Entries' title containing ա : 10000 results

Երկնագումար

adj.

composed of a celestial troop;
divine assembly.

· Calfa

NBHL (3)

Յերկնաւորաց գումարեալ, կամ բաղկացեալ.

Երկնագումար պարք։ Երկնագումար խմբից, կամ դասուց. (Խոր. հռիփս.։ Մամբր.։ Նար. ՟Ժ՟Բ։ Բենիկ.։)

Որոց յիսուս ձեզ տիրաբար՝ յաւուր մեծին երկնագումար՝ ցուցցէ զորդին ձեր գերափառ». իմա՛ ի մեծի աւուրն՝ յորում երկինք եւ երկիր ի մի գումարին։


Երկնագունտ, գնտոյ

s.

celestial globe, sphere, orb.

· Calfa


Երկնագրական, ի, աց

adj.

uranographic;
— գործի, — machine.

· Calfa


Երկնագրութիւն, ութեան

s.

uranography.

· Calfa


Երկնաթռիչ

adj.

that flies, rushes to heaven.

· Calfa

NBHL (10)

Որ թռչի ընդ երկինս. երկնագնաց. երկնասլաց.

Զհաւատացեալս իւր երկնաթռիչս առնէր. (Կամրջ.։)

Երկնաթռիչ եւ փայլակընթաց խաչիդ ձեւակի. (Նար. խչ.։)

Միտս երկնաթռիչ ի ստոր իջեալ։ Ա՛րկ զիս ի գաւիթս երկնաթռիչ երամիցդ. (Բենիկ.։)

Ամբարտաւանութեամբն երկնաթռիչս առնեն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։)

Կամ Օդաթռիչ. բարձրաթռիչ.

Երկնաթռիչ արծիւ. (Ոսկ. լուս.։)

Մարախն անարիւն եւ երւնաթռիչ է. (Շ. մտթ.։)

Մերթ եւս՝ Թռուցիչ կամ տանօղ յերկինս.

Երկնաթռիչ ճանապարհ, կամ վարք. (Փարպ.։)


Երկնաժառանգ

adj.

possessing heaven, heir of heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Ժառանգ կամ ժառանգօղ երկնից.

Լուսաբնակ եւ երկնաժառանգ... էից խմբակցութեանց. (Նար. մծբ.։)


Երկնալոյս

adj.

full of heavenly light, celestial, divine.

· Calfa

NBHL (2)

Երկնաւոր եւ լուսաւոր.

Ջահավառեալ յերկնալոյս ուրախութիւնսն. (Թէոդոր. խչ.։)


Երկնախոհ

adj.

contemplating, meditating on divine matters.

· Calfa

NBHL (4)

Ի վերին արքայութիւնն փութայ ընդունել զերկնախորհսն. (Ճ. ՟Գ.։)

Աստուածգիտութեանն բուրումն զերկնախորհիցն պարալնու անուշահոտութեամբ զիմաստս. (Խոր. վրդվռ.։)

Երկնախորհս եւ արդարագործս զամենեսեան կազմեաց. (Լաստ. ընթերց.։)

ԵՐԿՆԱԽՈՀ ԵՐԿՆԱԽՈՐՀ. οὑρανόφρων caelestia sapiens Որ զերկինս եւ զերկնաւորս խորհի.


Երկնախորհ

cf. Երկնախոհ.

· Calfa


Երկնախումբ

cf. Երկնագումար.

· Calfa

NBHL (5)

cf. Երկնախումար.

Ադամածնացս քաղաքակիցս լինել երկնախումբ բանակաց. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Զերկնախմբիցն ի նմա հարաշազարդեաց պարս. (Խոր. վրդվռ.։)

Մերթ՝ Նման երկնայնոցն խմբից.

Երկնախումբ քահանայապետական սուրբ ժողով. (Լմբ. ատ.։)


Երկնածաղիկ

adj.

blooming divinely, or by the power of God, celestial, divine.

· Calfa

NBHL (2)

Նման երկնային ծաղկի.

Երկնածաղիկ առաքինութեանն լուսասաղարթ ոստովք. (Խոր. վրդվռ.։)


Երկնակաճառ

adj.

adorning the sky.

· Calfa

NBHL (2)

Ուր են կաճառք աստեղաց երկնից.

Արեգակն ի մայրն դառնային, համարձակութիւն տալով երկնակաճառ արփւոյն». (զի յետ մտիցն արեւու երեւի մեզ հանդէս երկնից). (Լաստ. ՟Ի՟Գ։)


Երկնակամար

s.

arch of heaven, vault, roof.

· Calfa

NBHL (2)

Հանգոյն երկնից կամարի, եւ զարդուց նորա. որպէս եկեղեցին.

Երկնակամար՝ նկարակերտիւք ... Նոյն ինքն երկին՝ եւ երկնակամար, եւ առագաստ յերկրի կառուցեալ. (Անան. եկեղ։)


Երկնակառոյց

adj.

founded in heaven, celestial.

· Calfa

NBHL (4)

Յերկինս կառուցեալ, հաստատեալ, եւ ուղղեալ. երկինքը շինած.

Երկնակառոյց քաղաք, կամ սեղան, լուսաւորք, բնակութիւն, շաւիղ. (Թէոդոր.։ Անան.։ Վրդն.։)

ԵՐԿՆԱԿԱՌՈՅՑ. Կառուցանօղ զերկինս. երկնաստեղծ.

Ի յերկնակառոյց արարչական բանին վառեալ սիրոյ. (Գանձ.։)


Երկնակեաց

adj.

whose conduct is heavenly, that lives like an angel.

· Calfa

NBHL (3)

Որ կեայ յերկինս. երկնաբնակ. երկնային. հրեշտակ. եւ Հրեշտակային.

Որ յայտնեցաւ երկնակեաց իշխանացն. (Ագաթ.։)

Երկնակեաց կենացն ցանկացեալ. (ՃՃ.։)


Երկնակենցաղ

cf. Երկնակեաց.

· Calfa

NBHL (4)

Որոյ կենցաղավարութիւնն յերկինս է, կամ նման երկաւորաց, երկնակեաց, երկնային.

Երկնակենցաղք, եւ ոչ երկրասնունդք. (Նար. առաք.։)

Յայլ իմն էութիւն երկնակենցաղ. (Նար. ՟Հ՟Է։)

Յերկնակենցաղն յայն խառնելոց իցէ կեանս. (Անան. եկեղ։)


Երկնակերպ

adj.

cf. Երկնահանգէտ.

· Calfa

NBHL (2)

Երկնահանգոյն. երկնագոյն.

Ի զանազան թելոց գունելոց երկնակերպ կապուտակատիպ. (Նար. խչ.։)


Երկնակրօն

cf. Երկնակենցաղ

· Calfa

NBHL (3)

Որ բերէ յինքեան զերկնային կրօնս եւ զվարս. երկնակենցաղ.

Սա ընդ երկնակրօն մարդկան խօսի. (Տօնակ.։)

Կեանս երկնակրօնս վերակենցաղս. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Երկնահայեաց

adj.

looking to heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Որ հայի յերկինս ի վեր.

Այլայլի տեսիլ աչացն երկնահայեաց տարածիւք. (Վեցօր. ՟Զ։)


Երկնահանգէտ

adj.

resembling heaven, celestial, divine.

· Calfa

NBHL (7)

ԵՐԿՆԱՀԱՆԳԷՏ ԵՐԿՆԱՀԱՆԳՈՅՆ. Հաւասար եւ նման երկնից. բարձր, եւ երկնային.

Չզանգիտես յերկնագէտ աթոռոյս, եւ յաթոռակալէս. (Գր. տղ. թղթ.։)

Գլուխք էք վերամբարձ եւ երկնահանգէտ. (Երզն. լուս.։)

Դիպեցաք երկնահանգէտ լերինս բարձու։ Վերակնեսցո՛ւք փոքր ինչ ի յերկնահանգէտ գագաթն խորհրդական լերինս. (Տօնակ.։)

Որպէս փեսայ յառագաստի յերկնահանգէտն խորանի. (Սկեւռ. յար.։)

Խորանաւն երկնահանգոյն. (Շար.։)

Երկնահանգոյն սրոբէատիպ ... անօթս խաչիս. (Նար. խչ.։)


Երկնահանգոյն

adj.

cf. Երկնահանգէտ.

· Calfa

NBHL (7)

ԵՐԿՆԱՀԱՆԳԷՏ ԵՐԿՆԱՀԱՆԳՈՅՆ. Հաւասար եւ նման երկնից. բարձր, եւ երկնային.

Չզանգիտես յերկնագէտ աթոռոյս, եւ յաթոռակալէս. (Գր. տղ. թղթ.։)

Գլուխք էք վերամբարձ եւ երկնահանգէտ. (Երզն. լուս.։)

Դիպեցաք երկնահանգէտ լերինս բարձու։ Վերակնեսցո՛ւք փոքր ինչ ի յերկնահանգէտ գագաթն խորհրդական լերինս. (Տօնակ.։)

Որպէս փեսայ յառագաստի յերկնահանգէտն խորանի. (Սկեւռ. յար.։)

Խորանաւն երկնահանգոյն. (Շար.։)

Երկնահանգոյն սրոբէատիպ ... անօթս խաչիս. (Նար. խչ.։)


Երկնահանդէս

cf. Երկնակեաց.

· Calfa

NBHL (2)

Հանդիսացեալ երկնային վարուք.

Սուրբ երջանիկ երկնահանդէս. (Շար.։)


Երկնահանճար

adj.

full of heavenly or divine wisdom.

· Calfa

NBHL (2)

Երկնային հանճարով լի. ունօղ զիմաստս երկնաւորս.

Պսակ տիրապատուաստ՝ երկնահանճարն գիտութեան. (Նար. կուս.։)


Երկնահաս

adj.

reaching heaven, very high, very elevated.

· Calfa

NBHL (2)

Մինչեւ յերկինս հասեալ. երկնաբերձ. երկնակատար.

Երկնահաս սանդուխք, կամ տունկ, ճեղ. կամ գիտութիւն, կամ լեառնն. (Անան. եկեղ.։ Երզն. լուս.։ ՃՃ.։ Նչ. խնդ.։)


Երկնահար

adj.

struck by heaven.

· Calfa

NBHL (2)

κεραυνωθείς, κεκεραυνώμενος fulminatus, fulmine percussus Յերկնից հարեալ շանթիւ. ըստ յն. շանթահարեալ. կայծակնահար եղեալ. որպէս ասկղեպիոս, հերակլէս, եւ այլն.

Երկնահարացն երկիր պագանեն։ Զերկնահարսն՝ որ յաստուծոյ ատեցեալ են, զնոսա պաշտել եւ երկիր պագանել ոչ ամաչեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Երկնահոյլ, հուլից

s.

celestial assembly;
cf. Երկնագումար.

· Calfa

NBHL (3)

Երկնագումար. երկնախումբ. հրեշտակք.

Երկնահոյլ բանակք, կամ խմբաւորութիւն. (Անան. եկեղ.։ Մաշտ.։)

Երկնահուլիցն ճանապարհ առնելով՝ ի քեզ էջք եւ ելք առնէին. (Գանձ.։)


Երկնահոս

adj.

flowed or come from heaven, celestial.

· Calfa

NBHL (3)

Յերկնից հոսեալ.

Ե՛կ շանթ երկնահոս, եւ կայծակնաբուղխ վարդապետութեամբ քո վառեա՛. (Ոսկ. լուս.։)

Զհեղեղածուփ անդնդաձիգ սահմանացն երկնահոս զուգաճանապարհորդութեանն. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Երկնաձեւ

cf. Երկնահանգոյն.

· Calfa

NBHL (3)

Երկնանման. երկնակերպ.

Հրակերպ երկնաձեւ ... շքով պաճուճեաց. (Նար. խչ.։)

Զերկնաձեւն երկնաձեւ արար. (Վրդն. ծն.։)


Երկնաձիր

adj.

given by heaven, celestial, divine.

· Calfa

NBHL (3)

Յերկնից շնորհեալ որպէս ձիրք. երկնապարգեւ.

Երկնաձիր պարգեւացն. (Շար.։ Ճ. ՟Ա.։)

Երկնաձիր եւ աստուածատուր փառացն ժառանգութեան. (Նար. խչ.։)


Երկնաճեմ

adj.

that walks in heaven;
celestial.

· Calfa

NBHL (6)

(արմատն է ճեմել, եւ ճամուկ) Որ ինչ հայի ի ճեմարան կամ ի զարդս երկնից. երկնային.

Երկնաճեմ սանչուղք. (Նար. ՟Լ՟Բ։)

Երկնաճեմ առագաստ. (Շար.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)

Սըլացեալ թեւօք հոգւոյն երկնաճեմ գոլով. (Շ. տաղ.։)

Յորժամ մարմինն հոգիասցի, երկնաճեմ լիցի. (Վրդն. ծն.։)

Հասու եղեալ ամենայնի՝ գեր ի վերոյ երկնաճեմք երեւեցան. (Շիր.։)


Երկնամիջոց

s.

sky, firmament.

· Calfa

NBHL (2)

Միջոց երկնից. ընդարձակութիւն հաստատութեան եւ եթերաց.

Յերկնամիջոցսն հրճուեսցին. (Միսայէլ խչ.։)


Երկնային

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.

· Calfa

NBHL (10)

οὑρανικός, οὑράνιος , ὅλυμπιος caelestis Որ ինչ յերկինս է, եւ սեպհական երկնից, երկնաւոր. երկնական. ( ի սուրբ գիրս ասի Երկնից, կամ Երկնաւոր).

Կոչէ յերկնային քաղաքն. (Փարպ.։)

Երկնային զօրք, կամ զինուորութիւնք, կամ դասք. (որ եւ Երկնայինք, այսինքն հրեշտակք). (Շար.։)

Սուրբ, երկնային, աստուած, եւ հայր ամենակալ. (Ժմ.։)

Հովուին կամ ադամայ երկնայնոյ։ Հացիւդ կամ իւղովդ երկնայնով։ Երկնային արքայութիւն, փառք, ուղի, եւ այլն. (Նար.։)

Յառագաստիս երկնայնում ընդ անմահ փեսային իցեմք. (Խոսր. պտրգ.։)

Ոչինչ է երկրածին՝ երկնայնոցն պատուականագոյն». յն. ողիմպեայց. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)

Հրաման տուեալ երկնային ծովուն հեղուլ ի վերայ ցամաքի». իմա՛ ամպոց, կամ ջուրց վերնոց։

Անմարմնոց երկնայինցն վասքն. (Գանձ.։)

Երկնայինց եւ աստուածայինց. (Փիլ. լին. ՟Դ. 215։)


Երկնաշնորհ

cf. Երկնաձիր.

· Calfa

NBHL (2)

cf. Երկնաձիգ.

Զօրհնութիւն երկնաշնորհ եւ տիրապարգեւ. (Նար. խչ.։)


Երկնաչափ

adj.

reaching heaven.

· Calfa

NBHL (3)

Երկնիւք չափ. երկնաբերձ.

Երկնաչափ ցուցաւ սանդուղք. (Շար.։)

Առաքինութիւն երկնաչափ. (Ոսկիփոր.։)


Երկնաչափութիւն, ութեան

s.

uranometry.

· Calfa


Երկնաչու

adj.

that goes, that leads to heaven, celestial.

· Calfa

NBHL (6)

Որ չուէ, կամ ընդ որ լինի չուեալ յերկինս.

Սրբահետ սանդուղ երկնաչու. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)

Յամենայն ժամու զմեզ երկնաչու ճանապարհին յարգարեսցո՛ւք. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)

Աստեղք զերկնաչուսն՝ առաքինութեամբ պայծառս նշանակէ. (Վրդն. ծն.։)

Մերթ՝ որպէս Օդապարիկ.

Ի կռոնէ կարկատեալ այծահեծուկն այն եւ երկնաչուն։ Ընդ ինքեան առեալ զքաջավազիկն երկնաչու. (Մագ. ՟Լ. ՟Լ՟Դ։)


Երկնապատիկ

adj.

that makes a circuit or a course in heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Որ պատի զերկնաւ. երկնաշրջան.

Եւ եւս առաւել զուարթանային պայծառութեամբ քան զերկնապատիկն զամբարս. (Պիտ.։)


Երկնապարգեւ

cf. Երկնաձիր.

· Calfa

NBHL (2)

cf. Երկնաձիր.

Երկնապարգեւ շնորհացն. (Անան. եկեղ։)


Երկնապիշ

cf. Երկնահայեաց.

· Calfa

NBHL (3)

Որ պշուցեալ հայի ընդ երկինս. եւ որ ինչ տայ այնպէս պշնուլ.

Բարձրահայեաց եւ երկնապիշ լինելով երդնուն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Զբերդն ամիւկ՝ զզարմանալին զամրոցն, զոր երկնապիշ եւ պարանոցատանջ՝ իմս գիտէ անուանել բան. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Երկնառատ

adj.

that flows, that falls from heaven abundantly.

· Calfa

NBHL (3)

Յերկնից առատացեալ. յորդեալ ընդ երկինս.

Տեսեալ զայսպիսի երկնառատ պարգեւս առ նա եղեալ. (Կաղանկտ.։)

Քրիստոսաձիր երկնառատ ճառագայթիւք տապանայր ծովն. (Շար.։)


Երկնառաք

adj.

sent from heaven.

· Calfa

NBHL (3)

Յերկնից առաքեալ.

Ջանային ապրեցուցանել զնոսա յերկնառաք բարկութենէն. (Ոսկ. ես.։)

Երկնառաք հրով. (Վրդն.։ եւ Միխ. աս.։)


Երկնասլաց

adj.

that rushes to heaven, ejaculatory.

· Calfa


Երկնաստեղծ

adj.

that has created heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Յերկնաստեղծ քո ձեռացդ ձեռնադրելոց։ Պաշտպանեա՛ երկնաստեղծ ձեռամբդ. (Նար. ՟Ձ՟Բ. ՟Ձ՟Դ։)

Երկնաստեղծ ձեռօքն ձեռնադրեաց զառաքեալսն. (Տօնակ.։)


Երկնավտակ

cf. Երկնահոս.

· Calfa

NBHL (2)

Յերկնից վտակօրէն հոսեալ. ի բարձանց գետահետեալ. (եթէ չիցէ գրելի Կրկնավտակ)

Խառնարան անոյշ երկնավտակ աղբերն. (Շ. տաղ խչ.։)


Երկնատեղաց

adj.

that has flowed or fallen from heaven, celestial.

· Calfa


Երկնատուր

cf. Երկնաձիր.

· Calfa

NBHL (2)

Յերկնից տուեալ.

Կրկին օրէնք մեզ երկնատուրք գրեալ մատամբն աստուծոյ այլ ոչ առաքին. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)


Երկնացոյց տախտակք

s.

astronomical chart.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ ցուցանէ զերկինս կամ զչափ շարժման երկնից.

Արուեստիւ երկնացոյց ունէր նոյ ի տապանին, եւ այնու իմանայր զտիւն եւ զգիշերն. (Լծ. փիլ.։)


Երկնաւոր, աց

adj.

celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.

· Calfa

NBHL (5)

οὑράνιος, ἑπουράνιος caelestis Երկնային. որ, կամ որ ինչ յերկինս է. եւ Սեպհական երկնից. աստուածային. հոգեւոր. իմանալի, անապական, գերահրաշ.

Հայրն ձեր երկնաւոր։ Բազմութիւն զօրաց երկնաւորաց։ Որպէս երկնաւորն, նոյնպէս եւ երկնաւորք։ Երկնաւոր տեսիլ, կոչումն, պարգեւ, եւ այլն։ Վկայեն մեզ երկինք երկնաւորօքն. (Եղիշ. ՟Գ։)

Երկնաւոր յուսոյն, կամ վայելից, խորհրդոյն, փրկութեան. (եւ այլն. Փարպ.։)

Գրեցի ձեզ բանս աստուածային լի իմաստութեամբ երկնաւորաւ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։)

Թէպէտեւ յերկրէ էր մարմինն, այլ ընդ երկնաւորին միաւորեալ՝ կոչեցաւ երկնաւոր. (Աթան. ի Ճ. ՟Գ.։ եւ Սեբեր. ՟Գ. յորմէ եւ Շար.։)


Երկնաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

adj. s. inhabitant of heaven.

· Calfa

NBHL (8)

Քաղաքացի երկնից. եւ Որոյ կենցաղավարութիւնն է յերկինս.

Երկնաքաղաքացի նմանիւր (երեւեալն). (Փիլ. սամփս.։)

Երկնաքաղաքացին յովհաննէս. (Շար.։)

Երկնաքաղաքացի արամբն պօղոսիւ. (Փարպ.։)

Ըստ հոգեւոր առաքինութեանն ամենեքեան երկնաքաղաքացիք. (Եղիշ. ՟Ը։)

Արս երկնաքաղաքացիս խրատտուս քեզ ունելով. (Արշ.։)

Ասի եւ զիրաց՝ որ անկ են երկնաւոր քաղաքին.

Արտաքս մնալ երկնաքաղաքացի ճոխութեան. (Ճ. ՟Ա.։)


Երկնաքար

s.

aerolite, bolid, falling stone.

· Calfa