bringing or bearing hope.
· Calfa
ἑλπιδοφόρος spem praeseferens. Կրօղ կամ բերօղ յինքեան զյոյս. յուսաբեր. յոյս եւ ապաւէն.
desperate, hopeless.
· Calfa
Որ կորոյս կամ կորուսեալ է արդէն զյոյս իւր. անյոյս. յուսահատ.
cf. Յուսահատ.
· Calfa
Իբրու կտրեալ ի յուսոյ իւրմէ. անյոյս երեւեալ. սրտակտուր՝ հանդերձ յուսով. սրտաբեկ.
in despair, without hope, comfortless, brokenhearted, disconsolate, discouraged, despondent;
— առնել, to despair, to take away all hope, to drive to despair, to throw into despair;
— լինել, to be in despair, to lose all hope, to be desperate, hopeless, to give oneself up despair, to despond, to be disheartened, to get discouraged;
— զումեքէ, to despair of a person's life, to give over, to deem past recovery.
· Calfa
Յուսահատ (գտեալ), եւ առանց խոստովանութեան։ Զյուսահատսն ի յոյս կենդանի ածէ. (Յճխ. ՟Ժ՟Գ. ՟Ի։)
ἁνέλπιστος, ἁφεγνώσμενος, ἅθυμος desperans, desperatus. Հատանօղ զյոյս իւր, կամ հատեալ ի յուսոյ. յուսակորոյս. անյոյս. յուսակտուր. եւ Անյուսալի.
"cf. Յուսահատ առնեմ."
· Calfa
Իբր Յուսահատեցուցանել. ἁπελπίζω ad desperationem adduco. Յուսահատ առնել. բառնալ զյոյս. տալ յուսահատիլ. լքուցանել ի յուսոյ. յուսահատցընել.
"cf. Յուսահատ լինիմ."
· Calfa
ἁπελπίζω, ἁθυμέομαι, ἁπογινώσκω despero, spe destituor, deficio. Հատանել զյոյս իւր, կամ հատանիլ ի յուսոյ. յուսահատ՝ յուսակորոյս՝ անյոյս լինել.
despair, hopelessness;
despondency, faint-heartedness;
առ յուսահատութեան, through despair;
յուսահատութեամբ, desperately, past recovery, without hope;
ի — մատնել, to deprive of all hope, to deliver or abandon to despair.
· Calfa
Զայս ասէր Եղիփաս՝ ձգելով զՅովբ առ ի յուսահատութիւն։ Հասանէր յոյս բարեաց, որ հեռի առնէր զհարկաւոր զյուսահատութիւնսն. (Իսիւք.։)
to hope, to expect;
to trust, to confide;
to promise or flatter oneself;
— ի տէր, առ աստուած, to trust in God.
· Calfa
vain, useless, futile, frivolous;
ի —, in vain, vainly, to no purpose, uselessly;
ի — աշխատ լինել, to labour in vain;
ի մոտօյ, ի նանիր, cf. Մօտ, cf. Նանիր.
· Calfa
Եթէ լուծեալ եղեւ. ի նանիր է եւ յոյս փրկութեան մերոյ. (Յհ. իմ. երեւ.։)
naphtha.
· Calfa
որ եւ յայլ լեզուս՝ նաֆթ, նա՛ֆթի, նա՛ֆթիա, նըֆթ, նիֆթ, նէֆթ եաղը. νάφθη, -θα, -θας naphtha. Ազգ կպրոյ՝ լոյծ եւ դիւրավառ եւ դժուարաշէջ, որ եւ ԱՆՇԷՋ ասի առ յոյս ἅσφαλτος bitumen, pix.
very patient, very hopeful, long-suffering.
· Calfa
(լծ. հյ. ապա՝ այլ. եւ թ. եափճա ) Որ յապաղէ կամ յերկարէ զյոյս իւր. երկայնամիտ. անշփոթ.
stay, support, prop, jamb, pillar, pilaster, stanchion, buttress;
— դնել, to prop, to support, to shore up;
— լարակալ, cf. Էշ.
· Calfa
ὐποστήριγμα, ἁντιστήριγμα sustentaculum, fulcimen, fulcimentum;
fulcrum, firmamentum . Նեցուկ. յեցուկ. հաստարան. ամրութիւն ի ներքոյ կողմանէ՝ կամ առ ի կողմանէ. պայագ, տիրսէք (իսկ էմուտ , հաստատութիւն, եւ մէթիյն, հաստատուն. որպէս եւ իւմիյտ, ումուտ, յոյս) Արար սողոմոն զծովն, եւ զմոյթսն։ Նեցուկ ի ներքոյ նորա, երկու կարգ մութից ձուլեալք։ Արար արքայ զփայտսն անտաշս՝ մոյթս տանն տեառն, եւ տանն արքայի։ Կործանեսցին մոյթքն եգիպտացւոց, եւ իջցէ հպարտութիւն զօրութեան նորա. (՟Գ. Թագ. ՟Բ. 35։ ՟Է. 24։ ՟Ժ. 12։ Եզեկ. լ. 6։)
Maran-atha, it signifies the Lord comes, or, the Lord is come;
(it was a form of threatening, cursing or anathematizing among the Jews).
· Calfa
Եւ զի՞նչ իցէ մարանաթա՛յ. տէր եկն. եւ է՞ր վասն զայս ասէր. զի զտնտեսութեան զբանն հաստատեսցէ (ըստ կրկնակի գալստեանն)։ Մարանաթայ, այսինքն տէր գայ, մի՛ անյոյս լինիք, եւ ըստ արժանեացն հատուցանէ. (Մեկն. ՟ա. կոր. ըստ ոսկեբեր. եւ ըստ այլոց։)
v. imp. it is possible;
զիա՞րդ — այդմ լինել, how can these things be?
չ-, ոչ —, it can't be, it is impossible;
—ցի՞, is it possible?.
· Calfa
Խնայել յինչս կամ յանձ մարթիցի՞, այսպիսի ունելով յոյս. (Խոսր.։)
to warehouse;
to provide, to furnish food, to victual, to revictual, to lay in a stock of, to store;
to lay by, to hold in reserve, to amass, to gather, to treasure up.
· Calfa
Համբարել զիմաստից պտուղս, կամ յոյս բարի առ ի հանդերձեալսն։ Իւրումն համբարէր ազգի (զմեծութիւն). (Պիտ.։)
cf. Հայրաբար.
· Calfa
Զի՞նչ յոյս գոյ ... սնուցանելոյ հայրօրէն ուսմամբ եւ երկիւղիւ տեառն զնոսա. (Շ. ընդհ.։)
to enter the lists, to fight, to wrestle, to vie with;
to labour hard, to strive, to endeavour, to try, to attempt;
to signalize or distinguish oneself, to render oneself illustrious, to be celebrated, renowned, to be made public with praise;
to show one's courage or mettle, to figure, to shine;
to assemble at a public festival or ceremony, to celebrate;
քաջայաղթ —, to make stupendous conquests, to do or work wonders;
յաղթող —, to remain victorious;
յաղթող — իրիք, to be victorious over, to be conqueror.
· Calfa
Ըստ նոցին նմանապէս հանդիսանայ՝ առ բարւոք յաղթանակացն յոյս. (Դիոն. եկեղ.։)
flower;
small-pox;
beauty, youth, bloom;
flower, choice, best;
— գինւոյ, mother or floating lees of wine;
— պղնձոյ, verdigris;
արանց —, cf. Լօշ;
— գունոց, splendour, vivacity of colour;
ցոյցք ծաղկանց, — show;
նկարիչ ծաղկանց, — painter;
աման ծաղկի, — pot;
— մանր, floweret;
գեղեցիկ՝ հոտաւէտ՝ քաղցրահոտ՝ անհոտ՝ դեռափթիթ՝ գեղափթիթ՝ գեղափայլ՝ թարշամ՝ սիրուն՝ երփներանգ՝ կարմրագեղ՝ —, beautiful, sweet, fragrant, inodorous, fresh-blown, splendid, faded or withered, lovely, variegated, scarlet -;
ծաղկէ ի —, from — to -;
քաղցրաբոյր հոտ ծաղկանց, the sweet perfume of flowers;
ծածկել զերկիր ծաղկօք, to cover the earth with flowers;
ծաղկունս ոփռել, to strew with flowers;
փթթին, թարշամին ծաղկունք, the flowers are blooming;
— fading;
ի — մանկութեանն, in his earliest years;
ի ծաղկի լինել, to be about to blossom;
to be in the bloom of youth;
ի ծաղկի or ի — հասակին, in the prime of life;
in the — of manhood;
cf. Թօթափեմ.
· Calfa
Ծաղիկ դիմացն յոյս տայր շնորհացն աստուծոյ. (Ոսկ. գծ.։)
cf. Լքուցանեմ
· Calfa
ԼՔԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Իբր Լքուցանել. կամ յետս քեցել. անյոյս առնել.
to weaken, to enfeeble;
to dispirit, to discourage, to dismay, to drive to despair.
· Calfa
Զպատասխանութեանն յոյս լքուցեալ. իբր լքեալ։
to promise, to engage, to pledge ones word;
to vow;
to protest;
to offer, to proffer;
to propose.
· Calfa
ὐπισχνέομαι promitto, polliceor ἑπαγγέλλω, -ομαι promitto եւ denuncio եւ ὀμολογέω confiteor. Խոստ կամ խոստումն կամ խօսք տալ. յանձն առնուլ կատարել եւ առնել ինչ մի. ուխտել. յոյս կամ աւետիս իմն տալ. եւ Խոստովան լինել. ... իսկ յն. էբանղե՛լլօ է նաեւ աւետարանել. ուստի աւետիս եւ խոստումն ստէպ զնոյն ցուցանեն ըստ գրոց.
impatient, intolerant;
pusillanimous;
short-witted, silly, simple, foolish, ignorant, dull, stupid, stolid.
· Calfa
ԿԱՐՃԱՄԻՏ. Վատասիրտ. Վհատեալ. տարակուսեալ. անյոյս.
doubtful, uncertain, ambiguous;
undecided, wavering, pusillanimous, irresolute;
suspicious, distrustful;
— լինել, to be suspected, doubted;
— թուիլ, to seem doubtful;
cf. Կեղածաբար.
· Calfa
Որ անյոյս լինի գտանել զողորմութիւն ի թագաւորէ, եւ կեղակարծ մտօք խնդրէ։ կեղակարծ ես ի յուսոյ հատուցմանն։ Ի հատուցումն փոխարինի գտանել կեղակարծ լիցի. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)
coreligionary.
· Calfa
Որք համակրօն են ի սոյն հաւատ եւ ի յոյս. (Լմբ. սղ.։)
double, doubled, iterated;
doubly, two-fold, twice, as much again;
— անգամ, afresh, again, anew;
— եւ —, repeatedly, many times;
— մեծ, twice greater;
— թուով, two;
— գոչել՝ կարդալ, to encore, to demand the repetition.
· Calfa
to prepare oneself, to get ready, to put oneself in a condition to, to make preparations, to take one's dispositions;
to beware of, to take care or heed, to mind.
· Calfa
rule, regulation;
order, method, law, ordinance, precept, statute, regimen;
model, example;
canon;
հանրական —, as a general rule;
ըստ —ի, according to rule;
strictly, regularly;
ըստ —աց, canonically;
— լինել, to serve as a rule or precept;
պահել, լուծանել զ—, to keep, to break the rules or regulations;
— երից, rule of three, proportion.
· Calfa
Եթէ ես կարծեցեալ կանոնս մարդկան՝ այսպիսի, զի՞նչ յոյս ապա այնոցիկ, որ տգիտութեամբ խաւարեալք են. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)
to bind, to tie, to fasten;
to bind or tie up;
to bind fast, to pinion;
to cord, to bind with cords;
to bind, to connect or link with;
to chain, to put in irons, to imprison;
to bind by friendship, by contract;
to spell.
· Calfa
Ի սնոտի յոյս կապիցէ. (Եզնիկ.։)
to construct, to build, to found, to erect, to set up, to raise, to edify;
to establish, to fix;
to place, to put;
to fasten, to attach;
to thicken;
— զաչս յիմն, to fix eyes on, to gaze at, to stare at.
· Calfa
Կառուցից զգարշապար մտացս ի յոյսն անկարծելի. (Ուռպ.։)
cf. Կասկած;
— նօք, distrustfully;
տարապարտ կասկածանս ունել զումեքէ, to suspect wrongfully or without cause.
· Calfa
cf. ԿԱՍԿԱԾ. (որ եւ ըստ յն. յոյս ասի, որպէս ակնկալութիւն չարեաց)
rare, curious, admirable, charming, superb, excellent.
· Calfa
Զարմացուցանէ չքնաղ իրօքն։ Նոր իմն եւ չքնաղ իրս յայտ առնէ։ Յոյժ խռովելոց էին զնոսա իրքն նորք եւ չքնաղք։ Զչքնաղից, եւ արտաքոյ քան զյոյս եւ զակնկալութիւն՝ իրաց դիպելոց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3. 4։)
cf. Պահպանող.
· Calfa
Պահպանիչ եւ յոյս հաւատացելոց, Քրիստոս Աստուած մեր. (Ժմ.։)
preserver, guardian;
defender, protector.
· Calfa
Պահպանիչ եւ յոյս հաւատացելոց, Քրիստոս Աստուած մեր. (Ժմ.։)
very white, candid, very fair.
· Calfa
Պայծառագոյն մեզ զվկայութիւնն առ ի յԱստուծոյ շնորհէ։ Պայծառագոյնս իսկ ունին զյոյս հատուցման. (Իսիւք.։)
protection.
· Calfa
Նա է յոյս նորա, պաշտպանումն զօրութեան նորա, եւ հաստումն ուժոյ. (Սիր. ՟Լ՟Ա. 19։ 11)
fond of making presents, liberal, generous, large-hearted, open-handed, munificent.
· Calfa
Մրձանակ բարելաւութեան (Ծնողացն) քան զամենայն յոյս կատարեալագոյն՝ պարգեւասիրին Աստուծոյ տուեալ (Զիսահակ)։ Պարգեւասէր ելով աստուած՝ շնորհէ զբարիսն ամենացուն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. այլաբ.։)
surround;
to envelop, to cover, to conceal, to enclose, to shut up;
— or ի բաց —, to strike out, to eliminate, to take away, to retrench, to trim round.
· Calfa
Պարուրեաց զյոյս իմ. (Յոբ. ՟Ծ՟Թ. 10։)
to certify, to verify, to assure, to affirm, to aver, to prove;
to examine thoroughly, to inform oneself of the truth of, to enquire, to ascertain;
to trace etymologies.
· Calfa
Հաւատով ստուգի յոյս։ Վարդապետութեամբն ստուգեաց զճշմարիտ հաւատս յամենասուրբ երրորդութիւնն. (Յճխ. ՟Զ. ՟Ժ՟Գ։)
disheartened, dismayed, struck with consternation.
· Calfa
Որպէս թափեալ սրտիւ. անսիրտ. սրտաբեկ. սրտատրոփ. լքեալ. անյոյս. ահաբեկ. այլայլեալ սրտիւ.
to be assured, to trust to, to confide in, to rely on, to have confidence in, to put one's trust in, to place confidence in, to rely or reckon on;
to hope;
to trust with, to confide to, to commit to, to put into the hands of, to deposit;
չ-, to distrust, to mistrust, to suspect, to be mistrustful;
յինքն or յանձն —, to rely on oneself, to presume, to have a great conceit of oneself, to assume too much.
· Calfa
Ի ժողովուրդն հանդարտացեալ եւ վստահացեալ յուսով։ Վստահացեալ լիցիս, զի կայ քո յոյս. (Դտ. ՟Ժ՟Ը. 27։ Յոբ. ՟Ժ՟Ա. 18։)
to assure, to reassure, to inspire confidence, to embolden, to give hopes.
· Calfa
Տե՛ս, զորպիսի պարգեւ խնդրել վստահացուցանէ։ Ի յոյսս յայս առաքեալն վստահացոյց։ Դարձեալ ողորմութեամբ լսել վստահացուցանէ զաղաչանսն. (Խոսր.։)
trust, confidence, reliance on, assurance, security, conviction;
expectation, hope;
consignment, deposit;
վստահութեամբ, cf. Վստահաբար.
· Calfa
πεπείθησις confidentia, fiducia ἑλπίς spes. Աներկիւղ համարձակութիւն. յոյս ակնկալութեան. յապահովութիւն. ապաւինութիւն յայլս կամ յանձն. պարծանք.
to soar, to take a lofty flight, to fly high;
to rush, to dart, to rush on, upon or down;
սլացեալ աստղ, falling star.
· Calfa
Թեթեւաբեռն մարմնով եւ մտօք սլացեալք։ Ուրացեալք զաշխարհս՝ թեթեւաբեռն մարմնով սլացան առ տէր աստուած յոյսն իւրեանց։ Ոչ է պարտ յերկինս սլացելոցն ի նիւթոց ստորաքարշիլ. (Շար.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. տնտես.։)
useless, vain, futile, frivolous, worthless;
chimerical, idle.
· Calfa
Սնոտի յոյս։ Սնոտի կարծիս։ Ոչ ի պարծանս սնոտի փառասիրութեան. (Եղիշ.։)
total, entire, complete, extreme;
extremely, to the last extremity, utterly, entirely, totally.
· Calfa
Որ սպառսպուռ տեղեակ էր օրինաց հոռոմոց։ Ապականեցաւ տաճարն ի սպառսպուռ հրձիգ լինելով։ Եհատ զյոյս կենաց սպառ ի սպուռ (կամ սպառսպուռ)։ Յանդիմանեաց նա սպառսպուռ զաղանդն զայն։ Սպառսպուռ ուրացան յօրինաց եւ ի մարգարէից։ Փախուցանէ սպառսպուռ զհոգին սուրբ. (Եւս. պտմ.։)
waiting, expectation, expectance, hope.
· Calfa
προσδοκία, ἑλπίς expectatio, spes. Սպասելն. ակնկալութիւն. յոյս. (լծ. լտ. էքսբէքդա՛ցիօ, սբէ՛ս ).
to lie, to fib, to tell untruths, stories, to impose upon;
to give the lie to, to belie;
— ուխտին, to break one's promise, word or vow.
· Calfa
Նոյն է, եւ յն. փսէ՛ւտօմե. ψεύδομαι mentior. Սուտ խօսել. ժխտել զճշմարիտն կամ զխոստումն. ի դերեւ հանել զյոյս այլոց. խաբել.