Definitions containing the research զօր : 3226 results

Գեղեցկաձեւ

adj.

of fine form.

· Calfa


Գետնակոչ, ի, աց

s.

enchanter with earth, geomancer.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԳԵՏՆԱՀԱՐՑ, ԳԵՏՆԱՁԱՅՆ. ἁπό կամ ἑκ τῆς γῆς φωνοῦν haiolus, pytho եբր. ետօնի, օպ. Դաւիթ՝ որ դնելով զականջս ընդ գետինն՝ հմայէ շշնջանօք, եւ ցուցանէ կոչել անտի զզօրութիւնս ինչ, եւ առնուլ պատգամս. ըստ ոմանց նաեւ դեւն ձայնատու յերկրէ.


Գետնանախանձ, ից

adj.

that loves the ground, that stretches it self on the ground;
attached to the vanities of the world, secular, mundane;
low, vile.

· Calfa

NBHL (1)

Գետնանախանձ եւ երկրաքարշ որթ զօրէն սեղխենւոյ զերեսօք երկրի տարածեալ իկոխումն։ Ի գետնանախանձիցն եւ յերկրաքարշ պատաղելոցն. (Պիտ.։)


Գետնաքարշ

adj.

that crawls on the ground, creeping;
mundane;
vile, low;
— տանել, to drag on the ground;
— լինել, cf. Գետնաքարշիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարձանց ասել, ի գետնաքարշից աստի զօրութեանց՝ որ լի է տկարութեամբ, կամեցաւ ի բաց տանել. (Իգն.։)


Գետօրէն

adv.

like a river.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԳԵՏԱԲԵՐ. յն. զօրէն գետոց. ποταμῶν δίκην fluminum more


Գեր

s.

weeping, wailing, noise;
— գործել, to weep;
prep. adv. on, up, above;
more, very, much.

· Calfa

NBHL (3)

Գեր օրինացն անցանել։ Գեր մարդկան գտան սովաւ զօրացեալ. (Լմբ. եկեղ.։)

Սովորութիւն եղեւ ասել, որ գեր ի վերոյ գլխոյս է, ի վեր։ Ամենայն զօրութեան գեր ի վերոյ աստուածութիւն է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 68։)

Գեր ի վերոյ զօրութիւնք. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Գերաբուն

adj.

supernatural;
sublime, excellent, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զմիութիւն եւ միակ վասն պարզութեան եւ միութեան գերաբուն անբաժանութեան։ Գերաբնից պարգեւաց։ Գերաբնիցն տեսութիւն։ Գերաբնիւ զօրութեամբն. (Դիոն.։)


Գերագոյակ

cf. Գերագոյ.

· Calfa

NBHL (1)

Գերագոյական պետութիւն, տէրութիւն (աստուծոյ)։ Գերագոյական զօրութիւնք (երկնից). (Բենիկ.։)


Գերագոյն, գունի

adj.

supreme, sublime, excellent, superior, eminent.

· Calfa

NBHL (2)

Գերագոյն լոյս, մաքրութիւն։ Ի գերագունէն էութեամբ։ Գերագունիցն զօրութեանց. (եւ այլն. Դիոն.։)

Քան զամենայն գերագունին աստուծոյ։ Ի գերագոյն քան զզօրութիւն հպեսցուք ջան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Երկիւղալից

cf. Երկիւղալիր.

· Calfa

NBHL (1)

Անմարմին զօրքն երկիւղալից ահիւ կան առաջի մեծի փառացն աստուծոյ. (Խոսր. պտրգ.։)


Երկնային

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնային զօրք, կամ զինուորութիւնք, կամ դասք. (որ եւ Երկնայինք, այսինքն հրեշտակք). (Շար.։)


Երկնաշնորհ

cf. Երկնաձիր.

· Calfa


Երկնաւոր, աց

adj.

celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.

· Calfa

NBHL (1)

Հայրն ձեր երկնաւոր։ Բազմութիւն զօրաց երկնաւորաց։ Որպէս երկնաւորն, նոյնպէս եւ երկնաւորք։ Երկնաւոր տեսիլ, կոչումն, պարգեւ, եւ այլն։ Վկայեն մեզ երկինք երկնաւորօքն. (Եղիշ. ՟Գ։)


Երկնեմ, եցի

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնէին եւ այսմ, գիտել զօր գալստեան նորա. (Երզն. մտթ.։)


Երկպառակութիւն, ութեան

s.

disagreement, variance, discord, dissension, division, disunion, quarrel.

· Calfa

NBHL (1)

Երկպառակութիւն աշխարհի, կամ զօրաց. (Եղիշ. ՟Ե. ՟Ը։)


Երկրական, ի, աց

adj.

terrestrial.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ամենայն սրբոց երկրական, որք յերկնային զօրսն խառնեցան. (Գանձ.։)


Երկրաքարշ, ից

adj.

worldly;
cf. Գետնաքարշ;
այր —, carnal-minded, lustful.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկրաքարշ պատաղելոցն։ Գետնանախանձ եւ երկրաքարշ զօրէն սեղխենւոյ. (Պիտ.։)


Երկցեղ

cf. Երկպառակ.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանեալս եւ երկցեղս երեւեցոյց զզօրսն հայոց. (Եղիշ. ՟Դ։)


Երկփեղկ

cf. Երկպառակ.

· Calfa


Երջանկափառ

adj.

very happy, superb, magnificent.

· Calfa

NBHL (1)

Մինն յերջանկափառ համազօր ահաւորութենէ. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Երրեակ

adj. s.

ternary, three;
trey.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ երրեկին զօրութեան եւ կատարելութեան ... որպէս ոմանք յարտաքնոցն իմաստասիրեցին. (Սարկ. լուս.։)


Երրորդութիւն, ութեան

s.

Trinity;
triplicity.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սոյն յարմարեալ ... զպսակօղ եւ զնորոգօղ անուան էութեան ամենազօր սուրբ Երրորդութեանն ... Հայր, Որդի, Հոգի, ի մի շար դասեալ՝ զթիւն պատուեալ եւ օրհնաբանեալ երիցն ազգակցաց՝ երկոտասան վերանկարէ. (Նար. առաք.։)


Երփնափայլ

adj.

having a shining colour.

· Calfa

NBHL (1)

Երանեալ ես նշան զօրութեան երփնափայլ խաչիդ. (Նար. խչ.։)


Եւ

conj. adv.

and;
also, likewise;
-..., -..., both..., and;
— ոչ, neither, no, nor;
ոչ մին եւ ոչ միւսն, neither;
neither one nor the other;
— երիտասարդք — ծերք, both young and old;
— այլն, et caetera, and so on;
— այն զի, — այս զի, the more so;
— արդ, now, then;
—եթ, only, solely;
conj. adv. — եւս, also, more, over, still, moreover, likewise;
— զի, — քանզի, since, because.

· Calfa

NBHL (1)

Որք եւ ոչ մարդկան միայն, եւ անասնոց անգամ ոչ զօրեն վնասել. (Շ. հրեշտ.։)


Եւս

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զհերակղէս ասէ՝ ե՛ւս զօրագոյն էր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Եօթն, թին, թան, թանք, թանց

adj.

seven;
— անգամ, — times, many times.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՕԹԱՆՔ ասին առանձին կոչմամբ՝ Ստեփաննոսեանք եօթն սարկաւագունք. Գծ. ՟իա. 8։ որպէս եւ Եօթն զօրութիւնք, այսինքն եօթնեքին գլխաւոր հրեշտակք, գաբրիէլ, միքայէլ, ռափայէլ, եւ այլն.( Յայտ. ՟ա. 4։ ՟գ. 1։ ՟դ. 5։ ՟ը. 2։ ՟ժե. 1։ ՟ժէ. 1։ ՟իա. 9։)


Եօթնարփեան

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթնարփենի

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթնարփի

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթնարփին

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթնարփեան շնորհօք, կամ ճառագայթիւք։ Զեօթնարփեան հոգւոյ զօրութիւնն։ Եօթնարփին շնորհաց. (Շար.։)


Եօթներորդ, աց

adj. s. adv. seventh;
week;
seventhly.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգեան յաւուրն եօթներորդի. օրհնեաց աստուած զօրն եօթներորդ։ Յամի կամ յամսեանն եօթներորդի։ Յերեսներորդի եւ յեօթներորդի ամի. եւ այլն։


Գաղափար, աց

s.

idea, notion, imagc;
opinion, thought;
design, project, plan, conception;
pattern, model, exemplar, form, example, cast, mould;
copy, apograph.

· Calfa

NBHL (1)

Օրինակ անուանի, որ զգաղափար գոյին ունի, եւ ոչ զզօրութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Գաղափարեմ, եցի

va.

to Conform, to imitate;
to copy, to transcribe.

· Calfa

NBHL (1)

Զշնորհսն հոգւոյն սրբոյ եւ զօրութիւնն ջրով գաղափարէ. (Նանայ.։)


Գաղթականութիւն, ութեան

s.

cf. Գաղթ.

· Calfa


Գանգատիմ, եցայ

vn.

to complain, to implore, to grumble;
— զմիմեանց, to quarrel together.

· Calfa


Գանձարան, աց

cf. Գանձատուն.

· Calfa


Երկաթակուռ

adj.

made or furnished with iron;
— շաւիղ, cf. Երկաթուղի.

· Calfa

NBHL (1)

Ի զօրութենէ պակասեալ վասն ծանրութեանն, եւ վասն երկաթակուռ զինուցն. (Լաստ. ՟Դ։)


Երկակենդան

adj.

amphibious, that lives on land and in water.

· Calfa


Երկակենցաղ

cf. Երկակենդան.

· Calfa


Երկայնամտեմ, եցի

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

· Calfa

NBHL (1)

Երկայնամտէ ոք առ այնոսիկ՝ որոց կարօղն է հատուցանել. իսկ համբերէ՝ որոց ոչ զօրէ լինել վրէժխնդիր. (Շ. յկ. ՟Կ՟Բ։)


Երկարատեւութիւն, ութեան

s.

duration, length.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ ըստ ինքեան ունել զերկարատեւութիւն զօրէն այլոց տնկոց. (Պիտ.։)


Երկբայ

adj.

doubtful, uncertain, undetermined, perplexed;
յերկբայս լինել, to doubt, to have doubts;
to scruple, to demur;
յերկբայս արկանել, to call into question;
յերկբայս առնել, to bring into suspicion, to make suspicions.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն զօրսն յունաց յերկբայս արար ի սուրբ ուխտէն. (Եղիշ. ՟Դ։)


Երկբարբառ

adj. s. diphthong.

· Calfa

NBHL (1)

δίφθογγος diphtongus Ունօղ զկրկին ձայն ի մի վանկ յօդեալ յերկուց ձայնաւորաց, կամ ի մի եւ եթ ձայնաւոր ունակ զօրութեան կրկին տառից. զոր օրինակ ու, իբր լտ. u. աւ, իբր օ. ե՛ւ, իբր իւ, այսինքն եու. եւ ւ, իբր իւ կամ ի. ե, իբր եէ. ա՛յ, իբր աե. եւ այլն. որք ասին եւ Երկձայն.


Երկգլուխ, լխոյ

adj.

bicipital;
two-headed;
double-headed.

· Calfa

NBHL (1)

Օտար զօրութիւն վիշապի երկգլխոյ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 7։)


Երկգլխի, լխւոյ

adj.

cf. Երկգլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Օտար զօրութիւն վիշապի երկգլխոյ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 7։)


Երկգնդիմ, եցայ

vn.

to assemble in two troops or regiments.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու գունդ լինել. յերկուս թեւս բաժանիլ զօրաց.


Երկգունակ

adj.

of two sorts, diverse.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանե՞ս զերկգունակ երդմանն, զի ի փառս, եւ ի զօրութիւն բազկի իւրոյ երդնու. (Ոսկ. ես.։)


Երկդիմի

cf. Երկդիմեան.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայնիս մերոյ երկդիմի ունելով զօրութիւն՝ յասելն եւ յերգելն։ Երկդիմի է խոհականութեան տեսակ. է՛ որ ընդհանուր, եւ է՛ որ մասնաւոր։ Երկդիմի է մահ, է՛ որ մարդոյ, եւ է՛ որ ոգւոյ առանձին։ Երկդիմի անկուածս պայծառս զարդարէ. (Փիլ.։)


Երկերիւր, ոց

adj.

two hundred.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ առ մայր նորա երկերիւր արծաթոյ. (Դտ. ՟Է. 4.) իմա՛ զօրութեամբ, կշիռ, դրամ. եւ այլն։


Դասակ, աց

s.

troop, order, division;
flock (of sheep, etc.);
herd (of oxen, etc.).

· Calfa

NBHL (1)

Դասակն (այսինքն դաս զօրականաց) հոռոմոց յափշտակեցին զնա. (Ոսկ. գծ.։)