Your research : 1 result for խօսնակ

Խօսնակ, աց exact entry

s.

mediator, intercessor, advocate;
messenger, announcer;
chanticleer.

· Calfa

NBHL (5)

Գիշերային մթոյն խօսնակ բերկրանաց։ Չորեքծագեան մասանց էակաց անպատկառ խօսնակք. (Նար. կուս. եւ Նար. առաք.։)

Զո՞ր խօսնակս փորձեսցես. զիա՞րդ հասունեցուսցես զանխաբելի դատաւորն. (Բրս. ընչեղ.։)

Փայտ կենաց, արարչին խօսնակ, միջնորդ համարձակ. (Նար. խչ.։)

Զի՞նչ առնիցես (ի դատաստանի) առանց խօսնակի, առանց պատասխանւոյ. (Մանդ. ՟Զ։)

Յոյժ խօսնակ էր այրն. (Լաստ. ՟Ի՟Բ։)


Entries' title containing խօսնակ : 3 results

Խօսնական, ի, աց

adj. s.

speaking;
mediator.

· Calfa

NBHL (3)

Այլ ոմն ձիս խօսնական՝ կարծրերախ։ Ամենակալդ ձեռօք զխօսնականացս շարժողական գործի ըմբռնեալ՝ ազդեա՛ զօրութիւն ձայնի. (Նար. ՟Ի՟Բ. ՟Լ՟Ե։)

Յոյժ խօսնական եւ իմաստասէր զայրն տեսանեմք. (Վրք. ածաբ.։)

Միջնորդօք խօսնականօք հաւանեցուցանել յիւրեաց յօժարութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Խօսնակից

s.

herald, messenger, negociator;
flag of truce;
— լինել, to parley, to negociate, to treat.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ինքն զուարճացեալ՝ լինէր խօսնակից ի մէջ թագաւորացն երկոցունց. (Բուզ. ՟Ե. 6։)


Քաջախօսնակ

NBHL (1)

Զարէս վասն արին գոլոյ, զհերմէս վասն քաջախօսնակ ճոռոմաբանութեանն ... Աստուածս անուանեցին. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Definitions containing the research խօսնակ : 17 results

Աքաղաղ, ի, աց, ոյ, ոց

s.

clock;
գագացել —ի, crowing of a cock.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ լտ, կա՛լլուս. ἁλέκτωρ gallus Որձ հաւ. խօսնակ. որձակ, աքլոր .... գրի եւ ԱԳԱՂԱՂ. եւ պարզապէս Հաւ ասի.


Անպատկառ, ից

adj. adv.

impudent, disrespectful, irreverent, immodest, shameless;
impudently, without shame, irreverently, disrespectfully.

· Calfa

NBHL (1)

Անպատկառ դիմօք, անդանդաղ ճեպով։ Անպատկառ խօսնակք։ Անպատկառ յանդիմանիչ. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք. եւ ՟Ձ՟Ը։)


Բերկրանք, նաց

adv.

s. pl. joy, mirth, pleasure, content, delight;
բերկրանօք, deliciously.

· Calfa


Գործի, ծւոյ, ծեաց

s.

instrument, machine, tool;
organ;
utensil, furniture.

· Calfa


Երգակ

cf. Երգեցիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Երաժիշտ. երգիչ (մարդ). խօսնակ (թռչուն).


Էակ, աց

s.

being, existence, that exists;
creator, that causes to exist, that extracts from nothing.

· Calfa

NBHL (1)

Պետն մաքրութեան համայն էակաց՝ Յիսուս։ Չորեքծագեան մասանց էակաց՝ անպատկառ խօսնակք. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Շարժողական, ի, աց

adj.

moveable.

· Calfa

NBHL (1)

Նաեւ ոչ շարժողական եւ կամ շնչականզ ունիմ անուանել, թող թէ հոգեկան։ Զխօսնականացս շարժողական գործի (զլեզու)։ Բոտոտք ճապուկք շարժողականք։ Ընդ անզգայիցն եւ շարժողականացն. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Լ՟Ե. ՟Կ՟Թ. ՟Հ՟Ա։)


Հաւ, ուց

s.

bird;
hen;
cock;
grandfather;
beginning, rise, origin;
-ք, poultry;
ձագ հաւու, վառեկ, chicken, poult;
աղբ —ուց, hen-dung;
վանդակ —ուց, hen-coop;
դադարք —ուց, hen-roost, hen-house;
վաճառական —ուց, poulterer;
վաճառանոց —ուց, poultry-market;
միս —ու, fowl;
— խորովեալ, roast fowl;
—ն գրգռայ, the hen clucks;
եւ խօսեցաւ —, and the cock crowed.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՒ. ἁλέκτωρ gallus. որպէս Աքաղաղ. որձ հաւ ընտանի. խօսնակ. որձակ.


Ճոռոմաբանութիւն, ութեան

s.

magniloquence, pomposity, pompous nonsense, bombast, declamation.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած անուանեցին զհերմէս ջասն քաջախօսնակ ճոռոմաբանութեանն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Խօսք, սից

s.

word;
speech, language, tongue;
discourse, sermon;
saying;
diction;
talk, conversation, chat;
word, promise;
report, news;
— ընդ Աստուծոյ, prayer;
— հաւու, cock-crowing;
խօսս արկանել՝ առնել, to speak, to talk;
խօսս առնել՝ դնել, to compose, to write;
ի խօսս գալ՝ մատչել, to begin to speak in one's turn;
to converse, to talk;
ի խօսս առնել, to cause to speak;
ի խօսս լինել՝ — կանաց or լեզուաց լինել, to be the public scorn, to become a bye-word;
կարճել զխօսս ուրուք, to interrupt a person, to break in upon;
—քո յայտ առնեն զգեզ, thy speech bewrayeth thee;
cf. Բան.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՕՍՔ ՀԱՒՈՒ. Խօսելն աքաղաղի. Ձայն խօսնակի.


Ծիծառնուկ, նկաց

s. ornith. nightingale, philomel.

· Calfa

NBHL (1)

ἁηδών luscinia. Սոխակ, կամ խօսնակ, քաղցրաձայնն ի թռչունս՝ ի չափ ծիծառան, մոխրագոյն կամ թուխ. այեդովն, կամ աիտօն ըստ յն. պլպուլ, պիւլպիւլ.


Կարծրերախ

cf. Խստերախ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիսխօսնական՝ կարծրերախ՝ սանձակոտոր. (Նար. ՟Ի՟Բ։)


Չորեքծագեան

adj.

having four sides, extremities or parts.

· Calfa

NBHL (1)

Չորեքծագեանս եզերաց տիեզերաց կնիք պահպանական՝ նշան ամենազօր։ Չորեքծագեան մասանց էակաց անպատկառ խօսնակք. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Սանձակոտոր

adj.

breaking the reins, untameable, indomitable;
— լինել, to break loose, to break the bridle.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ ձի թերավարժ խիստ բերանով սանձակոտոր։ Այլ ոմնձիս խօսնական՝ կարծրերախ սանձակոտոր արձակերասան։ Զօրէն տրմըղին սանձակոտորին՝ ի վախից մղին. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 23։ Նար. ՟Ի՟Բ։ Գանձ.։)


Խօս

s.

cock-crowing;
cf. Խօսք.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի հլ. «խօսք, խօսած կամ ասած բանը» Եւս. պտմ. 467? (կասկածելի). Զքր. կթ. Մագ. քեր. «աքլորի կանչը» Բրս. մրկ. սովորաբար անեզական ձևով խօսք ՍԳր. Սեբեր. Մծբ. Եւս. քր. որից խօսիլ «ասել, խօսիլ. 2. ճառել, պատմել. 3. աքլորի եր-գելը. 4. աղջիկ նշանել» ՍԳր. Ոսկ. խօսա-կից Առակ. զ. 22. խօսարան «լեզու» Ագաթ. խօսելի Գ. թագ. ժ. 7, Ոսկ. յհ. ա. 10. Ա-գաթ. խօսնակից Բուզ. խօսնայր Մխ. դտ խօսուն ՍԳր. Ագաթ. Եզն. Վեցօր. Ոսկ. Եփր. ծն. խօսող «ճարտասան» ՍԳր. Կոչ. «աք-լոր» Բրս. մրկ. «ԱՉ ձայնին պատկանող մի եղանակի անուն» Մանրուս. (Ամատունի, Հյ. բառ ու բան, էջ 297), անխօս ՍԳր. Եզն. Կոչ. բարեխօս ՍԳր. Ոսկ. Կոչ. Ագաթ. բազ-մախօս Եւագր. Եւս. պտմ. խօսումն «նշա-նադրութիւն» Ոսկ. Բ. կոր. Աթան. էջ 609 զարդախօս Մծբ. երկխօս ՍԳր. զրախօս Ես զ. 19. Տիտ. ա. 11. ընդունայնախօս Կորիւն. ընդվայրախօս Ոսկ. ես. թոթովախօս Ես. իթ. 24. Եփր. ծն. լաւախօս Սիր. զ. 5. խառ-նախօս Ոսկ. Ա. կոր. Եւս. քր. խորախօս Եզեկ. գ. 5. խօսացտէր «իշխանաւոր. մե-ծաւոր, որի խօսքը կանցնի» Աբր. կրետ. 41 ևն. նոր գրականի մէջ հայախօս, տաճկա-խօս, ռուսախօս, համախօսական, խօսակ-ցական ևն։


Սոխակ, աց

s.

nightingale, philomela, luscinia;
porphyrio (a waterfowl);
— երգէ, գեղգեղէ, the nightingale sings.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

Lag. Beitr. bktr. Lex. էջ 21 պրս. *sōxa ձևից՝ իբր պրս. surx, զնդ. sux-ra «կարմիր» բառից։ (Հիւբշ. 238 յի-շում է այս մեկնութիւնը և մերժում. թէև ընդունում է որ հայերէն բառը իրանա-կան փոխառութիւն պէտք է լինի)։ Մառ ЗВО 5, 317 պարզապէս զնդ. sarh «ասել» բառի հետ. իսկ Гpaм. др.-арм. 29 աւելի զարգացնելով իր ասածը, հին ձևը համարում է *սանխակ, որ կցում է զնդ. saiih «ասել» բային։ Patrubány ՀԱ 1908, 153 խօսիմ բայից՝ իբր խօ-սակ։-Հիւնք. պրս. suxan «խօսք» բառից, իբր հյ. խօսնակ։ Այսպէս նաև Կուրտիկեան, Արևելք 1899 նոյ. 18։