Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Ընչեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

created;
visible, sensible.

NBHL (2)

Յոչնչէ եղեալ ինչ. գոյաւոր, երեւելի (ըստ յն)

Երկիրս այս ընչեղէն է. իսկ որդի աներեւոյթ է, որոշեալ յարարածոց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)


Ընչեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ընչաւէտութիւն.

NBHL (2)

Աղքատութիւն եւ ընչեղութիւն յետոյ ի ներքս եմուտ։ Լաւաագոյն է ընչեղութիւն զոր ի ձեռս ունին, քան զոր երազողք ստեղծանեն։ Կեանք մարդոյ ոչ ի դրժելի ընչեղութենէ ստացուածոցս, այլ յիմաստութենէ լինին ... եւ ոչ հանճար՝ ընչեղութեան հաղորդել սովորեաց. (Ածաբ. աղք.։ Ածաբ. կարկտ.։ Ածաբ. ժղ.։)

Փրկանք մարդոյ՝ իւրն ընչեղութիւն. (Պիտ.։)


Ընջովին

See full entry →

cf. Արմատաքի.

NBHL (2)

(ի բառէս Ունջ) Արմատաքի. ի բնոյ. ի ստորին փնջէ. արմտէն, տակէն.

Խոզք բրէին պատառէին բազում ունջս որթոյ, արմատաքի խլէին եւ զտաշտն գլխովին եւ զբազուկ ընջովին. (Բուզ. ՟Դ. 8։)


Ընջուղ, ջղոյ

See full entry →

s.

heifer, bullock, calf of a year old.

NBHL (2)

Ընդէ՞ր երկնչիս ի լծոյ իբրեւ ընջուղ տրմուղ. (Սեբեր. ՟Ժ։)

Երեսուն ամսոյ ընջուղ մի։ Ընջուղն գէր։ Յընջուղէն։ Ընջուղունք. (Վստկ. ՟Յ՟Ա։)


Ընտանակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to have affinity, to approach

NBHL (1)

Ցրտութեամբն (ջուր) ընտանակցի ընդ երկրի (այսինքն հողոյ). (Նիւս. բն.։)


Ընտանանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ընտանենամ.

NBHL (1)

Ընտանասցո՛ւք հաճոյից արարչին. (Յճխ. ՟Բ։)


Ընտանասուն

See full entry →

cf. Ընտասուն.

NBHL (1)

Ընդասուն. ընտանի սննդեամբ. ընդել սնեալ. յն. ընդելագոյն.


Ընտանենամ, եցայ

See full entry →

vn.

to familiarize one's self, to grow tame, familiar with, to keep company, to frequent, to communicate;
to get inured, to accustom one's self;
անապատի —, to be accustomed to a hermits life;
— կանոնի հաւատոց, to observe the precepts of the Faith.

NBHL (1)

Անապատի ընտանեցաւ։ Ընտանեսցո՛ւք տուելոյ շնորհին. (ՃՃ.։)


Ընտանեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render familiar, to tame, to civilize, to humanize;
to accustom.

NBHL (2)

Զօտարացեալսն ի պատուիրանացն Աստուծոյ ընդանեցո՛. (Մանդ. ՟Ը։)

Զամենայնսն՝ ի՛ւր ընտանեցոյց զմերսն բնականս, որովք իւրումն զմեզ ընտանեցուցանէր բնականաց. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Ընտանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

familiarity, confidence, communication, frequeutation;
habit;
intimacy;
friendship;
— ընդ կնոջ, carnal intercourse with a woman;
յ— կոչել, to domesticate, to tame.

NBHL (3)

Ընտանութիւն մարմնոյ. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ը. 6։ ՟Ի. 19։)

Սատակելի է իբրեւ թշնամի, սակաւ ինչ փոյթ արարեալք ընտանութեան. (Փիլ. բագն.։)

Անհամեմատ բարի՝ ընտանութիւնն Աստուծոյ է. (Մխ. երեմ.։)


Ընտանուհի

See full entry →

s.

female neighbour, intimate friend;
house-maid, servant.

NBHL (2)

ԸՆՏԱՆԻԱ եւ ԸՆՏԱՆՈՒՀԻ. (յունական ոճով յարմարեալ. ) Հին մամն ազգատոհմին, կամ քոյր նախապապուն.

Մեծ ընտանին, եւ մեծ ընտանիայն՝ նախահօրն եւ նախամօրն. այսինքն որ ի պապէն եւ ի մամէն եղբայր եւ քոյր։ Ընտանի մեծագոյն եւ ընտանուհի, նախահայր եւ նախամայր, եւ որք ըստ նոցին, որք յապոպապէն եւ որք յապոմամէն եղբայր եւ քոյր. (Մխ. դտ. հին ձ։ եւ Կանոն.։)


Ընտասուն

See full entry →

adj.

familiar, brought up in the house;
cf. Ընդասուն.

NBHL (1)

Ոչ ընդ անձեռնընտելսն հաւասարէ (աղաւնին), եւ ո՛չ ընդ ընդասնունդսն դեգերեալ՝ ծխոյ աղտեղութեամբ ներկանի. (Պիտ.։)


Ընտոծին

See full entry →

cf. Ընդոծին.

NBHL (1)

Եւ փոխանակ գրելոյ Ընդածին. այսինքն ընդաբոյս. բնածին. բնաւորական. յն. սեռական. γενικώτατος generalis


Ընտուստ

See full entry →

adv.

by one's self, or itself;
of one's self, naturally;
of one's own head;
of the house, from one's home;
of the family possessions, of one's own wealth.

NBHL (2)

Զի մի՛ եւս տակաւին աշխատութիւն առնիցէք մեզ, այլ ի ձէնջ իսկ ընդուստ բերիցէք զլուծումն. (գրեալ էր, ընդոստ բերցէք)։ Մայրն թողոյր (զդուստրն) անդէն ընդուստ ի տանն անկեալ պարտասեալ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 11. եւ 27։)

Առաքեալքն ոչինչ գործէին յընտանուստ, այլ այսպէս Աստուծոյ ասէին զամենայն. (ՃՃ.։)


Ընտրական, ի, աց

See full entry →

adj.

elective, eligible, electoral;
better, singular, exquisite.

NBHL (1)

Ընտրական նիւթ, կամ սերմանք, կրօնք, բարք, շրթունք, քննութիւն, կամք։ Ընտրական բառիւք։ Ընտրականացն բարեմասնութեան՝ Աստուծոյ հաճելեացն. (Նար.։)


Ընտրեալ

See full entry →

adj.

select, elect;
virtuous, honest, upright.

NBHL (1)

Յեսուայ՝ պաշտօնէին Մովսիսի՝ ընտրելոյ։ Արանց ընտրելոց։ Իսրայէլ ընտրեալ իմ։ Իսրայէլի ընտրելոյ իմոյ։ Ընտրեալք իմ եւ ծառայք իմ։ Ի յագուրդ ընտրելոց իմոց, եւ այլն. զի Ընտիր դուն ուրեք վարի ի հոլովականն։


Ընտրեմ, եցի

See full entry →

va.

to elect, to choose;
to pick, to sort, to cull;
to discern;
to judge;
to distinguish, to difference, to know;
to decide;
to love, to embrace, to prefer;
— զարժանն, to discern what is just;
— զժամանակն, to choose the time, to select the opportunity;
անկիւնս անկիւնս ընտրեալ, angular;
ընտրեալ կալաւ, he has chosen;
ընտրեցից մեռանել, I would prefer to die.

NBHL (4)

ԸՆՏՐԵՄ ἑκλέγομαι, ἑπιλέγω, ἁερέω , ἁερετίζω, δοκιμάζω, διαστέλλω, διακρίνω eligo, deligo, seligo, probo, discerno որ եւ ԸՆԴՐԵՄ (նովին հնչմամբ). Որպէս թէ ընդ իր եւ ընդ իր որոշումն առնել լաւութեան. որոշել իբրեւ պատուական՝ ազնիւ եւ հաճոյական. դատել, զննել, զանազանել, եւ զատուցանել զլաւն եւ առնուլ՝ ի խնդիր ելանելով, կամ քաղելով.

Ընտրեաց իւր ղովդ զամենայն կողմանս Յորդանանու։ Զոր ընտրեսցէ տէր։ Ընտրեաց զձեզ քան զամենայն ազգս։ Ընտրեաց ի ժառանգութիւն իւր։ Ընտրեաց յամենայն երիտասարդաց իսրայելի։ Ընտրեաց հիւսն փայտ։ Զսուրբն ի պղծոյն ոչ ընտրէին։ Ընտրել ի մէջ սրբոյն եւ պղծոյն (այսինքն ընտրութիւն առնել)։ Ընտրեալքդ յորովայնէ.եւ այլն։

Ոչ է ամենայն մարդոյ ընտրել ընդ այս եւ ընդ այն. (Վրք. հց. ձ։)

Ժամանակին ընտրօ՛ղ լեր, եւ մի՛ գործոյն խտրօղ. (Լմբ. ժղ.։)


Ընտրողական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

able to discern, having judgment, rational;
of ones free will;
wise, discreet;
judgment, criterion, free will or choice.

NBHL (1)

Կակուղն եւ ընտրողականն աչաց, վասն որոյ տեսանեն զպայծառն եւ զփայլեալն, ձէթ. (Պղատ. տիմ.։)


Ընտրողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

choice, election;
discernment, discretion, judgment, understanding;
ընտրողութեամբ, discreetly.

NBHL (3)

Կուրանայ ընտրողութիւն հոգւոյ նորա ի սնափառութենէ. (Վրք. հց. ՟Բ։)

διάκρισις discretio Կարողութիւն կամ ներգործութիւն ընտրելոյ. դատումն. որոշողութիւն.

Բնական ընտրողութեան ամենայն ոք բաւական ստեղծաւ յԱստուծոյ. զայս ընտրողութիւնս անզգամք թողին. (Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. առակ.։)


Ընտրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

choice, election, suffrage, choosing, wish;
arbitration, deliberative, decision, discernment, distinction, discretion;
option;
scrutiny, taste;
անօթ ընտրութեան, a vessel of mercy, chosen instrument;
— ինքնակամ, liberty, free will;
— առնել, to distinguish;
ընտրութեամբ, by election, or choice.

NBHL (1)

Անօթ ընտրութեան։ Ըստ ընտրութեանն յառաջադրութիւնն Աստուծոյ հաստատեսցի. (Գծ. ՟Թ. 15։ Հռ. ՟Թ. 11. եւ այլն։)


Ընտրումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ընտրանք.

NBHL (2)

Յընդրման որոմանն եւ ցորենոյն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Յընտրման չարեաց լա՛ւ է զնուազագոյնն ընդունել. (Բաբիղ. յհ. մկ.։)


Ըստանձնեմ, եցի

See full entry →

va.

to assume, to take, to put on, to put on one's back, to embrace, to undertake.

NBHL (3)

Ըստանձնել ծանրագոյն բեռն. (Ճ. ՟Ա.։)

ԸՍՏԱՆՁՆԵԼ ի վերայ այլոյ. ԸՍՏԱՆՁՆԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Բեռնաւորել. բարձուցանել.

(Կամքն ի վերայ մարմնոյ) թեթեւութեամբ ըստանձնէ զլուծ ապաշխարութեան. (Լմբ. տնտես.։)


Ըստգիւտ, ի, ից

See full entry →

s. adj. adv.

accusation, blame, reprimand, censure, reprehension, reproach, stain, imputation, criticism;
defect, fault, wrong;
blamable, reprehensible;
— լինել, to be blamed, or scolded;
to accuse, to charge with, to blame, to scold, to censure, to condemn;
to know, to be informed of, to understand;
— լինել ինիք, to obtain, to succeed in, to enjoy, or realize one's wishes;
— յանձն առնուլ, to be blameworthy, to be in the wrong;
reprehensibly;
culpably;
with shame, or remorse.

NBHL (5)

Զի՞նչ անդամ իցէ, որ ըստգիւտն համարիցի ի սքանչելի արարածս մարմնոյս այսորիկ։ Զի՞նչ ըստգիւտ է ի մարմնի քում ստեղծեալ. (Կոչ. ՟Դ. եւ ՟Թ։)

Շատ է այնպիսւոյն պատուհասն՝ ըստգիւտ լինել ի բազմաց անտի. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)

Մի՛ ըստգիւտ լինել գունոյս մերոյ. (Պտմ. աղեքս.։)

Վկայեն եղջերուք բանիս, զորոց անարութիւն յառաջագոյն ըստգիւտ եղեալ բնութեանն (ետ նոցա զէնս զբազմոստեան եղջիւրս). (Փիլ. լիւս.։)

Որով կարասցէ ըստգիւտ լինել խնդրոյն, որում էր ցանկացօղ. (Ճ. ՟Գ.։)


Ըստգտանեմ, գտի

See full entry →

va.

to accuse, to blame, to reprove, to censure, to condemn, to reproach, to rebuke, to jeer, to reprimand, to impute.

NBHL (1)

Ի հռոմ կոյս մի եստեայ ըստգտեալ՝ զանձն սպան. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Ըստերիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ստերիւրեմ.

NBHL (2)

ԸՍՏԵՐԻՒՐԵՄ որ եւ ՍՏԵՐԻՒՐԵԼ, նովին հնչմամբ. Խեղաթիւրել. խոտորեցուցանել յերիւրէ, այսինքն յարահետ ճանապարհէ. եւ կամ հանել արտաքոյ քան զյերիւրումն՝ այսինքն քան զբարեկարգութիւն.

Պոռնկութիւն ըստերիւրէ ի պէսպէս անարժան հրապոյրս. (Յճխ. ՟Ը։)


Ըստիմանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to shoe, to put on shoes, or boots.

NBHL (2)

ὐποδέω subligo, calceo Ագանել զաման ոտից՝ զկօշիկ. տրեխաւորիլ. պատել զոտս եւ զսրունս. ... (լծ. եւ յն. իմա՛դիօն, ագանելիք, զգեստ. լտ. ըսդիվա՛լէ, կօշիկ, զանկապան. թ. եէմէնի, ագանելիք ոտից, եւ կապ գլխոյ).

Մակ ունելոյս բաւական ասաց գոլ զըստիմանելն, զզինել. (Անյաղթ անդ։)


Ըստմասնեայք

See full entry →

s. pl.

individuals, particulars.

NBHL (1)

Ըստմասնեայքն եւ ըստիւրաքանչիւրքն ներհակք ի բազմութիւն միշտ բաժանեալ լինին։ Ըստմասամբք մու, եւ հասարակն՝ յոլովք։ Որոց հաւաքումն ոչ ի վերայ այլոյ ուրուք եղիցի ըստմասնեայցն. քանզի Սոկրատայ յատկագոյնքն ո՛չ եւ մակ այլոյ ուրուք լիցին ըստմասանցն։ Ի վերայ ամենեցունց ըստմասինցն մարդոյր. (Պորփ.։)


Ըստմիոջէք

See full entry →

s. pl.

all the rest, all;
each one.

NBHL (1)

Նաեւ ըստմիոջէքդ ամենայն մինչեւ ի բուն ծայր երգոյս ոչինչ անյար. (Անյաղթ բարձր.։)


Ըստնմանէք

See full entry →

s. pl.

the following, successors, posterity.

NBHL (1)

Դաս ունի այբն նախկին գոլոյ, եւ ըստ նմանէքն եւ տեսակ զատելոյ յայլս զատուցեալ. (Մագ. քեր.։)


Թ (tho)

See full entry →

s.

the ninth letter of the alphabet and the fifth of the consonants;
nine, ninth.

NBHL (6)

Թոյ՛ն թագ, ասէ, արքունական ... մի՛ համարիր քեզ սեպհական. եւ այլն. (Շ. այբուբ.։)

Դայն ի մէջ տիւնի եւ թոյի. զի քան զտիւնն թաւ է, եւ քան զթոյ՛ն լերկ. (Թր. քեր.։)

Լծորդ եւս է ընդ նոսա. զի ասի թակարթ եւ թակարդ. քաղիրթ, քաղիրդ. շողոքորթ, շողոքորդ. կաթսայ, կատսայ. ընդհանուր, ընթանուր կամ ընթհանուր. որպէս եւ Ընդ եւ Ենթ են նոյն՝ իբր ի ներքոյ։

Թ. Ի բառս ինչ պատահաբար լծորդ գտանի ընդ ծ, եւ ս. զոր օրինակ, թեքել, ծեքել. թիւր, ծուռ. թոյլ, ծոյլ. որպէս եւ ծուխն է թուխ գունով. եւ թուր, եւ սուր են նոյն։

Թ. ՟Թ. Որպէս նշանակ թուոյ՝ է Ինն. իններորդ։

Անուն տառիս Թո, կամ Թոյ, յօդիւ լինի Թոն կամ Թոյ՛ն. զոր չէ՛ պարտ շփոթել ընդ բառս Թօն, Թոյն ըամ Թիւն.


Թագ, աց, ից

See full entry →

s. va.

crown, diadem, royal crown;
the Crown or regal authority, kingdom;
glory, honour;
— պապական, tiara, the pope's crown;
— եպիսկոպոսական, mitre;
— ոսկի, crown of gold;
cf. Պսակ;
— առնուլ, to become king, to reign, cf. Թագաւորեմ;
թագ ազնուականաց ―, coronet;
թագ դնել, կապել (անձին), to crown one's self, to put on the crown, to bind on the diadem;
թագ դնել (այլում), to crown, to place a crown on the head of, to cause to rule, cf. Թագաւորեմ;
եդաւ զթագ զասիացւոց, he crowned himself with the diadem of Asia;
թագաւ / թագիւ պսակիլ, to be crowned;
առնուլ զթագ ուրուք, to mount another's throne;
թագ ի գլուխ, crowned, wearing a crown on the head.

NBHL (8)

- ի, աւ կամ իւ կամ ով, աց կամ ից, իւք, օք, ովք որ եւ թ. թաճ. δίδημα diadema, corona regis Պսակ կամ կամ խոյր արքայական ի ձեւ գլխոյ նռան.

Ետ ցնա թագ եւ պատմուճան եւ զմատանին զիւր։ Պսակեցաւ կրկին՝ թագաւն ասիացւոց, եւ թագաւն եգիպտացւոց։ Եդ ի վերայ գլխոյ նորա զթագ կանանցն։ Թագ ի բեհեզոյ եւ ի ծիրանւոյ։ Թագ արքայութեան։ Զթագն գեղեցկութեան։ Մեծութիւն քո թագ ի վերայ գլխոց նոցա. (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 15։ ՟Ը. 14։ Եսթ. ՟Բ. 17։ ՟Ը. 15։ Ես. ՟Կ՟Բ. 3։ Իմ. ՟Ե. 17։ ՟Ժ՟Ը. 24։)

Ո՞րչափ պատուոյ գինք իցեն, քանի՞ թագաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18։)

Թագ եւս առնոյր, եւ հակառակ եղբօրն յառնէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Զորոյ զթագն (յետ նորա) եղբայրն առեալ. (Շ. վիպ.։)

Սանատրկոյ թագ կապեալ ինքեան. (Խոր. ՟Գ. 3։)

Եդ նմա թագ, արար զնա դշխոյ հռովմայեցւոցն. (Հ=Յ. մայ. ՟Ի՟Բ.։)

Թագ ի գլուխ մտցեն ի հանգիստն լուսոյ։ Ըստ իւրաքանչիւրոցն լաւութեան վարուցն թագ ի գլուխ մտցեն յարքայութիւնն. (Յճխ. ՟Զ. եւ ՟Թ։)


Թագագանգուր

See full entry →

adj.

curled in form of crown or diadem, curled, crisp.

NBHL (2)

Ոյր հերք գլխոյ են գանգուր թագաձեւ ի բնէ.

Զհերսն գանգրագեղոյ զվայելուչ թագագանգուր վարսիցն՝ զայն ի բաց խզել հրամայէր. (Բուզ. ՟Դ. 3։)


Թագագլուխ

See full entry →

adj.

crowned, having a crown on the head.

NBHL (1)

Ողջոյն եւ քեզ արեգակնատեսիլ թագագլուխ. (Ճ. ՟Ա.։ Հ=Յ. յունիս. ՟Ը.։)


Թագադիտակ

See full entry →

adj.

royal, regal, kingly;
crowned.

NBHL (1)

Որոյ դիտակն զարդարեալ է թագաւ. կամ արքայակերպ.


Թագազարդ

See full entry →

adj.

crowned, adorned with a crown.

NBHL (1)

Զի թագազարդ տեսանելոյ (զմիածինդ) ակնունէիր ի ծննդենէ. (Սկեւռ. աղ.։)


Թագազարմ, ի, ից

See full entry →

cf. Թագաւորազն.

NBHL (4)

Դարձեալ զորդւոյ թագազարմին՝ բանիւ լուծեր զախտըս ջերմին։ Թագազարմից լոյս երամին՝ համապայծառ է պանծալին. (Յս. որդի.։)

Մայր Աստուծոյ Մարիամ, դուստր Դաւթի թագազարմ. (Գանձ.։)

Ի յարենէ արքայից, ի թուոյ թագազնից. (Նար. խչ.։)

Դուստր մեծի իշխանին թագազնոյ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Թագազն, ի, ոյ, ից

See full entry →

cf. Թագաւորազն.

NBHL (4)

Դարձեալ զորդւոյ թագազարմին՝ բանիւ լուծեր զախտըս ջերմին։ Թագազարմից լոյս երամին՝ համապայծառ է պանծալին. (Յս. որդի.։)

Մայր Աստուծոյ Մարիամ, դուստր Դաւթի թագազարմ. (Գանձ.։)

Ի յարենէ արքայից, ի թուոյ թագազնից. (Նար. խչ.։)

Դուստր մեծի իշխանին թագազնոյ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Թագազարմուհի

See full entry →

s.

princess (of the royal family).

NBHL (1)

Կոյս թագազարմ. զոր օրինակ Սանդուխտ, Հռիփսիմէ եւ Գայիանէ։ (Գանձ.։)


Թագակալ, աց

See full entry →

adj.

crowned, that has a crown, reigning, that holds a crown.

NBHL (2)

Որպէս դշխոյ ոմն թագակալ. (Նար. խչ.։)

Ոչ գոյր որդի թագակալ թագաւորութեանն. (Լաստ. ՟Բ։)


Թագաւոր, աց

See full entry →

s.

king;
*bridegroom;
թագաւոր թագաւորաց, the king of kings;
թագաւոր Հայոց, the — of Armenia!
կեցցէ՛ թագաւոր, long live the -!
God save the -!
թագաւոր կենդանեաց, the — of beasts (lion);
թագաւոր թռչնոց, — of birds (eagle);
թագաւոր ծաղկանց, queen (Arm. king) of flowers (rose);
թագաւոր իժ, cf. Արքայիկ՞՞՞օձ;
թագաւորք, certain hymns of the Armenian Church;
թագաւոր կալ յումեքէ ի վերայ աշխարհի ուրուք, to be made — of some country;
թագաւոր առնել, to make —, to cause to reign.

NBHL (2)

Միոյ իշխանութեան երկու թագաւորք ոչ լինին. (Եղիշ. ՟Ը։)

Թագաւոր ո՛չ եթէ յորժամ կամի՝ թագաւորէ, այլ յորժամ Տէր տացէ զօրութիւն թագաւորելոյ. (Ճ. ՟Ա.։)


Թագաւորազարմ, ի, ից

See full entry →

adj. s.

of royal race, blood or house, descending from kings;
prince (royal).

NBHL (1)

ԹԱԳԱՒՈՐԱԶԱՐՄ ԹԱԳԱՒՈՐԱԶԳԻ, գոյ, գեաց. cf. ԹԱԳԱՒՈՐԱԶՆ.


Թագաւորազգի, ազգւոյ, ազգեաց

See full entry →

cf. Թագաւորազն.

NBHL (1)

ԹԱԳԱՒՈՐԱԶԱՐՄ ԹԱԳԱՒՈՐԱԶԳԻ, գոյ, գեաց. cf. ԹԱԳԱՒՈՐԱԶՆ.


Թագաւորազն, զին, զանց

See full entry →

cf. Թագաւորազարմ.

NBHL (2)

Որդի թագաւորազնոյն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Լինել նոցա պատուականագոյն եւ առաւել թագաւորազն քան զայլ Արշակունիս. (Խոր. ՟Բ. 21։)


Թագաւորազուն, ազանց

See full entry →

cf. Թագաւորազարմ.

NBHL (2)

Որդի թագաւորազնոյն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Լինել նոցա պատուականագոյն եւ առաւել թագաւորազն քան զայլ Արշակունիս. (Խոր. ՟Բ. 21։)


Թագաւորական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

royal, regal;
royalist;
— ճանապարհ, the king's highway, main road, the highway;
թագաւորական օձ՝ թագաւորական իժ, cf. Արքայիկ՞՞՞օձ.

NBHL (5)

Արիագոյն (այսինքն լաւագոյն) ասես լինել զքաղաքն ի թագաւորական քաղաքավարութեան. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Ամենայն թագաւորական գործոց առաջին եւ վեհագոյն. (Խոր. ՟Ա. 15։)

ԶԱստուծոյ կամ զԵրրորդութենէ ասի որպէս ամենաթագաւոր, ամենիշխան, կամ իբր գերարքայական.

Զսկզբնականի եւ թագաւորականի երրորդութեան զաստուածութիւնն։ Սրբոյ եւ թագաւորականի տեսութիւն երրորդութեան. (Ածաբ. կիպր. եւ Ածաբ. կարկտ.։)

Թոյնս շնչէ վաշխն չարագոյն քան զթագաւորական իժն. (Եփր. աւետար.։)


Թագաւորակից, կցի, կցաց

See full entry →

cf. Թագակից;
— լինիմ, cf. Թագաւորակցիմ.

NBHL (3)

Գահակից. թագակից. ի միասին թագաւորեալ. եւ Հաղորդ թագաւորական պատուոյ.

Թագաւորակից գոլով եւ Սուրբ հոգին ընդ Հօր եւ ընդ Որդւոյ։ Որդի աթոռակից եւ թագաւորակից հօր. (Կիւրղ. գանձ.։)

(Աբգար) թագաւորակից Քրիստոսի ըստ մարմնոյ. այսինքն թագաւորեալ առ ժամանակօք ծննդեան փրկչին. (Հ. դեկտ։)


Թագաւորակցիմ

See full entry →

vn.

to reign together;
to reign contemporarily.

NBHL (1)

Խառնեցաւ արիւն նորա ընդ արեանն Քրիստոսի՝ առհաւատչեայ յաւիտենական թագաւորակցելոյն ընդ նմին. (Հ. կիլիկ.։)


Թագաւորապէս

See full entry →

adv.

cf. Թագաւորաբար.

NBHL (1)

Յուղարկէ թագաւորապէս զքոյր իւր Տիգրանուհի։ Թագաւորապէս արարեալ հարսանիս. (Խոր. ՟Ա. 29։ ՟Գ. 22։)


Թագաւորասաստ

See full entry →

adj.

with royal threats.

NBHL (1)

Թագաւորասաստ հրամանաւ հաւանեալ հնազանդեցոյց. (Գագիկ առ ռոմանոս.։)


Թագաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be crowned;
to reign.

NBHL (3)

Արշակ թագաւորէ հայոց։ Զայսու ժամանակօք լինի թագաւորեալ հռոմայեցւոց Տրայիանոս։ Արտաքոյ ցեղի նորա թագաւորեցելոյ. (Խոր.։)

Թագաւորեալքն յԱստուծոյ՝ նահատակին. (Ժմ.։)

ԹԱԳԱՒՈՐԵԱԼ ՔԱՂԱՔ. βασιλευομένη, βασιλεύουσα regia, dominatrix ըստ յն. ոճոյ, իբր Թագաւորանիստ, թագաւորական. դշխոյ այլոց քաղաքաց.