաճարին սրբութիւն էր տեղին, յորում հանգեաւ տապանակն. (Լմբ. սղ.։)


Վ (vé)

s.

the thirtieth letter of the alphabet, and the twenty fourth of the consonants;
three thousand, three thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղաձայնն տառիս Ւ, որպէս թաւ ու, անուանեալ Վեւ, կամ վէվ. որպէս եւ յարաբ. եւ յեբր. վաւ կամ վավ երբեմն է բաղաձայն վ. եւ երբեմն ձայնաւոր՝ ու, իւ, օ. հանգէտ իփսիլօն Ψ տառի յունաց, որ վարի որպէս իւ, ի, եւ ւ վ։ Թո՛ղ զի վի՛դա տառ նոցա ունի զտեղի մերոյս վ, եւ ւ տառից, ուստի ի Քեր. թրակ. ի բաց ձգի տառն մեր վ. որպէս թէ շատ իցեն ւ, եւ պ ըստ յն. իսկ լատինք զմի եւ զնոյն տառ u, v, ՌՌՌՌ ու կամ վու ՝ վարեն որպէս ու, ւ, վ։


Վշտագին

adj.

afflicted, sorrowful, deeply grieved, in pain, in affliction;
doleful, grievous, sad, vexatious, hard, mournful, painful.

· Calfa


Վշտագնութիւն, ութեան

s.

cf. Վիշտ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ էր այնպիսի տեղի՝ նաւորդացն լի վշտագնութեամբ եւ մահուամբ. (Նոննոս.։)


Վշտալի

cf. Վշտալից.

· Calfa

NBHL (1)

Վշտալի տեղիք։ Բերիլ ի վշտալիս. (Պիտ.։)


Վշտալից

adj.

full of affliction, sorrowful, anxious, very afflicted;
perplexing, afflicting, vexatious.

· Calfa

NBHL (1)

Վշտալի տեղիք։ Բերիլ ի վշտալիս. (Պիտ.։)


Վստահարան

s.

assurance, security, prop, stay, support.

· Calfa


Վտանգաւոր, աց

adj.

perilous, dangerous, hazardous;
in danger, exposed in jeopardy;
sad, fatal, disastrous;
— ժամանակ, critical moment;
— վայրկեան, crisis.

· Calfa

NBHL (1)

Խուզել զայսպիսիս վտանգաւոր է, եւ ոչ հետեւելի։ Անտեղի է յոյժ եւ վտանգաւոր՝ ասել, եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Վտարանդեմ, եցի

va.

to drive away, to expel, to banish, to exile, to expatriate, to cause to wander or stray;
— ի ծառայութիւն, to reduce to slavery to lead into bondage.

· Calfa

NBHL (1)

ἅγω duco, abduco. Ի բաց կամ անդր քան զբնիկ տեղին վտարել. վարել տանել. տարագրել. կր. տարագրիլ. եւ Օտարանալ. վտարանջել.


Վտարանդի, նդւոյ, նդեաց

cf. Վտարանդիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Համօրէն զբոլոր երկիրս հայոց արկանէր ընդ անհանդուրժելի վտարանդիւք. զի վախճանեաց զգիւտ արծաթոյ ի յերկրէս. (վասն որոյ զմարդիկ առնոյր ի տեղի դրամոյ) (Ղեւոնդ.։)


Վրգուտ

adj.

stony, abounding in stones, pebbly.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վրգուտ տեղիս բուսանի քարաբեկ ասացեալ խոտն. (Երզն. քեր. ըստ Լեհ.։)


Վրիժակեմ, եցի

vn.

to make use of defensive weapons;
— զոք, to slay with a weapon.

· Calfa

NBHL (1)

Համայն եւ զայն ի հեռաստանն եւ ի կարի անապատսն վրիժակելով տեղիս. (Պիտ. իմա՛, կա՛մ հարուածս առնել, եւ կամ չարիս գործել։)


Վրիպական, ի, աց

adj.

faulty, fallible.

· Calfa

NBHL (1)

Վրիպական բանք ելին (ի բերանոյ յեփթայեայ) ի տագնապ ժամանակին։ Զանվրէպն առթէ նոցա տեղի ի հանգստեան ընդ վրիպական կենացս նեղութեանց։ Ոչինչ ունէին վրիպականքն (յիմար կուսանք) ի պատճառս մխիթարութեան. (Եղիշ. դտ.։ Շ. յկ. ՟Ծ։ Ոսկ. մտթ.։)


Տագնապիմ, եցայ

vn.

to be grieved, distressed, disturbed, embarrassed, to be torn with anguish, to be in great pain;
to have an urgent and pressing necessity, to be in despair;
to be hurried, in haste;
տագնապէր ջերմամբ մեծաւ, he had been seized with a violent fever.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛րպէս վտանգեալ տագնապիմ յամենայն ժամու յաղագս սուտ անուանս (ուրացութեան)։ Զի մի՛ եւ նոքա գայցեն յայս տեղի տանջանաց, յորում ինքն վտանգեալ տագնապէր. (Փարպ.։ Իգն.։)


Տալի, լւոյ, լեաց

adj. s.

donable;
giver, donor;
—ք, liabilities, debts.

· Calfa


Տաղտկամ, ացայ

vn.

cf. Տաղտկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՂՏԿԱՄ կամ ՏԱՂՏԿԱՆԱՄ. προαχθίζω, -ομαι , ἅχθομαι, βαρύνομαι infensus sum, abhorreo, graviter sive moleste fero ἁποδυσπετέω stomachor. Տաղտուկ համարել զիմն իբր աղտեղի եւ ախտաւոր, եւ դժուարին եւ ձանձրալի. գարշիլ. յետս քարշիլ. նողկտալ, զզուիլ. խորշիլ. տաղտապիլ. դժուարիլ. նեղիլ. ծանր համարել. յափրանալ. գանիլ, քաշուիլ, պեղրիլ, ձանձրանալ, դժարը գալ.


Տաղտկանամ, ացայ

vn.

to be disgusted, wearied, sick or tired of, to loathe, to nauseate;
տաղտակացեալ եմ ի մարդկանէ, I am weary of men.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՂՏԿԱՄ կամ ՏԱՂՏԿԱՆԱՄ. προαχθίζω, -ομαι , ἅχθομαι, βαρύνομαι infensus sum, abhorreo, graviter sive moleste fero ἁποδυσπετέω stomachor. Տաղտուկ համարել զիմն իբր աղտեղի եւ ախտաւոր, եւ դժուարին եւ ձանձրալի. գարշիլ. յետս քարշիլ. նողկտալ, զզուիլ. խորշիլ. տաղտապիլ. դժուարիլ. նեղիլ. ծանր համարել. յափրանալ. գանիլ, քաշուիլ, պեղրիլ, ձանձրանալ, դժարը գալ.


Տաճար, աց

s.

temple, fane, church;
palace, court, hotel;
banqueting-hall;
banquet, feast;
— խորհրդոյ, council-hall, House of Parliament.

· Calfa

NBHL (2)

ναός, νεώς, νηός, ἰερόν templum, sacrarium. վր. տաձարի . պ. տայիր, տէյր. (ի տավէր, աստուած եւ դիք) որպէս Տուն եւ բնակարան աստուծոյ՝ շինեալն նախ ի սողոմոնէ, եւ ապա ի զօրաբաբելէ, եւ կանխագոյն տեղի խորանին կանգնելոյ ի դաւթէ. եւ յետ քրիստոսի՝ ամենայն եկեղեցի, կամ մատուռն. ժամ. քիլիսէ. եբր. հէյքէլ, տէպիր.

ՏԱՃԱՐ. συμπόσιον, -σία, κλησίς convivium, compotatio. որպէս Սեղան. խրախունք. կոչունք. գիներբուք. կամ Սեղանատուն. տեղի բազմականի.


Տաճարախիտ

adj.

many roomed.

· Calfa

NBHL (1)

Շինէ անդ վայելչական տեղի խրախից՝ բլուր մի պարսպեալ՝ տաճարախիտ շինուածովք. (Արծր. ՟Դ 11։)


Տաճարակապուտ

cf. Սեղանակապուտ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում տեղի պատրաստեաց զանձինն սատանայի (յուդա) տաճարակապուտ սեղանակապուտ գողութեամբն. (Ոսկ. ես.։)


Սեւագունդ

adj. s.

composed of a black troop;
black band or troop (of devils, rascals, etc. ).

· Calfa

NBHL (1)

Մի տացուք տեղի պիղծ ագռաւուն ... որ են սեւագունդ այսք. (Մեկն. ծն.։)


Սիզուտ

adj.

weedy, grassy, abounding in weeds, in grass.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանեն զթրմուղն ի սիզուտ եւ իփշաբեր վայրին. նա սրբէ զտեղին, եւ չորցնէ զամէն վայրի խոտքն։ Զսիզուտ եւ զհիլանու վայրսն. (Վստկ. ՟Խ՟Թ. ՟Ծ՟Ա։)


Սկզբնածին

cf. Նախածին.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտեմ եւ այլ լոյս, որով սկզբնածինն վերացաւ խաւար, եւ կամ հատաւ։ Սկզբնածինն լուծաւ խաւար։ Խաւարն անգոյ եւ սկզբնածին։ Սկզբնածինն այն խաւար տեղի տուեալ հալեծեցաւ. (Ածաբ. մկրտ.։ Խոր. վրդվռ.։ Շար.։ Սկեւռ. յար.։)


Սկիզբն, կզբանց

s.

beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԿԻԶԲՆ ἁρχή (լծ. առաջ. արշ. նախ). initium, principium. գրի եւ ԻՍԿԻԶԲՆ, ԻՍԿԶԲԱՆ եւ այլն, զոր տեսցես. Սկսումն. առաջին ծագն ամենայն իրաց. աղբիւր. արմատ. հիմն. գլուխ. նախկին տեղին եւ ժամանակ. (որում հակադիր Կատարած). սկիզբ.


Սկուտեղ, կտեղ, կտեղի, տեղբ

cf. Սկտեղսկտեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Սկուտեղ արծաթի, եւ ի վերայ սկուտեղն կայր նափորտ. եւ կային շուրջ զծնօտիւք սկուտեղն անթիւ բազմութիւնք։ Եդեալ ի վերայ սկուտեղին։ Ի վերայ արծաթի սկուտեղն. (Փարպ.։)


Սնար, ի, ից

cf. Սնարք.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ունելով բնաւ տեղի անկողնոյ, եւ ոչ սնարս գլխոյ. (ՃՃ.։)


Սննդական, ի, աց

adj.

nutritive, nutritious, alimentary.

· Calfa

NBHL (1)

Չէ պարտկրոնաւորին զիւր սննդական տեղին տեսանել փափագմամբ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Սողիմ, եցայ

vn.

to creep, to crawl on the belly, to wriggle;
— ընդ երկիր, to crawl along on the ground;
to drag or draw oneself along.

· Calfa

NBHL (1)

Սողելով իբրեւ զօձ փչէր։ Եւ յայլ բազում տեղիս գողաբար սողեցաւ. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Դ։)


Սպանդանոց, աց

s.

slaughter-house.

· Calfa