Definitions containing the research զօր : 3226 results

Ծաւալեմ, եցի

va.

to dilate, to expand, to propagate, to spread;
to extend, to stretch.

· Calfa


Ծեծած, ոյ

s.

small fragments, crushed matter, trash;
— վշոյ, tow-cardiugs, fescue.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի զօրութիւն նորա իբրեւ զծեծեած վշոյ. (Ես. ՟Ա. 31։)


Ծերունի, նւոյ, նեաց

cf. Ծերուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ խաղացեալ մանուկ, մարգարէացար զօրհնութիւնդ լեզուով ծերունւոյդ. այսինքն եղիսաբեթի ծերունի մօրդ. (Լմբ. վերափոխ.։)


Ծեքեմ, եցի

va.

to overstrain, to distort the sense of a passage, phrase or word, to parody.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք զբանս այսու ծեքեսցէ։ Յաղագս ծեքելոյ զօրհնութիւնս՝ հերձուածողացն. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Ծծեմ, եցի

va.

to suck, to imbibe;
to suck up, to absorb;
— զօդ, to breathe the air;
թուղթդ ծծէ, this paper blots.

· Calfa

NBHL (2)

Սրտմտութիւն նորա ծծէ զարիւն իմ։ Զսրտմտութիւն վիշապաց ծծեսցէ։ Ծծեսցի զօրութիւն նոցա. (Յոբ. ՟Զ. 4։ ՟Ի. 16։ ՟Ե. 5։)

Ջերմութիւնն ծծէ եւ ձգէ զօրութեամբ իւրով։ Ջերմութիւն արեգական ծծեաց։ Պատրոյգք ճրագին ծծեն քամեն զիւղն առ ի կերակուր հրոյ. (Վեցօր. ՟Գ։)


Լիացուցանեմ, ուցի

va.

to fill up, to fill with;
to satiate, to fill to overflowing, to load with;
to satisfy;
to perfect, to finish, to ultimate.

· Calfa


Լիզեմ, եցի

va.

cf. Լիզանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս հրոյ զօրութիւն յորժամ զ՝ի նա անկեալ նիւթ ծախեսցէ, զնա իբր լիզէ, եւ ինքն շիջեալ աներեւոյթ լինի. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Լիզում, լիզի

va.

cf. Լիզանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս հրոյ զօրութիւն յորժամ զ՝ի նա անկեալ նիւթ ծախեսցէ, զնա իբր լիզէ, եւ ինքն շիջեալ աներեւոյթ լինի. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Լիճ, լճից

s. fig.

lake, mere, pool, pond;
— լուսոյ or արտասուաց, lake of tears, eye;
— հրոյ, lake of fire, hell.

· Calfa

NBHL (1)

Լինել զօրէն լճաց ինչ. (Պիտ.։)


Լիր, լրի, իւ

s.

fulness, plenitude;
— արկանել, to fill a ditch;
լրիւ իւրով, totally, entirely, completely;
ապականել զերկիրն լրիւ իւրով, to lay waste the land;
to desolate the land in the fulness thereof;
Տեառն է երկիր լրիւ իւրով, the earth is the Lord's and all that therein is.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւաստեաւ լրիւ իւրով իմասցի զզօրութիւն օրինաց. (Կանոն.։)


Լծակցեմ, եցի

va.

to place under the same yoke, to harness together;
to conjoin, to join, to league, to unite, to confederate;
to couple, to pair;
to unite in marriage.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ իրին գոյի եւ զօրինակն լծակցելով։ Զինքն ընդ հասարակաց բնութեան լծակցեալ. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Ե։)


Լծակցութիւն, ութեան

s. ast. gr.

conjunction, junction, union, tie;
marriage;
conjunction, syzigy;
substitution of letters having similar sounds.

· Calfa

NBHL (1)

Առաձին լծակցութիւնն, որ է՝ բ, մ, պ, փ։ Երկրորդ լծակցութիւնս դարձեալ զառաջնոյն ունի զօրութիւնս. (Երզն. քեր.։)


Լկտի, տւոյ, տեաց

adj.

impudent, immodest, shameless, lecherous, lewd, libertine, licentious, insolent, unblushing, brazen-faced;
lascivious, wanton, lustful, obscene;
— կաքաւել, to dance indecently.

· Calfa

NBHL (1)

Զլկտեացն ահաբեկեալ ցրուեաց զզօրսն. (Խոր. հռիփս.։)


Լճածով, ի, ու

s.

great lake, sea.

· Calfa

NBHL (1)

երեւեցոյց զմեծութիւն զօրութեան իւրոյ. ի լճածովս. (Եփր. ծն.։)


Լնում, լցայ

vn.

to be filled, to come to its highest pitch, to complete;
լնու չափ հասակին, he becomes adult.

· Calfa


Լորտնիմ, եցայ

vn.

to be tired, fatigued, wearied;
լորտնեալ մշակ, a wearied peasant.

· Calfa

NBHL (1)

Զցերեկ արեւակեզ առնելով զօրէն լորտնել մշակի բրտացուցանեն. (Պիտ.)


Լուծուած

s.

fluidity, liquefaction;
weakness, languor.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն զի յոյժ բազում եւ սաստիկ է զօրութիւնն օրինաց, ոչ կամաց լուծութիւնս մեր կանլ առաջի նոցա. (Եփր. հռ.։)


Լուծութիւն, ութեան

s.

cf. Լուծուած.

· Calfa

NBHL (1)

Լուծութիւն ոտիցս քեւ զօրասցի. (Ճ. ՟Ա.։)


Լուծումն, ման

s.

solution;
decomposition, resolution, dissolution, dispersion;
explication, discovery, explanation;
dilution;
liquefaction;
fluidity;
abolition;
infraction, infringement, violation;
fainting;
— ամուսնութեան՝ ժողովոյ, dissolution of matrimony;
dissolving of an assembly;
— որովայնի, diarrhoea, looseness, flux;
— կենաց, death;
— սառնամանեաց, thaw.

· Calfa

NBHL (1)

Լուծումն եւ լքումն զօրաց. (Յհ. կթ.։)


Լուռ, լռի, լռաց

adj.

mute, silent, taciturn;
— բերանով, in silence;
լուռ հաւատք, absolute, blind faith;
լուռ լինել՝ կալ, to be silent, to keep silence, to remain mute, cf. Լռեմ;
լուռ լինել ի թշնամութենէ, to cease from being enemies;
to conceal enmity;
լուռ լինել յաստիճանէ, to be deprived of, to be degraded, deposed;
լուռ լե՛ր, silence! hush! hold your tongue! ի լուռ լե՛ր, do not celebrate;
չկարէր լուռ կալ, he could not refrain from speaking.

· Calfa

NBHL (1)

Շրջէր կայէն զօրէն շնչաւորի իբրեւ զարձան գնայուն լուռ մուռ. յն. լռեալ. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։)


Լուսադուռն

s.

the gates of light

· Calfa

NBHL (1)

Թիւրին արք զօրութեանց. խփի լուսադուռն պատուհանիս. (Ճ. ՟Գ.։)


Լուսատեսակ

adj.

like the light, clear, bright, brilliant;
beautiful.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսատեսակ զօրութիւն, կամ ամպ, պատմուճան, զգեստ, առաքինութիւն, խոստովանութիւն, փառք. (ՃՃ.։ Խոր. հռիփս.։ Գանձ.։ Սարգ. ստէպ։)


Լուսացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Լուսաւորեմ.

· Calfa


Լուսափայլութիւն, ութեան

s.

light, brightness, splendour;
lustre;
perspicuity.

· Calfa

NBHL (1)

Ի լուսափայլութիւն վերին զօրութեանցն կերպարանի. (Փարպ.։)


Լուսեղէն, ղինի, նաց

adj.

bright, celestial, angelic;
—ք, angels.

· Calfa


Լուսնահար

cf. Լուսնոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Թէպէտեւ լուսնահար ոք իցէ, ցոյց նմա զօրինակ պահոցն. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Ե։)


Լուր, լրոց

s.

hearing, audition;
audience;
news, account, report, relation;
hearsay, rumour;
renown, fame;
discourse, sermon;
obedience;
noise that wakes or rouses;
sound, voice, cry;
Աստուած ամենայնիւ լուր է, the ail-hearing God;
լուր չարեաց, bad news, ill news;
լուր առնել, to warn, to avert;
to acquaint;
to announce;
զխուլս ի լուր առնել;
to cause the deaf to hear;
լուր լինել;
to be heard;
to be announced;
լուր դնել;
to listen;
to hear;
լուր լինել առ ոք, to come to one's knowledge;
ելանել լրոյ ուրուք, to spread one's fame;
լուր ի ականջաց լսել, to hear with one's own ears;
ի լրոյ, by hear-say, by current report;
— ! listen ! — օր, workday.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զօրհնեալ տէր բնակեալն՝ ի լուրաւուրսն։ Այս օրինութիւն յառաջէ է քան զմիւսդ, զոր ի լուրաւուրսն, որ չիցէ տօն. (Մաշտ. ջահկ.։ եւ Մխ. ապար.։)


Լպրծեմ, եցի

va.

to cause to slip;
to slip;
to slide, to glide.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զօրէն ղակոնացի վիմացն սահեալ լպրծին. (Մագ. ՟Ի։)


Լպրծուտ

adj.

cf. Լպիրծ.

· Calfa

NBHL (1)

Լպրծոտ, ողորկատեսիլ, ապակատարազ։ զօրէն վիմի լպրծոտ՝ ոտից անհաստատելի։ Լպրծոտ՝ լակոնացի եւ արաբացի վիմաց. (Մագ. ՟Ի. ՟Ի՟Բ. լ.)


Լպրծոտ

adj.

cf. Լպիրծ.

· Calfa

NBHL (1)

Լպրծոտ, ողորկատեսիլ, ապակատարազ։ զօրէն վիմի լպրծոտ՝ ոտից անհաստատելի։ Լպրծոտ՝ լակոնացի եւ արաբացի վիմաց. (Մագ. ՟Ի. ՟Ի՟Բ. լ.)


Լռեմ, եցի

vn. va.

to hold one's tongue, to remain silent, to be silent;
to keep silence, to cease to speak, to hold one's peace;
to cease, to be at rest, to repose, to rest;
to be out of work;
net to mention, to say nothing of, to suppress, to pass over in silence.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ տղայք լռեն զօրհնաբանումն, քարինքդ աղաղակեսցեն։ Ի լռել մարդոյն զպատուիրանապահութիւնն, լռէր եւ աստուած զբարեգործութիւն։ Յաղագս նախահօրն պատուիրանազանցութիւնն, լռէր եւ աստուած զյանցանացն թողութիւն. (Մամբր.։)


Լսական, ի, աց

adj.

acoustic.

· Calfa

NBHL (2)

Թանձրացեալ շոգոլւովն լսելիքն զօրէն դրաց իմն լսական մասանցն ի վերայ եդելոյ։ Եթէ յայնոսիկ՝ որ ըստ լսելեացն են մասունք՝ հոսեսցի. (ի լսականն խառնեսցի. Նիւս. կազմ.։)

Ականջացս լսական զօրութիւն. (Լմբ. ժղ.։)


Լսեմ, լուայ, լուր, լուեալ

va.

to hear;
to give audience to, to listen to;
to grant, to hearken to the prayer of;
to understand;
— զչար հոտ, to perceive the odour;
չլսելոյն, չլուելոյն առնել, to turn a deaf ear to;
լուայ զի, I have heard it said that;
լուարուք ինձ, listen to me, hear me;
լուր մեզ, hearken to us, grant our prayer;
ոչ լսեն ինձ, they do not listen to me.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ ցնա հռոմայեցի լեզուաւ. քանզի ոչ լսէր զօրաւարն յունարէն. (Ճ. ՟Գ.։)


Լսող

adj. s. listening, hearing;
auditor;
scholar, disciple;
obedient, docile;
— լինել, to hear, to hearken to, to lend an ear to.

· Calfa

NBHL (1)

Որում լսող եղեալ խաղցր եւ մեծին թէրդոսի զօրավարի։ Այսմ լսօղ եղեալ վռամ՝ հրամանէ զամենայն կատարել. (Խոր. ՟Գ. 29. 65։)


Լքանիմ

vn.

to grow weak, to be disabled, to languish, to want force;
to despair, to be dispirited.

· Calfa


Խոնարհամտութիւն, ութեան

s.

humility, modesty, meekness, to conjugate verbs.

· Calfa

NBHL (1)

Զխոնարհամտութիւնն ցուցանէ։ Տէրն գործով մեզ ետ զօրինակն խոնարհամտութեան ... լուաց զոտս աշակերտացն. (Բրս. հց.։)


Խոնարհեմ, եցի

va.

cf. Խոնարհեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամեցաւ խոնարհել զնա։ Այսոքիկ զօրութիւնք են որք խոնարհեն զհոգին։ Որ խոնարհէ զանձն իւր մինչեւ յերկիր. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե. ՟Ժ՟Զ։)


Խոնարհեցուցանեմ, ուցի

va.

to humble, to abase, to subject;
to bring down, to lower, to abate, to depress;
to bow or bend down, to incline;
— զունկն, to lend an ear to, to listen to;
— զանձն, to humble oneself;
to do penance, to mortify oneself, to fast;
— զամբարտաւանութիւն ուրուք, to lower, to abase, to bring down the pride of;
— զաստուած առ մարդիկ, to move God to compassion, to implore divine mercy;
Աստուած խոնարհեցուցանէ զամբարտաւանս, God humbles the proud.

· Calfa

NBHL (2)

Խոնարհեցոյց զերկինս, եւ էջ։ Խոնարհեցո՛ տէր զունկն քո, եւ լու՛ր։ Խոնարհեցուցից յառակումն զունկն իմ։ Խոնարհեցո՛ զսիրտ իմ ի վկայութիւնս քո։ Զերկինս յերկիր խոնարհեցոյց։ Ուշ եդին խոնարհեցուցանել զիս յերկիր։ Խոնարհեցուցէ զբարձրութիւն նորա։ Զբարձրութիւն ապաստանի պարսպաց քոց խոնարհեցուսցէ։ Խոնարեցուցին զերեսս իւրենց յերկիր։ Խանարհեցուցեալ զգլուխն՝ աւանդեաց զոգին։ Յորժամ խոնարհեցուցանէր զձեռս իւր, զօրանայր ամաղէկ։ Խոնարհեցո՛ զսափորդ քո, զի արբից.եւ այլն։

Պարանոց քեզ խոնարհեցուցին զօրութիւնք երկնից, որ զծունր քո խոնարհեցուցանէք զճշմարտութիւնն. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)


Խոնարհիմ, եցայ

vn. gr.

to be humble;
to lower oneself, to descend;
to yield, to acquiesce;
to lean, to bend downwards;
to decline;
— յամբարտաւանութենէ, to descend from one's haughtiness, to have the pride of one's countenance humbled;
յերկիր —, to prostrate oneself;
— առաջի Աստուծոյ, to bow before God;
— անկանիլ երեսաց, to go downcast, to be dejected;
— յիջեւան ուրուք, to deign to dwell in;
— յալիս, to grow old;
—հի օրն, the daylight fades, the day wanes or is going down;
յոտն եկաց յերեսացն խոնարհելոց, he rose from his prostrate attitude;
to be conjugated.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտեմ խոնարհիլ։ Խոնարեցարուք առաջի տեառն, կամ ընդ հզօր ձեռամբ աստուծոյ.եւ այլն։


Խոնաւ, աց

adj. s.

humid, damp, wet, moist;
humidity.

· Calfa

NBHL (1)

Խոնաւ բնութիւն։ Խոնաւ զօրութիւն քմաց. (Առ որս. ՟Է։ Նար. ՟Ի՟Գ։)


Խոնջիմ, եցայ

vn.

to be tired, weary, fatigued.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ խոնճեալ՝ տկարացուցեալ էր զոտիցն զօրութիւն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Խոշորութիւն, ութեան

s.

coarseness, rudeness, want of politeness;
bigness.

· Calfa

NBHL (1)

Զզօրութիւն հրոյնշիջուցեր, զխոշորութիւն կայծականց ի կակղութիւն վարդի փոխեցար. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Խոպամ, ացայ, ացի

vn.

to leap or frisk about.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ խոպացողի գազանին (կիտի) կաքաւեցի, եւ ընդ ղուղակին ընթանայի։ Խոպալով (փիղն) եւ ընդվզելով եւ՛ յուղիսն եւ՛ ի զօրուն անըմբռնելի էր. (Փիլ. յովն. եւ լիւս։)


Խոստովանեմ, եցի

va.

cf. Խոստովանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ քան զընչիցդ այլ ին ահա լեալ խոստովանի պատճառք կենդանութեանս մերոյ։ Այսքանեօք մոլեկան ախտիւք խոստովանեցաւ կատաղութիւն։ Խոստովանեցի յամենեցունց զօրաւորագոյն բնութիւն։ Այսմ նհա քաջայայտ խոստովանեցելոյիրագործութեան. (Պիտ.։)


Խոտաճարակ, աց

adj.

herbivorous, pasturing on herbs;
— լինել՝ շրջել, to pasture, to feed.

· Calfa


Խոտորեմ, եցի

va. fig.

to turn aside, to mislead, to lead astray;
to divert, to distract;
to twist, to contort, to bend, to make awry;
to lead astray, to cause to err, to delude, to unsettle.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոք խոտորէ զօրէնսն զմարգարէսն. ընթերցի՛ր ըստ յն. խոտէ։


Խոտորեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Խոտորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոք խոտորէ զօրէնսն զմարգարէսն. ընթերցի՛ր ըստ յն. խոտէ։


Խորանապահ, աց

s.

tent-guard.

· Calfa

NBHL (1)

Ռահվիրայ մարդկաւն, եւ խառնաղանջ խորանապահ զօրուն. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Խորասոյզ, սուզի

adj. s. mar.

sunk deeply, deep;
abyss, gulf, pit;
— աչք, sunken eyes;
— առնել, to submerge, to sink to the bottom, to plunge into, to immerse;
— լինել, to dive to the bottom, to sink;
— ի ցաւս, sunk in grief;
— ի թախիծս մտաց, plunged in remorse;
to founder.

· Calfa

NBHL (1)

Գաւազանն մովսիսի էր (օրինակ խաչի). որով դարձաւջուրն ի վերայ եգիպտական զօրուն, եւ խորասոյզ կորստեամբ դատեցաւ. (Ղեւոնդ.։)


Խորհուրդ, հրդեան, հրդոց

s.

thought;
design, intention, resolution;
imagination, fancy, inspiration;
sentiment, disposition;
idea, fantasy, revery;
advice, counsel;
deliberation, consultation;
secret;
mystery;
symbol;
sacrament;
designedly, intentionally, on purpose, purposely;
փրկական —, the Holy Sacrament;
տուն, տաճար խորհդոյ, council-hall;
խորհրդեան դպիր, secretary;
— չար, pernicious advice;
— առնել՝ ի մէջ առնուլ՝ ունել, to consult, to determine, to decide on, to resolve on;
to deliberate, to confer together, to take counsel, to advise with;
— տալ, to counsel, to give advice, to advise;
— հարցանել, to ask advice, to consult, to take counsel;
ի մի — միաբանել, to think together, to deliberate unanimously;
շրջել ի խոհրդոց, to change or alter one's mind;
շրջել զոք ի խորհրդոց, to dissuade from, to advise against;
— ի մտի եդի գիտել, I had conceived the idea of knowing;
— արարի ընդ միտս իմ, I deliberated with myself;
— կալաւ, he conceived the idea to;
զյանդուգն զայն խորհեցաւ —, he formed the hardy design to;
մինչդեռ յայսմ խորհրդի էր, in the midst of these thoughts, while thus deliberating.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ծանեան խորհրդովք, թէ զկէս փայտին այրեցին եւ այլն։ Միթէ իմստութեամբ քով կամ խորհրդո՞վ արարեր քեզ զօրութիւն։ Խորհրդով մղի պատերազմ.եւ այլն։