surrounded by mountains;
mountainous, alpine
Շուրջ փակեալ լերամբք. լեռնային.
Լեռնահոլով եւ կարծրախարիսխ գաւառին մոկաց. (Նար. խչ։)
mountain like, very high;
— կուտակիլ, to be heaped up;
— կոհակք, waves like mountains, enormous billows.
Որ ունի զձեւ եւ զնմանութիւն լերին. լեառնահանգէտ. լեռնանման. լեռնաբերձ.
Զգազանն ծովական լեռնաձեւ. (Եզնիկ։)
Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ յկ. Բ։)
Բարկացայտ ալիքն լեռնաձեւ կուտակին. (Ագաթ։)
Լեռնաձեւ անկոխ կոհակմանցն կուտակմանց. (Անան. եկեղ։)
cf. Լերանցամէջք.
Ձոր լերին, կամ որ ընդ մէջ լերանց.
Լեառն ձիթենեաց բաժանէ ի միմեանց զսուրբ քաղաքն (երուսաղէմ), եւ զերջանիկ լեռնաձորն յովափաթու. (Զքր. կթ։)
cf. Լերանցամէջք.
Մէջ կամ միջոց լերանց.
Եւ է տեղին այն լեռնամէջ վիմաց. (Խոր. առ արծր։)
retired to, or fled in the mountains.
Մտեալն կամ ապաստանեալն ի խորշս լերան. լեռնախոյս.
Սպանին զօրքն անտիոքայ ի լեռնամուտ հրէիցն ի շաբաթու. (Նխ. Ա. մկ։)
mountainous, alpine;
mountaineer, highlander.
Ὀρεινός. Montanus. լեռնական. ուր իցեն լերինք. լեռնոտ.
Երկիր լեռնային եւ դաշտական է. (Օրին. ԺԱ. 11։)
Կալէք զանցս լեռնային կողմանն. (Յուդթ. Դ. 6։)
Լեռնայինքն եւ դաշտայինքն (վայրք) բնակեալ էին. (Զաք. Է. 7։)
Ի բազում ամուրս լեռնային գաւառաց. (Եզնիկ. Գ։)
Երկիր լեռնային եւ դաշտային. (Խոր. Բ. 53։ Պիտ։)
Եւ բնակիչ լերին կամ լեռնակողմանց. լեռնցի. պաղլը.
Ամենայն թագաւորքն, որ լեռնայինք, եւ որ դաշտայինք։ Առ թագաւորս մեծի սիդոնայ ի լեռնայինսն. (Յես. Թ. 1։ ԺԱ. 2։)
Ընդդէմ կացին լեռնայնոցն. (Արծր. Գ. 10։)
Որպէս քաղաքացին եւ շինականն, լեռնայինն եւ դաշտայինն. (Բրո. մրկ։)
beyond the mountains.
to become a mountain;
to rise like a mountain, to rise aloft, to elevate, to tower.
Լեառն լինել, կամ իբրեւ զլեառն. լեռնանման բարձրանալ, կուտակիլ, մեծանալ.
Ելանեն՝ լեռնանան (յն. լտ. ելանեն լերնք), եւ իջանեն դաշտանան. (Սղ. ՟Ճ՟Գ. 8։)
Առ սակաւ սակաւ աճեցեալ լեռնանայ. յն. գագաթնայ. (Ոսկ. ՟բ. կոր. ՟Ի՟Բ։)
Վէմ լեռնացեալ՝ ելից զտիեզերս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)
Ածական պատգամացն լեռնացելոց (ալեաց). (Յհ. կթ.)
հարթէ եւ զլեռնացեալ թագաւորութիւն սատանայի։ Զի զլեռնացեալ ամբարտաւանութիւնն սատանայի խոնարհեսցուցէ։ Ի ճակատ ելանէ լեռնացեալ ամբարտաւանութեամբ. (Իգն.։ Շ. թղթ.։ Արիստակ.։)
Օրինակաւ լեռնանալ մեզ, եւ բարձրանալ թեւօք հոգւոյն բարձրութեան. (Լաստ. ընթերց.։)
cf. Լեռնաձեւ.
նման լերին. լեռան պէս .... որ եւ ԼԵՌՆԱՀԱՆԳԷՏ, ԼԵԱՌՆԱՀԱՆԳԷՏ.
Կոհակք լեռնանմանք. (Յհ. կթ.)
Լեռնանման կոհակն ամեհի ծովուն. (Բենիկ.։)
that loves the mountains, fond of mountainous country.
Որ սիրէ զլեառն, կամ զբնակութիւն լերանց.
Են թռչունք որ լեռնասէրք. (Վեցօր. ՟Ը։)
cf. Լեռնակողմն.
ἠ ὁρεινή montana. լեռնային վայրք.
Եւ ի լեռնավայրսն՝ սափիր եւ յեթեր. (Յես. ՟Ժ՟Ե. 48։)
to hoard, to accumulate, to heap together.
ԼԵՌՆԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ լեռնանալ. մեծացուցանել որպէս զլեառն.
Եւ զմեզ լեռնացուցեալ բարձրացոյց ի վերայ նոցա. (Լաստ. ընթերց.։)
the dwellers on the slopes, or at the foot of a mountain, lowlanders.
Բնակեալք ի ստորոտս լերանց, կամ լեռնականք.
Գընաց զկողմամբք աղուանից պատերազմել ընդ ամենայն լեռնոտեայսն. (Խոր. ՟Բ. 81։)
mountaineers, mountain population, people dwelling in the mountains.
բնակիչք լեռնակողմանց.
միաբանեաց եւ զմետասան թագաւորս զլեռնորդեայսն. (Եղիշ. ՟Ը։)
pounded matter, (any substance triturated, pounded, or reduced to small bits or to powder).
slab used by painters for grinding and mixing paints.
Քար կամ յեսան, յորոյ վերայ լեսուն ինչ ներկարք նկարիչք՝ ականագործք եւ այլն.
Յորժամ լեսու ոք զտպազիոնն ի լեսանի, ոչ կարմիր իջուցանէ զջուրն ըստ իւրում գունոյն։ Ի վերայ լեսանի սրբեն զորձաքարն. (Լեհ. իբրեւ ի գրոց Եպիփ. յղ. ականց.։ Առաք. ՟Ծ՟Գ։)
mountain valley, vale, dale, dell;
սառնակոյտ ի լերանցամէջս, glacier.
Ջուրք զեղեալ կային.. . լերանցամեջք նեղուց են նոքօք լցեալ. (Վեցօր. ՟Դ։)
to frighten, to dread, to terrify, to scare.
ԼԵՐԴԱԲԵԿԵԼ. Ահաբեկ առնել յոյժ, որպէս թէ եւ զլեարդն եւ զլեղին պատառել. լեղապատառ ընել, խիստ վախցընել.
Շուք հանդերձից թագաւորաց բացուստ ի բաց զչարագործսն լերդաբեկէ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)
lobe (of the lungs).
λοβός (լծ. ռմկ. լօբ ). λοβός τοῦ ἤπατος ima pars hepatis. Ստորին ծայր լերդին՝ որպէս զբլթակ ունկան. Տե՛ս (Ել. ՟Ի՟Թ. 13. 22։ Ղեւտ. ՟Գ. 4. 10. 15։ ՟Դ. 1ր։ ՟Է. 4։ ՟Ը. 16։ ՟Թ. 10. 19։)
liver coloured.
germander.
χαμαίδρυς trixago. որ եւ ԶԱՐՕՇ. Խոտ՝ որ ունի տերեւս նման տերեւոց կաղնեաց. վասն որոյ ըստ յն. ասի խամէ՛տրիս, իբրու գետնակաղին. ռմկ. կենարար.
Լերդախոտ. որ է գետնի կաղնի. հոռոմի խամէտարիոս կամ քամատարիոս. որ է հայէրեն կենարարն. (Բժշկարան.։)
whose heart is touched;
sad, melancholy.
akin, related, consanguinous;
— արիւն, relationship, consanguinity, ties of blood.
արմենակից. արեանառու. հարազատ զաւակ կամմերձաւոր.
Յաղագս լերդակից արեանն եւ նա յանձն իւր հաւասար չարչարի. (Լմբ. սղ.։)
cf. Լերդակից.
հատոր լերդի. սրտի կտոր.
կիրակոս մօրըս լոյս աչաց, լերդահատոր սիւն յիմ սրտաց. (Գանձ.։)
the liver side.
Կողմն լերդի. ըստ յն. լեարդ.
Հարեալ նետիւ ընդ լերդակողմն. (Առակ. ՟Է. 23։)
haruspex, augur, diviner, soothsayer;
— լինիմ, to examine or consult the entrails, to prognosticate like an augur.
ԼԵՐԴԱՀՄԱՅ ԼԻՆԵԼ. ԼԵՐԴԱՀՄԱՅՈՒԹԻՒՆ. ἠπατοσκοπέω jecur speculor, exta consulo ἠπατοσκοπία jecinoris inspectio. Հմայել դիտողութեամբ լերդին. սուտ գուշակութիւն զննութեամբ լերդի.
հարցումն հարցանել ի դրօշելոյ, լերդահմայ լինել. (Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 21։)
Լերդահմայութիւն, եւ մտադիւրութիւն։ Զլերդահմայութիւն ի ձեռն առեալ. (Նչ. եզեկ.։)
soothsaying, (divination by the entrails of victims);
augury, omen.
ԼԵՐԴԱՀՄԱՅ ԼԻՆԵԼ. ԼԵՐԴԱՀՄԱՅՈՒԹԻՒՆ. ἠπατοσκοπέω jecur speculor, exta consulo ἠπατοσκοπία jecinoris inspectio. Հմայել դիտողութեամբ լերդին. սուտ գուշակութիւն զննութեամբ լերդի.
հարցումն հարցանել ի դրօշելոյ, լերդահմայ լինել. (Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 21։)
Լերդահմայութիւն, եւ մտադիւրութիւն։ Զլերդահմայութիւն ի ձեռն առեալ. (Նչ. եզեկ.։)
liver-wort.
consumption, phthisis, decline;
consumptive.
կրօղ զցաւ լերդի. եւ նոյն իսկ Ցաւ լերդի.
Երանելին պորփիւրիոս էր լերդացաւ. (Հ=Յ. մարտ. ՟Զ.։)
Լերդացաւի եւ դալընկոտի գինի մատուցանէ. (Եփր. աւետար.։)
hepatite, liver-stone.
cf. Լերդաքար.
Ունօղ զորակ եւ զնմանութիւն լերդի.
Առ եզերբ ծովուն առեալ ձկանն քար լերդորակ՝ փոխանակ հացի քար տայր նմա. (Մագ. ՟Ժ։)
causing the mountains to tremble and quake.
Թնդեցուցիչ լերին. լեռը թնտացնօղ.
Լերինաթինդ խոր վէմ ի վա, ծփին ի նոյն շտապ յորձանաց. (Նար. տաղ.։)
shrill, acute, sharp.
whose body or skin is without hair.
Լերկ մարմնով կամ մորթով. ամազ. անփետուր. անթեփ. ողորկ.
Լերկամարմին փոքր հասակաւն իբր թեւօք իմն թռիչս արձակեն. (Նար. ՟Կ՟Թ։)
cf. Լերկամարմին.
Ազգ ձկանց, կէսք թեփամորթ եւ կէսք լերկամորթք. (Վեցօր. ՟Է։)
to become bald, to peel off, to come off.
Հերակլ ի ծովայնոյ լերկացեալ. որպէս ասեն, գլխացաւ, երեկորեայ առիւծ անուանեցաւ. (Միսայէլ խչ.։)
cf. Թեւակոխեմ.
Յետ այսոցիկ ի մեծագոյնս կամեցեալ թեւաբերիլ ի յիմաստս կատարեալս. (Հ. կիրակ.։)
cf. Թեւաբուսիմ.
ԹԵՒԱԲՈՅՍ ԼԻՆԵԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԿ ԼԻՆԵԼ. πτεροφυέω pennas produco Բուսանել թեւոց. թեւաւոր գտանիլ. սկսանիլ թռչել. թեւս առնուլ. թեւանալ. թեւաւորւիլ.
Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)
Իբրու թեւաբոյս՝ իբրեւ ի յառաջադէմսն բերեալք. (Պիտ.։)
Արագիլ միանգամայն ընդ թեւաբուսիլն (հոգայ զծնողս)։ Թեւաբուսեալք հաւք՝ անդէն թռչին։ Թեւաբուսեալք յերկնաւոր ցանկութենէ՝ վերամբարձայածք շրջին. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին.։)
Ամենայն բանական բնութիւնս թեւաբուսեալ է թեւօք հոգւոյն. (Եւագր. ՟Բ։)
Ոչ կարելն արգելուլ զթեւաբուսեալս թեւօք հոգւոյն՝ ելանել ի վեր. (Լաստ. ընթերց.։)
Թեւաբուսեալք ապաշխարութեամբ եւ պահօք՝ վերանամք. (Տօնակ.։)
Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք թռչին. (Շ. հրեշտ.։)
cf. Թեւաբուսիմ.
ԹԵՒԱԲՈՅՍ ԼԻՆԵԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԿ ԼԻՆԵԼ. πτεροφυέω pennas produco Բուսանել թեւոց. թեւաւոր գտանիլ. սկսանիլ թռչել. թեւս առնուլ. թեւանալ. թեւաւորւիլ.
Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)
Իբրու թեւաբոյս՝ իբրեւ ի յառաջադէմսն բերեալք. (Պիտ.։)
Արագիլ միանգամայն ընդ թեւաբուսիլն (հոգայ զծնողս)։ Թեւաբուսեալք հաւք՝ անդէն թռչին։ Թեւաբուսեալք յերկնաւոր ցանկութենէ՝ վերամբարձայածք շրջին. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին.։)
Ամենայն բանական բնութիւնս թեւաբուսեալ է թեւօք հոգւոյն. (Եւագր. ՟Բ։)
Ոչ կարելն արգելուլ զթեւաբուսեալս թեւօք հոգւոյն՝ ելանել ի վեր. (Լաստ. ընթերց.։)
Թեւաբուսեալք ապաշխարութեամբ եւ պահօք՝ վերանամք. (Տօնակ.։)
Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք թռչին. (Շ. հրեշտ.։)
to fledge, to get feathered;
to be winged, to have wings;
to begin to fly, to spread the wings for flight.
ԹԵՒԱԲՈՅՍ ԼԻՆԵԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԿ ԼԻՆԵԼ. πτεροφυέω pennas produco Բուսանել թեւոց. թեւաւոր գտանիլ. սկսանիլ թռչել. թեւս առնուլ. թեւանալ. թեւաւորւիլ.
Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)
Իբրու թեւաբոյս՝ իբրեւ ի յառաջադէմսն բերեալք. (Պիտ.։)
Արագիլ միանգամայն ընդ թեւաբուսիլն (հոգայ զծնողս)։ Թեւաբուսեալք հաւք՝ անդէն թռչին։ Թեւաբուսեալք յերկնաւոր ցանկութենէ՝ վերամբարձայածք շրջին. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին.։)
Ամենայն բանական բնութիւնս թեւաբուսեալ է թեւօք հոգւոյն. (Եւագր. ՟Բ։)
Ոչ կարելն արգելուլ զթեւաբուսեալս թեւօք հոգւոյն՝ ելանել ի վեր. (Լաստ. ընթերց.։)
Թեւաբուսեալք ապաշխարութեամբ եւ պահօք՝ վերանամք. (Տօնակ.։)
Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք թռչին. (Շ. հրեշտ.։)
growth of wings.
πτεροφυΐα pennarum generatio, plumescentia Բուսանել թեւոց՝ որպէս եւ փետրոց.
Կամ թռչնոց մազեղ թեւաբուսութիւն ստեղծեալ. (Դիոն. երկն. Շ. հրեշտ.։)
winged, furnished with wings, plumed, fledged.
ԹԵՒԱԶԳԵՑԵԱԼ կամ ԹԵՒԱԶԳԵՑԻԿ ԵՂԵԱԼ. Զգեցեալ զթեւս. թեւաբուսեալ. թռուցեալ.
Թեւազգեցեալ՝ ել ի լուսեղէն բանակսն. (Ճ. ՟Բ.։)
Լինին թեւազգեցիկք ի սրովբէագոչ դասսն. (Ճ. ՟Բ.։)
Եւ եղեալ թեւազգեցիկք, ի վեր ի սուրբ սեղանն թռուցեալ բնակէին. (Փարպ.։)
Թեւազգեցիկք եղեալ՝ ի վերին օդս վերացան. (Տօնակ.։)
cf. Թեւազգեցիկ.
ԹԵՒԱԶԳԵՑԵԱԼ կամ ԹԵՒԱԶԳԵՑԻԿ ԵՂԵԱԼ. Զգեցեալ զթեւս. թեւաբուսեալ. թռուցեալ.
Թեւազգեցեալ՝ ել ի լուսեղէն բանակսն. (Ճ. ՟Բ.։)
Լինին թեւազգեցիկք ի սրովբէագոչ դասսն. (Ճ. ՟Բ.։)
Եւ եղեալ թեւազգեցիկք, ի վեր ի սուրբ սեղանն թռուցեալ բնակէին. (Փարպ.։)
Թեւազգեցիկք եղեալ՝ ի վերին օդս վերացան. (Տօնակ.։)
having fine wings.
Որոյ թեւքն են զուարթ կամ զուարթարար.
Ո՛վ խաչ թեւազուարթ. (Եպիփ. խչ.։)
plucked, without feathers, clipped;
— առնեմ, to pluck, to clip, to crop.
ԹԵՒԱԹԱՓ ԱՌՆԵԼ. Թափել զթեւս կամ ի թեւոց. թեւերը փրցընել.
Զմահացան թռչունս թեւաթափ առնեմք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)
to be plucked;
to be put to shame.
πτερορρόεω pennas amitto, defluvium pennarum Թափիլ թեւոց կամ ի թեւոց.
Եւ մի՛ թեւաթափեսցի վասն բարձրութեան թռչմանն. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)
Թռչունք թեւաթափեալք անկանին յերկիր. (Վրդն. ծն.։)
well feathered.
Արծիւ թեւալի, բազէ սխրալի։ Անիւք թեւալի՝ յարաշրջելի. (Գանձ.։)
cf. Թեւասքօղեմ.
Ծածկեալ զինքն թեւօք. թեւասքօղեալ.
Սրբասաց սերովբէքն հրեղէն բերանօքն թեւածածուկ եղեալ փառաւորէին. (Պրոկղ. ներբ. ղկ.։)
Թեւածածուկ լինէին. (Տօնակ.։)
Թեւածածուկ ահիւ կային քերոբէքն. (Վրդն. ծն.։)
to flutter, to flap the wing, to beat or flutter the wings;
to fly, to fly about;
to study, to exercise one's self, to apply one's self to;
— մորթօյ, the growing of the hairs.
ԹԵՒԱԾԵԼ. Ածել՝ այսինքն շարժել զթեւս առ ի թռչել. վերաթեւել. եւ Թեւակոխել. կրթիլ. թեկն ածել, բուռն հարկանել.
Ոյց թեւածեալ փութապէս ճախրէին՝ հասանել ի տեղիս լոգարանացն. (Պիտ.։)
Թեւածեալ թռուցար յանմարմին աշխարհի (աշխարհն). (Եղիշ. միանձն.։)
Թեւածեալ յեթերայինն բարձր խորան. (Երզն. լս.։)
Որոց ուսեալ, եւ թեւածելով ընդ նոսա տղայոց՝ զամս սակաւս. (Խոր. ՟Գ. 52։)
Մորթ փղաց ոչ թեւածի իբրեւ զայլ գազանաց. իմա՛, զբռամբ ածիլ, ի բուռն անկանիլ։
flutter, flapping of wings.
produced like gold.
Բողբոջեալ իբրեւ ոսկի ազնիւ (որ գտանի բուսեալ որպէս ծնեբեկ).
Վտակահոս արեամբ ներկեալ ոսկեբողբոջ դեռաբուսիկ. (Շար.։)
producing gold.
Ունի հնդիկք զաւազն ոսկէբուխ. (Նոննոս.։)
written in golden characters;
chrysograph.
ՈՍԿԵԳԻՐ կամ ՈՍԿԷԳԻՐ. Ոսկւով գրեալ դրոշմեալ՝ նկարեալ.
Ոսկէգիր գրով։ Ոսկէգիր կարգովն։ Յոսկէգիր կարգացն. (Փարպ.։ եւ Ճ. ՟Բ.։)
Տոմար մի ոսկէգիր. (Ոսկիփոր.։)
Առեալ բազում գրեանս, գործք (առաքելոց), եւ ոսկէգի՛րք աւետարանք. (Մաղաք. աբեղ.։)
gold-coloured, yellow.
χρυσοειδής auri speciem vel colorem referens. Ունօղ զգոյն կամ զտեսիլ ոսկւոյ. ոսկետեսակ.
Կահ պղնձոյ սուրբ եւ մաքուր ոսկեգոյն. (՟Ա. Եզր. ՟Ը. 58։)
Խնձորենիք էին ոսկեգոյնք։ Եւ իբրեւ գետ հոսէր ոսկէգոյն՝ ջուր ականակիտ երեւելով. (Պտմ. աղեքս.։)
Բուսանի ծառ ոսկէգոյն, ոսկէթել, եւ ոսկէտերեւ. (Ոսկիփոր.։)
gold-smith;
jeweller;
golden, made of gold.
ՈՍԿԵԳՈՐԾ կամ ՈՍԿԷԳՈՐԾ. χρυσουργός, χρυσοτεκτών , χρυσοχόος aurifex, aurifaber, aurifusor. Գործօղ զոսկի, այսինքն ի վերայ ոսկւոյ, եւ ի հանքս ոսկւոյ, կամ սպասս ոսկիս եւ ականակապս. որ եւ ՈՍԿԵՐԻՉ.
Կոչեալ առ ինքն ոսկեգործ՝ հրամայեաց նմա առնել աղաւնի յոսկւոյ սրբոյ. (Ճ. ՟Բ.։)
Ամենայն ոսկեգործ մանրէ զհին անօթ, ապա ձուլէ հալոցօք։ Կաւագործք եւ ոսկէգործք զբեկեալ անօթ վերստին ստեղծանեն. (Լծ. ածաբ.։ Սկեւռ. ես.։)
Հրոյ զօրութիւն, է զի զանպիտան աղտն խառնեալ ընդ ոսկւոյ ... սրբել, եւ յառաջին պայծառութիւնն ածել ի ձեռն արուեստի ոսկէգործաց. (Իգն.։)
Ոսկէգործացն մանկունքն եւ դոյզն ինչ կոշտոյ խնդիր առնեն. (Ոսկ. հռ. ՟Լ՟Ա։)
Կոչեաց զնա ի ճաշ զուղէ ոսկէգործն։ Առեալ զակն՝ ել յերուսաղէմ. եւ եցոյց զնա ոսկէգործին. իսկ ոսկերիչն ասէ, եւ այլն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
ՈՍԿԵԳՈՐԾ. ա. Գործեալ յոսկւոյ. ոսկեզարդ. ոսկեղէն.
Եւ ոսկէգործ ականակապ կազմեալ՝ պատեաց ոսկւով զփրկագործ սուրբ խաչն. (Արծր. ՟Դ. 11։)
girdled with gold.
Ծառայք հազարք ոսկէգօտիք եւ ոսկէհուռք. (Վրք. հց. ՟Ժ։)
fastened with gold;
chased in gold.
Ոսկւով զօդեալ, յեռեալ. ոսկեհուռ.
Մետաքս ոսկէզօդ, սպիտակ բեհեզ. (Ոսկիփոր.։)
gilded, gilt;
golden.
χρυσωθείς, κεχρυσόμενος auratus, inauratus, deauratus, auro obductus. Ոսկւով օծեալ, պատեալ. ոսկեպատ. ոսկեզարդ. ոսկեթել. ոսկեգոյն. ոսկեջրած.
Կահ պղնձոյ սուրբ եւ մաքուր ոսկեզօծ։ Ագանէր կօշիկս ոսկեզօծս։ Բեհեզս եւ ծիրանիս եւ որգան՝ ոսկեզօծս. (՟Բ. Եզր. ՟Ը. 27։ Յուդթ. ՟Ժ. 14։ Յայտ. ՟Ի՟Ը. 16։)
Ոսկէզօծ յօրինեալ արկեղք։ Ոսկէզօծ եւ արծաթաձոյլ կառք։ Ձեղունս ոսկէզօծս. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Ճ. ՟Գ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)
Պղնձաձոյլ ոսկէզօծ պատկերս. (Խոր. ՟Բ. 11։)
Սպիտակամազ նժոյգ ոսկէզօծ. (Լաստ. ՟Գ։)
golden-winged.
Ո՛վ ոսկեթեւ տենչանացն, որ յերկինս ի վեր հանէր. (Ոսկ. ղկ.։)
golden-armed.
Ոյր ծղիքն կամ բազուկքն են նման ոսկւոյ.
Կոչէին զնա վարդամատն եւ ոսկէծղի. (Հ. օգոստ. ՟Զ.։)
golden-fleeced.
Ոսկեփայլ գիսովք կամ գեղմամբ. լուսակիզն. բուրդը ոսկիէ. տե՛ս եւ ՈՍԿԻԳԻՍԱԿ.
Սպիտակափայլ՝ ոսկէկիզն՝ նշուլազարդ գեղապաճոյճս փայլէին. (Վրդն. լուս.։)
made or covered with massive gold, gold plated;
—ք, gold mine;
goldsmith's shop.
որ եւ ՈՍԿԻԱԿՈՒՌ. Կազմեալ ի կռածոյ ոսկւոյ. ոսկեձոյլ.
Զէնս ոսկէկուռս։ Ոսկէկուռ ձուլածոյ (խաչ). (Ճ. ՟Ա.։ Նար. խչ.։)
Ի կառս ոսկէկուռս նստեալ. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)
ՈՍԿԵԿՈՒՌՔ Տեղի ձուլելոյ եւ կռելոյ զոսկի. քուրայ կամ բովք ոսկւոյ.
Ոչ եթէ ոսկեկուռք կամ արծաթահանք իցեն եկեղեցիս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)
cf. Ոսկեհուռն.
ՈՍԿԵՀՈՒՌ կամ ՈՍԿԵՀՈՒՌՆ. διαχρύσος, χρύσεος, χρυσός, χρύσινος deauratus, aureus. Իբր Ոսկեխուռն կամ ոսկեկուռ. կռեալ ոսկւով. հոծեալ ոսկի զարդու. ոսկեթել. ոսկեզարդ. ոսկեղէն.
Ի հանդերձ ոսկեհուռն։ Ի վերջաւորս ոսկեհուռն։ Փոխանակ ոսկեհուռ դիպակին։ Ոսկեհուռ ծամակալօք. (Սղ. խ. 10. 14։ Ես. ՟Գ. 24։ ՟Ա. Պետ. ՟Գ. 3։)
Ոսկեհուռ զգեստ, կամ վերարկու, կամ կազմ, կամ մեկնոց. (Փարպ.։ Եղիշ. ՟Ը։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ ՟Բ. 15։ Եփր. թագ.։)
Անկողինս ծիրանի՝ ոսկեհուռ անկեալս. (Փիլ. տեսական.։)
Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)
Որ զգեցեալն է զոսկեհուռն եւ զբեհեզն։ Զգեցաւ դաւիթ ոսկեհուռն բեհեզի. (Իսիւք.։ Եփր. թագ.։)
woven or embroidered with gold;
laced with gold.
ՈՍԿԵՀՈՒՌ կամ ՈՍԿԵՀՈՒՌՆ. διαχρύσος, χρύσεος , χρυσός, χρύσινος deauratus, aureus. Իբր Ոսկեխուռն կամ ոսկեկուռ. կռեալ ոսկւով. հոծեալ ոսկի զարդու. ոսկեթել. ոսկեզարդ. ոսկեղէն.
Ի հանդերձ ոսկեհուռն։ Ի վերջաւորս ոսկեհուռն։ Փոխանակ ոսկեհուռ դիպակին։ Ոսկեհուռ ծամակալօք. (Սղ. խ. 10. 14։ Ես. ՟Գ. 24։ ՟Ա. Պետ. ՟Գ. 3։)
Ոսկեհուռ զգեստ, կամ վերարկու, կամ կազմ, կամ մեկնոց. (Փարպ.։ Եղիշ. ՟Ը։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ ՟Բ. 15։ Եփր. թագ.։)
Անկողինս ծիրանի՝ ոսկեհուռ անկեալս. (Փիլ. տեսական.։)
Ի ծիրանազգեստ եւ յոսկեհուռ պատուոյս. (Ճ. ՟Բ.։)
Որ զգեցեալն է զոսկեհուռն եւ զբեհեզն։ Զգեցաւ դաւիթ ոսկեհուռն բեհեզի. (Իսիւք.։ Եփր. թագ.։)
with a gilded ceiling.
Որոյ ձեղունն է ոսկիապատ՝ ոսկեզօծ.
Յանապատի բնակելով յովհաննէս՝ ո՛չ հաց ունէր եւ ոչ գինի ... ո՛չ ոսկեձեղուն տուն, այլ ընդ ինքնաձեղուն վիմօք. (Բաբիղ. յհ. մկ.։)
Յանարգ յայրի եւ ի մսուր բազմեցաւ, եւ ոչ յոսկէձեղուն տաճարի, եւ յականակապ գահոյս. (Պիտառ.։)
cf. Ոսկեձոյլ.
Աշտանակ ոսկի ձոյլ ... աշտանակն ոսկեձոյլ. (Լմբ. զքր.։)
cf. Ոսկեղինիկ.
χρύσεος, χρύσειος aureus. որ եւ ՈՍԿԻ՛ ասի. Յոսկւոյ յօրինեալ. ոսկեկերտ. ոսկէզարդ. ոսկեզօծ. ոսկիէ.
Անօթս ոսկեղէնս։ Աստուածս ոսկեղէնս։ Գօտի ոսկեղէն։ Ի վերայ ոսկեղինաց նստցի եւ ննջեսցէ. (Ել. ՟Ժ՟Ա. 2։ ՟Ի. 23։ Յայտ. ՟Ա. 13։ ՟Ա. Եզր. ՟Գ. 6։)
Ոչ եթէ ոսկի ինչ սպասք պիտոյ են աստուծոյ, այլ ոգիք ոսկեղէնք. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։)
Սափոր ոսկեղէն։ Խոյր ոսկեղէն։ Գահոյք համակ ոսկեղէնք։ Ոսկեղինօք ըմպել նուագօք։ Ոսկեղէն գրով։ Ոսկեղէն տունն. (Շար.։ Եղիշ. ՟Ե. ՟Ը։ Խոր. ՟Բ. 44։ Փարպ.։ Եւս. քր. ՟Բ։)
Քրիստոսի նմանեալ ոսկեղէն բնութեանն, որ առնէր եւ ուսուցանէր անկեղծ. (Վրդն. երգ.։)
mad for gold.
χρυσομανής auri amore insaniens. Մոլեալ ի սէր ոսկւոյ. ոսկիի խենդ.
Էր արծաթասէր յոյժ, եւ ոսկէմոլ. (Նոննոս.։)
cf. Ոսկեգոյն.
Ոսկւով ներկեալ. ոսկեզօծ. ոսկեգիր.
Ունէր ի ձեռին թուղթ՝ երեւմամբն ոսկէներկ. (Ոսկիփոր.։)
fond of gold , loving riches, avaricious.
Զոսկէսէրն՝ որ բազում դահեկանս ունիցի, մի դահեկան թէ կորնչիցի՝ կարէ տրտմեցուցանել վասն առ հասարակն զամենայն սիրելոյ. (Ոսկ. ես.։)
Լնուլ զպասքումն ոսկէսիրաց՝ ազգին գիսաւորաց (հոնաց). (Կաղանկտ.։)
Հրճուին ոսկէսէրք կապեալ ձեռակապօքն. (Բրս. ընչեղ.։)
Արք ոսկեսէրք։ Ոսկեսէրք, նախանձոտք։ Զաղքատացն՝ ոսկէսիրաց (իշխանաց) տուեալ. (Պրոկղ. յոսկ.։ Խոր. ՟Գ. 68։ Կիւրղ. կուս.։ եւ Վրք. ոսկ.։)
love of riches, avarice.
Սէր ոսկւոյ եւ արծաթոյ, կամ մամոնայի.
Ոչ տայ բաժանել զխորհուրդս յոսկէսիրութիւն եւ ի քրիստոսասիրութիւն. (Վրդն. սղ.։)
cf. Սիրախնձոր.
gold-leaved.
Որոյ տերեւքն են իբր ոսկի փայլուն. ոսկեսաղարթ.
Ծառ ոսկէգոյն, ոսկէթել եւ ոսկէտերեւ. (Ոսկիփոր.։)
similor, pinch-beck.
cf. Ոսկետեսակ.
Անուշահոտ վարդ կարմրերփեան, շուշան ոսկէտիպ. (Շ. տաղ հռիփս.։)
Սիրամարգ ոսկէտիպ նկար յոգիս (կամ սիրամարգ ոսկի՝ տիպ նկար յոգիդ). (Շ. տաղ ծն.։)
cf. Ոսկետտուն.
Թագաւորական դրօշն կարմիր եւ ոսկէտուտ (կամ ոսկէտուտն) վառիւ. (Ուռպ. ՟Է. ՟Ժ՟Զ։)
gilt-tailed;
gold-fringed or tasselled.
որ եւ ՈՍԿԵՏՈՒՏ. Որոյ տտունն կամ տուտն է ոսկեղէն. ոսկեհուռն վերջաւորօք.
Զոսկեճամուկն, եւ զոսկէտտունն. (Ես. ՟Գ. 23. (յն. ըստ իմաստից)։)
Կամ թագուհի՝ յոյժ գեղաւոր, ոսկէտըտուն եւ ճամկաւոր. (Շ. եդես.։)
Սիրամարգն ոսկեփետուր եւ ոսկէտտուն. (Երզն. ՟ժ. խորան.։)
Գօտին արծաթափայլ՝ ոսկէտտուն կամարակապ. (Նար. տաղ ծն.։)
Զարդարէր զնա ոսկէհուռ հանդերձիւք, եւ ոսկէտտուն վառիւք. (Յհ. կթ.։)
having gold covers;
bound in gold (book).
Որոյ տուփն՝ պահարանն կամ կողքն է ոսկի.
Ոսկէգիր գրով, եւ ոսկետուփ ամանօք։ Գտեալ մատեան ոսկէտուփ սուրբ հարցն։ Ոսկէտուփ տումար դիւրայարմար. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Ուռպ.։ Գանձ.։)
to gild.
Ոսկւով պատել կամ կռել. ոսկեզօծ առնել.
Ոսկերեաց զաթոռ արքայի. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)
goldsmith.
χρυσοχόος auri fusor, aurifaber, aurifer. իտ. orefice. Ոսկեգործ. որ ոսկերէ կամ օծանէ ոսկւով. հալիչ՝ ձուլիչ եւ կռիչ ոսկւոյ.
Գործ ճարտարաց ամենայն, եւ ձեռաց ոսկերչաց։ Յամօթ եղեն ամենայն ոսկերիչք դրօշելովք իւրեանց։ Յամօթ եղեւ ամենայն ոսկերիչ ի դրօշելոց իւրոց։ Կամ ոսկերի՞չ ձուլեաց զնա ոսկի, եւ պատեաց զնա ոսկւով. (Երեմ. ՟Ժ. 9. 14։ ՟Ժ՟Ա 17։ Ես. խ. 19։)
Ընդ ոսկերիչս եւ ընդ արծաթաձոյլս. (Իմ. ՟Ժ՟Ե. 9։)
Ոչ միայն ոսկերչաց մանկանց են քուրայք, այլեւ խեցագործաց. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)
Որպէս յոսկերչացն խանութս կարգեալ յօրինեսցէ. (Ոսկ. փիլիպ.։)
Քարակոփս եւ ոսկերիչս։ Ձեռն ոսկերչի գործեաց. (Եփր. մն.։ Մխ. երեմ.։)
Հրամայեաց կոչել ոսկերիչ. եւ առեալ ոսկեգործն եւ այլն (որպէս խույումճի)։ Առեալ զակն՝ եցոյց ոսկեգործին. իսկ ոսկերիչն (որպէս ճեվահիրճի) իբրեւ ետես, ասէ. ու՞ր արդեօք գտեալ իցէ քո զակս զայս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
goldsmith's art.
Արուեստ ոսկերչաց. Զդարբնութիւնն ուսեալ, կամ զոսկերչութիւնն. (Յճխ. ՟Ե։)
golden feathered.
Ոյր փետուրքն են ոսկետեսակ.
Ոսկեփետուր վարուժանն իմ։ Սիրամարգն ոսկեփետուր։ Երեւեալ հրեշտակ ի կերպարան ոսկեփետուր արծուոյ. (Արծր. ՟Դ. 12։ Երզն. ՟ժ. խորան.։ Մաղաք. աբ.։)
having golden latchets.
Որոյ փոկն է յոսկւոյ կամ ոսկեթել.
Զգեցեալ եւ հողաթափս ոսկեփոկս. (ՃՃ.։)
golden trumpet.
Որոյ փողն կամ սրինգն է ոսկեղէն.
Զօրինաւոր քնարն զոսկին՝ զոսկեփողն հարկանէ. (Ոսկ. ապաշխ. յն. ըստ իմաստից եւեթ։)
adorned with, or wearing gold rings or buckles.
Հանեալ զոսկէօղ շիկափոկ պարանն ... եւ ձգեալ զոսկէօղ շիկափոկ պարանն. (Խոր. ՟Բ. 47։)
having a golden boss.
ՈՍԿԻԿՄԲԵԱՅ ՈՍԿԻԿՄԲԷ. որ եւ ՈՍԿԵԿՄԲԵԱՅ, կամ ՈՍԿԵԿՆԲԵԱՅ. Ունօղ ի միջավայրի զկումբ ոսկի. այն է պորան կամ միջին ուռուցիկն վահանի գմբեթաւորեալ.
Սակրաւորքն երկու ի թիկանց կուսէ կային ի սպասու ոսկիկմբէ վահանօքն. (Բուզ. ՟Ե. 32։)
cf. Կմբեայ, Կմբրաւոր։
ossifrage, osprey, sea-eagle.
Կլանօղ զոսկերս. որ է թռչուն գիշակեր՝ մեծ եւ սրաթռիչ ի բարձունս. (Բժշկարան.։)
bones, skeleton.
այս ինքն Ոսկերք. ոսկրտանք.
Արդ ոսկրոտին իսկ ո՞ւր իցէ. (հին տպ. ոսկերոտին). (Ագաթ.։)
Որպէս զի գիշատեալք ի թռչնոցն՝ ընկեսցի այսր անդր ոսկրոտին ի գլուխ լերանց. (Փարպ.։)
bony, full of bones;
abstruse, obscure, difficult, knotty.
(ռմկ. ոսկրոտ. յն. օսդօ՛տիս. լտ. օ՛ստէուս ). ὁστώδης osseus, ossibus abundans. Ուր կամ ոյր իցէ ոսկր շատ կամ խոշոր. անծասկելի. նմանութեամբ՝ Դժուարիմաց. կէմիքլի. եւ ոճով՝ տէմիրտէն լէպլէպի, լիյնէմէւի կիւճ.
Ոսկրուտ եւ անուտելի, եւ մեզ դժուարաւ տեսանելի. (Ածաբ. պասք. ՟Բ. յորմէ եւ Մագ. ՟Կ՟Գ։ Շ.։ Լմբ. եւ այլք։)
Ոչ թողից չասել զտենչալին քեզ կարծրագոյն եւ զոսկրուտն՝ պղատոնական եւ հռետորաբար պուետիկոսութիւնս. (Մագ. լ։)
to be stunted, emaciated, withered;
to etiolate, to dry up.
(ռմկ. հոսնիլ ). Ոսին լինել. սնանալ. ազազիլ. տկարանալ.
Յաշունն ոսնին բոյսք աճունք, չորացեալք՝ տերեւ ընկէց լինին. (Ագաթ.։)
Ոսնեալ եւ չորացեալ ոսկերքն յառնեն. (Տօնակ.։)
cf. Ոսոխիմ.
ՈՍՈԽԵՄ ՈՍՈԽԻՄ. ἁντιδικέω contra litigo, adversor, relutor. Ոսոխ ելանել ընդդէմ այլոց. դատախազել. ոգորիլ. հակառակիլ. դիմամարտիլ. մրցիլ. ճգնել, ջանալ յաղթել.
Ինքն իսկ յովնան վասն իւր ոսոխէ, եւ զփախուստն խոստովանի։ Բուռն հարկանիցէ՝ ոսոխիցէ. (Ոսկ. ապաշխ. եւ Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)
Զմիմեամբք ելանիցեն, զմիմեամբք ոսոխիցեն։ Ձուկնն հարթնու. բազում անգամ եւ ոսոխի, ի բաց իսկ ելանէ (յուռկանէ). (Սեբեր. ՟Է. եւ ՟Գ. (որ եւ ասի անդ, վազել զգործեաւ)։)
Վնասաբեր իմն ոսոխեալ սղոխք. (Պիտ.։)
Յամէնախումբ մարտին, յոսոխել, ի շրջականս առանց պարտութեան գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Ծիծաղեցայց զկորստեամս ձերով, եւ ոտնահար եղէց՝ ոսոխելով ի հոգի աստուծոյ. (Համամ առակ.։)
enmity;
rivality;
opposition.
Հակառակութիւն որպէս ոսոխի.
Ոսոխութիւն եւ նենգութիւնք եւ չարարուեստ խաբէութիւնք սատանայի. (Մաշտ.։)
to shoot, to emit.
Ոստուցանել. ի դուրս տալ՝ արձակել.
Իսկ զոր յաչացն փայլատակունս ոստէ, յոբ յիշէ վասն վիշապին. (Լմբ. իմ.։)
Ձգել զձեռն իւր զաջ ի պտուղ մի .. . եւ ոստեալ զնա. (Եպիփ. ծն.։)
terrestrial;
dry, arid, parched, adust, burnt up;
— օձ, land serpent.
χερσαῖος terrestris ἕρημος desertus ξυρός aridus. Ցամաքային. չորին. եւ Ցամաքուտ. ծարաւուտ. անջրդի.
Երկիր ծարաւուտ, որ ոստին է անջրդի. (Ոսկ. ես.։)
Իբրեւ զմանուկ յոստին երկրէ, ի կուսէն ասեմ. (Կամրջ.։ Տօնակ.։)
Ոչ ի գնացս ջուրց, այլ ի յոստին տեղիս տնկեալ՝ յամայի եւ յանջրդի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)
Անդաստանք ջրարբիք լիցին ընդ հնգեկեաւ, այլ ոստինք տասանորդեսցին. (Մխ. դտ.։)
Միւս եւս ծառ՝ որ կոչի միւրիկէ, որ ջրարբին եւ ոստին է. զի ընդ ջրարբի է, եւ ընդ ոստինս ոստին համարի. (Վեցօր. ՟Ե։)
Որք ջրասունք են, եւ որք ոստինք, դաշտականք եւ լեռնայինք (ի բոյսս). (Վրդն. ծն.։)
Հաց բազմացուցեալ, ջուր յոստին (վայրի) բղխեալ. (Գանձ.։)
Շրջի ընդ ոստին (կամ ոստի) հոգիս, այսինքն ցամաք ի զղջմանէ արտասուաց. (Մաշկ.։)
Սատակեաց զքարբոն ոստին. (Հ. մայ. ՟Ա.։)
to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.
ἄλλομαι, πηδάω, σκαίρω , σκιρτάω salio, salto, exsilio եւ այլն. որ եւ ՈՍՏՉԻՄ, ՈՍՏԱՆԻՄ. Որպէս ոստ ի դուրս ցցուիլ. ի վեր կամ ի դուրս կամ ի բաց վազել. սարտնուլ. օցտել. խրտչել. եւ Յանկարծ թռչիլ. ի բաց հեռանալ. ցաթկել.
Ոստեար ի բաց ի գրկացն հայրենեաց. (Սարկ. աղ.։)
Որպէս թէ մանուկ ոք ի գանիցն վազիցէ, եւ արտաքս ոստիցէ. (Բրս. գոհ.։)
Իբրեւ ի լայնալիճ աղեղանէ յամպոցն ոստիցեն ի նպատակս. (Իմ. ՟Ե. 22։)
Ի կռոցն ի բաց ոստուցեալք՝ դարձտն եւ պաշտէին զաստուած։ Ոչ վաղվաղակի ի բաց ոստեաւ, այլ գիտէր խորհրդաբար։ Ո՞ կարէ լսել դմա ... կամեցան ի բաց ոստնուլ։ Յորժամ ի տեսիլ այսց իրաց աստուածայնոց ածցէ ոք զքեզ, ի բաց ոստնուս. (Ոսկ. յհ.։)
Ի սելայիցն ոմանք ոստուցեալ լինին (որպէս թռիչք լուսոյ յօդս). (Արիստ. աշխ.։)
to hop, to leap, skip or frisk about, to frolic, to trip along.
πηδάω salio եւ այլն. Ստէպ ոստնուլ. ի վեր վազել. վազվազել. ցաթկըտել.
Որոյ իցեն կարթք ի վերոյ քան զոտսն՝ ոստոստել նօքօք յերկրէ. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 21։)
Ըստ մարախի ձեւոյ ոստոստեալ (լուսոյ՝) այսր անդր տարաբերին. (Նար. ՟Կ՟Թ։)
Ուր զօրէն մարտկի յաղթողի պանծայր խրոխտմամբ. եւ յայտ էր յոստոստելոյն. (Փիլ. լիւս.։)
skipping, tripping, hopping.
Մարախ ի վերայ երկրի ոստոստմամբ շրջի. (Ճ. ՟Ը.։)
leap, jump, skip, bound, gambol.
πήδημα saltatio ἐξακοντισμός ejaculatio. Ոստնուլն. յանկարծ ի վեր երեւումն. յուզումն. ձգումն նետից. վազք. եւ Թռիչք լուսոյ. ասուպ. սել.
Ի բախմանէ փոթորկաց, ի յոստմանէ մրրկաց. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)
Սելաս է հրոյ յոլովի վառումն յօդս. եւ ի սելայիցն ոմանք ոստուցեալ լինին, եւ ոմանք հաստատունք. արդ ոստումն է հրոյ լինելութիւն ի մերձատրութենէ տարերցն փութով անցեալ ընդ օդով. (Արիստ. աշխ.։)
cf. Ոստնում.
Նոյն ըստ Ոստնում, ոստանիմ. եւ Հրաժարել. չառնուլ յանձն.
Ի դուրս ոստչէին քաջ զրահաւորք որպէս ի փայլատականց ճառագայթք. (Խոր. ՟Գ. 37։)
Յուրաստ կայ, ի բաց ոստչի, եւ ասէ, մի՛ զայդ առներ։ Ի բաց ոստչի ծառայն, մի՛ ասէ խափանէք զիս. (Վրդն. ծն.։)
who ? which ?
who, that, he that, whoever;
ո՞վ ոք, who ?
ո՞վ ի ձէնջ, who amongst you ?
ո՞վ է դա, ո՞վ է այրդ, who is this man ? what man is that ?
ո՞յր է պատկերս, whose likeness is this ?
ո՞վ ես դու, who are you ?
զո՞վ առաւել սիրես, which do you like best ?
ո՞վ եւ ո՞վ իցեն որ երթայցեն, who will go ?
յո՞վ, where ?
յո՞վ երթաս, where are you going ?.
broken-footed.
Ոյր բեկեալ է ոտն. ոտնատ. հաշմ ոտիւք.
Այր ձեռնբեկ, կամ ոտնբեկ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ա. 19. յն. բեկումն ձեռին, բեկումն ոտին։)