Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Բազմախաբ

See full entry →

adj.

that deceives or that is much or often deceived.

NBHL (1)

Հրաժարեալք նայապէս ի մարմնական բազմախաբ զբօսանաց։ Շնչաւոր իմաստութիւն, որ խարդախն է եւ բազմախաբ։ Տեսութիւն բազմախաբ է, ի վերին երեսն հայցելով՝ զգունաւորութիւնն տեսանէ։ Բազմախաբ մեքենայիւքն ծառայեցոյց զմարդիկ. (Սարգ.։)


Խոնաւական, ի, աց

See full entry →

adj.

humid, wet, moist.

NBHL (1)

Մերժելով զխոնաւաականն մեր՝ մատուցանէ (ի թանձրութիւն)։ Խոնաւական անօթք օդոյ. (Պղատ. տիմ.։)


Խոնաւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow wet, to become damp or moist.

NBHL (1)

Յամարայնի քրտնելով եւ խոնաւանալով արտաքոյ՝ հովութիւն շնորհէ ընտանի մարմնոյն. (Պղատ. տիմ.։)


Խոնաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to damp, to moisten;
to wet, to steep, to bathe.

NBHL (2)

Եւ ոչ ջերմին շիջեցելոյ՝ յաղթութեամբ խոնաւողին. (Նիւս. կազմ.։)

Օդքն՝ են որ ցամաքեցուցանեն, եւ են որ խոնաւեցուցանեն զերկիր եւ զբոյսս. (Յճխ. ՟Է։)


Խոնաւեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Խոնաւեմ.

NBHL (2)

Եւ ոչ ջերմին շիջեցելոյ՝ յաղթութեամբ խոնաւողին. (Նիւս. կազմ.։)

Օդքն՝ են որ ցամաքեցուցանեն, եւ են որ խոնաւեցուցանեն զերկիր եւ զբոյսս. (Յճխ. ՟Է։)


Խոնաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

humidity, damp, moisture, wet;
humour, radical moisture.

NBHL (4)

Ընդ ծագել արեգական՝ օդոյն զխոնաւութիւնջուրց առեալ. (Եզնիկ.։)

Պտուղն քարշելով զխոնաւութիւնն՝ ծառոյն միջնորդութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Եւ Գիջութիւն մարմնոյ.

ὐγρασία, τὸ ὐγρόν humiditas, humidum, humor. Խոնաւ եւ գէճն գոլ. լուծութիւն հիւթոյ՝ որպէս ջրոյ. հակակայ չորութեան կամ ցամաքութեան. թացութիւն.


Խոնաւուտ

See full entry →

cf. Խոնաւ.

NBHL (4)

Այն՝ որ ցամաքոյինքնարդեօք ծանունք. (Պղատ. տիմ.։)

Գինւոյ եւ իւղոյ, եւ ամենայն խոնաւուտն կոչեցելոցն պտղոց։ վերածխութիւն ի խոնաւուտից. (Նիւս. բն.։)

Եւ Գիջական. թոյլ եւ մեղկ. ցանկական.

ὐγρός humidus, liquidus. Ունակ խոնաւութեան. խոնաւական. խոնաւ. գիճին. ջրի. լոյծ. թաց, ջրոտ.


Խոնճ, ի —

See full entry →

adv. prep.

below;
under;
inside, within, in.

NBHL (1)

ԽՈՆՃ. Ի ԽՈՆՃ. ἑντός intus, intra. Ի ներքս. ի ներքոյ. ի վայր. (որպէս թէ ի քունջ) մէջը, վար.


Խոնջական, ի, աց

See full entry →

adj.

fatiguing, hard, toilsome.

NBHL (1)

Որ ինչ է խոնջելոյ պատճառ. ուր կայցէ խոնջիլ. խոնջավաստակ. տաժանական. յոգնեցնօղ, աղքատալի.


Խոնջանք

See full entry →

s.

cf. Խոնջութիւն.

NBHL (1)

Որչափ ջան եդեալ ոչ խոնջանս վարկանել սակս առփելոյն. (Մագ. ՟Է։)


Խոնջիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be tired, weary, fatigued.

NBHL (2)

Խոնջեալ եւ տուայտեալ։ Զօրն ողջոյն խոնճիցի ի գործն. (Սարգ. յկ. ՟Ժ. եւ Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)

Յոյժ խոնճեալ՝ տկարացուցեալ էր զոտիցն զօրութիւն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Խոնջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fatigue, lassitude, weariness.

NBHL (2)

Եւ ոչ զգործոյն ունի խոնջութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)

Եւ ոչ զգործոյն ունի խոնջութիւն (յն. յաշխատասիրութիւն) սովոր է ծնանել. (Ոսկ. եփես. ՟Բ։ Բրս. յուդիտ.։)


Խոնջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խոնջութիւն.

NBHL (2)

Եւ ոչ զգործոյն ունի խոնջութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)

Եւ ոչ զգործոյն ունի խոնջութիւն (յն. յաշխատասիրութիւն) սովոր է ծնանել. (Ոսկ. եփես. ՟Բ։ Բրս. յուդիտ.։)


Խոշիւն

See full entry →

s.

noise, murmur.

NBHL (1)

Ամենեքին զլռութիւն սիրելով՝ ցայնքան ոչ հանէին խոշիւն առ՝ զնոցա գալոյն՝ մտեալ ի մեծ ամուրն ամրաանայ. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Խոշորաբարք

See full entry →

adj.

rude, rough, unpolished.

NBHL (2)

Խոշոր բարուք. խորթաբարոյ.

ձառագէմք, խոշորաբարք, խեռաբարոյ. (Երզն. քեր.։)


Խոշորանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow up;
to become stout or bulky;
to grow rude or rough.

NBHL (1)

Ծուլութեամբ պարարեալ կենդանւոյն գրեթէ յայլմէ յափշտակիլ կենդանւոյ, յայնցանէ որ խոշորացեալ իցեն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Խոշորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to magnify, to increase, to make larger.

NBHL (1)

Քանզի մեծամեծս բարբառեցաւ, եւ զամբաստանութիւնն աճեցոյց՝ կռապաշտութիւն կոչելով (զշուայտութիւն), զի մի՛ թուեսցի խոշորեցուցանել, հանդերձ գովութեամբն նստուցանէ զնոսա դատաւորս. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Խոշորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

coarseness, rudeness, want of politeness;
bigness.

NBHL (5)

Պահք որ կարգեցան, վասն խոնարհութեան մարմնոյ է, եւ խոշորութեան. (Տօնակ.։)

Որ աստուծոյ գովութիւնն է, ըստ ամենայն խոշորութիւն անցեալ՝ մեծամեծ օգուտս գովեցելոցն մատուցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)

Զզօրութիւն հրոյնշիջուցեր, զխոշորութիւն կայծականց ի կակղութիւն վարդի փոխեցար. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)

Թերեւս արդեօք եւ զեստուս իմոյ զխոշորութիւն ստուգանես. (Առ որս. ՟Ը։)

Զահեղութիւն եւ զխոշորութիւն սրտին վաղվաղակի ի բաց թողոյր. (ՃՃ.։)


Խոշտանգեմ, եցի

See full entry →

va.

to pain, to torment, to torture;
to thrash, to beat.

NBHL (1)

Զմիոյ զլեզուն հատեալ ... եւ այլ ոչ իւիք խոշտանգէ. (Խոր. ՟Բ. 13։)


Խոչ, ից

See full entry →

s.

obstacle, opposition;
embarrassment, inconvenience, difficulty, hitch, hinderance, clog;
the spines of the hedgehog;
— խափանարար, great obstacle, impossibility;
ահա — անկոխելի, there is an insurmountable difficulty;
— եւ խութ լինել, to hinder, to clog, to embarrass, to prevent, to be a bar to;
տապալել զամենայն զխոչ եւ զխութ, to surmount the greatest obstacles;
cf. Խութ.

NBHL (5)

Մինչեւ յե՞րբ իցէ մեզ խոչդ այդ. արձակեա՛ զմարդիկն։ Խոչ ի գարշապարսձեր։ Խոչ յական ձերում։ Ոչ պնշտեսցես զդիս նոցա, զի՛ խոչ է այն քեզ։ Նոքա եղեն նմա խոչ եւ այլն իսրայէլ։ Ոչ եւս եղիցիս տանն իսրայէլի խոչ գառնութեան։ Ի բա՛ց արարէք զխոչ եւ զխութ ի ճանապարհէ ժողովրդեան իմոյ. (Ել. ՟Ժ. 7։ Յես. ՟Ի՟Գ. 13։ Թուոց. ՟Լ՟Գ. 55։ Օր. ՟Է. 16։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 23։ Ես. ՟Ծ՟Է. 14։)

Խոչ հարեալ ի նա կուրացոյց զաչս նորա. (Մխ. առակ.։)

Խոչ եւ գայթագղութիւն լինելոց են իշխանութեան մերոյ։ Այլոց խոչ գայթագղութեան լինէին. (Ղեւոնդ.։ Երզն. մտթ.։)

ԽՈՉ. Փուշ ոզնւոյ, եւ որ ինչ մնան է նմին.

Ոզնին՝ յորժամ ողկոյզն ելանէ այգւոյն. արկանէզպտուղն ի խոնարհ, եւ ինքն թաւալի ի վերոյ, եւ կառչին պտուղքն ի խոչսն, եւ առեալ տանի ի խոչս՝ ձագուցն. (Եպիփ. բարոյ.։)


Խոպան, ի

See full entry →

adj. s.

uncultivated;
waste land, desert;
ի —ի, waste, fallow.

NBHL (4)

Բուսցի ի նմա փուշ իբրեւ ի խոպանի։ Եղիցի ի խոպանէնեւ իփչոյ յարօտ գառին. (Ես. ՟Ե. 6։ ՟Է. 25։)

Մի՛ զանդաստան հոգւոյդ թողցես որպէս խոպան. (Երզն. ոտ. երկն.։)

Ոտն խոպան գոյր ի ցաւէն. (Մարթին.։)

Խոպանս լինել յաստուծոյ, եւ յիւրեանց միամտութենէն արտաքս անկեալս. (Դիոն. ածայ.։)


Խոպանանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become desert, uncultivated;
to lie waste or fallow;
to spoil, to deteriorate, to go to ruin.


Խոպոպի

See full entry →

adj. s.

curled;
—ք, curl, lock, ringlet of hair;
—ս առնել, to curl, to frizz.

NBHL (2)

Կաղանչանն թէպէտ եւ փոքր է, այլ նման է ձեւով եղեւին ծառոյ. եւ ծայրն խոպոպի է. (Կիւրղ. թագ.։)

Մի՛ ապականէքզտես մօրուաց. ծամս առնել, կա խոպոպիս։ Զծամս, խոպոպիս ի ներս առնուն ներքոյ ականջացն. (Վրդն. ղեւտ. եւ Վրդն. թուոց.։)


Խոռեմ, եցի

See full entry →

va.

to hollow out, to excavate.

NBHL (1)

Որ դիպեալ ի պարիսպն ուժգնակի՝ փլոյց, եւ խոռեաց զնա. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)


Խոռոչ, աց

See full entry →

s.

hollow, cavity, cave, hole;
cavern, den.

NBHL (1)

ԽՈՌՈՉ կամ ԽՈՌՈՋ. գրի եւ ԽՈՐՈՋ. Խորեալ եւ փապարեալ մասունք հողոյ, երկրի, լերանց, գբոյ. քոս. գօվուգ.


Խոստաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

promise

NBHL (1)

Գրել զպատասխանի թղթոյն, եւ զխոստաբանութիւն՝ զթադէոս առաքել. (Արծր. ՟Ա. 9։)


Խոստանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to promise, to engage, to pledge ones word;
to vow;
to protest;
to offer, to proffer;
to propose.

NBHL (2)

Առ դիտմունս խոստացելոյն վայելս. (Նար. ՟Ե. ՟Զ։)

ὐπισχνέομαι promitto, polliceor ἑπαγγέλλω, -ομαι promitto եւ denuncio եւ ὀμολογέω confiteor. Խոստ կամ խոստումն կամ խօսք տալ. յանձն առնուլ կատարել եւ առնել ինչ մի. ուխտել. յոյս կամ աւետիս իմն տալ. եւ Խոստովան լինել. ... իսկ յն. էբանղե՛լլօ է նաեւ աւետարանել. ուստի աւետիս եւ խոստումն ստէպ զնոյն ցուցանեն ըստ գրոց.


Խոստովանաբար

See full entry →

adv.

confessedly, avowedly;
in confession.

NBHL (4)

Խոստովանաբար զկիրս իմ եդի առաջի։ Պօղոս զիւր հալածիչն լինել եւ զհայհոյիչն խոստովանաբար պատմէ. (Սարգ. յկ. ՟Է. ՟Ժ՟Ա։)

Որպէս Հաւանելի գոլով ամենեցուն. իբրու ընդունելի՝ ստոյգ՝ աներկբայ. (ըստ յն. ոճոյ)

Ոմանք աներկբայաբար ունին զգոյութիւնն. որպէս՝ մարդ, ձի, արծուի, որք խոստովանաբար գոն։ Բժիշկն առնու խոստովանաբար, եթէ ի չորից տարերց բաղկացեալ գոյմարմին. (Սահմ. ՟Ա. ՟Է։)

Գոյքն եւ ձեւքն, եւ ի նոսին ցանկութիւնքն անմարմինք են խոստովանաբար. (Լմբ. սղ.։)


Խոստովանադրամ, ոյ

See full entry →

s.

bribe for confession.

NBHL (1)

Դրամ առեալ վասն խոստովանութիւն լսելոյ.


Խոստովանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խոստովանիմ.

NBHL (8)

Խոստովանել է հռչակել զպարգեւսն, եւ գոհանալ զտուողէն։ Խոստովանեսցուք զբարերարին մերոյ քրիստոսի զողորմածութեամբ վասն մերզմահն աղաղակաւ երգոց. (Լմբ. սղ.։)

ԽՈՍՏՈՎԱՆԵԼ. Դաւանել զճշմարտութիւն հաւատոյ, կամ զստուգութիւն իրաց. հաստատել, ընդունել.

Խոստովանեսցեսբերանով քո տէր յիսուս, եւ հաւաստասցես ի սրտի քում։ Զի սրտիւ հաւատայք յարդարութիւն, եւ բերանով խոստովանիք ի փրկութիւն։ Հեծեծութեամբ խոստովանել, զի նա միայն է աստուած։ Ամենայն որ խոստովանեսցի յիս առաջի մարդկան, խոստովանեցից եւ ես զնմանէ առաջի հօր իմոյ։ Եթէ ոքխոստովանեցէզնա քրիստոս, ի բաց կացցէ ի ժողովրդենէն։ Խոստովանեցայց զանուն նորա ցին զերկոսեան։ Զպտուղ շրթանց խոստովանելոց յանուն նորա.եւ այլն։

Խոստովանեցին մի որդի աստուծոյ զտէրմեր յիսուս քրիստոս. (Խոր. ՟Գ. 61։)

Ոչ քան զընչիցդ այլ ին ահա լեալ խոստովանի պատճառք կենդանութեանս մերոյ։ Այսքանեօք մոլեկան ախտիւք խոստովանեցաւ կատաղութիւն։ Խոստովանեցի յամենեցունց զօրաւորագոյն բնութիւն։ Այսմ նհա քաջայայտ խոստովանեցելոյիրագործութեան. (Պիտ.։)

Հաճոյ եղեւ նմա այն՝ որ խոստովանեացն զմեղս իւր, քան զայն՝ որ խոստովանեացզարդարութիւն իւր. (Եփր. համաբ.։)

Մեղք՝ որ խոստովանին, նուազագոյն լինին. եւ որ ոչ խոստովանին եւս քանզեւս թանձրանան. (Ոսկ. եբր. ՟Լ՟Ա. եւ այլն։)

Լաւագոյն է ո ուխտեալն քեզ, եւ ոչ խոստովանել ինչ գործել. (Ածաբ. ժղ.։)


Խոստովանող, աց

See full entry →

s.

confessor to the faith.

NBHL (1)

Բարեխօս խոստովանողաչս։ Խոստովանողացս զքեզ՝ որդւոյ քո եւ աստուծոյ բարեխօսեա՛. (Շար.։)


Խոստովանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

confession, avowal, acknowledgment, declaration;
երթալ ի —, to go to confession.

NBHL (6)

Սակս ուղիղ հաւատոյ խոստովանութեան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)

Խոստովանութեան բան կրկին է. մի դաւանութիւն հաւատոյ. երկրորդ զմեղս զղջմամբ ասել. (Ի գիրս խոսր.։)

ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹԻՒՆ. Գոհութիւն. գոհաբանութիւն. օրհնութիւն. փառաբանութիւն աստուծոյ.

Աստուած իմանալի գոլով եւ պարզ ոչ է կարօտ զգալի զգեստուց, այլ զգենու նա խոստովանութիւն գոհութեան։ Սուրբ տեղի խոստովանութեան կոչէ, այսինքն գոհութեան. ասէ՝ թէ վասն զքէն գոհանալոյ սա շինեալ է. (Ի գիրս խոսր.։)

Յետ խոստովանութեանմահուն իւրոյ. (Բուզ. ՟Գ. 2։)

ὀμολογία, ἑξομολόγησις confessio. Խոստովան լինելն. որպէս Դաւանութիւն հաւատոյ եւ ճշմարտութեան.


Խոստուկ

See full entry →

s.

colic, gripes, stomachache, pain in the bowels;
— ունել, to have the gripes;
— լինել, to confess, to own.

NBHL (1)

Խոստուկ ձիոյ. (Վստկ.։)


Խոստումն, ման

See full entry →

s.

promise, engagement, obligation;
word, word of honour, good faith;
offer, tender;
protestation, declaration;
profession;
— տալ, to give one's word, to promise;
պահել զ—, կալ ի խոստման, to keep one's word or promise;
չպատել զ—, չկալ ի խոստմանն, to break one's promise, to fail to keep one's word;
մեծամեծ խոստմունս առնել, to promise mountains of gold, wonders;
սնոտի խոստմունք, vain or empty promises, fair words only;
սնոտի խոստմամբք պարարել, to nourish with vain promises

NBHL (4)

Խոստացումն խոստաբանութիւն. խոստանալն. եւ Իրն խոստացեալ. որ ի սուրբ գիրս ստէպ թարգմանի եւ Աւետիք, որպէսխոտումն աստուծոյ առ մեզ.

Այսօր լցաւ խոստումն աստուծոյ առ նահապետսն։ Որ զխոստումն աբրահամու եւ այլն, (Շար.։)

Որ թուին թէ զնոյն ընտանութիւն ունիցի, եւ զնոյն խոստումն աստուած պաշտութեան. (Սեբեր. ՟Գ։)

Անկարելի էր ումեք զչար աղանդոյն գործօնեալսն ի խոստումն ածեալ։ Խորհեցաւ ածել իխոստումն բազում գանիւք. (Կաղանկտ.։)


Խոսրովային

See full entry →

s. mus.

an Armenian note.

NBHL (4)

որ ինչ հայի առ խոսրով արքայ հայոց կամ պարսից. զի թուականն հայոց եդաւ ի մովսեսէ կաթողիկոսէ յաւուրս Խոսրովու առաջնոյ պարսից արքայի, յայս միտ ասի.

Ըստ խոսրովային թուոյ հայկազանցս հինգ հարիւրերորդի քսաներորդի հինգերորդի. (Գր. վկ. յիշատ. Ոսկ. գծ. այսինքն ի թուին հյ. ՟Շ՟Ի՟Ե. յամի տեառն 1076.)

ԽՈՍՐՈՎԱՅԻՆ. գ. որպէս թէ նմանեալ սրոյ քաջին խոսրովու մեծի հայոց արքայի՝ Խազ երաժշտական (Ոսկիփոր.։)

Կայր պատանեակ մի խարտիշուկ ... խոսրովային առնոյր թմբուկ. (Շ. առակք.։)


Խոտաբուտ

See full entry →

adj.

fed on grass;
living on herbs.

NBHL (1)

որ բտի խոտով. խոտաճարակ. խոտաբոյծ. եւ Խոտաճարական.


Խոտակեր, աց

See full entry →

adj.

eating vegetables, vegetarian.

NBHL (1)

Որոյ կերակուրն է խոտ. խոտաճարակ.


Խոտահամբար, ոյ

See full entry →

s.

hay-cock;
haystack.

NBHL (1)

Համբար խոտոյ. խոտ դիզեալ ՛ն պէտս անասնոց.


Խոտաճարակ, աց

See full entry →

adj.

herbivorous, pasturing on herbs;
— լինել՝ շրջել, to pasture, to feed.

NBHL (1)

Որ զխոտ ճարակի կամ արածի. եւ Որ բանջարով եւեթ վայրի շատանայ. (որպէս անասուն ի բնէ, կամ նմանեալն անասնոյ, եւ կամաւ ճգնօղն)


Խոտան, աց

See full entry →

adj. adv.

abject, vile, base, mean, worthless, despicable;
—աւ, meanly, basely, shamefully;
in excess;
— առնել, cf. Խոտեմ.

NBHL (4)

Արծաթ խոտան կոչեցէ՛ք զնոսա, զի խոտեաց զնոսա տէր։ Որ ինչ ի նոցանէ անպիտան եւ խոտան էր։ Այլ ուրեմն խոտան են բարք ճշմարտ։ Ժողովեցին զբարի բարին յամանս, եւ զխոտանն ի բաց ընկեցին։ Ամենայն արարածք աստուծոյ բարի են, եւ չիք ինչ ի նոսա խոտան.եւ այլն։

Ի մսոյ հրաժարեցոյց իբրեւ ի պղծոյ եւ խոտանէ իմեքէ. (Եզնիկ.։)

Խոտանք էաք, եւ ընկեցեալք յերեսաց աստուծոյ. (Ի գիրս խոսր.։)

Ոչ միայն ամուսնանան, այլեւ գնոյ եւս զանձինս տան՝ խոտանաւառ բազում ցանկութիւնս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)


Խոտեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj. s.

grassy;
made of grass;
herbage, vegetables.

NBHL (4)

որոյ նիւթն է խոտ. եւ Որ ինչ նման է խոտոյ.

Մի կարծիցես, եթէ նորա ձեռին է գործ լինել խոտեղէն՝ մարմնոյդ (այս ինքն մեռանել). (Ոսկ. ես.։)

Կամ Հիւսեալն ի խոտոյ եւ ի պրտուոյ. փսիաթ. պարիխ. խշտիք ի խոտոյ. խոտէ անկողին, խըսիր. հասըր.

Յատակք անպաճոյճ, շատացեալ խոտեղէն անկողնօք. (Եղիշ. Ը. եւ միանձ։)


Խոտեմ, եցի

See full entry →

va.

to despise, to contemn, to scorn, to slight, to disdain;
to undervalue, to depreciate.

NBHL (3)

Զբան տեառն խոտեաց։ Խոտէք զբան աստուծոյ վասն ձերոյ աւանդութեան։ Խոտեցի զանձն, եւ հալեցայ։ Խոտեաց զնոսա տէր։ Խոտեաց տէր եւ մերժեաց զազգն որ առնէր զայս։ Միթէ խոտելո՞վ խոտեցեր զյուդայ։ Ոչ խոտեցից զամենայն ազգդ իսրայէլի։ Սրբեցէք զայն որխոտէն զանձն իւր։ Խոտել զիրաւունս.եւ այլն։

կնիք շնորհեաց խոտելոյս. (Նար. ՟Ի՟Թ։)

Բնաւ ամենեւիմբ խոտէ բանն (գրոց՝) զիմն եւ զքոյն յեղբայրութեանն ասել (այս ինքն ասիլ). (Բրս. հց.։)


Խոտորեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to turn aside, to mislead, to lead astray;
to divert, to distract;
to twist, to contort, to bend, to make awry;
to lead astray, to cause to err, to delude, to unsettle.

NBHL (4)

Խոտորացոյց զնա յովաբ ի կողմանց դրանն խօսել ընդ նմա։ Խոտորեցոյցզտապանակն ի տունաբեդդարայ. (՟Բ. Թագ. ՟Գ. 18. ՟Զ. 14։)

ԽՈՏՈՐԵՄ ԽՈՏՈՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑκκλίνω, ἁποκλίνω declino, incino πλαγιάζω obliquo, diverto διαστρέφω, ἑκστρέφω perverto, everto πλανάω seduco. Հանել արտաքոյ ուղւոյ. իմի կողմն տանել. դարձուցանել. շեղել. մէկ դի տանիլ, քաշիլ, դարձընիլ.

Խոտորեցոյց զսիրտ իւր ի տեառնէ աստուծոյ կսրայէլի. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 9։)

Խոտորէիք զսիրտ արդարոյն անիրաւութեամբ. (Եզեկ. ՟ժգ. 22։)


Խոտորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Խոտորեմ.

NBHL (4)

Խոտորացոյց զնա յովաբ ի կողմանց դրանն խօսել ընդ նմա։ Խոտորեցոյցզտապանակն ի տունաբեդդարայ. (՟Բ. Թագ. ՟Գ. 18. ՟Զ. 14։)

Խոտորեցոյց զսիրտ իւր ի տեառնէ աստուծոյ կսրայէլի. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 9։)

Խոտորէիք զսիրտ արդարոյն անիրաւութեամբ. (Եզեկ. ՟ժգ. 22։)

ԽՈՏՈՐԵՄ ԽՈՏՈՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑκκλίνω, ἁποκλίνω declino, incino πλαγιάζω obliquo, diverto διαστρέφω, ἑκστρέφω perverto, everto πλανάω seduco. Հանել արտաքոյ ուղւոյ. իմի կողմն տանել. դարձուցանել. շեղել. մէկ դի տանիլ, քաշիլ, դարձընիլ.


Խոտորեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

perverting, turning aside, leading astray.

NBHL (1)

Խոտորեցուցիչ կամացն աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)


Խոտորիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to turn aside, to deviate, to swerve;
to go astray, to lose the way;
to decline, to shrink from;
to slope, to slant;
to go astray, to err, to be perverted, to abandon oneself to;
to avoid, to shun.

NBHL (2)

Պատանին ի բանս թագաւորին ոչ խոտորեցաւ։ Ոչ խոտորիցիք զկնի մտաց եւ աչաց ձերոց։ Ազգ թիւր եւ խոտորեալ։ Սիրտ խոտորեալ նիւթէ զչարիս։ Շաւիղք նոցա ընդ որ գնան, խոտորեալք են։ Դարձուսցէ զմեզ առ ի չխոտորելոյ սրտից մերոց ի նմանէ։ Ամենեքին խոտորեցան ի միասին։ Խոտորեցան ի պատուիրանաց քոց.եւ այլն։

ἑκκλίνω, ἁποκλίνω, ἑκνεύω declino, diverto διαστρέφομαι pervertor πλανῶμαι erro, vagor. Զարտուղիլ. շեղիլ յուղւոյ. դառնալ եւ գնալ կամ գալ ընդ այլ կողմն. մերձենալ. մէկ դի ծռիլ, դառնալ, մօտիլ.


Խոտորնակ, աց

See full entry →

adj. s. adv.

oblique, crooked, aslant, aslope, athwart, across, transverse;
out of the way, indirect;
ill-turned, ill-made;
bad, perverse, wicked, froward;
cross beam, traverse;
—, —ս, obliquely, crossly, transversely.

NBHL (2)

Հպատակութեամբ խաչիս խորհրդոյ. առ որ եւ հայի խոտորնակին ձեւոյ յայտանկար տեսարան. (Նար. խչ.։)

σκολιός perversus πλάγιος obliquus, transversus. Խոտորեալ կամ շեղեալ յուղղութենէ. թիւր. եւ Խեղաթիւր. նիւթապէս, կամ բարոյապէս ծուռ.


Խոտորնակիմ

See full entry →

vn.

to slant, to slope;
to turn aside, to go astray.

NBHL (1)

Իբրեւ ի կրկիսի յայսկոյս զայնկյս զմիմեամբք խոտորնակոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Խոտորումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խոտորութիւն.

NBHL (1)

διαστροφή perversio ἁποστροφή, ἁποστασία defectio. Խոտորիլն մոլորիլն, դարձ յուղզութենէ ի թիւրութիւն. հեստութիւն. ապստամբութիւն յաստուծոյ. մեղք. մոլորութիւն.


Խորք, րոց

See full entry →

s.

hollow, cavity, pit, depth, bottom;
gulph, abyss;
— ծովու, the high sea;
the open sea;
— սրտից, the heart's secrets;
ի խորոց սրտէ, from the bottom of the heart;
ի խորս անտառին, in the depth of the forest;
ի խորս քարայրին, at the bottom of the grotto;
բանք նորա ի խորս սրտի իմոյ ազդեցին, his words touched me to the quick;
— Խորհրդոց Աստուծոյ, the inscrutable designs of God.