desperate, despaired of;
unhopeful.
· Calfa
Անյոյս՝ ըստ ՟Ա նշ. չունօղ զյոյս. յուսաբեկ.
ἁέλπιστος. insperabilis. Ոչ յուսալի. անյոյս՝ ըստ ՟Բ նշ. յուսահատելի. եւ Անակնունելի. անկարծ.
to despair.
· Calfa
Անյոյս լինել. լքանիլ. թերահաւատիլ. չյուսալ.
Ոչ ծուլացաւ, եւ կամ անյուսացաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 36։)
Ոչ ինչ յոյս ծննդեան յերկաքանչիւրսն խորհրդածեալ լինէր, այլ ամենայն ուստեք անյուսացեալք. (Կիւրղ. ղկ.։)
Անյուսացելոց հեծեալ հասանէ։ Ուրախութեամբ դարձուցանէ զանյուսացեալսն։ Ոչ անյուսացայց ի զօրագլուխն հաւատոյ. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)
Այլ ոչ անյուսացեալք երբէք յիւրաքանչիւրն լինին օգտութենէ. (Պիտ.) հայի ի ՟Ա նշ. չ. այսինքն ոչ անյոյս լինին։
inarticulate;
not joined, simple.
· Calfa
Անմիաբան. որ ոչ զօդի ընդ այլս.
Որ չէ յօդեալ ի մասանց. պարզ անմարմին. իմանալի.
Անյօդ բնութիւն։ Զիւրաքանչիւր զգայութիւն մեր յօդեալ անյօդիցն չէ անխորհրդաբար. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)
Զեզեկիէլեան տեսլեանն երեւոյթ անյօդն էութեամբ. (Նար. խչ.։)
Իսկ զմեզ անյարմարս եւ անյօդս, եւ ոչ երբէք կարացեալ ի նոյն գալ. (Առ որս. ՟Ժ՟Ե։)
Ձայն երկակի է. կամ յէդեալ, կամ անյօդ, որպէս անասնոյ, եւ կամ որպէս անշնչիցն հնչմունք։ Վասն անյօդ ձայնի. (Անց. պորփ։)
Անյօդ եւ աննշան կոչումն են ձայնք անասնոց։ (Բարկացողաց) անյօդ խօսք՝ ամենեւին պակասեալ ի բանէ. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Դ. եւ Սարգ. յկ. ՟Դ։)
without desire, — wish or inclination;
involuntary, forced.
· Calfa
Որ ոչ յօժարի, կամ չէ յօժար. չյօժարօղ, չուզօղ, անսիրտ. իրատէթսիզ.
Ոչ յօժարելի. չկամեցեալ.
Եւ ոչ անյօժարք եւ անխորհուրդ դիպմունք. (Փարպ.։)
not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.
· Calfa
cf. ԱՆՆԱԽԱՆՁԱԲԱՐ ԱՆՆԱԽԱՆՁԱՊԷՍ. ἁφθόνως. absque invidia եւ copiose, largiter. Առանց նախանձելոյ կամ խնայելոյ. առատապէս. լիով. անաչառապէս.
ἅφθονος. invidia carens եւ copiosus, largus. Ազատ ի նախանձուէ. անյաչաղ, եւ անաչառ. գըսգանմազ.
առաւել, ըստ յն. ոճոյ, Առատ. ոչ ճշդող. ոչ խնայօղ. եւ ոչ ճշդեալ. ոչ կծկեալ. լիասիրտ. անխնայ առատաձեռնութեամբ. ճէօմէրտ, գընամազ, էսիրկէնմէզ.
Զքո զօրութիւնդ բարեհռչակեմ աննախանձապէս. (Լմբ. սղ. ՟Ի՟Ա։)
irrevocable.
· Calfa
ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.
ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.
artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.
· Calfa
ἅδολος doli expers Ուր չիք նենգ. անխարդախ. անկեղծ. հաւատարիմ. պարզ. ֆէնտիզ, սատըգ.
not susceptible;
inefficacious.
· Calfa
cf. աններգործական. իբր ոչ ներգործօղ.
unpardonable;
intolerable.
· Calfa
ἁνήκεστος. implacabilis, insanabiis, intolerabilis. Որում չէ՛ արժան ներել. անթողլի. անհրաժեշտ. եւ ըստ յն. ոճոյ, Անբուժելի, անդարմանելի, անհնարին. եւ Անտանելի, անտոկալի. (զի ներելն նշանակէ եւ տոկալ). աֆվ օլունմայաճագ.
Յոյժ աններելի դատապարտի քահանայն, որ ոչ սաստիցէ. (Մանդ. ի ցանկն.։)
without support.
· Calfa
ἁνερμάτιστος fulcro carens, non habens saburram Որ ոչ ունի զնեցուկ. անհաստատ. եւ Անխիճ (նաւ). տայագսըզ. սաֆրասըզ.
sleepless, watchful.
· Calfa
ԱՆՆԻՐՀ ԱՆՆԻՐՀԵԼԻ. Որ ոչ նիրհէ. աննինջ. անքուն. միշտ արթուն. չմրափօղ. ույգու պիլմէզ.
Աննիրհ աչօք մտաց. (Շ. ընդհ.։)
cf. Աննիրհ.
· Calfa
ԱՆՆԻՐՀ ԱՆՆԻՐՀԵԼԻ. Որ ոչ նիրհէ. աննինջ. անքուն. միշտ արթուն. չմրափօղ. ույգու պիլմէզ.
Աննիրհ աչօք մտաց. (Շ. ընդհ.։)
immaterial.
· Calfa
Հիւթ՝ աննիւթից վեհագոյն. (Նար. խչ.։)
Մակամտածութեամբ աննիւթք, որպէս ձեւք (ըստ երկրաչափից). (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)
Իբր Անգոյ. ոչինչ.
Յաննիւթոյ՝ չքաւոր եւ յանկերպարան նիւթոյ. (Ագաթ.։)
Որ խառնի յաղօթելն ընդ բազումսն երգակցութեամբ՝ ոչ կարէ աննիւթ աղօթել. (Կլիմաք.։)
cf. Աննիւթ.
· Calfa
Յամենեւիմբ աննիւթականսն մատչել. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)
Մի՛ յաղագս նիւթականին հոգալոյ՝ յաստուածային առաքինութեանց աննիւթական հոգոց խափանեսցի։ Աննիւթական տանջանօք. (Շ. ընդհ. եւ Շ. ամենայն չար.։)
immateriality.
· Calfa
Ոչ որպէս պատահումն ենթակայի վասն աննիւթութեան. (Մաքս. ի դիոն.։)
without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.
· Calfa
Բանականաց, անբանից, անշնչից, կենդանեաց, աննկար նիւթոյ. (Ոսկիփոր.։)
μὴ ἑξεικονίμενος. non formatus, non figuratus. Ոչ նկարեալ իւր սարօքն. անկատար ձեւացեալ. ուրուական. անկերպարան. անձեւ.
indescribable.
· Calfa
ԱՆՆԿԱՐԱԳԻՐ ԱՆՆԿԱՐԱԳՐԵԼԻ. Ոյր չիք կամ լինի նկարագիր, եւ պատկեր համանման. աննման. անզուգական. նմանը չունեցօղ.
cf. Աննկարագիր.
· Calfa
ԱՆՆԿԱՐԱԳԻՐ ԱՆՆԿԱՐԱԳՐԵԼԻ. Ոյր չիք կամ լինի նկարագիր, եւ պատկեր համանման. աննման. անզուգական. նմանը չունեցօղ.
unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.
· Calfa
Անյարմար. անվայելուչ. անճահ. անպատշաճ. անդէպ. անտեղի. օտար. անշուք. ցած իմն. ուսլուպսուզ. եագըշըգսըզ. μὴ πρόσηκον, ἁπεικόν, ταπεινόν. inconveniens, absurdum, humile, vile.
Եթէ աննման իցէ որդի, աննմանաւն աննման զիա՞րդ ճանաչիցի. (Սեբեր. ՟Է։)
Խառնումն աննմանիցն անչափապէս. (Դիոն. ածայ.։)
ἁνόμοιος. dissimilis, absimilis, dispar. Որ չէ նման այլում. այլազան. տարբեր. զանազանեալ տեսլեամբ կամ որակաւ. պէնզէմէզ, մուխթէլիֆ.
Ոչ է ապա յաննմանիցն՝ եւ ձեզ գալ յարեւելս. (Շ. թղթ.։)
Չէ՛ ինչ աննման, այլ՝ ի դէպ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1։) եւ (Տօնակ.։)
Զաննմանս եւ զանմօտաւորս ինքեան խօսէր։ Յանձն էառ ասել զաննմանսն վասն իւր։ Աննմանքն վայելեն եւ ոչ վայելեն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)
Ամբարհաւաճք եւ աննման չարք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 9։)
unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.
· Calfa
Մի՛ ինչ էութեանն աննմանութիւն իմասցի։ Ուրանօր էութեանն նոյնութիւն, զո՞ր կալցի տեղի աննմանութիւնն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Զանազանութիւն ասէ՝ աննմանութիւն է. եւ եթէ աննմանութիւն, ոչ պարզութիւն. (Ասող. ՟Գ. 21։)
Ինքն բանն կոչեցեալ՝ զաննմանութիւն ցուցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)
without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.
· Calfa
Ոչ նշանակօղ ինչ. խառնաձայն. որ եւ ԱՆՆՇԱՆԱԿ, ԱՆՆՇԱՆԱԿԱՆ. ἁσήμαντος. incertus.
Ոչ աննշան քաղաքի քաղաքացի։ Մի՛ թողցեն աննշան զօրն զայն. (Գծ. ՟Ի՟Ա. 39։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 36։)
Ճանաչելով զաննշան խոտանն, եւ զփորձ ընտիր. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
ἅσημος, ἁσήμαντος. cuisignum, seu nota nonest impressa, nonsignatus. Ուր չկայցէ կամ չլինիցի նշան, կամ նիշ ինչ որոշիչ, եւ կամ դրոշմ գծեալ որոշելի. նիշանսըզ.
իբր Աննշանաւոր. ἅσημος, ἁπαρασήμαντος, εὑτελής. non insignis, ignobilis, vilis. Ոչ երեւելի. անծանօթ. ոչ հռչակաւոր. չհանդիսացեալ. անշուք.
Ոչ ի փոքունց եւ յաննշանից. (Խոր. ՟Ա. 4։ ՟Բ. 77։)
Ոչ նշանակեալ. չազդեալ. անյայտ.
Զառաւելութիւն ձայնի զօրացն աննշան հնչման ծովու նմանեցուցանէ. (Մխ. երեմ.։)
Աննշան գոչումն են ձայնք նոցա (անասնոց)։ Աննշանս խօսին (հերձուածօղք). (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Դ։)
irreparable.
· Calfa
Զոր չէ մարթ նորոգել.
Անպակասութիւնն աննորոգելի. Աննորոգելի եղծմամբ պատառեաց. (Նար. ՟Լ՟Թ. եւ Նար. խչ.։)
inexhaustible.
· Calfa
ԱՆՆՈՒԱԶ որ եւ ԱՆՆԻԱԶ. ἁμείωτος. non imminutus, de quo nihil imminui potest. Որ ոչ նուազի, եւ որում ոչինչ նուազի. անպակասելի. անսպառ. անթերի. անկարօտ.
inextinguishable.
· Calfa
ԱՆՆՈՒԱՂ ԱՆՆՈՒԱՂԵԼԻ. Որ ոչ նուաղի. անշէջ. անաղօտ. աննուազ.
without offering;
implacable, inexorable, cruel.
· Calfa
Ոչ նուիրօղ. որ ոչ մատուցանէ ինչ յիւրմէ.
Եւ Ոչ նուիրեալ. առանց նուիրելոյ.
Զմասն ինչ ի փորոտւոյն աստուծոյ նուիրել, եւ զայլն ամենայն թողուլ աննուէր. (Սարկ. լուս.։)
Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.
that cannot be offered, not sacred, profane.
· Calfa
ἁνίερος. profanus. Աննուէր՝ որպէս անսրբազան. անսուրբ. պիղծ. հասարակ. խառն. ոչ արժանի նուիրելոյ աստուծոյ.
Զխոզն ասէ՝ աստուածայնոց զոհիցն աննուիրական. (Սարկ. չուս.)
Ոչ աննուիրական իւղով առ ի յակոբայ պարարի. (Նար. ՟Հ՟Է։)
unprofitable, useless, vain.
· Calfa
ἁκερδός, ἁνωφελής, ἁνόνητος, ἅπορος. inutilis, lucro carens. Ուր կամ յումմէ չիք ինձ շահ. անօգուտ. անպիտան. անպտուղ. վայրապար. սնոտի. փուճ. ֆայտասըզ, պիր շեյէ եարամազ.
Ոչ անշահ յիշատակ այնոցիկ, որք առաքինութեանն եղեն ընդունակք. (Նիւս. սքանչ.։)
Որ ոչ շահի ինչ. ցականեալ. ունայնաձեռն.
Տարակուսելոց եւ անշահից ի քահանայից՝ յաղագս կերակրոց ոչ անքատս լինել. (Փիլ. քհ.։)
unprofitableness, uselessness.
· Calfa
τὸ ἁνωφελές, ἁκερδές, ἁνότητον, ἁχρηστία. inutilitas, res lucro carens. Անպիտանութիւն. չունելն զշահ կամ զօգուտ. ֆայտէսիզլիք.
Այլք տգիտաբար առ ունայնութիւն եւ անշահութիւն ի վայր խորտակելով. (Նիւս. սքանչ.)
free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.
· Calfa
ὀ, ἠ ἁμόλυντος, ἁμίαντος, ἅχραντος. immaculatus, -ta;
incontaminatus, intacta. Ոչ շաղախեալ. աններկ. անաղտ. ամբիծ. անարատ. անփորձ. անապական. չի պլըշտըկած, մաքուր, սուրբ. քիրսիզ, փաք, փաքիզէ.
uncompounded, simple.
· Calfa
ἁσύνθετος. compositus. Ոչ շարադրեալ ի մասանց. ոչ բաղադրեալ կամ բաղկացեալ. պարզ.
immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.
· Calfa
Զանշարժ կենացն ի վերայ ելանել. (Բրս. ընչեղ.։)
Հայ ամիսքդ չեն անշարժ. (Տօնակ.։)
Անյօժար. որ ոչ բերի. անընդոստ. Քարացեալ կռապաշտութեանց սառնամանիքն անշարժ առ քաջ պտուղսն մնայր. (Խոր. հռիփս.։)
ἁκίνητος, ἁνήλατος, ἁσάλευτος. immobilis, immotus, immutabilis. Որ ոչ շարժի ի տեղւոջէն կամ ի վիճակէն. անսասան. անդրդուելի. կայուն. հաստատուն. անփոփոխ. անվրդով. դէփրէնմէզ. հարեքէթսիզ. cf. (Ել. ՟Ժ՟Գ. 16։ ՟Ի՟Է. 15։ Օր. ՟Զ. 8։ ՟Ժ՟Ա. 18։ Յով. ՟Խ՟Ա. 15։ Գծ. ՟Ի՟Է. 41։ Եբր. ՟Ժ՟Բ. 48։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե. 58։)
immobility, immovableness, stability, firmness.
· Calfa
Ո՛չ ամենայն ներգործութիւն՝ շարժութիւն է. այլ է ինչ, որ ի ձեռն անշարժութեան ներգործութեամբ, ըստ որում նախ ներգործէն աստուած. քանզի որ նախ շարժէն՝ անշարժ է. (Նիւս. բն.։)
not oblique, straight, direct.
· Calfa
ἁρρεπής. non vergens, constans. Ոչ շեղեալ. ոչ թիւրեալ կամ միտեալ եւ խոնարհեալ ի կողմն ինչ. անխոտոր. անմէտ. ուղիղ. ուղղորդ. սեպացեալ. շիտակ. չիծռած. էյիլմէզ. տօս տօզրու, տիք.
uninhabited, desert.
· Calfa
ἁοίκητος. inhabitabilis, inhabitatus. Ուր չիք շէնք. աւերակ. անբնակ. ամայի. վերան. խարապ.
Տեղի անշէն. անբնակ վայր. անապատ. վիրանէ, գըռ, չէօլ.
Ոչ միայն զշէնս, այլեւ զանշէնս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)
inextinguishable.
· Calfa
ἅσβεστος. inextingubiis. Անշիջանելի. անշիջական. որ ոչ շիջանի. մշտավառ. մշտաբորբոք. չմարելու. սէօնմէզ.
ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.
· Calfa
ἅχαρις. ingratus, ut ratia carens, insuavis, injucundus. Յետնեալ ի հոգեւոր կամ ի մարմնաւոր շնորհէ. ուր պակասին շնորհք, կամ վայելչութիւն. անշնորհք, շէնք շնորհք չունեցօղ.
Անհաւատից եւ անշնորհից եւ յոլով բանք խրատուց ոչինչ օգուտ գործեն. (Յճխ. ՟Դ։)
Ակամայն եւ ի հարկէն անշնորհ է, եւ առանց վայելչութեան. (Վրք. սեղբ.։)
Զի մի՛ կարծիցեն, թէ երկայն աղօթելն անշնորհ ինչ իցէ. (Իգն.։)
ἁχάριστος. ingratus, gravitudinis expers. Ապաշնորհ. անշնորհակալու. ապերախտ. ոչ փոխարինօղ. նամքէօր.
ԱՆՇՆՈՐՀ ԱՌՆԵԼ. Չճանաչել կամ առ ոտն հարկանել զտուօղն շնորհի. աներախտի կամ անարժան շնորհակալութեան համարել.
ungrateful, unthankful.
· Calfa
ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼ ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼԻ ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒ. ἁχάριστος. ingratus, ἁγνώμων, improbus. Անշնորհ ըստ բ. նշ. որ ոչն լինի շնորհակալ. ապաշնորհ. ապերախտ. ոչ գոհացօղ. աներախտագէտ։
Թողուլ անշնորհակալաց ընտանեացն զիւրեանց իւնչսն։ Անշնորհակալ լինել աստուծոյ. (Բրս. հց.։)
Դարձեալ ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼԻ՝ իբր Ոչ արժանի շնորհակալութեան.
dumb with amazement, astonished, surprised;
— լինել, to be astonished, to wonder;
— լռութիւն, utter or profound silence.
· Calfa
Ուր չիցէ շշուկ կամ ձայն ամբոխի. անխռով. խաղաղական.
cf. Անշշուկ.
· Calfa
Կոչեցեր անշշունջս։ Անշշունջ լռութեամբ. (Ագաթ.։) Գրի եւ ԱՆՇՇՈՒՆՉ, ԱՆՇՐՇՈՒՆՋ։
ἅφωνος, ἑνέος, κωφέων. voce destitutus, mutus, surdus, silens. Ուր չիք շշունջ կամ շշնջիւն. անձայն. անբարբառ. անխօս. լուռ. համր.
inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.
· Calfa
ἅτιμος. inhonoratus. Յետնեալ ի շքոյ եւ ի վայելչութենէ. անարգ. անպատիւ. անփառացի. անզարդ. եւ անշքացեալ. հագըր, սէֆիլ, պայազը.
Յանշուք երեսացն, ըստ մարդկութեանն ասեմ (ի չարչարանս), եւ ոչ ըստ աստուածութեանն. (Ոսկ. ես.։)
adj. adv. without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.
· Calfa
ԱՆՇՓՈԹ գրի եւ ԱՆՇՓՈՅԹ, եւ ԱՆԸՇՓՈԹ. ἁσύγχυτος, ἁσύμφυρτος. inconfusus, non confusus. Ոչ շփոթեալ. ոչ խառնակեալ. անայլայլելի. ոչ կորուսեալ զիւր բնութիւն կամ զյատկութիւն.
Խառնելով ի նիւթ ինչ, որ անշփոթ է. (Շ. ամենայն չար.։)
Աստուած ոչ անշփոթ աղօթս ի հնազանդելոցն պահանջէ պահանջէ. հրեշտակք միայն են անկողոպտելիք. (Կլիմաք.։)
Եւս եւ Անապական. անշաղախ. անփորձ յառնէ. (գուցէ իբր անշփելի. անհպելի). եւ կամ Չունօղ ամօթալի ինչ.
imperturbability, calm.
· Calfa
Վասն զանշփոթութիւնն ցուցանելոյ ընդդէմ չարափառացն։ Զանշփոթութիւն միութեանցն առաւելուն ցուցանել. (Շ. թղթ.։)