Definitions containing the research չ : 10000 results

Այլահաւատ

adj. s. of a different belief, sectary;
pagan;
heterodox.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաչէին զսուրբն Աստուծոյ այլահաւատքն. (Վրք. սեղբ.։)


Այլաձեւ

adj.

of a different form or figure.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմաշաւիղք եղաք յանչափաբար եւ զանազան եւ այլաձեւսն առնելոյ. (Յհ. իմ. ատ։)


Այլաղանդ, ոյ, աց

adj. s. of another sect, of a different faith;
sectary.

· Calfa

NBHL (2)

Իմաստունն ոչ միայն զհամազգիս մարդիկ եւ զբարս, այլ եւ զայլազգիս եւ զայլաղանդս ապրեցուցանէ. (Փիլ. լին. ՟Գ։)

Ամաչեմ ի հեթանոսաց եւ ի հրէից եւ յայլաղանդոց, կամ յայլաղանդիցն. (Ոսկ. եբր. եւ Մանդ. ԻԳ։)


Այլայլակ

adj.

changeable, variable;
various, different.

· Calfa

NBHL (5)

Պէսպէս. որպէս զանազան, եւ ո՛չ միօրինակ.

Այլայլակ գունովք երանգոց. (Նար. խչ.։)

Այլայլակ եւ շփոթեալ լինէր ի բազմաց շարժումնն, եւ ոչ կարգաւորաբար. (Արծր. ՟Ա. 1։)

ԱՅԼԱՅԼԱԿ. Ըստ բնախօս տրամաբանից՝ է պատահաբար տարբեր յայլմէ, եւ ոչ գոյացութեամբ. որպէս մարդ եւ ձի՝ են տիրապէս այլ. իսկ առողջն եւ հիւանդն՝ են ըստ պատահման այլ՝ իբրեւ այլայլակ, այս ինքն ըստ իմիք այլեւայլ, կամ այլայլեալ եւեթ. ἁλλοῖος, ἐτεροῖος. diversus, alteratus, dissimilis. քիչ մը փոխուած. պիրազ պաշգա.

Ընդհանուր՝ ամենայն տարբերութիւն՝ այլայլակ առնէ. հասարակաբարն եւ յատկապէսն՝ այլայլակ առնեն, իսկ յատկեղքն՝ այլ։ Որք ըստ ինքեան առ լինին, ի գոյացութեան առեալ լինին բանի, եւ առնեն այլ. իսկ ըստ պատահմանքն չառնեն ա՛յլ, այլ՝ այլայլակ. (Պորփ.։)


Այլայլասեռ

adj.

of a different sex or kind;
mixed.

· Calfa

NBHL (1)

Այլայլասեռ տարազոց մրգաց. (Նար. խչ.։)


Այլայլեմ, եցի

va.

to alter, to change;
to vary, to diversify;
to corrupt;
to disaffect, to alienate;
to discountenance;
to falsify, to counterfeit;
to distemper, to disorder.

· Calfa

NBHL (2)

Առ այն տանջանսն անգամ չգունատեալ այլայլեաց. (ՃՃ.։)

Ի վերայ այլայլող եւ դիւրափոփոխ բնութեանս։ Այլայլող ի բարւոյն ի չարն. (Լմբ. սղ. ԾԹ։)


Այլայլիմ, եցայ

vn.

to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.

· Calfa

NBHL (11)

Եւ ոչ մտացն այլայլ տաշութիւն առաջի արկեալ. (Նար. ՂԲ։)

Զգո՛յշ լեր, գուցէ այլայլս ինչ խօսիցիմք։ Բարբաջեմք, զայլայլս խօսիմք. (Սեբեր. ՟Գ։ Ոսկ. եբր.։)

Ոչ այլայլիս ի գթութենէ։

Ոչ բնաւորեցաւ իմացականն՝ ըստ էութեան այլայլիլ. (Նիւս. բն.։)

Եւ ո՛չ պարզ եւ անմարմնական բնութիւնն Աստուծոյ այլայլեցաւ յիւրն յաւէտ պարզութենէ. (Շ. թղթ.։)

Հրեղէն երկինքն շուրջ գալ ասի, եւ ոչ այլայլիլ. եւ երկիր այլայլիլ, եւ ոչ շուրջ գալ. (Վանակ. տարեմտ.։)

Բարկացողին այլայլին աչք. (Ոսկ. յհ.։)

Մի՛ այլայլեսցի յինէն դրոշմդ լուսապաճոյճ։ Օրինակութիւն բանիս ոչ է այլայլեալ յարմարութենէ. (Նար. ԿԵ. Հ։)

Մի՛ սքանչանար, եւ մի՛ այլայլիր. (Ոսկ. յհ.։)

Այլայլի միտք իմ յասել զդառն չարչարանաց բանս. (Սիսիան.։)

Ոչ այլայլեալ ինչ ի ցասմանէ։ Իբր յարեգակնէ այլայլեալ աչաց տկարութիւն. (Նար. ԽԳ. ԼԸ։)


Այլայլութիւն, ութեան

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

· Calfa

NBHL (6)

Փիոսն թարգմանի՝ բերանոյ այլայլութիւն։ Այլայլութեամբ բերանոյ (իմաստակ ասի ոք, եւ ոչ իմաստուն). (Փիլ. այլաբ.։)

Ոչ փոփոխումն կամ այլայլութիւն ունելով ի միաւորութեանն. (Շ. թղթ.։) Այլայլութեան վիճակեալ. (Լմբ. սղ.։)

Այլայլելն. նորոգումն, եւ փոփոխիչ գոլն. թէպէտտիւլ.

Փոխակերպեալ ըստ այլայլութեան աջոյ բարձրելոյն, զնոյն ասել զհողեղէնն՝ հոգեղէն. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)

Յեղանակիչ անրջոց, այլայլութիւն տխրութեանց. (Նար. ՁԴ։)

Զորս ինչ ըստ աշխարհի զանազանութիւնք էին եւ այլայլութիւնք, զամենայն ի մի միաբանութիւն ածին. (Կամրջ.։)


Այլանդակ, աց

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

· Calfa

NBHL (6)

Ամբարտաւանից եւ այլանդակաց յանդիմանութիւն է բանս, որք իբրեւ ոչինչ գիտեն, զամենայն ինչ գիտել խոստովանին. (Փիլ.։)

Յանդիմանել զայլանդակ նորուն ամուսնին (յեզաբելայ) չարաբարոյ կամակարութիւն. (Պիտ.։)

Պօղոս իբրեւ ուսուցանէր, վայրապարախօս այլանդակ կոչէին զնա. (Մծբ. ԺԹ։)

Ոչ իբրեւ զբարբարոսս այլանդակս։ Յայլանդակ բարս դժնեայս. (Յհ. կթ.։)

Այլանդակ յամենայն կարգաց եւ կրօնից։ Կրեաց յիւրոցն եւ յայլանդակացն։ Դրացեաց եւ այլանդակաց։ Ոչ միայն մերոյս նահանգի, այլ եւ ա՛յլ ազանց եւ այլանդակաց. (Մագ.։)

Ոչ արտաքոյ ճշմարտութեանն ուսուցանէին ինչ, եւ ոչ այլանդակս բարբառէին. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)


Այլանդակիմ, եցայ

vn.

to be extravagant or whimsical;
to be distorted, disfigured, spoiled;
to be dissolute.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ էր այնուհետեւ տեսանել զաշխարհս մեր ո՛չ որպէս զբարբարոսս այլանդակեալս. (Խոր. ՟Գ. 20։)


Այլապէս

adv.

otherwise, differently, in another manner.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ օտար, կամ այլապէս քան զհօրն։ Եւ ես ո՛չ այլապէս դատիմ, բայց եթէ որպէս հայր։ Զոր ինչ եւ մարգարէացաւ, ոչ այլապէս էառ զկատարումն, այլ՝ որպէս եւ ասաց իսկ. (Ոսկ. յհ.։)


Այլասացիկ

adj.

allegorical;
— յորջորջումն, allegory.

· Calfa

NBHL (2)

Շրջէ զբանն յայլասացիկ յորջորջումն։ Յորժամ գիրք այլասացիկ բարբառով իրս ինչ ճառիցեն, անդէն վաղվաղակի զմեկնութիւնն այլասացիկ յորջորջմանն ի մէջ բերեն։ Վայրապար է ցանկութիւն այնոցիկ, որ զայլասացիկսն հաստատել կամին. (Ոսկ. ես.։)

Յամէ յայլասացիկ յորջորջմանն։ Ոմանք եւ յայլասացիկ ինչ իրս շրջեն (յն. այլաբանեն)։ Ըստ պիտակութեան զօրինակն այլասացիկ առակ կոչէ. (Ոսկ. մտթ. եւ Գղ.։)


Այլասեռ, ի, ից

adj.

cf. Այլասեր.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ որ ինչ է յայլմէ սեռէ կամ ի տեսակէ իրաց. էճնասի մուխթելիֆէտէն. ἐτερογενής. heterogena

Այլասեռ նիւթոցն հալուած։ Լեզուաց այլասեռ ձայնից. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Այլասեր, ի, ից

adj.

of a different sex;
of a different gender, kind or species;
heterogeneous, of a different nature or quality.

· Calfa

NBHL (1)

Զայլասերսն ոչ ոք համեմատեսցէ։ Այլասեր ուրեմն է նմանւոյն՝ մեծն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Այլասերեմ, եցի

va.

to change to a different gender or kind;
to make degenerate, to spoil.

· Calfa

NBHL (1)

Այլասերեն ոմանք զճշմարտութեանն գեղեցկութիւն, որպէս զդահեկան ինչ փոխեալ յայլ գիծ. (Պրպմ. ԼԷ։)


Այլատարազ

adj.

of a different mode, fashion, manner.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիւղ Տեառն արմատանայ ի միտս քո այլատարազ հաւատով՝ որքան յառաջ էր ... Կոչէ այլատարազ պարգեւօք ի խրատս։ Են եւ այլատարազք հասակք կենդանեաց ի ծովու։ Զպարգեւս շնորհի այլատարազ լեզուախօսութեան։ Սկսան յայլատարազ խօսս զլեզուսն շարժել ... Այլատարազս խօսելով. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)


Այլափառ, աց

adj.

heterodox.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի հացէ այլափառաց զգոյշ կալ ուսուցանէ, այլ՝ յաղանդոյ. (Երզն. մտթ.։)


Այլափառութիւն, ութեան

s.

heterodoxy.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գտաք առ նոսին գոնեա սակաւ ինչ այլափառութիւն. (Լմբ. ատ.։)


Այլափոխ

adj. adv.

changed, altered, converted, turned;
degenerate;
different;
allegorical;
differently.

· Calfa

NBHL (3)

Յայլ ինչ փոխեալ. այլայլեալ. այլազան. այլագունակ. տարբեր.

Այլափոխ կոչմամբ ձայնելով զանունն. (Նոննոս.։)

Թէպէտ եւ այլափոխ են բանքն, այլ ոչ այնչափ ինչ եւ միտքն. (Կիւրղ. թագ.։)


Այլափոխեմ, եցի

va.

to change, to alter;
to counterfeit;
to metamorphose;
to diversify.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ զամիսն այլափոխեն. (Եսթ. ՟Թ. 27.) յն. այլազգ վարել։


Այլափոխիմ, եցայ

vp.

to change;
to grow worse, to degenerate.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ շարժեալ այլափոխեցաւ կուսութիւն փառաց նորա. (Զքր. կթ.։)

Ոչ յարութեամբն այլափոխէր. (Շ. խոստ.։)


Այլափոխութիւն, ութեան

s.

change, transmutation, conversion;
metamorphosis;
corruption, degeneration.

· Calfa

NBHL (2)

Ինձ թուի ոչ փոքր ինչ հիանալ ի վերայ անուանցս այլափոխութեան. (Անյաղթ բարձր.։)

Վասն սքանչելի այլափոխմանն ասէին՝ թէ արբեալք իցեն. (Լմբ. ստիպ.։)


Այլուստ

adv.

from another place or situation;
otherwise.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ այլուստ, եւ կամ ի մէնջ։ Փախստական լինել՝ ոչ ի մարդկանէ միայն, այլեւ յի՛րաց այլուստ այլոց զօրէն ուխից հոսեցելոց. (Խոր. ՟Բ. 61։)


Այլուստեք

adv.

from some other place, from somewhere else.

· Calfa

NBHL (6)

Որ այլ ուստեք ոչ ծնանի, եթէ ոչ յանմտութենէ։ Ոչ այլուստեք, բայց ի հպարտութենէ. (Ոսկ. յհ.։)

Ոչ այլ ուստեք առաւել՝ քան եթէ ի քերթողացն պատմութենէ. (Պիտ.։)

Ոչ այլուստեք, բայց եթէ եւ այլն. (Շ. ատ.։)

Ոչ ուստեք այլուստեք, բայց եթէ եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա։)

Ազգ՝ մարդկեղէնն, այլք այլուստեք. իսկ հոգեւորականն մի է ամենենեցուն։ Ոչ մի գաւառ էր սրբոցն, քանզի այլք յայլուստեքէ էին ծնեալ. (Բրս. Խ. Մկ։)

Ոչ ունէի այլուստ ուստեք ճանաչել. (Փիլ. սամփս.։)


Այլուր

adv.

elsewhere, in another place, in some other place.

· Calfa

NBHL (2)

Զայլուր եղեալն՝ առաջի աչաց տեսանէր. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)

Թաքչել ջանայր, այլուր յայլ անապատ փոխէր. (Նիւս. սքանչ.։)


Այլօրինակ

adj. adv.

different;
differently.

· Calfa

NBHL (1)

Այլօրինակաբար ինչ կցորդութիւն ունել. (Գագիկ առ ռոմանոս.։)


Այծի, ծւոյ, ծիք, ծեաց

s.

goat, she-goat.

· Calfa

NBHL (3)

Զի՞նչ օգին է, կամ զի՞նչ այծին. (Կոչ. ԺԵ։)

Ոչխար կատարեալ՝ յօգեաց եւ յայծեաց առնուցուք։ Եթէ յայծեաց իցէ պատարագն։ Զամենայն զճարպ զայծեաց մի՛ ուտիցէք։ Նոխազ յայծեաց։ Սալ մի յայծեաց։ Իբրեւ զխոյս այծեօք հանդերձ։ Մեկնեսցէ զօգիս յայծեաց։ Զայծիսն ի ձախմէ. եւ այլն։

Ո՛չ յօգեաց ասր, այլ յայծեաց ցփսիս. (Յհ. կթ.։)


Այծարած, ից

s.

goat-herd, peasant who drives the goats to feed.

· Calfa

NBHL (1)

Հովիւ արածօղ այծից. քէլի չօպանը.


Այծեամն, եման, եմանց

s.

wild goat;
roe;
buck, hart;
deer.

· Calfa

NBHL (1)

δορκάς, δόρκων. caprea, dorcas եւ capreolus, parva capra. եբր. ձէպի իբր թ. լէփիջ. Այծ վայրի՝ արագոտն եւ սրատես, բազմաճղի եւ տկար եղջերօք. եապան քէչիսի, գարաճէ, կէյիք սըզընը, ճէյրան, զազալ.


Այծեայ, էի, ից

s. adj. goat's hair;
stuff made of goat's hair;
of or belonging to goats.

· Calfa

NBHL (1)

Կազմեալն ի մազոյ այծից. եւ հանդերձ մազեղէն. խորգ. խարազն. եւ մազ այծից. αἵγειος, αἱγέη. caprinus, caprina pellis, τρίχενος. qui e pilis est, cilicinus. այծու մազէ շինած. չուլ, սօֆ, շալ. եւ դիֆթիգ.


Այծեղջիւր, ջեր

s.

Capricorn.

· Calfa

NBHL (1)

αἱγόκερως. capricornus Անուն միոյ ի կենդանակերպից՝ յարմարեալ ի հեթանոսական պատմութեանց, յոր յածի արեգակն ի իա դեկտ. ցյունվարի իա. եւ յայնժամ կոչի ԱՐԵՒԱԴԱՐՁ ԱՅԾԵՂՋԵՐ. օզլագ. ճէտի. ճէտա պիւրճի. պիւզէ.


Այծենակաճ

s.

stuff made with the hair of goats.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպիսի ինչ կամ այնպիսի հանդերձ կայճն, եւ այծենակաճն. (Անյաղթ պորփ.։)


Այնուհետեւ

conj.

ever, since, from that time, thenceforward, thenceforth.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ իժիք ազդիցէ այնուհետեւ։ Այնուհետեւ ոչ եւս պիտոյ է վասն մեղաց պատարագ։ Հայեցաւ ի մարմին իւր այնուհետեւ իբրեւ ի մեռեալ։ Գիտաց՝ եթէ բազում ժամանակք են այնուհետեւ։ Փախստեայ գնացին այնուհետեւ բնակիչք յԵրուսաղեմէ. եւ այլն։


Այնպէս

adv.

so, also, equally, as much, in like manner, likewise, as well as.

· Calfa

NBHL (6)

οὔτω, οὔτως. ita, sic, tam Որպէս զայն. այնու օրինակաւ. այնպիսաբար. նոյնպէս. եւ այնչափ առաւել կամ նուազ. յայնմ աշտիճանի. անպէս, անոր պէս, անանկ. էօյլէ. օլ տէրէճէտէ.

Այնպէս լուսաւորեսցէ լոյս ձեր, որպէս զի։ Եւ այնպէս ուսուսցէ զմարդիկ։ Աստուած այնպէս զգեցուցանէ։ Այնպէս սիրեաց Աստուած զաշխարհ, մինչեւ ... Այնպէս՝ որպէս անշունչքն ձայն տայցեն։ Միթէ որպէս նայն եհար, սա այնպէ՞ս վիրաւորեսցի։ Գիտասջիք զայնպիսիսն, որ այնպէսն գնայցեն. եւ այլն։

Ոչ գրեցի զայդ, զի ինձ այնպէս ինչ լինիցի (յն. այնպէս լինիցի)։ Զի ա՛յնպէս ճշմարիտ մեծ զօրութիւն նստի անդ. եւ այլն։

Իջուցեալ զառագաստն՝ այնպէս երթային եւ գային։ Եւ այնպէս յանցուցեալ յեղբարս՝ ի Քրիստոս մեղանչէ. եւ այլն։

Յաճախեցեր ի պոռնկութիւնս քո, սակայն եւ այնպէս ոչ յագեցար։ Սակայն եւ այնպէս ոչ կասէր ի հպարտութենէ անտի. եւ այլն. (ռմկ. բայց անանկ ալ, այսու ամենայնիւ։)

Այնպէս իմն արժանաւոր գտեալ, մինչ զի, եւ այլն. (Պիտ.։)


Այնպիսի, սւոյ, պիսեաց

adj.

such, similar, like;
equal, same;
as great, as much.

· Calfa

NBHL (6)

Յառաջ քան զայն ոչ եղեւ այնպիսի մարախ, եւ յետ այնորիկ ոչ եղեւ այնպիսի։ Որ յայնպիսի մահուանէ փրկեաց զմեզ։ Շատ է այնպիսւոյն պատուհասն այն։ Հարկ էր օրինաւորացն այնպիսեօքն սրբել։ Յամենայնէ յայնպիսեաց անտի։ Եւ դուք այնպիսիք ոմանք էիք։ Ընդ այնպիսումն եւ հաց մի՛ ուտել. եւ այլն։

Այնպիսւոյ չարաշուք առն ողորմեցար. (Նար. ԾԸ։)

Ոչ կարացեալ տանել այնպիսում վատթարութեան։ Այնպիսւով սաղապաճեմիւ մտաք յԵգիպտոս. (Խոր. ՟Գ. 25. 62։)

Յայնպիսում չարեացն միջի. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)

Այնուհետեւ այնպիսի զգաստացաւ, եւ այնպիսի ողորմած եղեւ, որ եւ ի մարմինն իւր ոչ խնայէր. (Վրք. հց. ԺԴ։)

Որ այնպիսի իմն զօրաւորագոյն գտաւ խորհրդով, մինչ զի ... Այնպիսի իմն ըստ նոցա քաջարութեանցն զուգահաւասար եւ զիւրեանցն ցուցին իմաստութիւն. (Պիտ.։)


Այո

adv.

yes, even so, truly.

· Calfa

NBHL (4)

Եղիցի ձեր բան, այո՛ն՝ այո՛, եւ ոչն՝ ո՛չ. զի աւելին քան զայն ի չարէն է. (Մտթ. ՟Ե. 37։ եւս եւ Յկ. ՟Ե. 12։ ՟Բ. Կոր. ՟Ա. 17։)

Այո՛, օրհնելով օրհնեցից զքեզ։ Ասէ իւրաքանչիւր ոք ցեղբայր իւր. այո՛, քանզի ի մեղս եմք. եւ այլն. (ուր ասէ Եփրեմ.)

Տէրն ի չարէն ասաց զաւելին քան զայոն եւ զոչն. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։)

Եւ ասացին, այո՛ այո՛, տեսին աչք մեր. (Սղ. ԼԴ. 21։)


Այպանեմ, եցի

va.

to jeer, to make a jest of, to ridicule, to mock, to deride, to hold in contempt, to despise, to scoff at, to scorn, to banter, to rally, to rail at, to revile, to abuse;
to treat with contempt, with abuse or ridicule.

· Calfa

NBHL (3)

(լծ. թ. այըպլամագ) παίζω, ἑμπαίζω, καταπαίζω , καταγελάω, μυκτηρίζω, χλευάζω, γελάω. illudo, derideo, irrideo, subsanno Այպն առնել. խազ առնել. ծաղր առնել. ունչս առնել. կատակել. ձաղել. եպերել. դսրովել. յամօթ առնել. անարգել. արհամարհել. մասխարա՝ իսթիհզա էթմէք. մեզեյէ՝ քեսինտիյե ալմագ. զէֆքլենմէք. կիւլիւլմէք. խօրշամագ.

Այպանեսցեն զքեզ։ Այպանել հարկանել եւ ի խաչ հանել։ Իւրաքանչիւր զբարեկամ իւր այպանեն։ Ծանեան զքեզ եւ այպանեցին։ Զօր ամենայն հանի ի գլուխ այպանեալ։ Արհամարհօղք, այպանօղք։ Ոչ նստայց յատենի այպանողաց։ Այպանեաց զնոսա Եղիա Թեղբացի, եւ ասէ. մեծաձա՛յն կարդացէ՛ք, զի Աստուած է։ Եթէ ոչ այպանիցէք զբանիւք իմովք. եւ այլն։

Աստուած ոչ այպանի. (Մաշկ.։)


Այպանումն, ման

s.

cf. Այպանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ անօրինաց մատնել ի ծաղր եւ յայպանումն. (Խոր. ՟Գ. 63։)


Այռիք

s.

noise, brawling;
gormandizing, gormandizer.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛ւս չար անցք քան ընդ հրէայսն՝ ընդ մեզ անցանէին հանապազ այռիք պայթիք երգ արբեցութիւնք. (Ոսկ. եփես. ՟Զ։)


Այսախառն

adj.

possessed with a devil.

· Calfa

NBHL (1)

Խառն յազդեցութենէ այսոյն չարի. դիւական.


Այսահալած

adj.

that drives away devils.

· Calfa

NBHL (2)

Հալածիչ այսոց պղծոց. դիւահալած. սատանան հանօղ՝ քշօղ.

Ի խորին չարութենէ կռապաշտութեանն ճշմարիտ բարի եւ այսահալած. (Սարկ. լս.։)


Այսահար, ի, աց, ից

adj.

possessed with a devil, demoniac.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ մոլեգնեալ իբրեւ զդիւահար. վերնոտ. սայալը. չըլզըն. դութարըգլը. ἑπίληπτος. furens, furiosus, insanus

Զի՛նչ եղեւ այսահարին, եւ զի՛նչ վասն խոզիցն. (Մրկ. ՟Ե. 16։)

Է՞ ինչ պակաս ի մոլեգին այսահարաց անտի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)

Ահա տեսէք զայրն այսահար։ Միթէ կարօ՞տ ինչ իցեմ ես այսահարօք. (՟Ա. Թագ. ԻԱ. 14. 15։)


Այսահարիմ, եցայ

vn.

to be possessed with a devil;
to roar, to make a dreadful noise;
to rave, to be frantic, to storm, to be furious.

· Calfa

NBHL (2)

δαιμονίζομαι/ a daemonio vexor, πνευματοφοροῦμαι spiritu (malo) ducor, ἑπιληπτεύομαι, furo insanio Հարկանիլ յայսոյ. լլկիլ ի դիւէ. մէճնուն օլմագ. եւ մոլեգնիլ. մոլիլ. յիմարիլ. գուտուրմագ. չըլտըրմագ.

Դուստր իմ չարաչար այսահարի։ Ածէխ զդա այսահարել առաջի իմ. (Մտթ. ՟Ժ՟Ե. 22։ ՟Ա. Թագ. ԻԱ. 15։)


Այսահարութիւն, ութեան

s.

the state of a demoniac or of a person possessed with a devil;
madness, frenzy, fury, franticness.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ ոք անարժանութեամբ յօրէնս մատչի, հանդիպի նոցա այսահարութիւն. (Կանոն.։)

Այսահարութիւն յանասունս գտեալ՝ ոչ ինքեանց լինի աղագաւ. (Մխ. դտ.։)


Այսանակ

adj.

such, like, in this manner or fashion.

· Calfa

NBHL (1)

Վերբերական է, որ եւ նմանական. ո՛րգոն, այսանակ, այսպիսի. այսչափ, այսքան. (թր. քեր.) (ուր օրինակք ինչ վրիպակաւ գրեն ԱՅՍԱԿԱՆ։)


Այսգունակ

adj.

cf. Այսպիսի.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ այս այսգունակ հաւատարմացաւ։ Որ այսգունակ ի սկզբանէ մինչեւ ի ծայր ստութեամբ է զանգեալ. (Պիտ.։)


Այսուհետեւ

adv.

henceforth, henceforward, hereafter, for the future;
as for the rest;
now, then, but.

· Calfa

NBHL (2)

Մեռայց այսուհետեւ, որովհետեւ տեսի զերեսս քո։ Ոչ եւս յաւելից հարկանել ... այսուհետեւ ... մի՛ դադարեսցեն։ Ննջեցէ՛ք այսուհետեւ, եւ հանգերուք։ Ժամանակս կարճեալ է այսուհետեւ։ Այսուհետեւ եղբարք, ո՛ղջ լերուք, հաստատո՛ւն կացէք. եւ այլն։

Այսուհետեւ զգո՛յշ լերուք յանօգուտ քրթմնջենէ։ Այսուհետեւ խրատեցարո՛ւք բանիւք իմովք։ Այսուհետեւ՝ որ անարգէ, ոչ զմարդ անարգէ, այլ՝ զԱստուած։ Այսուհետեւ եւ մեք՝ որ այսչափ շուրջ զմեօք մածեալ ունիմք. եւ այլն։


Այսպէս

adv.

thus, in this manner, in the same manner;
so.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ այսպէս ամ յամէ սովորութիւն կարգեաց։ Որպէս ոչ խառնեցաւ ի կարգ սուրբ ամուսնութեան աշխարհիս, այսպէս չեմուտ ընդ մարմնաւոր պիտոյիւք. (Եղիշ.։)

Այսպէս արասցեն ինձ աստուածքն, եւ այսպէս յաւելցեն, եթէ ոչ վաղիւ եդից զանձն քո իբրեւ զմի ի սպանելոցն. (Ոսկ. պետր. եւ Եղ.) որ է բացատրութիւն երդմանս ՕՆ ԵՒ ՕՆ։

Այսպէսն մանկավարժ։ Այսպէս բարեկարգութեամբ։ Ոչ այսպէսն ընդ պատճառաւ է. (Պիտ.։)


Այսպիսի, պիսւոյ, պիսեաց

adj.

such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.

· Calfa

NBHL (9)

Ո՞ւր եղեւ այսպիսի չարութիւն (այս ինքն այսչափ մեծ)։ Այսպիսի իսկ եւ վայել էր մեզ քահանայապետ, սուրբ, անմեղ. եւ այլն։

Այսպիսի ինչ երբէք ոչ տեսաք։

Մանուկ մի այսպիսի։ Զօրութիւնք այսպիսիք ի ձեռաց սորա լինին։ Լինել այսպիսի՝ որպէս եւ եսս եմ։ Յոյս մի այսպիսի ունիմք։ Զայսպիսեաց աստի օրէնքն չեն հակառակ։ Ամենայն ինչ այսպիսի պարծանք՝ չարութեանն են. եւ այլն։

Պարապեալքն այսպիսում ճգնութեանց։ Կոչմամբ այսպիսեաւ. (Խոր.։)

Յետ այսպիսւոյ գեղեցկայարմար կարգաց։ Զայսպիսի չար աղէտս. (Յհ. կթ.։)

Այսպիսի հռչակելի գործեալ իրք։ Զի մի՛ զանխլացեալ այսպիսոյս լիցի դժնդակութիւն. (Պիտ.։)

Զոր ասէս, այսպիսի ինչ է։ Եւ զոր ասեմս, այսպիսի ինչ է. (Ոսկ. Ածաբ.։ Սարգ. եւ այլն.) ռմկ. միտ բանին ա՛ս է. ըսել կուզեմ։

Ոչ բաւեմք այսպիսի պատերազմել եւ շինել միանգամայն. (Նեեմ. ՟Դ. 10։)

Այսպիսի իմն զկատարելագոյնսն բերէ շահս, մինչ զի ... Ժա՛մ է վարկանել զ ի բաց ի կենցաղոյս խուզումն՝ այսպիսի ինչ. (Պիտ.։)


Այսր

adv.

here, in this place;
hither, to this place;
— աղագաւ, therefore, for this reason.

· Calfa

NBHL (7)

ԱՅՍՐ ԱՆԴՐ. կամ ԱՅՍՐ ԵՒ ԱՆԴՐ. իբր յայս եւ յայն (տեղի, կամ ինչ). յայսկոյս յայնկոյս. ᾦδε κᾴκεισε. huc illuc եւ այլն.. աս դիս անդին, մէկդին մէկալ դին, հոս հոն. օրայա պուրայա. եօթէ պէրի.

ՄԻՆՉԵՒ ՅԱՅՍՐ. իբր մինչեւ ցայս վայր կամ ժամանակ. ἔως ὤδε. usque huc

Սկսեալ ի Գալիլեէ մինչեւ ցայսր. (Ղկ. ԻԳ. 5։)

Անդուստ մինչեւ՝ ցայսր հնչեալ պատմի. (Պիտ.։)

Կամ հետէ. անտի եւ յառաջ, այս ինքն յատ այնորիկ կարգաւ՝ մինչեւ ցայս վայր, ցարդ. անկից էտեւ՝ յաջորդաբար. օնտան պէրի. καθεξῆς. ordine, deinceps.

Եթէ ո՞չ գայցէ ի տօն այսր. (Յհ. ՟Ժ՟Ա. 56։)

Եւ ոչ ի տար աշխարհ այսր զհետ նոցա գնայաք. (Եղիշ. ՟Ը։)