Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Երկայնաբան

See full entry →

adj.

prolix, too diffusive, too long, long-tongued.

NBHL (1)

Պատկառէ ի քումմէ լռութենէդ առաւել քան յայլոցն երկայնաբանից։ Համառօտաբար՝ քան զերկայնաբանսն հաւանագոյն. (Ածաբ. ծն. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Է։)


Երկայնաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be prolix in discourse, to make long tiresome speeches.

NBHL (1)

Զեկուցեալ է ճշգրիտ յառաջագոյն, զի այլ մի՛ եւս լիցի երկայնաբանել։ Ախմարագոյն է երկայնաբանել յաղագս այսպէս յայտնեաց. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկայնաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prolixity, tiresome length in a discourse.

NBHL (1)

Յայտնի վկայութիւնս առնուլ ի մէջ՝ երկայնաբանութեան է։ Յանյագ երկայնաբանութենէ խոյս տուեալ. (Փիլ.։)


Երկայնածնօտ

See full entry →

adj.

having a long jaw, long-jawed.

NBHL (2)

Որոյ ծտօտն է երկայն. երեսը կամ դունչը երկան.

Այտքն ի ներքոյ միահարթք երկայնածնօտք. (Ոսկ. կողոս.։)


Երկայնահեր

See full entry →

adj.

long-haired.

NBHL (1)

Որոյ հերք գլխոյն են երկայն. մազը երկան.


Երկայնահոգի

See full entry →

cf. Երկայնամիտ.

NBHL (1)

μακρόθυμος longanimis, patiens ըստ յն. ոճոյ՝ իբր Երկայնամիտ.


Երկայնաձեռն

See full entry →

adj.

long-handed.

NBHL (2)

μακρόχειρ longimanus Որոյ մի ձեռն կամ երկոքեանն են երկայն. ուստի լինի եւ ասի նաեւ Երկայնաբազուկ. ձեռքը՝ թեւը երկան.

Գայր ամիրայն տաճկաց, որոյ անունն երկայնաձեռն կոչէին. (Ուռհ.։)


Երկայնաճիւղ

See full entry →

adj.

furnished with long branches.

NBHL (1)

Որոյ ճիւղք կամ ոստք են երկայն. երկան ճղերով.


Երկայնամիտ, մտաց

See full entry →

adj.

patient, that suffers patiently, that perseveres;
— լինել, cf. Երկայնամտեմ.

NBHL (3)

Խրախոյս է երկայնամտաց. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)

Երկայնամի՛տ եղերուք ի վերայ բարկութեան հասելոյ ձեզ յաստուծոյ. (Բարուք. ՟Դ. 25։)

Երկայնամիտ լինիմք ի վերայ տգիտութեանդ ձերոյ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկայնամտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

NBHL (2)

μακροθυμέω longanimis sum, patienter fero, exspecto Երկայնամիտ լինել. յերկար համբերել, սպասել. ներողամիտ լինել. անձանձրոյթ դեգերիլ.

Ահա մշակ երկայնամտեալ սպասէ պատուական պտղոյն երկրի ... երկայնամտեցէք եւ դուք. (Յկ. ՟Ե. 7։)


Երկայնամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

longsuffering, patience.

NBHL (1)

Ի զրկելոցն երկայնամտութիւն պահանջէ։ Երկայնամտութիւն՝ առ միմեանս (լինի), համբերութիւն առ արտաքոյսն. (Շ. յկ. ՟Կ՟Ա. ՟Կ՟Բ։)


Երկայնանիստ

See full entry →

adj.

extended, great.

NBHL (1)

Որոյ նիստն կամ դիրքն է երկայն.


Երկայնաչափ

See full entry →

adj.

very long.

NBHL (1)

Որոյ չափն է երկայն.


Երկայնաքիթ

See full entry →

adj.

long-nosed.

NBHL (2)

Որոյ քիթն է երկայն.

Անձամբ էր միջակ, եւ երկայնաքիթ (սրբոյն մարկոս). (ՃՃ.։ Հ=Յ.։)


Երկայնեմ, եցի, եա՜

See full entry →

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

NBHL (1)

Եւ երկայնէր ճակատն՝ զեղոյր. (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 40։)


Երկայնութիւն, ութեան

See full entry →

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.


Երկանաքար, վէմ —

See full entry →

s. adj.

mill-stone;
mill-stone quarry;
of millstone;
— հաստատուն, bedstone, bed mill-stone, lower mill-stone;
— շարժական, runner, upper mill-stone, top mill-stone.

NBHL (3)

Իբրեւ զերկանաքար իշոյ հանապազ ի վարժման. (Կլիմաք.։)

Երկանաքարիւն իշոյ ի պարանօց օրինակէ զվարս աշխարհիս. (Բրսղ. մրկ.։)

Զնիզակն իւր զբոլորատէգ ... նստոյց յերկանաքար արձանին. (Խոր. ՟Բ. 8։)


Երկանուն

See full entry →

adj.

binominous, having two names.

NBHL (1)

Երկանուն է անուանք երկու ի վերայ միոյ իսկի դասեալ. ո՛րգոն, Եղիազարոս, եւ Եւարեան». յն. Աղեքսանդրոս, եւ Պարիս. (Թր. քեր.։)


Երկապաշտ, ից

See full entry →

adj.

parasitic.

NBHL (1)

Որ պաշտօն տանի երկուց, անձին եւ օտարի, շնթելով մեծատանց, եւ պարարելով զորովայն իւր. զի դնի որպէս յն. παράσιτος parasitus, որ է պատառաբոյծ.


Երկասէր

See full entry →

adj.

that loves work, laborius, diligent.

NBHL (1)

Երկասէրք են, աշխատին առ ի զսպիսն ջնջելոյ. (Սարկ. հանգ.։)


Երկասիրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Աշխատասիրեմ.

NBHL (2)

Անձանձրոյթ երկասիրելովն արդարեւ գերազանցեալ զամենեքումբք. (Պիտ.։)

Ի սոյն զդեգերումն երկասիրէին. (Արծր.։)


Երկասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Աշխատասիրութիւն.

NBHL (1)

Պատիւ ընծայեցուցանէ ըստ գործոյն՝ նորա երկասիրութեանն. (Փիլ. լին.։)


Երկատեսակ

See full entry →

adj.

of two kinds.

NBHL (1)

Եւ διειδής, διειδέστερος, διειδέστατος conspicuus, clarus. Ըստ հայումս, որպէս Կրկին տեսութեամբ երեւեցուցիչ. ըստ իմաստից յն. Յոյժ պայծառ, յստակ, ջինջ, պարզ.


Երկատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

division into two parts;
— լուսնոյ, dichotomy.


Երկար

See full entry →

adj. s. adv.

long, extended, ample;
prolix;
slow, tardy;
length;
—, ընդ —, long, a long while;
at length.

NBHL (5)

Երկայն՝ ըստ տեւողութեան ժամանակի, եւ շարունակութեան տեղւոյ, բանից, եւ այլն.

Երկար մովաբացւոյն գոչէ». պիտի երանք, կամ մէջք, ըստ յն։

ԵՐԿԱՐ. ըստ քերականաց եւ քերթողաց՝ Ձայնաւոր տառ եւ վանկ երկայն ամանակաւ. որպէս եւ երկայն ամանակն, եւ նշանակ նորին՝ ոլորակն (՜). որ է ըստ յն. ( = ). որոյ հակառակն է սուղ).

Երկար վանգ։ Երկար փաղառութիւն։ Երկար տառիւք։ Առոգանութիւնք են տասն, շեշտ, բութ, պարոյկ, երկար, սուղ, եւ այլն։ Ամանակք երկու. երկար, սուղ. (Թր. քեր.։)

Մեծութիւն ձայնի երկար գոչելոյ։ Մի՛ երկարս ծածկեսցես. (Նար.։)


Երկարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

length, elongation, extent, reach;
prolixity.

NBHL (1)

Վասն երկարութեան առաջիկայ գործոյս. (Խոր. ՟Ա. 3։)


Երկաւոր, ի, աց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (6)

Խոյ, ցուլ, երկաւորեակք. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)

Նախ խոյն, եւ ապա ցուլն, եւ ապա երկաւորեակ. (Շիր.։)

Ի միոյ հօրէ եւ ի մօրէ երկաւորիք, ոմն սիրի, եւ ոմն ատի. (Ոսկ. հռ.։)

Մերթ իբր Երկաւորիք կենդանւոյ. եւ Զոյգ ջլաց. ամոլաջիլք.

Կողովս երիս ոսկեղէնս, եւ մի արծաթի. իսկ արծաթին կից էր ընդ միում յոսկեղինացն իբրեւ զերկաւորի ... իսկ զերկուորիսն բարձրագոյն եցոյց ի վերոյ կողմանէ հիւսիսային կողովոյն. (Ճ. ՟Զ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաւորեակ, ակք

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (6)

Խոյ, ցուլ, երկաւորեակք. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)

Նախ խոյն, եւ ապա ցուլն, եւ ապա երկաւորեակ. (Շիր.։)

Ի միոյ հօրէ եւ ի մօրէ երկաւորիք, ոմն սիրի, եւ ոմն ատի. (Ոսկ. հռ.։)

Մերթ իբր Երկաւորիք կենդանւոյ. եւ Զոյգ ջլաց. ամոլաջիլք.

Կողովս երիս ոսկեղէնս, եւ մի արծաթի. իսկ արծաթին կից էր ընդ միում յոսկեղինացն իբրեւ զերկաւորի ... իսկ զերկուորիսն բարձրագոյն եցոյց ի վերոյ կողմանէ հիւսիսային կողովոյն. (Ճ. ՟Զ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաւորիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (6)

Խոյ, ցուլ, երկաւորեակք. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)

Նախ խոյն, եւ ապա ցուլն, եւ ապա երկաւորեակ. (Շիր.։)

Ի միոյ հօրէ եւ ի մօրէ երկաւորիք, ոմն սիրի, եւ ոմն ատի. (Ոսկ. հռ.։)

Մերթ իբր Երկաւորիք կենդանւոյ. եւ Զոյգ ջլաց. ամոլաջիլք.

Կողովս երիս ոսկեղէնս, եւ մի արծաթի. իսկ արծաթին կից էր ընդ միում յոսկեղինացն իբրեւ զերկաւորի ... իսկ զերկուորիսն բարձրագոյն եցոյց ի վերոյ կողմանէ հիւսիսային կողովոյն. (Ճ. ՟Զ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաքանչիւր, ոց

See full entry →

adj. s.

both, each, every.

NBHL (5)

Տղայ մանկանն անձն անկցորդ է եւ անընդունական երկաքանչիւրոյ, բարւոյ եւ չարի։ Որ զմիմեանց կախեալ են, ոչ առանց երկաքանչիւր (այսինքն երկաքանչիւրոյ) շարժմանց զներգործութիւնն առնու։ Է մէջ զգայութիւնն, եւ ծայրք երկաքանչիւրքն՝ միտքն եւ զգալին. (Փիլ.։)

Երկաքանչիւրոց գոյութեանց։ Յերկաքանչիւր բնութեանցս մերոց. (Նար.։)

Երբեմն զմարդոյ վայելուչսն թողոյր ձայնս, եւ երբեմն ցուցանէ իրս՝ աստուածութեանն միայն եղեալ պարտ. զի իմասցի երկաքանչիւր ինչ». այսինքն ծանիցի միանգամայն աստուած եւ մարդ. որ յայլոց յումպէտս թարգմանեալ է Երկախումբ։

ԵՐԿԱՔԱՆՉԻՒՐ ՈՔ, ուրուք, ումեքէ. (եզ. եւ եթ) գ. Նոյն ընդ վ.

Երկաքանչիւր ումեք ի նոցանէ։ Յերկաքանչիւր ումեքէ այնոցիկ, յերկրէ եւ ի ջրոյ. (Փիլ.։)


Երկբայ

See full entry →

adj.

doubtful, uncertain, undetermined, perplexed;
յերկբայս լինել, to doubt, to have doubts;
to scruple, to demur;
յերկբայս արկանել, to call into question;
յերկբայս առնել, to bring into suspicion, to make suspicions.

NBHL (1)

Ոչ մարթ գոյ ներանիւթել զերկբայն յերկբայէ։ Ոչ կամէր զերկբայսն յերկբայիցն սահմանել. (Անյաղթ պորփ.։)


Երկբայաբար

See full entry →

adv.

uncertainly, doubt-fully.

NBHL (1)

Որ երկբայաբար ունին զգոյութիւնն, զեթէ է՞, պարտ է խնդրել. (Սահմ. ՟Ա։)


Երկբայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Երկբայիմ.

NBHL (3)

Ոչ բնաւ երկբայանալ ի հանդերձեալ յուսոյն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)

դիմ. իբր կր. ԵՐԿԲԱՅԱՆԻ կամ ԵՐԿԲԱՅԱՆԱՅ. դիմ. իբր կր. ըստ յն. ոճոյ. ἁμφιβάλλεται dubitatur Երկբայութիւն լինի. լինի երկբայիլ.

Առ ի մէնջ ոչ երկբայանի. բայց յոմանց յայլոց երկբայանի (գոյութիւն իմաստասիրութեան). (Սահմ. ՟Ա։)


Երկբայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.

NBHL (1)

Երկբայութիւն մտաց անկատար եւ կաղ է միշտ, եւ կոյր. (Փիլ.։)


Երկբան, ից

See full entry →

adj.

amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.

NBHL (2)

Նոյնպէս եւ զսարկաւագունս պարկեշտս, մի՛ երկբանս. (՟Ա. Տիմ. ՟Գ. 8։)

Մի՛ երկբան ինչ վասն փութանակի եւ լուսաւորագոյն յարութեանն ի նենգաւորացն համարիցի ... եդին ի գերեզմանի. (Ագաթ.։)


Երկբացիկ

See full entry →

adj.

that opens on two sides or doubly, double;
— դուռն, folding-door;
— խեցեմորթ, bivalve.

NBHL (1)

Ի ներքոյ ըռնկացն դրանց (կողից ափոյն՝) երկբացիկ սենեկացն պարագրողաց. (Նար. խչ.։)


Երկբերան, ոյ, ովք

See full entry →

adj.

that has two apertures;
two edged, double-biting, two-bladed.

NBHL (2)

ԵՐԿԲԵՐԱՆ ԵՐԿԲԵՐԱՆԵԱՆ ԵՐԿԲԵՐԱՆԻ. եւ այլն. δίστομος geminum os habens, anceps Որոյ են երկու բերանք, կամ կողմանք, սայրք. երկսայրի. երկկողմանի.

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)


Երկբերանեան

See full entry →

adj.

cf. Երկբերան.

NBHL (2)

ԵՐԿԲԵՐԱՆ ԵՐԿԲԵՐԱՆԵԱՆ ԵՐԿԲԵՐԱՆԻ. եւ այլն. δίστομος geminum os habens, anceps Որոյ են երկու բերանք, կամ կողմանք, սայրք. երկսայրի. երկկողմանի.

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)


Երկբերանի, նւոյ

See full entry →

adj.

cf. Երկբերան.

NBHL (2)

ԵՐԿԲԵՐԱՆ ԵՐԿԲԵՐԱՆԵԱՆ ԵՐԿԲԵՐԱՆԻ. եւ այլն. δίστομος geminum os habens, anceps Որոյ են երկու բերանք, կամ կողմանք, սայրք. երկսայրի. երկկողմանի.

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)


Երկգլուխ, լխոյ

See full entry →

adj.

bicipital;
two-headed;
double-headed.

NBHL (1)

Օտար զօրութիւն վիշապի երկգլխոյ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 7։)


Երկգլխի, լխւոյ

See full entry →

adj.

cf. Երկգլուխ.

NBHL (1)

Օտար զօրութիւն վիշապի երկգլխոյ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 7։)


Երկգունակ

See full entry →

adj.

of two sorts, diverse.

NBHL (1)

Տեսանե՞ս զերկգունակ երդմանն, զի ի փառս, եւ ի զօրութիւն բազկի իւրոյ երդնու. (Ոսկ. ես.։)


Երկդիմի

See full entry →

cf. Երկդիմեան.

NBHL (5)

ԵՐԿԴԻՄԻ. διπρόσωπος ըստ քերականաց է դերանուն, որ ընդ դիմի անձին ի մէջ բերէ եւ զդէմն իրին. զոր օրինակ իմ, մեր, իմոյ, մերոյ.

Ձայնիս մերոյ երկդիմի ունելով զօրութիւն՝ յասելն եւ յերգելն։ Երկդիմի է խոհականութեան տեսակ. է՛ որ ընդհանուր, եւ է՛ որ մասնաւոր։ Երկդիմի է մահ, է՛ որ մարդոյ, եւ է՛ որ ոգւոյ առանձին։ Երկդիմի անկուածս պայծառս զարդարէ. (Փիլ.։)

Զձորձս երկդիմիս գարշելիս մի՛ արկանիցես զքեւ». իբր յայլ եւ այլ նիւթոց, կամ խառն ի ձեւոյ արանց եւ կանանց. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 19։)

Էր ասեն երկդիմի (սանդուխք երուանդայ). որպէս զի մինն լիցի սպասաւորաց ... իսկ միւսն գիշերոյ եւ մարդադաւաց. (Խոր. ՟Բ. 36։)

Անմեղութեամբ ոչ գիտացեալ զերկդիմի միտս թագաւորին։ Գելոյր եւ տապալէր երկդիմի մտօք։ Զիա՞րդ լուիցուք երկդիմի հրամանացդ քոց. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ. ՟Ը։)


Երկդրամեան, մենի

See full entry →

s.

didrachm, two drachms or pence.

NBHL (3)

Քսան դանգ է երկդրամեանն, եւ կէս երկդրամենին եղիցի հաս տեառն։ Երեք երկդրամեանք արծաթոյ. (Ել. ՟Լ. 13։ Ղեւտ. ՟Ի՟Է. 3=25։ Թուոց. ՟Գ. 47։ Յես. ՟Է. 21։ Մտթ. ՟Ժ՟Է. 24։)

Մովսէս զոյգս յերկոցունց զերկդրամենին պահանջէր վարկ. (Պիտ.։)

Վասն երկդրամենոյն». (Վանակ. յոբ.) որպէս թէ երկդրամենի, մենւոյ կամ մենոյ։


Երկեակ

See full entry →

adj.

binary.

NBHL (2)

Սկիզբն դարինճ երկեակն։ Երկեակն թիւ գոլով՝ զիա՞րդ է սկիզբն։ Երկեակն ոչ է թիւ, այլ սկիզբն թուոյ. (Սահմ. ՟Ժ՟Դ։)

Թիւ խորհրդական երկեակ տասնեկի։ Երկեակ ճանապարհաւ։ Երկեակ որոմանց։ Երկեակ բնութիւն ի նոյն արձանի։ Երկեակ մարմնով, եւ միով սրտիւ. (Նար.։)


Երկերիւր, ոց

See full entry →

adj.

two hundred.

NBHL (1)

Եւ առ մայր նորա երկերիւր արծաթոյ. (Դտ. ՟Է. 4.) իմա՛ զօրութեամբ, կշիռ, դրամ. եւ այլն։


Երկեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to intimidate, to frighten, to terrify, to cast down;
to startle.

NBHL (1)

Արի՛ եւ երկեցո՛ զսոսա օրինօքն տեառն աստուծոյ». ուր գրեալ է ի բազմաց. Եւ կեցո՛։


Երկեւան

See full entry →

s.

doubt, suspicion, fear.

NBHL (3)

ἁμφισβητησμός, θόρυβος, ἑρεσχελία , ἕλεγχος dubitandi locus, suspicio եւ այլն. Երկուանք խիթալի. կասկած երկիւղալի. ծուփք եւ յանդիմանութիւն խղճի. պղտորումն. յոյզք մտաց. տարակոյս. երկբայութիւն. պատրանք. կասկածանք, վախ.

Չտալ թոյլ երկեւանն ինչ երկմտութեան ի ներքս մտանել. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)

Այժմ զիս առնէ իշխան մարմնոյ նորա (յոբայ), եւ յայտնեմ զերկեւանս մտաց նորա. (Վանակ. յոբ.։)


Երկթերթի

See full entry →

cf. Երկթերթ.

NBHL (1)

Որոյ են իբր երկու թերթք.


Երկթեւեան

See full entry →

cf. Երկթեւ.

NBHL (2)

δίπτερος bipennis, binas alas habens Որոյ են երկու թեւք, կամ բազուկք.

Ամպաչու թռչնոյ երկթեւեան կենդանւոյ. (Նար. խչ.։)